സുതേ വദ കഥം പ്രാപ്താ ത്വമ് ഇമം ദേശമ് ആദിതഃ । കിം വൃത്തം തേ ത്വയാ ദൃഷ്ടം കിമ് ഇവാധ്വനി കുത്ര വാ
മകനേ, ആദ്യം നീ എങ്ങനെയാണ് ഈ സ്ഥലത്ത് എത്തിയത് എന്ന് പറയൂ. വഴിയിൽ നിന്നെ എന്താണ് സംഭവിച്ചത്, നീ എന്തെല്ലാം കണ്ടു, എവിടെയാണ് കണ്ടത്?
ദേവി തസ്മിന് പ്രദേശേ സാ ജാതമൂര്ഛാ തദാഭവമ് । ദ്വിതീയേന്ദുകലേവാഹം കല്പാന്തജ്വാലയാവൃതാ
ദേവി, ആ സ്ഥലത്ത് ഞാൻ അന്നേയ്ക്ക് മനസ്സില്ലാതെ വീണു. കാലം അവസാനിക്കുമ്പോൾ തീയിൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന കിഴക്കേ ചന്ദ്രനെപ്പോലെയാണ് ഞാൻ ആയത്.
ന ചേതിതം മയാ കിഞ്ചിത് സമം വിഷമമ് ഏവ വാ । തതസ് തരലപക്ഷ്മാന്തേ വിനിമീല്യ വിലോചനേ
എനിക്ക് അത്രയും സന്തോഷകരമോ ദുഃഖകരമോ ആയ ഒന്നും മനസ്സിലായില്ല. അതിനുശേഷം, വിറയുന്ന കണ്പീലികൾ താഴെവെച്ച് ഞാൻ കണ്ണുകൾ അടച്ചു.
തതോ മരണമൂര്ഛാന്തേ പശ്യാമി പരമേശ്വരി । യാവദ് അഭ്യുത്ഥിതാസ്മ്യ് ആശു പ്ലുതാ ച ഗഗനോദരമ്
അങ്ങനെ ആ മരണമെന്നതുപോലെയുള്ള അവസ്ഥയ്ക്ക് ശേഷം, പരമേശ്വരിയേ, ഞാൻ കണ്ടു—പെട്ടെന്ന് ഞാൻ എഴുന്നേറ്റ് ആകാശവിസ്തൃതിയിൽ പറന്നു.
ഭൂതാകാശേ ഽനിലരഥം സമാരൂഢാസ്മ്യ് അഹം തഥാ । ആനീതാ ഗന്ധലേഖേവ തേനാഹമ് ഇമമ് ആലയമ്
ഭൂതങ്ങളുടെ ആകാശത്ത് ഞാൻ കാറ്റിന്റെ രഥത്തിൽ കയറി. സുഗന്ധരേഖയെപ്പോലെ എന്നെ ഇവിടത്തെ ഈ വീടിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു.
ഇഹ പശ്യാമി സദനം നായകേനാഭ്യലങ്കൃതമ് । ദീപ്തദീപം വിവിക്തം ച മഹാര്ഹശയനാന്വിതമ്
ഇവിടെ ഞാൻ കാണുന്നത്, ഉടമ അലങ്കരിച്ച ഒരു വീട്. പ്രകാശമുള്ള വിളക്കുകളും, ശാന്തമായ അന്തരീക്ഷവും, വിലയേറിയ ഒരു കിടക്കയും അതിൽ ഉണ്ട്.
പതിമ് ആലോകയാമീമം യാവദ് ഏഷ വിദൂരഥഃ । ശേതേ കുസുമഗുപ്താങ്ഗോ മധുഃ പുഷ്പവനേ യഥാ
എന്റെ ഭർത്താവായ വിദ്യുരഥനെ ഞാൻ കാണുന്നു. പൂക്കൾ കൊണ്ട് സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ട ശരീരത്തോടെ, പുഷ്പവനത്തിലെ തേൻപോലെ അദ്ദേഹം കിടക്കുന്നു.
അഥ സങ്ഗ്രാമസംരമ്ഭശ്രമാര്തോ ഽയം സ്വപിത്യ് അലമ് । ഇതി നിദ്രാ മയാസ്യൈവം ദേവേശ്വരി ന വാരിതാ
യുദ്ധത്തിന്റെ ക്ഷീണത്തിൽ നിന്ന് അവൻ ഇപ്പോൾ ആഴമായി ഉറങ്ങുന്നു. അതിനാൽ, ദേവതകളുടെ രാജ്ഞിയേ, ഞാൻ അവന്റെ ഉറക്കം തടഞ്ഞില്ല.
അനന്തരമ് ഇമം ദേശം പ്രാപ്തേ ദേവ്യാവ് ഇമേ ത്വ് ഇതി । യഥാനുഭൂതം കഥിതം മദനുഗ്രഹകാരിണി
അവിടെ ദേവി എത്തിച്ചേരുമ്പോള്, അനുഭവിച്ചതെല്ലാം ഞാന് നിന്നെ അനുഗ്രഹിക്കാനായി വിശദമായി പറഞ്ഞു.
ഹേ ഹംസഹാരിഗാമിന്യൌ ലീലേ ലലിതലോചനേ । ഉത്ഥാപയാമോ നൃപതിം ശവതല്പതലാദ് ഇമമ്
ഹംസംപോലെ സുന്ദരമായി സഞ്ചരിക്കുന്നവളേ, കളിയോടു കാഴ്ചയുള്ളവളേ, നമുക്ക് ഈ രാജാവിനെ ശവക്കിടക്കയില് നിന്ന് എഴുന്നേല്പ്പിക്കാം.
സേത്യ് ഉക്ത്വാ മുമുചേ ജീവമ് ആമോദമ് ഇവ പദ്മിനീ । സ സമീരലവാകാരസ് തന്നാസാനികടം യയൌ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അവള് താമരപ്പൂവ് സുഗന്ധം വിടരുന്നതുപോലെ ജീവന് വിട്ടു. ആ ജീവന് ഒരു സുഖമുള്ള കാറ്റുപോലെ അവന്റെ മൂക്കിന് സമീപം എത്തി.
ഘ്രാണകോശം വിവേശാശു വംശരന്ധ്രമ് ഇവാനിലഃ । സ്വവാസനാശതാന്യ് അന്തര് ദധദ് അബ്ധിര് മണീന് ഇവ
ആ ജീവന് കാറ്റ് വംശിയിലൂടെയൊഴുകുന്നതുപോലെ ഉടനടി അവന്റെ മൂക്കിലൂടെ കടന്നു. അതിനോടൊപ്പം അനേകം സ്വഭാവങ്ങള് കൊണ്ടു, സമുദ്രം മുത്തുകള് സൂക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ അവളത് അവനിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
അന്തസ്സ്ഥജീവം വദനം തസ്യ തത്കാന്തിമ് ആയയൌ । പദ്മസ്യാവഗ്രഹേ പദ്മം പ്രവിഷ്ടമ് ഇവ വാരിണി
അവന്റെ ഉള്ളിലെ ജീവന്റെ പ്രകാശം മുഖം വഴി പുറത്തേക്ക് തെളിഞ്ഞു. വെള്ളത്തിൽ ഒരു താമരയുടെ പ്രതിഫലനം മറ്റൊരു താമരയെപ്പോലെ അതിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ ആ ഭാവം പ്രകടമായി.
ക്രമാദ് അങ്ഗാനി സര്വാണി സരസാനി ചകാശിരേ । തസ്യ പുഷ്പാകര ഇവ ലതാജാലാനി ബൂഭൃതഃ
പിന്നീട് അവന്റെ ശരീരത്തിലെ എല്ലാ അവയവങ്ങളും ക്രമേണ മനോഹരമായി തിളങ്ങി. ഭൂമിയിൽ പുഷ്പങ്ങളുള്ള കൂട്ടങ്ങൾപോലെയും മലയിൽ പടർന്നുള്ള വള്ളികൾപോലെയും അവ ദൃശ്യമായി.
അഥാബഭൌ കലാപൂര്ണസ് സ രാകായാമ് ഇവോഡുരാട് । ഭാസയന് ഭവനം ഭൂരി വദനേന്ദുമരീചിഭിഃ
ശശി പൂർണ്ണമായിരിക്കുംപോലെ, അവൻ സമ്പൂർണ്ണമായ ഭാവത്തോടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അവന്റെ ചന്ദ്രനുപോലെയുള്ള മുഖത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് പടർന്ന കിരണങ്ങൾ ആ വീട്ടിൽ എല്ലാം പ്രകാശമാക്കി.
സ്ഫാരയാമ് ആസ സോ ഽങ്ഗാനി രസവന്തി മൃദൂനി ച । കനകോജ്ജ്വലകാന്തീനി പല്ലവാനീവ മാധവഃ
അവൻ തന്റെ ശരീരഭാഗങ്ങൾ വിരിച്ചുവച്ചു; അവ മൃദുവും ജീവശക്തിയോടും കൂടി, സ്വർണ്ണം പോലെ തിളങ്ങുന്നവയായിരുന്നു. വസന്തകാലത്ത് പുതുതായി വിരിയുന്ന ഇലകളെപ്പോലെ അവ മനോഹരമായി തെളിഞ്ഞു.
ഉന്മീലയമ് ആസ ദൃശൌ വിമലാലോകകാരണേ । ഹാരിണ്യൌ സുഭഗാഭോഗേ ചന്ദ്രാര്കൌ ഭുവനം യഥാ
അവൻ കണ്ണുകൾ തുറന്നു; അതിൽ നിന്നു നിർമ്മലമായ പ്രകാശം പടർന്നു, അതിന്റെ ആകർഷകമായ സൗന്ദര്യം ചന്ദ്രനും സൂര്യനും ലോകത്തെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ ആയിരുന്നു.
ഉത്തസ്ഥൌ പ്രോല്ലസത്കായോ വിന്ധ്യാദ്രിര് ഇവ വൃദ്ധിമാന് । ഉവാച കസ് സ്ഥിത ഇഹ പ്രഭാകപിശിതാലയഃ
അവൻ ദേഹത്തിൽ പ്രകാശം നിറഞ്ഞു, വൃദ്ധിയുള്ള വിന്ധ്യപർവതം ഉയരുന്നത് പോലെ എഴുന്നേറ്റു; പിന്നെ പറഞ്ഞു: 'ഇവിടെ ഈ പ്രകാശഭവനത്തിൽ ആരാണ് നില്ക്കുന്നത്?''
ലീലാദ്വയമ് അഥാസ്യാഗ്രേ പ്രോവാചാദിശ്യതാമ് ഇതി । സ ദദര്ശ പുരോ നമ്രം ലീലാദ്വയമ് അവസ്ഥിതമ്
അപ്പോൾ അവന്റെ മുന്നിൽ ലീലാദ്വയം പ്രത്യക്ഷമായി, 'ആജ്ഞാപിക്കണമെന്നു' പറഞ്ഞു. അവൻ മുന്നിൽ വിനയത്തോടെ നില്ക്കുന്ന ലീലാദ്വയത്തെ കണ്ടു.
സമാധാരം സമാകാരം സമരൂപം സമസ്ഥിതി । സമവാക്യം സമോദ്യോഗം സമാനന്ദം സമോദയമ്
അത് സമമായ ആശ്രയം, സമമായ രൂപം, സമമായ ഭാവം, സമമായ വാക്ക്, സമമായ പരിശ്രമം, സമമായ സന്തോഷം, സമമായ ഉദയം എന്നിവയോടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
കാ ത്വം കേയം കുതശ് ചേയമ് ഇത്യ് ആഹ സ വിലോകയന് । തസ്മൈ ലീലാഹ ഹേ ദേവ ശ്രൂയതാം യദ് വദാമ്യ് അഹമ്
അവളെ നോക്കി അവൻ ചോദിച്ചു: "നീ ആരാണ്? ഇവൾ ആരാണ്? ഇവൾ എവിടുനിന്നാണ് വന്നത്?" അതിന് ലീല പറഞ്ഞു: "പ്രഭോ, ഞാൻ പറയാൻ പോകുന്നതു ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ."
മഹിലാ തവ ലീലാഹം പ്രാക്തനീ സഹ വര്ധിതാ । വാഗ് അര്ഥസ്യേവ സംസക്താ സ്ഥിതാ സംശ്ലേഷശാലിനീ
പ്രഭോ, ഞാൻ തന്നെയാണ് നിന്റെ ഭാര്യയായ ലീല, മുമ്പ് നിന്നോടൊപ്പം വളർന്നവൾ. വാക്കും അതിന്റെ അർത്ഥവും പോലെ ഞാൻ നിന്നോടൊപ്പം ചേർന്ന് നിലകൊള്ളുന്നു."
ഇയം ലീലാ ദ്വിതീയാ തേ മഹിലാ ഹേലയാ മയാ । ഉപാര്ജിതാ ത്വദര്ഥേന കഥയിഷ്യേ ഽഹമ് ഈദൃശമ്
ഇവളാണ് നിന്റെ രണ്ടാമത്തെ ഭാര്യയായ ലീല. ഞാൻ നിന്റെ ഭാവിയിൽ ഇവളെ ലഘുവായി നേടിക്കൊടുത്തു. ഇതെങ്ങനെ സംഭവിച്ചുവെന്ന് ഞാൻ പറയാം."
ശിരോഭാഗോപവിഷ്ടേയം യേഹ ഹേമമഹാസനാ । ഏഷാ സരസ്വതീ ദേവീ ത്രൈലോക്യജനനീ ശിവാ
ഇവിടെ വലിയ പൊൻസിംഹാസനത്തിൽ തല ഭാഗത്ത് ഇരിക്കുന്നവളാണ് സർസ്വതീദേവി, മൂന്ന് ലോകങ്ങൾക്കും മാതാവായ ശുഭയായ ദേവി."
അസ്മാകം പുണ്യസംഭാരൈര് ഇഹ സാക്ഷാദ് ഉപാഗതാ । അനയാസി പരാല് ലോകാദ് ഇഹാനീതോ മഹീപതിഃ
നമ്മുടെ സുകൃതങ്ങളുടെ ഫലമായി ഇവൾ നേരിട്ട് ഇവിടെ പ്രത്യക്ഷമായി. രാജാവേ, ഇവളുടെ കൃപയാൽ നീ മറ്റൊരു ലോകത്തിൽ നിന്നു ഇവിടെ എത്തിച്ചേർന്നുവല്ലോ.
ഇത്യ് ആകര്ണ്യ സമുത്ഥായ രാജാ രാജീവലോചനഃ । ലമ്ബമാല്യാമ്ബരധരഃ പപാത ജ്ഞപ്തിപാദയോഃ
ഇത് കേട്ട രാജാവ്, കമലനയനൻ, തൂങ്ങിയ മാലകളും വസ്ത്രങ്ങളും ധരിച്ച് എഴുന്നേറ്റു, ജ്ഞാനദേവിയുടെ പാദങ്ങളിൽ വീണു നമസ്കരിച്ചു.
സരസ്വതി നമസ് തുഭ്യം സര്വലോകഹിതപ്രദേ । പ്രയച്ഛ വരദേ മേധാം ദീര്ഘമ് ആയുര് ധനാനി ച
സരസ്വതി അമ്മേ, എല്ലാ ലോകങ്ങൾക്കും ഹിതം വരുത്തുന്നവളേ, ഞാൻ നിന്നെ നമസ്കരിക്കുന്നു. വരദായിനിയായ അമ്മേ, ദയവായി എനിക്ക് ജ്ഞാനവും ദീർഘായുസും സമ്പത്തും അനുഗ്രഹിക്കണമേ.
ഇത്യ് ഉക്തവന്തം ഹസ്തേന പസ്പര്ശ ജ്ഞപ്തിദേവതാ । ത്വം പുത്രാഭിമതാര്ഥാഢ്യോ ഭവേതി വചനാന്വിതഃ
അവൻ ഇങ്ങനെ പ്രാർത്ഥിച്ചപ്പോൾ, ജ്ഞാനദേവി അവനെ കൈകൊണ്ട് തൊട്ടി, 'നിനക്ക് മക്കളും ഇഷ്ടമായ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ലഭിക്കട്ടെ' എന്ന് അനുഗ്രഹിച്ചു.
സര്വാപദസ് സകലദുഷ്കൃതദൃഷ്ടയശ് ച ഗച്ഛന്തു വശ് ശമമ് അനന്തസുഖാനി സമ്യക് । ആയാന്തു നിത്യമുദിതാ ജനതാ ഭവന്തു രാഷ്ട്രേ സ്ഥിരാശ് ച വിലസന്തു സദൈവ ലക്ഷ്മ്യഃ
എല്ലാ ദുരന്തങ്ങളും ദുഷ്കൃത്യങ്ങളുടെ കാഴ്ചകളും അകന്നുപോകട്ടെ; അനന്തമായ സന്തോഷങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി വരട്ടെ; ജനങ്ങൾ എപ്പോഴും സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കട്ടെ; രാജ്യം ഉറപ്പോടെ നിലനില്ക്കട്ടെ; ഐശ്വര്യം എന്നും പ്രകാശിക്കട്ടെ.
സരസ്വതീ തദേത്യുക്ത്വാ തത്രൈവാന്തര്ധിമ് ആയയൌ । പ്രഭാതേ പങ്കജൈസ് സാര്ധം ബുബുധേ സകലോ ജനഃ
സരസ്വതി ഇതു പറഞ്ഞതോടെ അവിടെത്തന്നെ അദൃശ്യയായി; രാവിലെ, പടർപ്പൂക്കളോടൊപ്പം എല്ലാവരും ഉണർന്നു.