യാവന്തോ ജന്തവോ യസ്മിന് യേ യേ സര്ഗേ യദാ യദാ । തേ സര്വഗത്വാച് ചിദ്ധാതോര് അന്യോഽന്യാദര്ശതാം ഗതാഃ
ഏതൊക്കെ സൃഷ്ടിയിലോ, എത്രയോ ജീവികൾ, എപ്പോഴോ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, അവരൊക്കെയും പരമാവധി വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ചൈതന്യത്താൽ പരസ്പരം തിരിച്ചറിയുന്നു.
തീവ്രവേഗവതീ യാ സ്യാത് തത്ര സംവിദ് അകല്പിതാ । സൈവായാതി പരം സ്ഥൈര്യം സാമോക്ഷത്വൈകരൂപിണീ
അവികൃതവും അത്യന്തം വേഗമുള്ളതുമായ അവബോധം മാത്രമാണ് പരമമായ സ്ഥിരതയും മോക്ഷത്തിന്റെ ഏകസ്വഭാവവും നേടുന്നത്.
ബലവദ്വിദ്വിലാസാനാമ് അനുവൃത്ത്യാ പരസ്പരമ് । സ്വഭാവാഃ പ്രതിബിമ്ബന്തി ചിദാദര്ശസ്വഭാവതഃ
ശക്തമായ പ്രകടനങ്ങൾ പരസ്പരം തുടർച്ചയായി സംഭവിക്കുമ്പോൾ, അവയുടെ സ്വഭാവങ്ങൾ തമ്മിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നു; അതുപോലെ തന്നെ, ചൈതന്യത്തിന്റെ സ്വഭാവം കണ്ണാടിപോലെയാണ്.
തത്രാതിയത്നാ ജയതി സാന്യാസ് സംവിദ ആത്മസാത് । കുര്വതീ സരിദ് അമ്ഭോധിഗാമിനീസ് സരിതോ യഥാ
അവിടെ ഏറ്റവും വലിയ ശ്രമത്തോടെ മറ്റെല്ലാ അവബോധങ്ങളെയും ഏറ്റെടുക്കുന്ന അവബോധം വിജയിക്കുന്നു; നദി സമുദ്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകുമ്പോൾ വഴിയിൽ വരുന്ന മറ്റു നദികളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതുപോലെ.
യേ സമാസ് ത്വ് അത്ര തേ താവദ് യതന്തേ ചിത്സ്വഭാവതഃ । യാവദ് ഏകോ ജയേത് തത്ര ദ്വിതീയസ് സന്നിമജ്ജതി
ഇവിടെ ഈ കൂട്ടങ്ങൾ ചൈതന്യസ്വഭാവപ്രകാരം ശ്രമിക്കുന്നതുവരെ, ഒന്ന് വിജയിക്കുകയും മറ്റൊന്ന് അതിൽ ലയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ജായമാനേഷു നശ്യത്സു വര്തമാനേഷു ഭൂരിശഃ । ഏവം സര്ഗസഹസ്രേഷു പരമാണുകണം പ്രതി
അനവധി ലോകങ്ങൾ ഉണ്ടാകുകയും നശിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഓരോ നിമിഷത്തിലും, ഓരോ അണുവിലും പോലും, ഇതേ സംഭവങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും നടക്കുന്നു.
ന കിഞ്ചിത് കേനചിദ് വ്യാപ്തം ന ച കിഞ്ചിത് ക്വചിത് സ്ഥിതമ് । ചിദാകാശമ് അജം ശാന്തമ് ഏതത് സര്വമ് അഭിത്തിമത്
ഒന്നും മറ്റൊന്നിൽ ലയിച്ചിട്ടില്ല, ഒന്നും എവിടെയും സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുന്നില്ല; എല്ലാം ചൈതന്യത്തിന്റെ ആകാശംപോലെയാണ്, ജനനം ഇല്ലാത്തത്, ശാന്തമായത്, ഒറ്റയുള്ളത്.
അയമ് ആഭാസതേ സ്വപ്നോ നിര്നിദ്രോ ദ്രഷ്ടൃവര്ജിതഃ । അവശ്യമ്ഭാവബോധശ് ച സോ ഽനുഭൂതോ ഽപ്യ് അസന്മയഃ
ഈ സ്വപ്നം ഉറക്കം കൂടാതെ, കാണുന്നവനില്ലാതെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു; അതിന്റെ സത്യം അറിയപ്പെടുന്നു, അനുഭവപ്പെടുന്നു, എങ്കിലും അതെല്ലാം അസത്താണ്.
പുഷ്പപത്ത്രഫലാംശാത്മാ യഥൈകസ് സ്വാസ്ഥിതോ ദ്രുമഃ । അനന്തസര്വശക്ത്യാത്മാ ചൈക ഏവ തഥാ വിഭുഃ
ഒരു വൃക്ഷം സ്വയം നിലകൊണ്ടു നിൽക്കുമ്പോൾ പൂക്കൾ, ഇലകൾ, പഴങ്ങൾ, കൊമ്പുകൾ എന്നിവയെല്ലാം അതിൽ നിന്നു ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെ, അനന്തമായ എല്ലാ ശക്തിയും ഉള്ള ഒരേ ഒരവൻ മാത്രമാണ് എല്ലാം.
മാതൃമേയപ്രമാണാദിമയാത്മകമ് അജം പദമ് । ബുദ്ധം വിസ്മൃതിമ് ആയാതി ന കദാചന കസ്യചിത്
മാപ്, അറിയുന്നവൻ, അറിയപ്പെടുന്നവൻ എന്നിവയുടെ സ്വഭാവമായ ജനനമില്ലാത്ത അവസ്ഥ, ഉണർന്നിരിക്കുന്ന ബോധത്തെ ഒരിക്കലും ആരുടേയും മനസ്സിൽ മറന്നുപോകുന്നില്ല.
ശൂന്യോദയാസ്തമയവസ്തു തമഃപ്രകാശദിക്കാലരൂപ്യ് അപി സദ് ഏകമ് അനാദിശുദ്ധമ് । ആദ്യന്തമധ്യരഹിതം സ്ഥിതമ് അച്ഛമ് അമ്ബുസോമ്യത്വവീചിവലനാഢ്യമ് ഇവൈകമ് ഏവ
ആ ഏകത്വം ആദികാലം മുതൽ ശുദ്ധവും, ഉദയം അസ്തമയം, ഇരുണ്ടും വെളിച്ചവും, ദിശകളും കാലവും എന്നിവയില്ലാത്തതും, ആരംഭം, മധ്യം, അവസാനം എന്നിവയൊന്നുമില്ലാതെ, വെള്ളംപോലെ സുതാര്യവും, ഒരൊറ്റതും, അലയോ ചലനമോ ഇല്ലാത്തതുമാണ്.
അഹം ത്വമ് ഇത്യാദി ജഗത്സ്വരൂപാ വിശുദ്ധബോധൈകവിഭാ വിഭാതി । ആകാശകോശേ നിജശൂന്യതൈവ ദ്വൈതൈക്യസങ്കല്പവികല്പനാഃ ക്വ
ഞാൻ, നീ എന്നിങ്ങനെ ലോകത്തിന്റെ സ്വഭാവം ശുദ്ധബോധത്തിന്റെ ഏക പ്രകാശമായി തിളങ്ങുന്നു; ബോധത്തിന്റെ ആകാശത്തിൽ അതിന്റെ ശൂന്യത മാത്രം നിലനിൽക്കുന്നു—അപ്പോൾ ഇരട്ടത്വം, ഏകത്വം, മറ്റു ഭാവനകൾ എവിടെയാണ്?
അഹം ജഗദ് ഇതി ഭ്രാന്തിഃ പരസ്മാത് കാരണം വിനാ । യഥോദേതി തഥാ ബ്രഹ്മന് ഭൂയഃ കാഥയ സാധു മേ
ഞാനാണ് ലോകം എന്ന ഈ ഭ്രമയ്ക്ക് പുറത്തുനിന്ന് യാതൊരു കാരണവുമില്ലാതെ ഉദയം വരുന്നു; ബ്രഹ്മൻ, ഇത് എങ്ങനെ ഉണ്ടാകുന്നു എന്ന് ദയവായി വീണ്ടും എനിക്ക് വിശദമാക്കാമോ?
സമസ്താസ് സമമ് ഏവാന്തസ് സംവിദോ വിന്ദതേ യതഃ । സര്വഥാ സര്വദാ സര്വം സര്വാത്മൈകമ് അജസ് തതഃ
എല്ലാ അനുഭവങ്ങളും ഒരുപോലെ ഉള്ളിൽ തന്നെ കണ്ടെത്തപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ എല്ലായ്പ്പോഴും എല്ലായിടത്തും എല്ലാം, ജനനം ഇല്ലാത്തവൻ തന്നെയാണ്, എല്ലാറ്റിനും ഒരു ആത്മാവായി.
സര്വാദിശബ്ദാര്ഥകലാ ബ്രഹ്മൈവൈതാഃ പൃഥങ് ന തു । സര്വാര്ഥശബ്ദാദികലാരൂപമ് ആസാം ന വിദ്യതേ
'എല്ലാം', 'ആദി' എന്നിങ്ങനെയുള്ള വാക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്ന എല്ലാ ശക്തികളും ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ്, വേറിട്ടതല്ല. ആ വാക്കുകളുടെ അർത്ഥങ്ങൾക്കുള്ള രൂപങ്ങൾ ബ്രഹ്മത്തിൽ നിന്ന് വേർപെട്ടതല്ല.
കടകത്വം പൃഥഗ് ഘേമ്നസ് തരങ്ഗത്വം പൃഥഗ് ജലാത് । യഥാ ന സമ്ഭവത്യ് ഏവം ന ജഗത് പൃഥഗ് ഈശ്വരാത്
കവളത്തിന്റെ സ്വഭാവം പൊന്നിൽ നിന്ന് വേറെയായി ഇല്ലാത്തതുപോലെയും, തിരയുടെ സ്വഭാവം വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് വേറെയായി ഇല്ലാത്തതുപോലെയും, ലോകം ഭഗവാനിൽ നിന്ന് വേർപെട്ടതല്ല.
ഈശ ഏവ ജഗദ്രൂപം ജഗദ്രൂപം തു നേശ്വരഃ । ഹേമൈവ കടകാദിത്വം കടകത്വം തു ഹേമ നോ
ലോകത്തിന്റെ രൂപം ഭഗവാനാണ്, പക്ഷേ ലോകത്തിന്റെ രൂപം ഭഗവാൻ അല്ല. കവളത്തിന്റെ സ്വഭാവം പൊന്നാണ്, പക്ഷേ കവളത്തിന്റെ സ്വഭാവം പൊന്നല്ല.
യഥാവയവിനോ രൂപമ് അനേകാവയവാത്മകമ് । തഥാനവയവായാസ് തു ചിത്ത്വം സര്വാത്മകം ചിതഃ
പല ഭാഗങ്ങൾ ചേർന്നൊന്നായുള്ള ഒരു വസ്തുവിന്റെ രൂപം എങ്ങനെയോ, അതുപോലെ തന്നെ, ഭാഗങ്ങളില്ലാത്ത മനസ്സാണ് എല്ലാറ്റിന്റെയും അടിസ്ഥാനമായുള്ള ബോധം.
യത് തുല്യകാലമ് അഖിലം തന്മാത്രാവേദനം പരേ । അന്തസ്സ്ഥം തദ് ഇദം ഭാതി ജഗദ് ഇത്യ് അഹമ് ഇത്യ് അപി
പരമനിൽ ഒരേസമയം എല്ലാം അറിയപ്പെടുന്നത്, അകത്തുനിന്ന് ഈ ലോകമായും 'ഞാൻ' എന്ന അനുഭവമായും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
ലേഖൌഘാനാം യഥാ ഭേദീ സന്നിവേശശ് ശിലോദരേ । തഥാനന്യജ് ജഗദ് അഹം ചേത്യ് അന്തശ് ചിദ്ഘനേ ഘനമ്
ഒരു കല്ലിനകത്ത് പല രേഖകൾ ചേർന്ന് വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെ, അകത്തുള്ള ശുദ്ധബോധത്തിൽ ലോകവും 'ഞാൻ' എന്ന അനുഭവവും വേറിട്ടതുപോലെ തോന്നുന്നു, പക്ഷേ അവ യഥാർത്ഥത്തിൽ വേറെയല്ല.
സ്ഥിതാസ് തരങ്ഗാസ് സലിലേ യഥാന്തരതരങ്ഗിതേ । സൃഷ്ടിശബ്ദാര്ഥരഹിതാസ് തഥാന്തസ് സൃഷ്ടയഃ പരേ
ജലത്തിൽ തിരകൾ മറ്റുതിരകളാൽ ഉണരുന്നതുപോലെ തന്നെ, പരമനിൽ സൃഷ്ടികൾ അകത്തുതന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു, സൃഷ്ടി എന്നതിന്റെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥമില്ലാതെ.
നാസര്ഗം തിഷ്ഠതി പരം സര്ഗസ് തിഷ്ഠതി നാപരഃ । അവയവാവയവിവത് സത്താനവയവൈതയോഃ
പരമാത്മാവിന് സൃഷ്ടിയായി നിലനിൽക്കുന്നില്ല, സൃഷ്ടിക്കും പരമാത്മാവിനും വേർപാടില്ല — ഒരു വസ്തുവിന്റെയും അതിന്റെ ഭാഗങ്ങളുടെയും നിലനിൽപ്പ് തമ്മിൽ വേർപാടില്ലാത്തതുപോലെ.
ചിദ്രൂപേണ ഖസംവിത്ത്യാ ഖതന്മാത്രം വിഭാവ്യതേ । സ്വമ് ഏവ രൂപം ഹൃദയം വാതേന സ്പന്ദനം യഥാ
ചൈതന്യത്തിന്റെ രൂപത്തിലൂടെയും ആകാശത്തെ അറിയുന്ന ബോധത്തിലൂടെയും, ആകാശത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മസ്വഭാവം മാത്രം അനുഭവപ്പെടുന്നു — ഹൃദയത്തിന്റെ സ്വരൂപം കാറ്റ് സ്പന്ദനമായി അനുഭവപ്പെടുന്നതുപോലെ.
തത്കാലമ് ഏഷ ശബ്ദാണുശ് ചിച്ചമത്കാരരൂപധൃത് । ചേത്യതേ ശമിനൈവാന്തസ് സങ്കല്പ ഇവ ചേതസാ
അത് തന്നെയായ ആ ശബ്ദസൂക്ഷ്മത, ചൈതന്യത്തിന്റെ ഒരു പ്രകാശംപോലെ, അകത്തുള്ള ശാന്തനായവൻ മനസ്സിൽ ഒരു ചിന്തയെപ്പോലെ അനുഭവിക്കുന്നു.
തദൈവാനിലതാം വേത്തി നിജസത്താത്മികാം സ്വയമ് । അന്തര്ഗതസ്പന്ദരസാം പവനസ് സ്പന്ദതാമ് ഇവ
അപ്പോൾ അതു സ്വയം തന്റെ സത്തയുടെ സ്വരൂപം അറിയുന്നു; അകത്തുള്ള സ്പന്ദനത്തിന്റെ രസം ഉൾക്കൊണ്ട കാറ്റ്, താനാണ് സ്പന്ദനം എന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നതുപോലെ.
തദൈവാഭാസതാമ് ഏതി നിജസത്താത്മികാം സ്വയമ് । കോശസ്ഥിതാലോകലവാം തേജഃ പ്രകടതാമ് ഇവ
അതു തന്നെ, അതിന്റെ സ്വഭാവമായ സത്ത്വം അകത്തുള്ളതായിരിക്കുമ്പോഴും, വെളിച്ചം ഒരു പാത്രത്തിനുള്ളിലായിരിക്കുമ്പോഴും പുറത്തു തെളിയുന്നതുപോലെ, അതിന്റെ ഉള്ളിലെ പ്രകാശം പുറത്തു കാണപ്പെടുന്നു.
തദൈവാപ്താം ചേതയതേ നിജസത്താത്മികാമ് അജഃ । ഹൃത്സംസ്ഥരസതന്മാത്രാം സലിലം ദ്രവതാമ് ഇവ
അതു തന്നെ, ജനനമില്ലാത്തത് തന്റെ സ്വഭാവമായ സത്ത്വത്തെ മനസ്സിലാക്കുന്നു; അതു ഹൃദയത്തിൽ സൂക്ഷ്മമായ സത്ത്വം പോലെ നിലകൊള്ളുന്നു, വെള്ളം ദ്രവമായുപോലെ.
തദൈവാവനിതാം വേത്തി സ്വചിത്തൈകാത്മികാമ് അജഃ । അന്തസ്സ്ഥഗന്ധതന്മാത്രാമ് ഉര്വീ സ്ഥൈര്യകലാമ് ഇവ
അതു തന്നെ, ജനനമില്ലാത്തത് ഭൂമിയെ മനസ്സിന്റെ സ്വഭാവമായതായും, അതിന്റെ ഉള്ളിലായ സുഗന്ധത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മത്വംപോലെയും, ഭൂമിയുടെ സ്ഥിരതപോലെയും അറിയുന്നു.
തുല്യകാലനിമേഷാംശലക്ഷഭാഗം പ്രതീതയഃ । നിത്യം ചിതഃ പ്രകചനം തത് സര്ഗൌഘപരമ്പരാഃ
സമാനമായ സമയവും നിമിഷവും ക്ഷണവുംകൊണ്ട് ഉണ്ടാകുന്ന അനുഭവങ്ങൾ എല്ലാം ചൈതന്യത്തിന്റെ സ്ഥിരമായ പ്രകടനമാണ്; ഇതാണ് സൃഷ്ടിയുടെ ഒഴുക്കുപോലുള്ള തുടർച്ച.
ഏവം സകൃത് സ്വഭാവാന്തര് ദൃശ്യമധ്യമ് അനാമയമ് । ഉദയാസ്തമയോന്മുക്തം ബ്രഹ്മ തിഷ്ഠത്യ് അനിഷ്ഠിതമ്
ഇങ്ങനെ, സ്വഭാവം അകറ്റപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഉദയം അസ്തമനം എന്നിവയൊന്നുമില്ലാതെ, കാഴ്ചകളുടെ നടുവിൽ, അശാന്തതയില്ലാതെ ബ്രഹ്മം നിലകൊള്ളുന്നു.