ആതിവാഹികതാം യാതി ആധിഭൌതിക ഏവ കിമ് । ഉതാന്യ ഇതി മേ ബ്രൂഹി യേനോഹ്യ ഇവ ന പ്രഭോ
പ്രഭോ, ആധിഭൗതിക ശരീരം സൂക്ഷ്മശരീരമായിലാണോ മാറുന്നത്, അല്ലെങ്കിൽ വേറേതാണോ? ദയവായി പറയൂ, ഞാൻ ഇതിൽ അജ്ഞതയിൽ ആകുന്നു.
ബഹുശോ ഽപ്യ് ഉക്തമ് ഏതന് മേ ന ഗൃഹ്ണാസി കിമ് ഉത്തരമ് । ആതിവാഹിക ഏവാസ്തി നാസ്ത്യ് ഏവേഹാധിഭൌതികഃ
ഇത് ഞാൻ പലതവണ പറഞ്ഞിട്ടും നീ ഉത്തരം സ്വീകരിക്കാതിരിയ്ക്കുന്നതെന്ത്? ഇവിടെ സൂക്ഷ്മശരീരം മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ; ആധിഭൗതിക ശരീരം ഇല്ല.
തസ്യൈവാഭ്യാസതോ ഽഭ്യേതി സാധിഭൌതികതാമതിഃ । യദാ ശാമ്യതി സൈവാസ്യ തദാ പൂര്വാ പ്രവര്തതേ
അവനിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും അഭ്യാസം ചെയ്താൽ, ഈ ശരീരം പഞ്ചഭൂതങ്ങളിൽ നിന്നുണ്ടായതാണെന്ന ധാരണ ഉണരുന്നു. ആ ധാരണ ശമിച്ചാൽ, മുമ്പത്തെ അവസ്ഥ തന്നെ വീണ്ടും വരുന്നു.
തദാ ഗുരുത്വം കാഠിന്യം ഭിത്തിമത്ത്വം മുധാഗ്രഹഃ । ശാമ്യേത് സ്വപ്നേ നരസ്യേവ ബോദ്ധുര് ബോധാന് നിരാമയാത്
അപ്പോൾ ഭാരവും കഠിനതയും ദൃഢതയും തെറ്റായ പിടിച്ചുപറ്റലും ഒക്കെ അവസാനിക്കും; സ്വപ്നത്തിൽ ഒരാളുടെ ശരീരത്തിൽ ഈ ഗുണങ്ങൾ അവൻ ബോധമുള്ളതുകൊണ്ടു പോലെ അപ്രത്യക്ഷമാകും.
ലഘുതൂലസമാപത്തിസ് തതസ് സമുപജായതേ । സ്വപ്നേ സ്വപ്നപരിജ്ഞാനാദ് യഥാ ദേഹോ ലഘൂഭവേത്
അതിന് ശേഷം, തൂവാലപോലെയുള്ള ലഘുത്വം അനുഭവപ്പെടും; സ്വപ്നമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ സ്വപ്നത്തിലെ ശരീരം എളുപ്പം ആയിപ്പോകുന്നതുപോലെ.
തഥാ ബോധാദ് അയം ദേഹസ് സ്ഥൂലവത് പ്ലുതിമാന് ഭവേത് । അനേകദിനസങ്കല്പദേഹേ പരിണതാത്മനാമ്
അങ്ങനെ ബോധം ഉണരുമ്പോൾ, ഈ ദേഹത്തിന് ഭൗതികമായ കനം ഉണ്ടെങ്കിലും, അതിന് ഉയർന്ന് ചാടാനുള്ള കഴിവ് ലഭിക്കും; പല ദിവസങ്ങളോളം മനസ്സിൽ ആഗ്രഹം ഉറപ്പിച്ചവർക്കു സംഭവിക്കുന്നതുപോലെയാണ് ഇത്.
അസ്മിന് ദേഹേ ശവേ ദഗ്ധേ തത്രൈവ സ്ഥിതിമ് ഈയുഷാമ് । ലഘുദേഹാനുഭവനമ് അവശ്യംഭാവി വൈ തഥാ
ഈ ശരീരം ചിതയിലിട്ട് കത്തിച്ചുടുങ്ങുമ്പോള്, അവിടെ അവശേഷിക്കുന്നവര് നിര്ബന്ധമായും സൂക്ഷ്മമായൊരു ശരീരാനുഭവം ഏറ്റെടുക്കേണ്ടി വരും.
പ്രബോധാതിശയാദ് ഏതി ജീവതാമ് അപി യോഗിനാമ് । ഉദിതായാം സ്മൃതൌ തത്ര സങ്കല്പാത്മാഹമ് ഇത്യ് അലമ്
മഹത്തായ ഉണര്വിലൂടെ, ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോഴും യോഗികള്ക്ക് ഇതു സാധ്യമാണ്; അവിടെ ഓര്മ്മ ഉദിച്ചാല്, 'ഞാനിതാണ്' എന്ന ഭാവന മാത്രം മനസ്സില് രൂപപ്പെടും.
യാദൃശസ് സ ഭവേദ് ദേഹസ് താദൃശോ ഽയം പ്രബോധിനഃ । ഭ്രാന്തിര് ഏവമ് ഇയം ഭാതി രജ്ജ്വാമ് ഇവ ഭുജങ്ഗതാ । കിം നഷ്ടമ് അസ്യാം നഷ്ടായാം ജാതായാം കിം പ്രജായതേ
ആ ശരീരത്തിന് എങ്ങനെയായാലും, ഉണര്ന്നവന്റെ ശരീരം അതുപോലെയാണ്; ഈ ഭ്രമം കയറ്റത്തില് പാമ്പ് കാണുന്നതുപോലെ തോന്നുന്നു. അത് അപ്രത്യക്ഷമായാല് എന്താണ് നഷ്ടം? അത് ഉദിച്ചാല് എന്താണ് ലഭിക്കുന്നത്?
അനന്തരം തേ വാസ്തവ്യാ ലീലേ പശ്യന്തി തേ യദി । തത് സത്യസങ്കല്പതയാ ബുധ്യന്തേ കിം തതഃ പ്രഭോ
അടുത്തുതന്നെ, അവര് പഴയതുപോലെ തങ്ങളുടെ ചുറ്റുപാടുകള് കാണുകയാണെങ്കില്, യഥാര്ത്ഥ ആഗ്രഹശക്തിയാല് അവര് അതറിയുകയാണെങ്കില്, അതില് എന്താണ് പ്രത്യേകത, പ്രഭോ?
ഏവം ജ്ഞാസ്യന്തി തേ രാജ്ഞീ ദുഃഖിതേയമ് ഇഹ സ്ഥിതാ । വയസ്യാ കാചിദ് അന്യേയം കുതോ ഽപ്യ് അസ്യാ ഉപാഗതാ
അവിടെ രാജ്ഞി ദു:ഖത്തോടെ ഇരിക്കുന്നു, അവളെ കാണാൻ എവിടെയോ നിന്ന് ഒരു സുഹൃത്ത് ഇവിടെയെത്തിയിരിക്കുന്നു — ഇങ്ങനെ അവർ ചിന്തിക്കും.
സന്ദേഹഃ ക ഇവാത്രൈഷാം പശവോ ഹ്യ് അവിവേകിനഃ । യഥാദൃഷ്ടം വിചേഷ്ടന്തേ കുത ഏഷാം വിചാരണാ
അവർക്കെന്താണ് സംശയം? വിവേകമില്ലാത്ത ജീവികൾക്ക് കാണുന്നപോലെയാണ് പ്രവർത്തനം, അന്വേഷിക്കാനോ ആലോചിക്കാനോ അവർക്കാവില്ല.
യഥാ ലോഷ്ടോ ലുഠന് വൃക്ഷം വഞ്ചയിത്വാശു ഗച്ഛതി । അജ്ഞാത്വൈവാജ്ഞജനതാ തഥാദ്ര്യഗ്നിസുരാദികമ്
ഒരു മണ്ണ് കഷണം ഉരുണ്ടുപോയി ഒരു വൃക്ഷത്തെ തട്ടി പിന്നെ അതിവേഗം കടന്നുപോകുന്നതുപോലെ, അജ്ഞന്മാർ അഗ്നി, പർവ്വതം, ദേവതകൾ എന്നിവയെ അറിയാതെ കടന്നുപോകുന്നു.
യഥാ സ്വപ്നവപുര് ബോധേന ജാനേ ക്വേവ ഗച്ഛതി । അസത്യമ് ഏവ തദ് യസ്മാത് തഥൈവേഹാധിഭൌതികമ്
സ്വപ്നത്തിൽ കണ്ട ശരീരം ഉണർന്നപ്പോൾ എവിടെ പോയി എന്ന് എനിക്ക് അറിയില്ല — അതുപോലെ ഈ ഭൗതിക ലോകത്തിൽ അനുഭവിക്കുന്നതെല്ലാം അസത്യമാണ്.
ഭഗവന് സ്വപ്നശിഖരീ പ്രബോധേ ക്വേവ ഗച്ഛതി । ഇതി മേ സംശയം ഛിന്ധി ശരദഭ്രമ് ഇവാനിലഃ
പ്രഭോ, സ്വപ്നത്തിന്റെ ഉച്ചിയിൽ നിന്ന് ഉണരുമ്പോൾ അത് എവിടേക്കാണ് പോകുന്നത്? എന്റെ ഈ സംശയം ദയവായി നീക്കിക്കഴിയേണം, ശരദ്കാലത്തെ മേഘങ്ങളെ കാറ്റ് പടർന്നുപോകുന്ന പോലെ.
സ്വപ്നേ ഭ്രമേ ഽഥ സങ്കല്പേ പദാര്ഥാഃ പര്വതാദയഃ । സംവിദോ ഽന്തര് മിലന്ത്യ് ഏതേ സ്പന്ദനാന്യ് അനിലം യഥാ
സ്വപ്നത്തിൽ, ഭ്രമത്തിൽ, അല്ലെങ്കിൽ മനസ്സിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ചിന്തകളിൽ, പർവ്വതങ്ങൾ പോലെയുള്ള വസ്തുക്കൾ എല്ലാം അവബോധത്തിനുള്ളിലാണു നിലനിൽക്കുന്നത്. ഈ ചലനങ്ങൾ എല്ലാം കാറ്റ് സ്വയം ലയിക്കുന്നതുപോലെ അകത്തേക്ക് ലയിക്കുന്നു.
അസ്പന്ദസ്യ യഥാ വായോസ് സ്വസ്പന്ദോ ഽന്തര് വിശത്യ് അലമ് । അസ്ഫുരന്തീ തു തേനൈവ യാത്യ് ഏകത്വം തദാത്മികാ
എങ്ങനെ കാറ്റിന്റെ ചലനം അതിന്റെ ശാന്തതയിലേക്ക് ലയിച്ചുപോകുന്നുവോ, അങ്ങനെ തന്നെ ചലനം അവസാനിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ ലയിച്ച് ഒന്നാകുന്നു.
സംവിത്സ്വപ്നാര്ഥയോര് ദ്വിത്വം ന കദാചന ലഭ്യതേ । യഥാ ദ്രവത്വപയസോര് യഥാ വാ സ്പന്ദവാതയോഃ
അവബോധത്തിനും സ്വപ്നത്തിലെ വസ്തുക്കൾക്കും ഒരുപോലും ഇരട്ടത്വമില്ല; എങ്ങനെ ദ്രവത്വത്തിനും വെള്ളത്തിനും, ചലനത്തിനും കാറ്റിനും വ്യത്യാസമില്ലയോ അതുപോലെ.
യസ് ത്വ് അത്ര സ്യാദ് ദ്വിതാബോധസ് തദ് അജ്ഞാനമ് അനുത്തമമ് । സൈഷാ സംസൃതിര് ഇത്യ് ഉക്താ മിഥ്യാജ്ഞാനാത്മികോദിതാ
ഇവിടെ രണ്ടായി കാണുന്ന അറിവ് ഉണ്ടാകുമ്പോള് അതാണ് ഏറ്റവും വലിയ അജ്ഞാനം. ഇതേയാണ് സംസാരം എന്നു പറയുന്നത്, ഇരട്ടത്വത്തിന്റെ തെറ്റായ ധാരണയില് നിന്നാണ് ഇത് ഉരുത്തിരിയുന്നത്.
സഹകാരികാരണാനാമ് അഭാവേ കില കീദൃശീ । സംവിത് സ്വപ്നപദാര്ഥാനാം ദ്വിത്വം സ്വപ്നേ നിരര്ഥകമ്
കാരണങ്ങള് ഒന്നുമില്ലാത്തപ്പോള് അവബോധം എങ്ങനെയാകും? സ്വപ്നത്തിലെ വസ്തുക്കളുടെ രണ്ടായിരിപ്പ് സ്വപ്നത്തില് അര്ത്ഥശൂന്യമാണ്.
യഥാ സ്വപ്നസ് തഥാ ജാഗ്രദ് ഇദം നാത്രാസ്തി സംശയഃ । സ്വപ്നേ പുരമ് അസദ് ഭാതി സര്ഗാദൌ ഭാതി അസജ് ജഗത്
സ്വപ്നംപോലെയാണ് ജാഗ്രതാവസ്ഥയും—ഇതില് സംശയം ഇല്ല. സ്വപ്നത്തില് ഒരു നഗരം യാഥാര്ഥ്യമല്ലെന്ന് തോന്നുന്നു; സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭത്തില് ലോകവും അങ്ങനെ യാഥാര്ഥ്യമല്ലെന്ന് തോന്നുന്നു.
ന ചാര്ഥോ ഭവിതും ശക്തസ് സത്യത്വേ സ്വപ്നചോദിതഃ । സംവിദോ നിത്യസത്യത്വം സ്വപ്നാര്ഥാനാമ് അസത്യതാ
സ്വപ്നത്തില് കാണുന്ന ഒരു വസ്തു യഥാര്ഥത്തില് ഉണ്ടാവാന് കഴിയില്ല; ശാശ്വതമായ സത്യം അവബോധത്തിനാണ്, സ്വപ്നത്തിലെ വസ്തുക്കള് യാഥാര്ഥ്യമല്ല.
ഝഗിത്യ് ഏവ യഥാകാശം ഭവതി സ്വപ്നപര്വതഃ । ക്രമേണ വാ തഥാ ബോധേ ഖം ഭവത്യ് ആധിഭൌതികഃ
സ്വപ്നത്തിൽ ആകാശത്തിൽ ഒരു പർവതം പെട്ടെന്ന് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതുപോലെയോ, അല്ലെങ്കിൽ ക്രമമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതുപോലെയോ, ജാഗ്രതാവസ്ഥയിൽ ഈ ഭൂതാകാശം ഘട്ടംഘട്ടമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
ഉഡ്ഡീനോ ഽയം മൃതോ വേതി പശ്യന്തി നികടേ സ്ഥിതാഃ । ജ്ഞാനാതിവാഹികീഭൂതസ്വസ്വഭാവഹതാ യതഃ
അടുത്തുനിൽക്കുന്നവർ ഒരാളെ പറന്നു പോകുന്നതായോ മരിച്ചുപോയതായോ കാണുന്നു, കാരണം അവരുടെ സ്വഭാവം ജ്ഞാനത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ മറഞ്ഞുപോകുന്നു.
മിഥ്യാദൃഷ്ടയ ഏവേമാസ് സൃഷ്ടയോ മോഹദൃഷ്ടയഃ । മായാമാത്രദൃശോ ഭാന്തി ശൂന്യാസ് സ്വപ്നാനുഭൂതയഃ
ഈ സൃഷ്ടികൾ എല്ലാം ഭ്രമത്തിൽ നിന്നുള്ള തെറ്റായ ദർശനങ്ങളാണ്; അവ മായയുടെ രൂപത്തിൽ, ശൂന്യമായ സ്വപ്നാനുഭവങ്ങൾപോലെ മാത്രം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
സ്വപ്നാനുഭൂതയ ഇമാ മരണാന്തര്ബോധഭാതേതരഭ്രമദൃശസ് സ്ഫുടസര്ഗഭാസഃ । ഭാന്ത്യ് ആതിവാഹികശരീരഗതാസ് സമസ്താ മിഥ്യോദിതാ മൃഗനദീമരണക്രമേണ
സ്വപ്നത്തിൽ അനുഭവിക്കുന്നവയും, മരണം കഴിഞ്ഞ് ബോധം വരുന്നതിന്റെ ഇടയിലുണ്ടാകുന്ന ഭ്രമങ്ങളും, ഇതുപോലുള്ള മറ്റ് സഞ്ചാരങ്ങളും, എല്ലാം വ്യക്തമായി കാണപ്പെടുന്നുവെങ്കിലും, അവ എല്ലാം മൃഗതൃഷ്ണയും നദിയുടെ അസ്തിയുംപോലെ, ആ സൂക്ഷ്മശരീരത്തിനുള്ളിൽ തെറ്റായി ഉദിക്കുന്നു.
ഏതസ്മിന്ന് അന്തരേ ജ്ഞപ്തിര് ജീവം വൈദൂരഥം പുരഃ । സങ്കല്പേന രുരോധാശു മനസസ് സ്പന്ദനം യഥാ
അതിനിടയിൽ, അവബോധം, മനസ്സിന്റെ ആലോചനാശക്തിയാൽ, മുന്നിലുള്ള ജീവനെ കുതിരയെപ്പോലെ വേഗത്തിൽ നിയന്ത്രിച്ചു.
വദ ദേവി കിയത് കാലോ ഗതോ ഽയമ് ഇഹ മന്ദിരേ । സമാധൌ മയി ലീനായാം മഹീപാലശവേ സ്ഥിതേ
ദേവി, ഞാൻ സമാധിയിൽ ലയിച്ചിരിക്കുമ്പോഴും രാജാവിന്റെ ശരീരം ഇവിടെ കിടക്കുമ്പോഴും, ഈ കൊട്ടാരത്തിൽ എത്ര സമയം കഴിഞ്ഞു എന്നു പറയാമോ?
ഇഹ മാസസ് ത്വ് അതിക്രാന്ത ഇഹ ദാസ്യാവ് ഇമേ ഉഭേ । രക്ഷാര്ഥം വാസകഗൃഹേ സ്വപതോ വഹിതേ സ്ഥിതേ
ഇവിടെ ഒരു മാസം കഴിഞ്ഞു; നിന്നെ കാത്തിരിക്കാൻ ഈ രണ്ട് ദാസിമാർ വാസഗൃഹത്തിൽ നിന്നു, നീ ഉറങ്ങുമ്പോഴും ശരീരം ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്നിട്ടും.
ശൃണു ദേഹസ്യ കിം വൃത്തം തവേഹ വരവര്ണിനി । ശരീരം കില പക്ഷേണ ചോത്ക്ലിന്നസ്നായുതാം ഗതമ്
സുന്ദരിയേ, ഇവിടെ നിന്റെ ശരീരത്തിന് എന്താണ് സംഭവിച്ചത് എന്നു കേൾക്കു; പകുതിയോളം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ തന്നെ ശരീരത്തിന്റെ സ്നായുക്കൾ ചീന്തിപ്പോയ അവസ്ഥയിലായി.