സേത്യ് ഉക്ത്വാ മുമുചേ ജീവമ് ആമോദമ് ഇവ പദ്മിനീ । സ സമീരലവാകാരസ് തന്നാസാനികടം യയൌ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അവള് താമരപ്പൂവ് സുഗന്ധം വിടരുന്നതുപോലെ ജീവന് വിട്ടു. ആ ജീവന് ഒരു സുഖമുള്ള കാറ്റുപോലെ അവന്റെ മൂക്കിന് സമീപം എത്തി.
ഘ്രാണകോശം വിവേശാശു വംശരന്ധ്രമ് ഇവാനിലഃ । സ്വവാസനാശതാന്യ് അന്തര് ദധദ് അബ്ധിര് മണീന് ഇവ
ആ ജീവന് കാറ്റ് വംശിയിലൂടെയൊഴുകുന്നതുപോലെ ഉടനടി അവന്റെ മൂക്കിലൂടെ കടന്നു. അതിനോടൊപ്പം അനേകം സ്വഭാവങ്ങള് കൊണ്ടു, സമുദ്രം മുത്തുകള് സൂക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ അവളത് അവനിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
അന്തസ്സ്ഥജീവം വദനം തസ്യ തത്കാന്തിമ് ആയയൌ । പദ്മസ്യാവഗ്രഹേ പദ്മം പ്രവിഷ്ടമ് ഇവ വാരിണി
അവന്റെ ഉള്ളിലെ ജീവന്റെ പ്രകാശം മുഖം വഴി പുറത്തേക്ക് തെളിഞ്ഞു. വെള്ളത്തിൽ ഒരു താമരയുടെ പ്രതിഫലനം മറ്റൊരു താമരയെപ്പോലെ അതിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ ആ ഭാവം പ്രകടമായി.
ക്രമാദ് അങ്ഗാനി സര്വാണി സരസാനി ചകാശിരേ । തസ്യ പുഷ്പാകര ഇവ ലതാജാലാനി ബൂഭൃതഃ
പിന്നീട് അവന്റെ ശരീരത്തിലെ എല്ലാ അവയവങ്ങളും ക്രമേണ മനോഹരമായി തിളങ്ങി. ഭൂമിയിൽ പുഷ്പങ്ങളുള്ള കൂട്ടങ്ങൾപോലെയും മലയിൽ പടർന്നുള്ള വള്ളികൾപോലെയും അവ ദൃശ്യമായി.
അഥാബഭൌ കലാപൂര്ണസ് സ രാകായാമ് ഇവോഡുരാട് । ഭാസയന് ഭവനം ഭൂരി വദനേന്ദുമരീചിഭിഃ
ശശി പൂർണ്ണമായിരിക്കുംപോലെ, അവൻ സമ്പൂർണ്ണമായ ഭാവത്തോടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അവന്റെ ചന്ദ്രനുപോലെയുള്ള മുഖത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് പടർന്ന കിരണങ്ങൾ ആ വീട്ടിൽ എല്ലാം പ്രകാശമാക്കി.
സ്ഫാരയാമ് ആസ സോ ഽങ്ഗാനി രസവന്തി മൃദൂനി ച । കനകോജ്ജ്വലകാന്തീനി പല്ലവാനീവ മാധവഃ
അവൻ തന്റെ ശരീരഭാഗങ്ങൾ വിരിച്ചുവച്ചു; അവ മൃദുവും ജീവശക്തിയോടും കൂടി, സ്വർണ്ണം പോലെ തിളങ്ങുന്നവയായിരുന്നു. വസന്തകാലത്ത് പുതുതായി വിരിയുന്ന ഇലകളെപ്പോലെ അവ മനോഹരമായി തെളിഞ്ഞു.
ഉന്മീലയമ് ആസ ദൃശൌ വിമലാലോകകാരണേ । ഹാരിണ്യൌ സുഭഗാഭോഗേ ചന്ദ്രാര്കൌ ഭുവനം യഥാ
അവൻ കണ്ണുകൾ തുറന്നു; അതിൽ നിന്നു നിർമ്മലമായ പ്രകാശം പടർന്നു, അതിന്റെ ആകർഷകമായ സൗന്ദര്യം ചന്ദ്രനും സൂര്യനും ലോകത്തെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ ആയിരുന്നു.
ഉത്തസ്ഥൌ പ്രോല്ലസത്കായോ വിന്ധ്യാദ്രിര് ഇവ വൃദ്ധിമാന് । ഉവാച കസ് സ്ഥിത ഇഹ പ്രഭാകപിശിതാലയഃ
അവൻ ദേഹത്തിൽ പ്രകാശം നിറഞ്ഞു, വൃദ്ധിയുള്ള വിന്ധ്യപർവതം ഉയരുന്നത് പോലെ എഴുന്നേറ്റു; പിന്നെ പറഞ്ഞു: 'ഇവിടെ ഈ പ്രകാശഭവനത്തിൽ ആരാണ് നില്ക്കുന്നത്?''
ലീലാദ്വയമ് അഥാസ്യാഗ്രേ പ്രോവാചാദിശ്യതാമ് ഇതി । സ ദദര്ശ പുരോ നമ്രം ലീലാദ്വയമ് അവസ്ഥിതമ്
അപ്പോൾ അവന്റെ മുന്നിൽ ലീലാദ്വയം പ്രത്യക്ഷമായി, 'ആജ്ഞാപിക്കണമെന്നു' പറഞ്ഞു. അവൻ മുന്നിൽ വിനയത്തോടെ നില്ക്കുന്ന ലീലാദ്വയത്തെ കണ്ടു.
സമാധാരം സമാകാരം സമരൂപം സമസ്ഥിതി । സമവാക്യം സമോദ്യോഗം സമാനന്ദം സമോദയമ്
അത് സമമായ ആശ്രയം, സമമായ രൂപം, സമമായ ഭാവം, സമമായ വാക്ക്, സമമായ പരിശ്രമം, സമമായ സന്തോഷം, സമമായ ഉദയം എന്നിവയോടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
കാ ത്വം കേയം കുതശ് ചേയമ് ഇത്യ് ആഹ സ വിലോകയന് । തസ്മൈ ലീലാഹ ഹേ ദേവ ശ്രൂയതാം യദ് വദാമ്യ് അഹമ്
അവളെ നോക്കി അവൻ ചോദിച്ചു: "നീ ആരാണ്? ഇവൾ ആരാണ്? ഇവൾ എവിടുനിന്നാണ് വന്നത്?" അതിന് ലീല പറഞ്ഞു: "പ്രഭോ, ഞാൻ പറയാൻ പോകുന്നതു ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ."
മഹിലാ തവ ലീലാഹം പ്രാക്തനീ സഹ വര്ധിതാ । വാഗ് അര്ഥസ്യേവ സംസക്താ സ്ഥിതാ സംശ്ലേഷശാലിനീ
പ്രഭോ, ഞാൻ തന്നെയാണ് നിന്റെ ഭാര്യയായ ലീല, മുമ്പ് നിന്നോടൊപ്പം വളർന്നവൾ. വാക്കും അതിന്റെ അർത്ഥവും പോലെ ഞാൻ നിന്നോടൊപ്പം ചേർന്ന് നിലകൊള്ളുന്നു."
ഇയം ലീലാ ദ്വിതീയാ തേ മഹിലാ ഹേലയാ മയാ । ഉപാര്ജിതാ ത്വദര്ഥേന കഥയിഷ്യേ ഽഹമ് ഈദൃശമ്
ഇവളാണ് നിന്റെ രണ്ടാമത്തെ ഭാര്യയായ ലീല. ഞാൻ നിന്റെ ഭാവിയിൽ ഇവളെ ലഘുവായി നേടിക്കൊടുത്തു. ഇതെങ്ങനെ സംഭവിച്ചുവെന്ന് ഞാൻ പറയാം."
ശിരോഭാഗോപവിഷ്ടേയം യേഹ ഹേമമഹാസനാ । ഏഷാ സരസ്വതീ ദേവീ ത്രൈലോക്യജനനീ ശിവാ
ഇവിടെ വലിയ പൊൻസിംഹാസനത്തിൽ തല ഭാഗത്ത് ഇരിക്കുന്നവളാണ് സർസ്വതീദേവി, മൂന്ന് ലോകങ്ങൾക്കും മാതാവായ ശുഭയായ ദേവി."
അസ്മാകം പുണ്യസംഭാരൈര് ഇഹ സാക്ഷാദ് ഉപാഗതാ । അനയാസി പരാല് ലോകാദ് ഇഹാനീതോ മഹീപതിഃ
നമ്മുടെ സുകൃതങ്ങളുടെ ഫലമായി ഇവൾ നേരിട്ട് ഇവിടെ പ്രത്യക്ഷമായി. രാജാവേ, ഇവളുടെ കൃപയാൽ നീ മറ്റൊരു ലോകത്തിൽ നിന്നു ഇവിടെ എത്തിച്ചേർന്നുവല്ലോ.
ഇത്യ് ആകര്ണ്യ സമുത്ഥായ രാജാ രാജീവലോചനഃ । ലമ്ബമാല്യാമ്ബരധരഃ പപാത ജ്ഞപ്തിപാദയോഃ
ഇത് കേട്ട രാജാവ്, കമലനയനൻ, തൂങ്ങിയ മാലകളും വസ്ത്രങ്ങളും ധരിച്ച് എഴുന്നേറ്റു, ജ്ഞാനദേവിയുടെ പാദങ്ങളിൽ വീണു നമസ്കരിച്ചു.
സരസ്വതി നമസ് തുഭ്യം സര്വലോകഹിതപ്രദേ । പ്രയച്ഛ വരദേ മേധാം ദീര്ഘമ് ആയുര് ധനാനി ച
സരസ്വതി അമ്മേ, എല്ലാ ലോകങ്ങൾക്കും ഹിതം വരുത്തുന്നവളേ, ഞാൻ നിന്നെ നമസ്കരിക്കുന്നു. വരദായിനിയായ അമ്മേ, ദയവായി എനിക്ക് ജ്ഞാനവും ദീർഘായുസും സമ്പത്തും അനുഗ്രഹിക്കണമേ.
ഇത്യ് ഉക്തവന്തം ഹസ്തേന പസ്പര്ശ ജ്ഞപ്തിദേവതാ । ത്വം പുത്രാഭിമതാര്ഥാഢ്യോ ഭവേതി വചനാന്വിതഃ
അവൻ ഇങ്ങനെ പ്രാർത്ഥിച്ചപ്പോൾ, ജ്ഞാനദേവി അവനെ കൈകൊണ്ട് തൊട്ടി, 'നിനക്ക് മക്കളും ഇഷ്ടമായ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ലഭിക്കട്ടെ' എന്ന് അനുഗ്രഹിച്ചു.
സര്വാപദസ് സകലദുഷ്കൃതദൃഷ്ടയശ് ച ഗച്ഛന്തു വശ് ശമമ് അനന്തസുഖാനി സമ്യക് । ആയാന്തു നിത്യമുദിതാ ജനതാ ഭവന്തു രാഷ്ട്രേ സ്ഥിരാശ് ച വിലസന്തു സദൈവ ലക്ഷ്മ്യഃ
എല്ലാ ദുരന്തങ്ങളും ദുഷ്കൃത്യങ്ങളുടെ കാഴ്ചകളും അകന്നുപോകട്ടെ; അനന്തമായ സന്തോഷങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി വരട്ടെ; ജനങ്ങൾ എപ്പോഴും സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കട്ടെ; രാജ്യം ഉറപ്പോടെ നിലനില്ക്കട്ടെ; ഐശ്വര്യം എന്നും പ്രകാശിക്കട്ടെ.
സരസ്വതീ തദേത്യുക്ത്വാ തത്രൈവാന്തര്ധിമ് ആയയൌ । പ്രഭാതേ പങ്കജൈസ് സാര്ധം ബുബുധേ സകലോ ജനഃ
സരസ്വതി ഇതു പറഞ്ഞതോടെ അവിടെത്തന്നെ അദൃശ്യയായി; രാവിലെ, പടർപ്പൂക്കളോടൊപ്പം എല്ലാവരും ഉണർന്നു.
ആലിലിങ്ഗ ഘനം ലീലാം ലീലാ ച ദയിതം ക്രമാത് । പുനഃ പുനര് മഹാനന്ദോ മൃതപ്രോജ്ജീവിതോ നൃപഃ
ലീല തന്റെ പ്രിയനെയും പ്രിയൻ ലീലയെയും സ്നേഹത്തോടെ അണച്ചുപിടിച്ചു; മരണം താണ്ടി തിരിച്ചുവന്ന രാജാവ് വീണ്ടും വീണ്ടും വലിയ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
തദാസീദ് രാജസദനം മദമന്മഥമന്ഥരം । ആനന്ദമത്തജനതം വാദ്യഗേയരവാകുലമ്
അന്നത്തെ രാജസദനം ആനന്ദത്തിലും പ്രേമത്തിലും മദംപോലുള്ള ജനങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു; സംഗീതവും പാട്ടും മുഴങ്ങുന്ന ശബ്ദം മുഴുവൻ നിറഞ്ഞിരുന്നു.
ജയമങ്ഗലപുണ്യാഹഘോഷഘുങ്ഘുമഘര്ഘരമ് । ഹൃഷ്ടപുഷ്ടജനാകീര്ണരാജലോകവൃതാങ്ഗനമ്
വിജയവും മംഗളവും പുണ്യവും നിറഞ്ഞ ഘോഷം അകത്തു മുഴങ്ങുകയായിരുന്നു. സന്തോഷത്തിലും സമൃദ്ധിയിലും തിളങ്ങുന്ന ആളുകൾ രാജസഭയുടെയും അവിടത്തെ സ്ത്രീകളുടെയും ഇടയിൽ ആഹ്ലാദത്തോടെ നിറഞ്ഞു നിന്നിരുന്നു.
സിദ്ധവിദ്യാധരോന്മുക്തപുഷ്പവര്ഷസശീത്കൃതമ് । ധ്വനന്മൃദങ്ഗമുരജകാഹലാശങ്ഖദുന്ദുഭി
സിദ്ധന്മാരും വിദ്യാധരന്മാരും പുഷ്പവർഷം പെയ്യിച്ചതിനാൽ വായു തണുത്തിരുന്നതു. മൃദംഗം, മുരജം, കാഹളം, ശംഖം, ദുന്ദുഭി എന്നിവയുടെ ശബ്ദം എല്ലായിടത്തും മുഴങ്ങുകയായിരുന്നു.
ഊര്ധ്വീകൃതബൃഹദ്ധസ്തഹാസ്തികസ്തനിതോത്കടമ് । ഉത്താലതാണ്ഡവസ്ത്രൈണപൂര്ണാങ്ഗനലസദ്ധ്വനി
വലിയ ആനകൾ അവരുടെ വീതിയുള്ള തുമ്പുകൾ ഉയർത്തി കിടക്കുമ്പോൾ ഇടിമുഴക്കംപോലെയുള്ള ശബ്ദം പുറപ്പെടുവിച്ചു. ഉല്ലാസഭരിതമായ താണ്ഡവനൃത്തവും സ്ത്രീകളുടെ കൈയടിയും വലിയ ശബ്ദത്തോടെ മന്ദിരം നിറഞ്ഞു.
മിഥസ്സങ്ഘട്ടനിപതന്നാനോപായനദന്തുരമ് । പുഷ്പശേഖരസമ്ഭാരമയസ്രഗ്ദാമസുന്ദരമ്
ആളുകൾ തമ്മിൽ കൂടിച്ചേരുകയും പലവിധ സമ്മാനങ്ങൾ കൈമാറുകയും ചെയ്തു. പൂക്കളാൽ നിർമ്മിച്ച കിരീടങ്ങളും മാലകളും ഒരുമിച്ച് ചേരുമ്പോൾ അതിന്റെ ഭംഗി അതീവ മനോഹരമായി തെളിഞ്ഞു.
വികീര്ണപാടിതക്ഷൌമം മന്ത്രിസാമന്തനാഗരൈഃ । സ്ഥലപദ്മമയം വ്യോമ രക്തൈസ് താണ്ഡവിനീകരൈഃ
മന്ത്രിമാരും സാമന്തന്മാരും നഗരവാസികളും കീറിത്തൂക്കിയ വസ്ത്രങ്ങൾ ആകാശത്ത് പടർന്നിരുന്നു. അതു ചുവപ്പു നിറഞ്ഞ നർത്തകി കൂട്ടങ്ങളാൽ ഒരു താമരത്തോട്ടംപോലെ മനോഹരമായി.
മത്തസ്ത്രീകന്ധരാവൃത്തലീലാന്ദോലിതകുണ്ഡലമ് । പ്രനൃത്തപാദസമ്പാതപ്രോന്നമത്പുഷ്പകര്ദമമ്
മദ്യപാനത്തിൽ ലയിച്ച സ്ത്രീകളുടെ കഴുത്ത് കളിയോടെ വളഞ്ഞു, കാതിലുണ്ടായ കുണ്ഡലങ്ങൾ ആകാശത്ത് ആലോലമായി തുളങ്ങുന്നു. നർത്തകിമാരുടെ കാലടികൾ ഉയർത്തിയതിൽ പുഷ്പപ്പൊടി എല്ലായിടത്തും പടർന്നു.
പടവാസശരന്മേഘവിതാനകവിതാനിതമ് । വരാങ്ഗനാമുഖൈര് നൃത്യച്ചന്ദ്രലക്ഷ്യഗൃഹാജിരമ്
നൂലാൽ നെയ്തു തീർത്ത പാളിവസ്ത്രംപോലെയുള്ള മേഘങ്ങൾ ആകാശത്ത് മറയായി. അതിൽ രാജകുമാരിമാരുടെ മുഖങ്ങൾ, അരമനകളുടെ മുറ്റത്ത് നൃത്തം ചെയ്യുന്ന ചന്ദ്രനെപ്പോലെ, തിളങ്ങി.
പരലോകാദ് ഉപാനീതോ രാജ്ഞാത്മാ പതിര് ഏവ ച । ഇത്യ് ഏവം വൃത്തഗാഥാഭിര് ജഗുര് ദേശാന്തരേ ജനാഃ
രാജാവിനെയും അവന്റെ ആത്മാവായ പ്രിയതമയെയും മറുജന്മത്തിൽ നിന്നു തിരികെ കൊണ്ടുവന്നുവെന്ന കഥകൾ പാടിക്കൊണ്ട് വിദൂരദേശങ്ങളിലെ ജനങ്ങൾ ആനന്ദിച്ചു.