മഥുരാധിപതേ രാജ്ഞോ യഥാ ശ്വപചസമ്ഭ്രമഃ । ആസീദ് ഏവം ഹി ചിത്തസ്യ സ്ഫുരതീയം ജഗത്സ്ഥിതിഃ
മഥുരയുടെ രാജാവിന് ഒരു ചത്തക്കുട്ടിക്കാരന്റെ സാന്നിധ്യം എങ്ങനെ മനസ്സിലുണ്ടാകുന്ന ആശങ്കയുണ്ടാക്കിയതുപോലെ, ഇങ്ങനെ തന്നെ മനസ്സും ഉല്ലാസത്തോടെ അശാന്തമാകുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ഈ ലോകം പ്രത്യക്ഷമാവുന്നത്.
സര്വമ് ഏവ മനോമാത്രഭ്രാന്ത്യുല്ലാസവിജൃമ്ഭണമ് । ഇദം ജീവതയാ നാമ പ്രസ്ഫുരത്യ് അമ്ബുഭങ്ഗവത്
ഈ എല്ലാം മനസ്സിന്റെ ഭ്രമയിലുണ്ടാകുന്ന ആവേശത്തിന്റെ വ്യാപനമാണ്. 'ജീവിതം' എന്നതിനെ നമ്മൾ വിളിക്കുന്നത് വെള്ളത്തിന്റെ ചലനത്തെപ്പോലെ ഒരു തത്സമയ പ്രകാശനമാണ്.
ശിവാത് പ്രാക് കാരണാത് പൂര്വം ചിച് ചേത്യകലനോന്മുഖീ । ഉദേതി സൌമ്യാജ് ജലധേഃ പയസ്സ്പന്ദോ മനാഗ് ഇവ
ശിവനേക്കാൾ മുമ്പ്, ആദികാരണത്തിൽ നിന്ന്, അറിയലിലേക്കു തിരിയുന്ന ചൈതന്യം സമുദ്രത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ചെറു തിരമാലപോലെ മൃദുവായി ഉദിക്കുന്നു.
സ്ഫുരണാജ് ജീവചക്രത്വമ് ഏത്യ ചിത്തോര്മിതാം ഗതമ് । ചിദ്വാരി ബ്രഹ്മജലധൌ കുരുതേ സര്ഗബുദ്ബുദമ്
ഈ സ്പന്ദനത്തിൽ നിന്നാണ് ജീവികളുടെ ചക്രം ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്; അത് മനസ്സിന്റെ തിരമാലയിലേക്കെത്തുന്നു. ബ്രഹ്മത്തിന്റെ സമുദ്രത്തിൽ, ചൈതന്യജലം സൃഷ്ടിയുടെ ബുധ്ബുദം ഉണ്ടാക്കുന്നു.
സ്വച്ഛസൌമ്യസമസ്യേഷദ് യത് സിംഹസ്യേവ ജൃമ്ഭണമ് । ബ്രഹ്മണസ് സ ചിദാഭാസസ് തത് സചേത്യമ് ഇവ സ്വയമ്
സ്വച്ഛവും ശാന്തവും സമമായ അവസ്ഥയിൽ സിംഹം അല്പം വലിച്ചുപിടിക്കുന്നതുപോലെ, ബ്രഹ്മത്തിൽ ചൈതന്യത്തിന്റെ പ്രതിഫലനം തന്നെ ജ്ഞാനമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
ചിത് സചേത്യോച്യതേ ജീവസ് സ സങ്കല്പാന് മനോ ഭവേത് । ബുദ്ധിശ് ചേത്യമ് അഹങ്കാരോ മായേത്യാദ്യഭിധം തതഃ
ചൈതന്യത്തെ 'ചിത്' എന്നു വിളിക്കുന്നു, ജ്ഞാനത്തെ 'ചേത്യം' എന്നു പറയുന്നു. ജീവൻ എന്നത് മനസ്സാണ്, ആലോചനകളാൽ രൂപപ്പെടുന്നത്. ബുദ്ധി ജ്ഞാനമാണ്, അഹംഭാവം 'അഹങ്കാരം' എന്നാണ്, മായ എന്നത് ഭ്രമം എന്നർത്ഥം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
തന്മാത്രകല്പനാ പൂര്വം തനോതീദം ജഗന് മനഃ । അസത്യം സത്യസങ്കാശം ഗന്ധര്വനഗരം യഥാ
ആദ്യം മനസ്സ് തന്മാത്രകളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു; അതിനാൽ ഈ ലോകം ഉണ്ടാകുന്നു. ഇത് യാഥാർത്ഥ്യമല്ലെങ്കിലും യാഥാർത്ഥ്യമായി തോന്നുന്നു, ഗന്ധർവനഗരംപോലെ.
യഥാ ശൂന്യദൃശസ് താരാമുക്താവല്യാദിദര്ശനമ് । യഥാ സ്വപ്നേ ഭ്രമശ് ചൈവ തഥാ ചിത്തസ്യ സംസൃതിഃ
ശൂന്യമായ ആകാശത്ത് മുത്തുകളോ നക്ഷത്രങ്ങളോ കാണുന്ന കാഴ്ച ദൃഷ്ടിദോഷമുള്ളവന് എങ്ങനെയോ, സ്വപ്നത്തിലെ ആശയക്കുഴപ്പവും പോലെ, അതുപോലെ തന്നെയാണ് മനസ്സിന്റെ ചുറ്റുപാട്.
ശുദ്ധ ആത്മാ നിത്യതൃപ്ത ഇവ ശാന്തസ് സമസ്ഥിതിഃ । അപശ്യന് പശ്യതീവേമം ചിത്താഖ്യം സ്വപ്നവിഭ്രമമ്
ശുദ്ധമായ ആത്മാവ് എപ്പോഴും തൃപ്തിയും സമാധാനവും ഉള്ളവനായി സമതയിലിരിക്കുന്നു; ഒന്നും കാണുന്നില്ലെങ്കിലും കാണുന്നവനായി തോന്നുന്നു, ഈ മനസ്സിന്റെ സ്വപ്നസദൃശമായ മായയെ.
സംസൃതിര് ജാഗ്രദ് ഇത്യ് ഉക്തം സ്വപ്നം വിദുര് അഹങ്കൃതിമ് । ചിത്തം സുഷുപ്തഭാവസ് സ്യാച് ചിന്മാത്രം തുര്യമ് ഉച്യതേ
ജാഗ്രതാവസ്ഥയെ ലോകജീവിതം എന്ന് പറയുന്നു; 'ഞാൻ' എന്ന ഭാവം സ്വപ്നം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു; മനസ്സ് സുഷുപ്തി പോലെയാണ്; ശുദ്ധമായ ചൈതന്യം മാത്രം നാലാമത്തെ അവസ്ഥയാണെന്ന് പറയുന്നു.
അത്യന്തശുദ്ധചിന്മാത്രേ പരിണാമശ് ചിരായ യഃ । തുര്യാതീതം പദം യത് സ്യാത് തത്സ്ഥോ ഭൂയോ ന ശോചതി
മുഴുവൻ ശുദ്ധമായ ചൈതന്യത്തിൽ ദീർഘകാലം നിലകൊള്ളുമ്പോൾ, അതു നാലാമത്തെ അവസ്ഥയെ പോലും കടന്നുപോകുന്ന സ്ഥിതിയാണ്; ആ നിലയിൽ ഉറച്ചു നിൽക്കുന്നവന് ഇനി ദുഃഖം ഉണ്ടാകില്ല.
തസ്മിന് സര്വമ് ഉദേതീദം തസ്മിന്ന് ഏവ പ്രലീയതേ । തത്രൈവ തനുതേ ചേദം ദൃഷ്ടൌ മുക്താവലീ യഥാ
അവിടെ തന്നെയാണ് ഈ ലോകത്തിലെ എല്ലാം ഉദയിക്കുകയും അവിടെ തന്നെയാണ് എല്ലാം ലയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്. അതിൽ തന്നെയാണ് ഈ ലോകം വിരിയുന്നത്, ദർശനത്തിൽ മുത്തുകളുടെ മാല കാണുന്നതുപോലെ.
അരോധകത്വാത് ഖം ഹേതുര് യഥാ വൃക്ഷസമുന്നതേഃ । അകര്ത്ര്യ് അപി തഥാ കര്ത്രീ ചേതനാച് ചിജ് ജഗത്സ്ഥിതേഃ
ആകാശം തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കാത്തതിനാൽ ഒരു വൃക്ഷം വളരാൻ കാരണമാകുന്നതുപോലെ, ചെയ്യുന്നതൊന്നുമില്ലെങ്കിലും അതുപോലെ തന്നെ ചൈതന്യം ലോകത്തിന്റെ നിലനില്പിന് കാരണവും പ്രവർത്തകവുമാണ്.
സന്നിധാനാദ് യഥാ ലോഹഃ പ്രതിബിമ്ബസ്യ ഹേതുതാമ് । യാത്യ് ആദര്ശസ് തഥൈവായം ചിന്മയോ ഽപ്യ് അര്ഥവേദനേ
ഇരുമ്പ് കണ്ണാടിക്ക് സമീപം വന്നാൽ പ്രതിഫലനം ഉണ്ടാകാൻ കാരണം ആകുന്നതുപോലെ, അതുപോലെ തന്നെ ഈ ചൈതന്യം വസ്തുക്കളെ ഗ്രഹിക്കാൻ ഉപാധിയാകുന്നു.
ബീജമ് അങ്കുരപത്ത്രാദിയുക്ത്യാ യദ്വത് ഫലം ഭവേത് । ചിന്മാത്രം ചേത്യജീവാദിയുക്ത്യാ തദ്വന് മനോ ഭവേത്
ഒരു വിത്ത് മുളയും ഇലകളും വഴിയായി ഫലം ഉണ്ടാക്കുന്നതുപോലെ, ശുദ്ധമായ ചൈതന്യം വസ്തുക്കൾ, ജീവൻ, മനസ്സ് എന്നിവയുടെ ഇടപെടലിലൂടെ മനസ്സായി രൂപപ്പെടുന്നു.
സ്വതോ ബീജം ഫലാദ്യ് ഉജ്ഝദ് യഥാ ബീജം പുനര് ഭവേത് । തഥാ ചിച് ചേത്യചിത്താദി ത്യക്ത്വാ സ്വാസ്ഥ്യേന തിഷ്ഠതി
ഒരു വിത്ത് ഫലം കൊടുത്തശേഷം വീണ്ടും വിത്തായി മാറുന്നതുപോലെ, മനസ്സും അതിലെ ചിന്തകളും ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, മനുഷ്യൻ തന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
യദ്യ് അപ്യ് അബോധേ ബോധേ ച ബീജാന്തസ് തരുബീജയോഃ । ഇവ ഭേദോ ഽസ്തി ന ജഗദ്ബ്രഹ്മണോര് അപി ചിത്തയോഃ
അജ്ഞാനത്തിലും ജ്ഞാനത്തിലും മരത്തിൽ ഉള്ള വിത്തിനും പുറത്തുള്ള വിത്തിനും ഉള്ള വ്യത്യാസം പോലെ ഒരു ഭേദം ഉണ്ടെങ്കിലും, ലോകത്തിന്റെ മനസ്സിനും പരമാത്മാവിന്റെ മനസ്സിനും അങ്ങനെ ഒരു വ്യത്യാസമില്ല.
തഥാപി വ്യജ്യതേ ബോധേ സത്യ് ആത്മത്വമ് അഖണ്ഡിതമ് । രൂപശ്രീര് ഇവ ദീപേന ചിന്മാത്രാലോകമ് ഏതി യത്
എങ്കിലും ജ്ഞാനം ഉദിച്ചാൽ, ആത്മാവിന്റെ അഖണ്ഡസ്വഭാവം വെളിപ്പെടുന്നു; ഒരു ദീപം പ്രകാശിപ്പിക്കുമ്പോൾ രൂപത്തിന്റെ സൗന്ദര്യം കാണുന്നതുപോലെ, ശുദ്ധമായ ചൈതന്യത്തിന്റെ പ്രകാശം തെളിയുന്നു.
യദ് യന് നിഖന്യതേ ഭൂമേര് യഥാ തത് തന് നഭോ ഭവേത് । യാ യാ വിചാര്യതേ ഽവിദ്യാ തഥാ സാ സാ പരം ഭവേത്
ഭൂമിയിൽ എന്ത് നിക്ഷേപിച്ചാലും, അതൊടുവിൽ ആകാശമാകുന്നതുപോലെ, ഏത് അജ്ഞാനവും ആലോചിച്ചാൽ, അതു തന്നെ പരമമായിത്തീരും.
സ്ഫടികാന്തസ് സന്നിവേശസ് സ്വാണൂനാം വേദനാദ് യഥാ । ശുദ്ധോ ഽപി ഭാതി നാനേവ തഥാ ബ്രഹ്മോദരം ജഗത്
ശുദ്ധമായ സ്ഫടികത്തിന്റെ കണങ്ങൾ തമ്മിൽ ചേർന്നിരിക്കുന്നതുപോലെ, അവയുടെ സ്വഭാവം മൂലം പലതായാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. അതുപോലെ തന്നെ, ബ്രഹ്മത്തിന്റെ വിശാലതയിൽ ഈ ലോകവും പലതായാണ് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്.
ബ്രഹ്മ സര്വം ജഗദ് വസ്തു പിണ്ഡ ഏകമ് അഖണ്ഡിതമ് । ഫലപത്ത്രലതാഗുല്മപീഠം ബീജമ് ഇവ സ്ഥിതമ്
ബ്രഹ്മം എല്ലാമാണ്; ഈ ലോകം ഒരു അഖണ്ഡമായ ഘടകമാണ്, അതിൽ പഴം, ഇല, വളർചെടി, കുറ്റിച്ചെടി, ഇരിപ്പിടം എന്നിവ എല്ലാം ഒരു വിത്തിനുള്ളിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നതുപോലെ നിലകൊള്ളുന്നു.
അഹോ ചിത്രം ജഗദ് ഇദമ് അസത് സദ് ഇവ ഭാസതേ । അഹോ ബൃഹദ് അഹോ സ്വച്ഛമ് അഹോ സ്ഫുടമ് അഹോ തനു
അയ്യോ, ഈ ലോകം എത്ര അത്ഭുതകരമാണ്! അസത്യമായിട്ടാണ് തോന്നുന്നത്, എന്നാൽ സത്യമായതുപോലെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. എത്ര വിശാലം, എത്ര വെടിപ്പുള്ളത്, എത്ര വ്യക്തം, എത്ര സൂക്ഷ്മം!
ബ്രഹ്മണി പ്രതിഭാസാത്മാ തന്മാത്രഗണഗോലകഃ । അവശ്യായകണാഭോ ഽസൌ യഥാ സ്ഫുരതി തച് ഛ്രുതമ്
ബ്രഹ്മത്തിൽ പ്രത്യക്ഷതയുടെ സ്വഭാവം അതിലെ സൂക്ഷ്മഘടകങ്ങളുടെ ഒരു ഗോളമായി നിലകൊള്ളുന്നു. അതു നിർബന്ധമായ കണങ്ങളുടെ കൂട്ടംപോലെയാണ് പ്രകാശിക്കുന്നത്, അതാണ് ശ്രവിക്കപ്പെടുന്നത്.
യഥാസൌ യാതി വൈമുഖ്യം യഥാ ഭവതി ചാത്മഭൂഃ । യഥാ സ്വഭാവസിദ്ധിര് വാ തഥാ കഥയ മേ പ്രഭോ
പ്രഭോ, ആൾ എങ്ങനെ തിരിഞ്ഞുപോകുന്നു, ആത്മാവ് എങ്ങനെ നിലനിൽക്കുന്നു, സ്വാഭാവികമായ Siddhi എങ്ങനെ ഉണ്ടാകുന്നു എന്നതെല്ലാം ദയവായി എനിക്ക് പറയൂ.
അത്യന്താസമ്ഭവദ് രൂപമ് അനന്യത് സ്വസ്വഭാവതഃ । അത്യന്താനനുഭൂതം സത് സ്വനുഭൂതമ് ഇവാഗ്രതഃ
അത് സ്വഭാവത്തിൽ നിന്നു വേറെയല്ല, അതിന്റെ രൂപം ഒരിക്കലും സംഭവിക്കാനാവില്ലാത്തതാണു്; ഒരുപാടു് നേരം അനുഭവിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും, നേരിട്ട് കാണുന്നപോലെ മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.
ഹുല്ലസ് സഭുല്ലോ ഘുല്ലാങ്ഘ ഇതി ബാലഹൃദി സ്ഫുടമ് । യഥോദേതി തഥോദേതി പരേ ബ്രഹ്മണി ജീവതാ
ഒരു കുട്ടിയുടെ മനസ്സിൽ 'ഹുള്ളസ്', 'സഭുള്ളോ', 'ഘുള്ളാങ്ങ' എന്നിങ്ങനെയുള്ള വാക്കുകൾ എങ്ങനെ വ്യക്തമായി ഉദയിക്കുന്നു, അതുപോലെ തന്നെ ജീവൻ പരബ്രഹ്മത്തിൽ ഉദയിക്കുന്നു.
മാനമേയാത്മികാശുദ്ധാസത്യൈവ സത്യവത് സ്ഥിതാ । ഭിന്നേവ ച ന ഭിന്നാസ്മാദ് ബ്രഹ്മണോ ബൃംഹണാത്മികാ
അത് അശുദ്ധവും അളക്കാവുന്നതും യഥാർത്ഥത്തിൽ അസത്യവുമാണെങ്കിലും സത്യമെന്നപോലെ നിലകൊള്ളുന്നു; വേറെയെന്നു തോന്നിയാലും, ബ്രഹ്മത്തിന്റെ വ്യാപനസ്വഭാവത്തിൽ നിന്ന് വേറെയല്ല.
യഥാ ബ്രഹ്മ ഭവത്യ് ആശു ജീവഃ കലനജീവിതഃ । തഥാ ജീവോ ഭവത്യ് ആശു മനോ മനനവേദനമ്
യഥാക്രമം ജീവന്റെ ജീവിതം ഭാവനയാണെന്നപോലെ, അതുപോലെ തന്നെ ജീവൻ ചിന്തയും അറിവും കൊണ്ടുള്ള മനസ്സായിത്തീരും.
ചിത്തം തന്മാത്രമനനം പശ്യത്യ് ആശു സ്വരൂപവത് । ഏഷ സങ്ഘോ ഽനിലലവപ്രഖ്യസ് സ്ഫുരതി ഖാന്തരേ
മനസ്സ് സൂക്ഷ്മതത്വങ്ങളെ ചിന്തിക്കുന്നതിൽ മാത്രം നിലകൊള്ളുമ്പോൾ അതിന്റെ സ്വഭാവം പോലെ തന്നെ അതിനെ ഉടൻ തിരിച്ചറിയും; ഈ കൂട്ടം കാറ്റിന്റെ ഒരു തുള്ളിപോലെയാണ്, ആകാശത്തിനുള്ളിൽ തെളിഞ്ഞ് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
ഔച്ഛൂന്യമ് ഏഷോ ഽനുഭവത്യ് അവശ്യായകണോപമമ് । സംവേദനാത്മകം കാലകലിതൈകാന്തമ് ആത്മനി
ഇത് നിർബന്ധമായ ഒരു കണിപ്പോലെ ശൂന്യത അനുഭവിക്കുന്നു; അതിന്റെ സ്വഭാവം അറിവാണ്, കാലത്തിന്റെ സ്വാധീനത്തിൽ അത് ആത്മാവിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.