സുദൂരാദ് ദീപവദ് ദൃഷ്ടം സുതന്മാത്രത്വമ് ആഗതമ് । ദൂരാദ് ഏവ മനോജ്ഞേന പ്രോദ്ഗിരന്തീ മുഖേന ഖമ്
ദൂരത്ത് നിന്ന് ദീപംപോലെ കാണപ്പെട്ടത്, ശുദ്ധമായ സത്താവസ്ഥയിലേക്കെത്തി; അകലത്തിൽ നിന്ന് മനോഹരമായ വായിലൂടെ ആകാശത്തിലേക്ക് ഉച്ചരിക്കുന്നതുപോലെയായിരുന്നു.
കുഞ്ചിതേക്ഷണസന്ദൃശ്യദീര്ഘദീപാംശുകോമലാ । സദ്യസ്സ്നാനസമുച്ഛൂനഭാലബാലവിലാസിനീ
അവളുടെ കണ്ണുകൾ പാതി അടച്ച നിലയിൽ, ഒരു നാളികേരദീപത്തിന്റെ മൃദുലമായ ജ്വാലപോലെയും, മൃദുവായ മുടിയും, പുതിയ കുളിയ്ക്കു ശേഷം ഇനിയും ഈർപ്പം നിലനിൽക്കുന്ന നെറ്റിയും, കളിയുള്ള ഒരു ബാലികയെപ്പോലെയും അവൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
തന്തുര് ബിസാദ് ഇവോഡ്ഡീനാ ബാഹ്യസഞ്ചാരകൌതുകാത് । ബ്രഹ്മനാഡിര് ഇവോദ്യുക്താ ബഹിര് ഇന്ദ്വംശസുന്ദരീ
ലോട്ടസിന്റെ തന്തു പുറത്ത് കാണാൻ ആകാംക്ഷയോടെ ഉയരുന്നതുപോലെ, അവളുടെ നൂൽ പുറത്ത് നീണ്ടു, അതു പ്രധാനമായ നാഡിപോലെയും, പുറത്തേക്ക് വലിഞ്ഞു നീളുന്ന ചന്ദ്രകിരണത്തിൻറെ സൗന്ദര്യത്തോടും സമാനമായിരുന്നു.
നിയതേന്ദ്രിയശക്തിസ് സ്വാ ജീവേനേവ ബഹിഷ്കൃതാ । ബൌദ്ധതീര്ഥികവിജ്ഞാനസന്താനവദ് അലക്ഷിതാ
ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിതമായ അവളുടെ ജീവശക്തി പുറത്തേക്ക് ഒഴുകുന്നതുപോലെ തോന്നി; അതു ഒരു ബൗദ്ധ സന്യാസിയുടെ അജ്ഞാതമായ ബോധധാരപോലെയും, ആരും ശ്രദ്ധിക്കാത്തതുപോലെയും ആയിരുന്നു.
ശൂന്യസിദ്ധാന്തശിസികാ രന്ധ്രാനിലലവാഭയാ । ക്ഷീണദീപാംശുസൂച്യേവ തീക്ഷ്ണയാനുപലഭ്യയാ
ശൂന്യതയുടെ സങ്കൽപ്പംപോലെ സൂക്ഷ്മമായ അവളുടെ ബുദ്ധി, ഒരു പൊരുത്തത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന കാറ്റിന്റെ ഇളം സ്പർശംപോലെയും, അകലം കുറഞ്ഞ ദീപത്തിന്റെ സൂചിപോലെയും, അത്രമേൽ മൂർച്ചയുള്ളതും, എളുപ്പത്തിൽ ഗ്രഹിക്കാനാവാത്തതുമായിരുന്നു.
ഗ്രാസാര്ഥം സൂചിതാം യാതാ സ ചാസ്യാ നോപയുജ്യതേ । വിചാരിതം തയാ നൈതദ് അഹോ മൌര്ഖ്യവിജൃമ്ഭിതമ്
ആ സ്ത്രീയെ പിടിക്കാനായി കാണിച്ചെങ്കിലും, ആ പുരുഷൻ അവളെ ഉപയോഗിച്ചില്ല; അവളോ ഇതിനെ കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചുമില്ല—അയ്യോ, അജ്ഞാനം എങ്ങനെ പ്രകടമാകുന്നു!
സാഗ്രാ സഞ്ചിന്തയാമ് ആസ ന സൂചീ തുച്ഛരൂപതാമ് । ചൈത്തമ് ഈഹിതമ് ഏവൈകം പശ്യന്ത്യ് ആസ്തേ യഥാസുഖമ്
സൂചിയുടെ അറ്റത്തിൽ അവൾ അതിന്റെ ശൂന്യതയെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചില്ല, മറിച്ച് സ്വന്തം മനസ്സിലുണ്ടായ ആഗ്രഹം മാത്രം നോക്കി സന്തോഷത്തോടെ ഇരുന്നു.
അവിചാര്യൈവ സൂചിത്വം തയാ മൂഢധിയാര്ഥിതമ് । നാനാര്ഥബുദ്ധേസ് സ്ഫുരതി പൂര്വാപരവിചാരണാ
സൂചിയുടെ ഉദ്ദേശം എന്താണെന്ന് ചിന്തിക്കാതെ, അവളുടെ മന്ദബുദ്ധി അതിനെ ആഗ്രഹിച്ചു; പലതും ആലോചിക്കുന്ന മനസ്സിന് മുമ്പും പിന്നെയും യുക്തി ഉണരാറില്ല.
സാര്ഥക്രിയോ ഽഗ്ര്യസാമര്ഥ്യോ യാതി ഭാവനയാന്യതാമ് । പദാര്ഥോ ഽഭിമതാര്ഥാഢ്യാം നിശ്ശ്വാസേനേവ ദര്പണഃ
ഏതെങ്കിലും വസ്തു കഴിവും ഫലപ്രാപ്തിയും ഉള്ളതായിരുന്നാലും, ഭാവന മൂലം അതിന് മറ്റൊരു സ്വഭാവം വരാം; ഇഷ്ടമായ രൂപങ്ങൾ നിറഞ്ഞ കണ്ണാടി, ഒരുതവണ ശ്വാസം വീശിയാൽ മാറുന്നതുപോലെ.
സൂചീഭാവം പ്രപന്നായാസ് ത്യജന്ത്യാഃ പീവരം വപുഃ । മഹാമരണമ് അപ്യ് അസ്യാ രാക്ഷസ്യാസ് സുസുഖം സ്ഥിതമ്
സൂചിയായി മാറി തന്റെ വലിയ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച ആ രാക്ഷസിക്ക്, വലിയ മരണം പോലും അത്യന്തം സുഖകരമായ അനുഭവമായി.
ഏകവസ്ത്വനുരാഗാണാമ് അഹോ നു വിഷമാ ഗതിഃ । ദേഹോ ഽപി തൃണവത് ത്യക്തോ രാക്ഷസ്യാ നിജയേച്ഛയാ
ഒരു കാര്യത്തിൽ മാത്രം ആസ്വാദനം ഉള്ളവരുടെ ഗതി എത്ര കഠിനമാണെന്ന് കാണൂ! ആ രാക്ഷസി തന്റെ ശരീരം പുല്ലുപോലെ ഉപേക്ഷിച്ചു, അതെ, സ്വന്തം ഇച്ഛയാൽ.
ഏകവസ്ത്വതിഗര്വേണ നശ്യന്ത്യ് അന്യാ ഹി സംവിദഃ । രാക്സസ്യാ ഗ്രാസഗര്വേണ ദേഹനാശോ ഽപി നേക്ഷിതഃ
ഒരു കാര്യത്തിൽ അത്യധികം അഭിമാനം ഉള്ളവരുടെ മനസ്സുകൾ നശിക്കുന്നു; എന്നാൽ തിന്നാനുള്ള ശക്തിയിൽ അഭിമാനം ഉള്ള രാക്ഷസി, ശരീരം നശിച്ചതും ശ്രദ്ധിച്ചില്ല.
നാശോ ഽപി സുഖയത്യ് അജ്ഞമ് ഏകവസ്ത്വതിരാഗിണമ് । സൂചീഭൂതാ വിദേഹാപി പരിതുഷ്ടൈവ രാക്ഷസീ
ഒരു കാര്യത്തിൽ അത്യധികം ആസ്വാദനം ഉള്ള അജ്ഞന്മാർക്ക് നാശം പോലും സുഖം തരുന്നു; സൂചിയായി മാറി ശരീരം ഇല്ലാതായിട്ടും ആ രാക്ഷസി പൂർണ്ണമായി തൃപ്തയായിരുന്നു.
അന്യാ ബഭൂവ തല്ലഗ്നാ സാ തഥാ ജീവസൂചികാ । വ്യോമാത്മികാ നിരാകാരാ വ്യോമവൃത്തിശരീരകാ
അവിടെ മറ്റൊരു സത്ത അതിൽ ചേർന്നുപോയി, അങ്ങനെ ജീവൻപോലുള്ള സൂചി ഉദിച്ചുവന്നു. ആ സത്ത ആകാശസ്വഭാവമുള്ളതും, രൂപരഹിതയുമായിരുന്നു; ആകാശത്തിന്റെ പ്രവർത്തനമാണ് അവളുടെ ശരീരം.
തേജസ്തന്തുപ്രവാഹാഭാ പ്രാണതന്തുമയാത്മികാ । ശൂലസംവേദനാകാരാ തദ്രന്ധ്രാര്കാംശുസുന്ദരീ
അവൾ പ്രകാശമുള്ള നൂലിന്റെ ഒഴുക്കുപോലെയും, പ്രാണനൂലുകൾകൊണ്ടുള്ള സ്വഭാവമുള്ളതുമായവളായിരുന്നു. മൂർച്ചയുള്ള വേദനയുടെ രൂപവും, ആ ദ്വാരത്തിലൂടെ കടന്നുവരുന്ന സൂര്യകിരണത്തെപ്പോലെയുള്ള സൌന്ദര്യവും അവളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പൃഥക്സ്ഥേവാസിധാരാ സാ പരമാണ്വാവലീവ ച । കൌസുമീ ഗന്ധലേഖേവ കലാകലനരൂപിണീ
അവൾ വേറിട്ട വാളിന്റെ അറ്റംപോലെയും, അനേകം അണുക്കളുടെ നിരപോലെയും, പുഷ്പസൗരഭത്തിന്റെ വരിപോലെയും, സൂക്ഷ്മമായ കലാരൂപം സ്വീകരിച്ചവളുമായിരുന്നു.
പാപാത്മികാ മനോവൃത്തിസ് സാ ഹി തസ്യാസ് തഥാ സ്ഥിതാ । പരപ്രാണദശാവേധപരമാര്ഥപരായണാ
അവൾ പാപസ്വഭാവമുള്ളതും, മനസ്സിന്റെ പ്രവൃത്തി പോലുമാണ് അവിടെ നിലകൊണ്ടത്. മറ്റൊരാളുടെ ജീവാവസ്ഥയെ തുളച്ച് അതിന്റെ സത്യത്തിൽ ആഴപ്പെട്ടവളാണ് അവൾ.
ഏവമ് അസ്യാസ് തനുര് ജാതാ സൂചിദ്വയമയീ ഹി സാ । നീവാരശൂകവത് തന്വീ കര്പാസാംശുസുപേലവാ
ഇങ്ങനെ, അവളുടെ ശരീരം രണ്ടുനൂലാകൂച്ചകളാൽ ഉണ്ടായി. കാട്ടരി തൊലിപോല സുന്ദരിയും, പുഴുക്കടലിന്റെ നൂലുപോല അത്യന്തം നന്നായും അതു ഉണ്ടായിരുന്നു.
തനുദ്വയേന തേനാസൌ പ്രവിശ്യ ഹൃദയം നൃണാമ് । വേധയന്തീ തതഃ ക്രൂരാ പ്രബഭ്രാമ ദിശോ ദശ
ആ രണ്ടുനൂലാകൂച്ച രൂപത്തിൽ അവൾ മനുഷ്യരുടെ ഹൃദയത്തിൽ കടന്നു, അവരെ തുളച്ച്, അതിന് ശേഷം ഭയങ്കരമായി പത്ത് ദിക്കുകളിലേക്കും അലഞ്ഞു.
സര്വസ് സ്വസങ്കല്പവശാല് ലഘുര് ഭവതി വാ ഗുരുഃ । കര്കട്യോഗ്രം വപുസ് ത്യക്ത്വാ സൂചീത്വമ് ഉരരീകൃതമ്
തന്റെ മനസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ അവൾ എളുപ്പത്തിൽ ഭാരം കൂടുകയോ കുറയുകയോ ചെയ്യുന്നു. കർക്കടകിയുടെ ഭയങ്കരമായ രൂപം ഉപേക്ഷിച്ച്, അവൾ ആകൂച്ചയുടെ രൂപം സ്വീകരിച്ചു.
തുച്ഛോ ഽപ്യ് അര്ഥോ ഽല്പസത്ത്വാനാം യാത്യ് അതിപ്രാര്ഥനീയതാമ് । സൂചീവൃത്തപിശാചീത്വം രാക്ഷസ്യാ തപസാര്ജിതമ്
ശക്തിയില്ലാത്തവർക്ക് അർഹതയില്ലാത്തതും വളരെ വിലപ്പെട്ടതാകുന്നു. ആകൂച്ചപോലുള്ള പിശാച് രൂപം ആ രാക്ഷസി തപസ്സിലൂടെ നേടി.
അപി പുണ്യശരീരാണാം ജാതിബന്ധോ ന ശാമ്യതി । അനുസൂചി പിശാചീത്വം രാക്ഷസ്യാ സമുപാര്ജിതമ്
പുണ്യപ്രാപ്തമായ ശരീരങ്ങൾക്കു പോലും ജന്മബന്ധം അവസാനിക്കാറില്ല; ആ സ്ത്രീ തന്റെ പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലമായി സൂചിപോലെയുള്ള ഭൂതരൂപം, പിശാചിത്വം, സ്വന്തമാക്കി.
തസ്യാം ദിഗന്തഭ്രമണേ പ്രവൃത്തായാം സഹാനിലൈഃ । തത്രൈവ സാ തനുസ് സ്ഥൂലാ ഗലിതാ ശാരദാഭ്രവത്
അവൾ കാറ്റിനൊപ്പം ദിശകളുടെ അറ്റത്തേക്കു സഞ്ചരിക്കാൻ തുടങ്ങുമ്പോൾ, അവളുടെ ആ ദേഹം അവിടെയുതന്നെ ശരദ്കാലത്തിലെ മേഘംപോലെ അകന്നുപോയി.
കസ്യചിദ് വിവശാങ്ഗസ്യ ക്ഷീവസ്യ വിപുലസ്യ വാ । പ്രവിശ്യാന്തര് വാതസൂചീ ഭവത്യ് അതി വിഷൂചികാ
ശക്തിയില്ലാത്തവനോ ക്ഷീണിച്ചവനോ അതവാ വലുതായവനോ എന്നവരുടെ ശരീരത്തിൽ കാറ്റുപോലെയുള്ള സൂചി കടന്നാൽ അതു അത്യന്തം ഗുരുതരമായ വിഷൂചികാരോഗ്യമായി മാറും.
കസ്യചിത് തനുദേഹസ്യ സ്വച്ഛസ്യ സുധിയോ ഽപി ച । പ്രവിശ്യ ജീവസൂചിത്വേ ഭവത്യ് അന്തര് വിഷൂചികാ
ശുദ്ധനും ജ്ഞാനിയുമായ ഒരാളുടെ സൂക്ഷ്മശരീരത്തിൽ അതു കടന്നാൽ, ജീവന്റെ സൂചി അകത്തുള്ള വിഷൂചികാരോഗ്യമായി മാറുന്നു.
ഏവം ക്വചിത് തൃപ്യതി സാ ദുര്ബുദ്ധിഹൃദയസ്ഥിതാ । ക്വചിദ് ഉച്ഛിദ്യതേ പുണ്യൈര് മന്ത്രൌഷധികൃതക്രമൈഃ
അങ്ങനെ, അപ്പോഴപ്പോഴായി ആ തെറ്റിദ്ധാരണയുള്ള മനസ്സ് തൃപ്തി അനുഭവിക്കും; ചിലപ്പോഴോ, നല്ല പ്രവൃത്തികൾകൊണ്ടും മന്ത്രചികിത്സാദികളാൽ ആ മനസ്സ് നശിച്ചുപോകും.
ആസീദ് ബഹൂനി വര്ഷാണി ഭ്രമണൈകപരായണാ । ദേഹദ്വയേന ഗച്ഛന്തീ വ്യോമ്നി ഭൂമിതലേ തഥാ
അനവധി വർഷങ്ങളോളം, ആത്മാവ് സഞ്ചാരത്തിലേയ്ക്ക് മാത്രം ആകാംക്ഷയോടെ, രണ്ട് ശരീരങ്ങളോടെ ആകാശത്തിലും ഭൂമിയിലും സഞ്ചരിച്ചു.
രജസ്തിരോഹിതാ ഭൂമൌ ഹസ്തേ ഽങ്ഗുലിതിരോഹിതാ । പ്രഭാതിരോഹിതാ വ്യോമ്നി വസ്ത്രേ സൂത്രതിരോഹിതാ
ഭൂമിയിൽ പൊടിയാൽ മറഞ്ഞിരിക്കും; കൈയിൽ വിരലാൽ മറഞ്ഞിരിക്കും; ആകാശത്ത് പ്രകാശത്തിൽ മറഞ്ഞിരിക്കും; വസ്ത്രത്തിൽ നൂലാൽ മറഞ്ഞിരിക്കും.
അന്തസ്സ്ഥാ സ്നായുസരിതി ദുര്ഭഗേ പാംസുപാണ്ഡുനി । ശുഷ്കരേഖാസരിത്ഖാതേ സൂക്ഷ്മരേഖാജരത്തൃണേ
അകത്തുള്ള സ്നായുനദിയിലും, ദുർഭാഗ്യമായ വെളുത്ത പൊടിയിലും, ഉണങ്ങിയ വരികൾ മാത്രം ഉള്ള നദിയിലും, സൂക്ഷ്മമായ വരികളുള്ള പഴയ പുല്ലിലും അതു നിലകൊള്ളുന്നു.
അര്ഥഹീനേ ഗതച്ഛായേ ശൂന്യേ ഉച്ഛ്വാസകാരിണി । മക്ഷികാവാതഹരണേ ശ്രീവൃക്ഷപരിവര്ജിതേ
അർത്ഥമില്ലാത്തതും, നിഴലില്ലാത്തതും, ശൂന്യവുമായതും, വെറും ശ്വാസം മാത്രം നൽകുന്ന സ്ഥലവും, ഈച്ചകളെ കാറ്റ് പറത്തിക്കൊണ്ടുപോകുന്നിടവും, ഐശ്വര്യവൃക്ഷം ഇല്ലാത്തിടവും—ഇവയൊക്കെയിലാണ്.