രൂഢാതിവാഹികീഭാവശ് ശവോ ഭവതി ദേഹകഃ । നിര്ജലാമ്ഭോദസദൃശോ നിര്ഗന്ധകുസുമോപമഃ
സൂക്ഷ്മശരീരാവസ്ഥ ഉറപ്പുള്ളപ്പോൾ ഭൗതികശരീരം ശവംപോലെയാകും; വെള്ളമില്ലാത്ത മേഘംപോലെയും സുഗന്ധമില്ലാത്ത പുഷ്പംപോലെയും.
അദ്യാരഭ്യ പ്രരൂഢായാമ് ആതിവാഹികസംവിദി । ദേഹോ വിസ്മൃതിമ് ആയാതി ഗര്ഭസംസ്ഥേവ യൌവനേ
ഇന്നുമുതൽ സൂക്ഷ്മശരീരബോധം വളർന്നതുകൊണ്ട്, ശരീരം മറന്നുപോകുന്നു; ബാല്യത്തിൽ ഗർഭാവസ്ഥയെ മറക്കുന്നതുപോലെ.
ഏകത്രിംശേ ഽദ്യ ദിവസേ പ്രാപ്താ വയമ് ഇഹാമ്ബരമ് । പ്രഭാതേ മോഹിതേ ദാസ്യൌ മയൈതേ നിദ്രയാധുനാ
ഇന്ന് മുപ്പത്തൊന്നാം ദിവസം, നാം ഈ ആകാശത്ത് എത്തിച്ചേർന്നു. രാവിലെ ഈ രണ്ട് ദാസിമാർ ഉറക്കത്തിൽ ആകൃഷ്ടരായി ഭ്രമിച്ചുപോയിരുന്നു.
തദ് ഏഹി യാവല് ലീലായൈ ലീലേ സങ്കല്പലീലയാ । ആത്മാനം ദര്ശയാവോ ഽസ്യൈ വ്യവഹാരഃ പ്രവര്തതാമ്
അതിനാൽ, ലീലേ, നമുക്ക് കളിയ്ക്കായി, ചിന്തയുടെ കളിയിലൂടെ, അവള്ക്ക് നമ്മളെ കാണിക്കാം. അങ്ങനെ പ്രവൃത്തികൾക്ക് തുടക്കം കുറിക്കാം.
ആവാം താവദ് ഇമേ ലീലാ പശ്യത്വ് ഇത്യ് ഏവ ചിന്തിതേ । ജ്ഞപ്ത്യാ ദേവ്യൌ തതസ് തത്ര ദൃശ്യേ ദീപ്തേ ബഭൂവതുഃ
'നമുക്ക് ലീലയുടെ മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷമാവാം' എന്ന ചിന്തയുണ്ടായ ഉടൻ, അവിടെ ആ ദൃശ്യത്തിൽ പ്രകാശത്തോടെ ആ രണ്ടു ദേവികൾ ദൃശ്യമായി.
സാ വിദൂരഥലീലാഥ സമാകുലവിലോചനാ । ഗൃഹമ് ആലോകയാമ് ആസ തത് തേജഃപുഞ്ജഭാസുരമ്
അപ്പോൾ വിദൂരഥന്റെ ഭാര്യയായ ലീല, അത്ഭുതം നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ, ആ പ്രകാശം നിറഞ്ഞ ഭവനം നോക്കി നിന്നു.
ചന്ദ്രബിമ്ബാദ് ഇവോത്കീര്ണം ധൌതം ഹേമദ്രവൈര് ഇവ । ജ്വാലായാ ഇവ ശീതായാസ് സുമധ്യമ് ഇവ ഭിത്തിമത്
ചന്ദ്രന്റെ പിറകിൽ നിന്ന് തീർത്തതുപോലെയും, പൊന്നിന്റെ ഒഴുക്കിൽ കഴുകിയതുപോലെയും, തണുത്ത ജ്വാലപോലെയും, ഉറപ്പുള്ള മതിലിൽ ചുറ്റിപ്പിടിച്ച സുന്ദരമായ വള്ളിപോലെയും.
ഗൃഹമ് ആലോക്യ പുരതോ ലീലാജ്ഞപ്തീ വിലോക്യതേ । ഉത്ഥായ സമ്ഭ്രമവതീ തയോഃ പാദേഷു സാപതത്
അവൾ വീട്ടിനെ മുന്നിൽ കണ്ടു, കളിയോടെ വിളിച്ചിരിപ്പും മനസ്സിലാക്കി, ഉടനെ എഴുന്നേറ്റ് ആവേശത്തോടെ അവരുടെ കാലുകളിൽ വീണു.
മജ്ജയായാഗതേ ദേവ്യൌ ജയതം ജീവിതപ്രദേ । ഇഹ പൂര്വമ് അഹം പ്രാപ്താ ഭവത്യോര് മാര്ഗശോധിനീ
മജ്ജയാദേവി എത്തിച്ചേരുമ്പോൾ അവൾ പറഞ്ഞു: 'ജയമുണ്ടാകട്ടെ, ജീവൻ നൽകുന്നവരേ! ഞാൻ വഴിയൊരുക്കി നിങ്ങൾക്കുമുമ്പായി ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു.'
ഇത്യ് ഉക്തവത്യാം തസ്യാം താ മാനിന്യോ മത്തയൌവനാഃ । ഉപാവിശന് വിഷ്ടരേഷു ലതാ മേരുശിരസ്സ്വ് ഇവ
അവൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, അഭിമാനവും യൗവനത്തിന്റെ മദവും നിറഞ്ഞ ആ സ്ത്രീകൾ, മേരു പർവതത്തിന്റെ മുകളിലെ വള്ളികൾപോലെ, ഇരിപ്പിടങ്ങളിൽ ഇരുന്നു.
സുതേ വദ കഥം പ്രാപ്താ ത്വമ് ഇമം ദേശമ് ആദിതഃ । കിം വൃത്തം തേ ത്വയാ ദൃഷ്ടം കിമ് ഇവാധ്വനി കുത്ര വാ
മകനേ, ആദ്യം നീ എങ്ങനെയാണ് ഈ സ്ഥലത്ത് എത്തിയത് എന്ന് പറയൂ. വഴിയിൽ നിന്നെ എന്താണ് സംഭവിച്ചത്, നീ എന്തെല്ലാം കണ്ടു, എവിടെയാണ് കണ്ടത്?
ദേവി തസ്മിന് പ്രദേശേ സാ ജാതമൂര്ഛാ തദാഭവമ് । ദ്വിതീയേന്ദുകലേവാഹം കല്പാന്തജ്വാലയാവൃതാ
ദേവി, ആ സ്ഥലത്ത് ഞാൻ അന്നേയ്ക്ക് മനസ്സില്ലാതെ വീണു. കാലം അവസാനിക്കുമ്പോൾ തീയിൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന കിഴക്കേ ചന്ദ്രനെപ്പോലെയാണ് ഞാൻ ആയത്.
ന ചേതിതം മയാ കിഞ്ചിത് സമം വിഷമമ് ഏവ വാ । തതസ് തരലപക്ഷ്മാന്തേ വിനിമീല്യ വിലോചനേ
എനിക്ക് അത്രയും സന്തോഷകരമോ ദുഃഖകരമോ ആയ ഒന്നും മനസ്സിലായില്ല. അതിനുശേഷം, വിറയുന്ന കണ്പീലികൾ താഴെവെച്ച് ഞാൻ കണ്ണുകൾ അടച്ചു.
തതോ മരണമൂര്ഛാന്തേ പശ്യാമി പരമേശ്വരി । യാവദ് അഭ്യുത്ഥിതാസ്മ്യ് ആശു പ്ലുതാ ച ഗഗനോദരമ്
അങ്ങനെ ആ മരണമെന്നതുപോലെയുള്ള അവസ്ഥയ്ക്ക് ശേഷം, പരമേശ്വരിയേ, ഞാൻ കണ്ടു—പെട്ടെന്ന് ഞാൻ എഴുന്നേറ്റ് ആകാശവിസ്തൃതിയിൽ പറന്നു.
ഭൂതാകാശേ ഽനിലരഥം സമാരൂഢാസ്മ്യ് അഹം തഥാ । ആനീതാ ഗന്ധലേഖേവ തേനാഹമ് ഇമമ് ആലയമ്
ഭൂതങ്ങളുടെ ആകാശത്ത് ഞാൻ കാറ്റിന്റെ രഥത്തിൽ കയറി. സുഗന്ധരേഖയെപ്പോലെ എന്നെ ഇവിടത്തെ ഈ വീടിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു.
ഇഹ പശ്യാമി സദനം നായകേനാഭ്യലങ്കൃതമ് । ദീപ്തദീപം വിവിക്തം ച മഹാര്ഹശയനാന്വിതമ്
ഇവിടെ ഞാൻ കാണുന്നത്, ഉടമ അലങ്കരിച്ച ഒരു വീട്. പ്രകാശമുള്ള വിളക്കുകളും, ശാന്തമായ അന്തരീക്ഷവും, വിലയേറിയ ഒരു കിടക്കയും അതിൽ ഉണ്ട്.
പതിമ് ആലോകയാമീമം യാവദ് ഏഷ വിദൂരഥഃ । ശേതേ കുസുമഗുപ്താങ്ഗോ മധുഃ പുഷ്പവനേ യഥാ
എന്റെ ഭർത്താവായ വിദ്യുരഥനെ ഞാൻ കാണുന്നു. പൂക്കൾ കൊണ്ട് സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ട ശരീരത്തോടെ, പുഷ്പവനത്തിലെ തേൻപോലെ അദ്ദേഹം കിടക്കുന്നു.
അഥ സങ്ഗ്രാമസംരമ്ഭശ്രമാര്തോ ഽയം സ്വപിത്യ് അലമ് । ഇതി നിദ്രാ മയാസ്യൈവം ദേവേശ്വരി ന വാരിതാ
യുദ്ധത്തിന്റെ ക്ഷീണത്തിൽ നിന്ന് അവൻ ഇപ്പോൾ ആഴമായി ഉറങ്ങുന്നു. അതിനാൽ, ദേവതകളുടെ രാജ്ഞിയേ, ഞാൻ അവന്റെ ഉറക്കം തടഞ്ഞില്ല.
അനന്തരമ് ഇമം ദേശം പ്രാപ്തേ ദേവ്യാവ് ഇമേ ത്വ് ഇതി । യഥാനുഭൂതം കഥിതം മദനുഗ്രഹകാരിണി
അവിടെ ദേവി എത്തിച്ചേരുമ്പോള്, അനുഭവിച്ചതെല്ലാം ഞാന് നിന്നെ അനുഗ്രഹിക്കാനായി വിശദമായി പറഞ്ഞു.
ഹേ ഹംസഹാരിഗാമിന്യൌ ലീലേ ലലിതലോചനേ । ഉത്ഥാപയാമോ നൃപതിം ശവതല്പതലാദ് ഇമമ്
ഹംസംപോലെ സുന്ദരമായി സഞ്ചരിക്കുന്നവളേ, കളിയോടു കാഴ്ചയുള്ളവളേ, നമുക്ക് ഈ രാജാവിനെ ശവക്കിടക്കയില് നിന്ന് എഴുന്നേല്പ്പിക്കാം.
സേത്യ് ഉക്ത്വാ മുമുചേ ജീവമ് ആമോദമ് ഇവ പദ്മിനീ । സ സമീരലവാകാരസ് തന്നാസാനികടം യയൌ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അവള് താമരപ്പൂവ് സുഗന്ധം വിടരുന്നതുപോലെ ജീവന് വിട്ടു. ആ ജീവന് ഒരു സുഖമുള്ള കാറ്റുപോലെ അവന്റെ മൂക്കിന് സമീപം എത്തി.
ഘ്രാണകോശം വിവേശാശു വംശരന്ധ്രമ് ഇവാനിലഃ । സ്വവാസനാശതാന്യ് അന്തര് ദധദ് അബ്ധിര് മണീന് ഇവ
ആ ജീവന് കാറ്റ് വംശിയിലൂടെയൊഴുകുന്നതുപോലെ ഉടനടി അവന്റെ മൂക്കിലൂടെ കടന്നു. അതിനോടൊപ്പം അനേകം സ്വഭാവങ്ങള് കൊണ്ടു, സമുദ്രം മുത്തുകള് സൂക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ അവളത് അവനിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
അന്തസ്സ്ഥജീവം വദനം തസ്യ തത്കാന്തിമ് ആയയൌ । പദ്മസ്യാവഗ്രഹേ പദ്മം പ്രവിഷ്ടമ് ഇവ വാരിണി
അവന്റെ ഉള്ളിലെ ജീവന്റെ പ്രകാശം മുഖം വഴി പുറത്തേക്ക് തെളിഞ്ഞു. വെള്ളത്തിൽ ഒരു താമരയുടെ പ്രതിഫലനം മറ്റൊരു താമരയെപ്പോലെ അതിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ ആ ഭാവം പ്രകടമായി.
ക്രമാദ് അങ്ഗാനി സര്വാണി സരസാനി ചകാശിരേ । തസ്യ പുഷ്പാകര ഇവ ലതാജാലാനി ബൂഭൃതഃ
പിന്നീട് അവന്റെ ശരീരത്തിലെ എല്ലാ അവയവങ്ങളും ക്രമേണ മനോഹരമായി തിളങ്ങി. ഭൂമിയിൽ പുഷ്പങ്ങളുള്ള കൂട്ടങ്ങൾപോലെയും മലയിൽ പടർന്നുള്ള വള്ളികൾപോലെയും അവ ദൃശ്യമായി.
അഥാബഭൌ കലാപൂര്ണസ് സ രാകായാമ് ഇവോഡുരാട് । ഭാസയന് ഭവനം ഭൂരി വദനേന്ദുമരീചിഭിഃ
ശശി പൂർണ്ണമായിരിക്കുംപോലെ, അവൻ സമ്പൂർണ്ണമായ ഭാവത്തോടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അവന്റെ ചന്ദ്രനുപോലെയുള്ള മുഖത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് പടർന്ന കിരണങ്ങൾ ആ വീട്ടിൽ എല്ലാം പ്രകാശമാക്കി.
സ്ഫാരയാമ് ആസ സോ ഽങ്ഗാനി രസവന്തി മൃദൂനി ച । കനകോജ്ജ്വലകാന്തീനി പല്ലവാനീവ മാധവഃ
അവൻ തന്റെ ശരീരഭാഗങ്ങൾ വിരിച്ചുവച്ചു; അവ മൃദുവും ജീവശക്തിയോടും കൂടി, സ്വർണ്ണം പോലെ തിളങ്ങുന്നവയായിരുന്നു. വസന്തകാലത്ത് പുതുതായി വിരിയുന്ന ഇലകളെപ്പോലെ അവ മനോഹരമായി തെളിഞ്ഞു.
ഉന്മീലയമ് ആസ ദൃശൌ വിമലാലോകകാരണേ । ഹാരിണ്യൌ സുഭഗാഭോഗേ ചന്ദ്രാര്കൌ ഭുവനം യഥാ
അവൻ കണ്ണുകൾ തുറന്നു; അതിൽ നിന്നു നിർമ്മലമായ പ്രകാശം പടർന്നു, അതിന്റെ ആകർഷകമായ സൗന്ദര്യം ചന്ദ്രനും സൂര്യനും ലോകത്തെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ ആയിരുന്നു.
ഉത്തസ്ഥൌ പ്രോല്ലസത്കായോ വിന്ധ്യാദ്രിര് ഇവ വൃദ്ധിമാന് । ഉവാച കസ് സ്ഥിത ഇഹ പ്രഭാകപിശിതാലയഃ
അവൻ ദേഹത്തിൽ പ്രകാശം നിറഞ്ഞു, വൃദ്ധിയുള്ള വിന്ധ്യപർവതം ഉയരുന്നത് പോലെ എഴുന്നേറ്റു; പിന്നെ പറഞ്ഞു: 'ഇവിടെ ഈ പ്രകാശഭവനത്തിൽ ആരാണ് നില്ക്കുന്നത്?''
ലീലാദ്വയമ് അഥാസ്യാഗ്രേ പ്രോവാചാദിശ്യതാമ് ഇതി । സ ദദര്ശ പുരോ നമ്രം ലീലാദ്വയമ് അവസ്ഥിതമ്
അപ്പോൾ അവന്റെ മുന്നിൽ ലീലാദ്വയം പ്രത്യക്ഷമായി, 'ആജ്ഞാപിക്കണമെന്നു' പറഞ്ഞു. അവൻ മുന്നിൽ വിനയത്തോടെ നില്ക്കുന്ന ലീലാദ്വയത്തെ കണ്ടു.
സമാധാരം സമാകാരം സമരൂപം സമസ്ഥിതി । സമവാക്യം സമോദ്യോഗം സമാനന്ദം സമോദയമ്
അത് സമമായ ആശ്രയം, സമമായ രൂപം, സമമായ ഭാവം, സമമായ വാക്ക്, സമമായ പരിശ്രമം, സമമായ സന്തോഷം, സമമായ ഉദയം എന്നിവയോടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.