പിണ്ഡോ ഽഥ ദീയതാം മാത്രേ പിണ്ഡോ ദത്തോ മമേതി ചേത് । വാസനാ ഹൃദി സംരൂഢാ തത് പിണ്ഡഫലഭാങ് നരഃ
ഒരു അർപ്പണം അമ്മയ്ക്ക് കൊടുക്കുമ്പോൾ, 'ഇത് എനിക്ക് തന്നതാണ്' എന്നൊരു ഭാവം മനസ്സിൽ ഉറച്ചാൽ, ആ ഭാവം ഹൃദയത്തിൽ ആഴമായി പതിഞ്ഞാൽ, ആ അർപ്പണത്തിന്റെ ഫലത്തിൽ ആൾക്കാർക്ക് പങ്ക് ലഭിക്കും.
യച്ചിത്തസ് തന്മയോ ജന്തുര് ഭവതീത്യ് അനുഭൂതയഃ । സദേഹേഷു വിദേഹേഷു ന ഭവന്ത്യ് അന്യഥാ ക്വചിത്
മനസ്സ് ഏതു കാര്യത്തിൽ ലയിച്ചിരിക്കുകയോ ആലോചിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു, അതായിരിക്കും ജീവിയുടെ സ്വഭാവം; ശരീരമുള്ളവർക്കും ശരീരമില്ലാത്തവർക്കും ഇതേ അനുഭവമാണ്, മറ്റെവിടെയും ഇതിന് വ്യത്യാസമില്ല.
സപിണ്ഡോ ഽസ്മീതി സംവിത്ത്യാ നിഷ്പിണ്ഡോ ഽപി ഹി പിണ്ഡവാന് । നിഷ്പിണ്ഡോ ഽസ്മീതി സംവിത്ത്യാ സപിണ്ഡോ ഽപി ന പിണ്ഡവാന്
'ഞാൻ ബന്ധുവാണ്' എന്ന ബോധം ഉള്ളവൻ ബന്ധമില്ലാത്തവനായാലും അർപ്പണത്തിൽ പങ്ക് ലഭിക്കും; 'ഞാൻ ബന്ധുവല്ല' എന്ന ബോധം ഉള്ളവൻ ബന്ധുവായാലും അർപ്പണത്തിൽ പങ്ക് ലഭിക്കില്ല.
യഥാഭാവനമ് ഏതേഷാം പദാര്ഥാനാം ഹി സത്യതാ । ഭാവനാ ച പദാര്ഥേഭ്യഃ കാരണേഭ്യ ഉദേതി ഹി
ഈ വസ്തുക്കളുടെ യാഥാർത്ഥ്യം ഓരോരുത്തരുടെ ഭാവനയ്ക്ക് അനുസരിച്ചാണ്; ആ ഭാവന വസ്തുക്കളിൽ നിന്നും അവയുടെ കാരണങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ് ഉരുത്തിരിയുന്നത്.
യഥാ വാസനയാ ജന്തോര് വിഷമ് അപ്യ് അമൃതായതേ । അസത്യസ് സത്യതാമ് ഏതി പദാര്ഥോ ഭാവനാത് തഥാ
ഒരു ജീവിയുടെ മനസ്സിലുള്ള ആഗ്രഹം കൊണ്ടു വിഷം പോലും അമൃതംപോലെയാകാം. അങ്ങനെ തന്നെ, മനസ്സിൽ ഉറച്ച വിശ്വാസം കൊണ്ടു അസത്യം പോലും സത്യമായി തോന്നാം.
കാരണേന വിനോദേതി ന കദാചന കസ്യചിത് । കാര്യതാ കാചിദ് അപി ഭോ ഇതി നിശ്ചയവാന് ഭവ
കാരണം ഇല്ലാതെ ഒരിക്കലും ആര്ക്കും ഒരു ഫലവും ഉണ്ടാകില്ല. അതിനാൽ, കാരണം ഇല്ലാതെ ഫലമൊന്നും ഉണ്ടാകില്ല എന്നതിൽ ഉറച്ച വിശ്വാസം പുലർത്തണം.
കാരണേന വിനാ കാര്യമ് ആ മഹാപ്രലയം ക്വചിത് । ന ദൃഷ്ടം ന ശ്രുതം കിഞ്ചിത് സ്വയം സ്വൈകതയാ ഋതേ
കാരണം ഇല്ലാതെ ഫലമൊന്നും മഹാപ്രളയം വരെ എവിടെയും കണ്ടിട്ടോ കേട്ടിട്ടോ ഇല്ല. സ്വപ്നത്തിൽ മാത്രം സ്വയം സ്വതന്ത്രമായി ഒന്നൊന്നും ഉണ്ടാകുന്നില്ല.
വിദ് ഏവ വാസനാ സൈവ ധത്തേ സ്വപ്ന ഇവാര്ഥതാമ് । കാര്യകാരണതാമ് ഏതി സൈവമ് അന്യേവ തിഷ്ഠതി
സ്വപ്നത്തിൽ കാണുന്ന വസ്തുവുപോലെ, മനസ്സിലുള്ള ആഗ്രഹം തന്നെ യാഥാർത്ഥ്യമായി തോന്നുന്നു. അതാണ് കാരണം, ഫലം എന്നിവയാകുന്നത്; എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ അതു അതു തന്നെയാണ്.
ധര്മോ നാസ്തി മമേത്യ് ഏവ യഃ പ്രേതോ വാസനാന്വിതഃ । തസ്യ ചേത് സുഹൃദാ ഭൂരിധര്മാ കൃത്വാ സമര്പിതഃ
മരിച്ചവന് മനസ്സില് 'എനിക്ക് നല്ലതൊന്നുമില്ല' എന്ന ചിന്തയോടെ പഴയ സ്വഭാവങ്ങള് നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു എങ്കില്, ഒരുവന് നല്ല ഗുണങ്ങള് നിറഞ്ഞ സുഹൃത്ത് ആകുമ്പോള് അവന് തന്റെ സുകൃതങ്ങള് ആ മരിച്ചവന് വേണ്ടി സമര്പ്പിച്ചാല്—
തത്ര ചാത്ര സ കിം ധര്മോ നഷ്ടസ് സ്യാദ് ഉത ഭാവനമ് । സത്യാര്ഥാദ് വാപ്യ് അസത്യാര്ഥാദ് ഭാവനാത് കിം ബലാധികമ്
അങ്ങനെയെങ്കില്, ആ സുകൃതം നഷ്ടമാകുമോ, അതോ ഒരു ചിഹ്നമായി അവിടെ തുടരുമോ? യഥാര്ത്ഥത്തില് ഫലമുള്ളതും ഫലമില്ലാത്തതുമായ കാര്യങ്ങളില്, മനസ്സിലെ ആ സ്വഭാവത്തിന്റെ ശക്തിയ്ക്ക് ഏതാണ് മേല്പ്രാധാന്യം?
ദേശകാലക്രിയാദ്രവ്യസമ്പദ്ഭ്യശ് ചേതി ഭാവനാ । യത്രൈവാഭ്യുദിതാ സാമ്യാത് സ ദ്വയോര് അധികോ ജയീ
ദേശവും കാലവും കര്മ്മവും സാധനങ്ങള് എന്നിവയാല് മനസ്സിലെ സ്വഭാവം രൂപപ്പെടുന്നു. ഇവ രണ്ടുപേരിലും ഒരുപോലെ ഉണ്ടെങ്കില്, ആര്ക്ക് കൂടുതല് ശക്തിയുണ്ടോ അവന് വിജയിക്കും.
ധര്മദാതുഃ പ്രവൃദ്ധാ ചേദ് വാസനാ തത് തയാ ക്ഷണാത് । ആപൂര്യതേ പ്രേതമതിര് നോ ചേത് പ്രേതധിയാശു സാ
സുകൃതം നല്കുന്നവന്റെ മനസ്സിലെ ആഗ്രഹം ശക്തമായാല് ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് അതു മരിച്ചവന്റെ മനസ്സില് നിറയുന്നു. അല്ലെങ്കില് മരിച്ചവന്റെ സ്വന്തം ചിന്തകള് ഉടന് മേലിടുന്നു.
ഏവം പരസ്പരജയോ ജയത്യ് അത്രാതിവീര്യവാന് । തസ്മാച് ഛുഭേന യത്നേന ശുഭാഭ്യാസമ് ഉപാഹരേത്
ഇങ്ങനെ പരസ്പരം ജയിക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, ഏറ്റവും ശക്തനായവനാണ് വിജയിക്കുന്നത്. അതിനാൽ, നല്ലതായ കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിൽ പതിപ്പിക്കാൻ നല്ല ശ്രമം തുടർച്ചയായി നടത്തണം.
ദേശകാലാധികാ ബ്രഹ്മന് വാസനാ സമുദേതി ചേത് । തന് മഹാകല്പസര്ഗാദൌ ദേശകാലോദയഃ കുതഃ
ബ്രഹ്മൻ, വാസനയ്ക്ക് ദേശവും സമയവും മുൻതൂക്കം ഉണ്ടെങ്കിൽ, വലിയ ഒരു സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭത്തിൽ ദേശവും സമയവും എങ്ങനെയാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്?
കാരണൈസ് സമുദേതീദം കൈസ് തദാ സഹകാരിഭിഃ । സഹകാരികാരണാനാമ് അഭാവേ വാസനാ കുതഃ
ഇത് കാരണങ്ങളാലും അവയെ സഹായിക്കുന്ന ഘടകങ്ങളാലും ഉണ്ടാകുന്നു. ആ സഹായകാരണങ്ങൾ ഇല്ലെങ്കിൽ വാസന എവിടെ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്?
ഏവമ് ഏതന് മഹാഭാഗ സത്യാത്മനി കദാചന । മഹാപ്രലയസര്ഗാദൌ ദേശകാലാദി കിഞ്ചന
അതെ, മഹാഭാഗവ, സത്യസ്വരൂപത്തിൽ മഹാപ്രളയത്തിലും സൃഷ്ടിയുടെയും ആരംഭത്തിലും ദേശം, സമയം തുടങ്ങിയ ഒന്നും ഇല്ല.
സഹകാരികാരണാനാമ് അഭാവേ സതി ദൃശ്യധീഃ । നേയമ് അസ്തി ന ചോത്പന്നാ ന ച സ്ഫുരതി കാചന
സഹായി കാരണങ്ങൾ ഇല്ലാത്തപ്പോൾ, കാണുന്ന മനസ്സിന്റെ അനുഭവം ഉണ്ടാവില്ല, അതു ഉദയം ചെയ്യുകയുമില്ല, ഒന്നും പ്രകടമാകുകയുമില്ല.
ദൃശ്യസ്യാസമ്ഭവാദ് ധേതോഃ കിഞ്ചിദ് യദ് ദൃശ്യതേ ത്വ് ഇദമ് । തദ് ബ്രഹ്മൈവ കചദ്രൂപം സ്ഥിതമ് ഇത്ഥമ് അനാമയമ്
കാണുന്നതു കാരണമില്ലാതെ ഉണ്ടാകാൻ കഴിയില്ലാത്തതിനാൽ, ഇവിടെ കാണുന്നതെല്ലാം സത്യത്തിൽ ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ്, ഈ രൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന, ദു:ഖരഹിതമായത്.
ഏതച് ചാഗ്രേ യുക്തിശതൈഃ കഥയിഷ്യാമ ഏവ തേ । ഏതദര്ഥം പ്രയത്നോ ഽയം വര്തമാനകഥാം ശൃണു
ഇതിന്റെ അർത്ഥം നൂറുകണക്കിന് യുക്തികളോടെ ഞാൻ പിന്നെയും വിശദീകരിക്കും; അതിനായാണ് ഞാൻ ഈ ശ്രമം നടത്തുന്നത് — ഇപ്പോൾ ഈ കഥ ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കു.
തത് തേ ദദൃശതുഃ പ്രാപ്തേ മന്ദിരം സുന്ദരോദരമ് । കീര്ണം പുഷ്പോപകാരേണ വസന്തമ് ഇവ ശീതലമ്
അപ്പോൾ നിങ്ങൾ എത്തിയപ്പോൾ, നിങ്ങൾ ഒരു മനോഹരമായ അകത്തളമുള്ള കൊട്ടാരം കണ്ടു, പൂക്കളാലും അർപ്പണങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, വസന്തകാലംപോലെ തണുപ്പും നിറഞ്ഞതും ആയിരുന്നു.
പ്രഭാതാചാരസാരമ്ഭരാജധാന്യാം സമം സ്ഥിതമ് । മന്ദാരകുന്ദസ്രഗ്ദാമവൃന്ദാമ്ബരവലച്ഛവമ്
പ്രഭാതത്തിലെ ചടങ്ങുകൾക്കൊപ്പം രാജധാനിയിൽ അതിരൂപ്പമായ ഭംഗിയോടെ, മന്ദാരവും കുണ്ടപൂവും ചൂണ്ടിയ മാലകൾ അണിഞ്ഞ്, മനോഹരമായ വസ്ത്രം ധരിച്ച്, പ്രകാശം പകർന്നു നിൽക്കുകയായിരുന്നു.
ശവശയ്യാശിരസ്സ്ഥാഗ്ര്യപൂര്ണകുമ്ഭാദിമങ്ഗലമ് । അനിവൃത്തഗൃഹദ്വാരഗവാക്ഷകഠിനാര്ഗലമ്
ശവപ്പടക്കിന്റെ തലവശത്ത് നിറഞ്ഞ വെള്ളക്കലശം വെച്ചതുകൊണ്ട് മംഗളകരമായിരുന്നതും, വീടിന്റെ വാതിലും ജനാലകളും കട്ടിയുള്ള അറകൾ പോലും ഇനിയും തുറന്നിട്ടില്ലായിരുന്നു.
പ്രശാമ്യദ്ദീപികാലോകശ്യാമലാമലഭിത്തികമ് । ഗൃഹൈകദേശസംസുപ്തമുഖശ്വാസസസീത്കൃതമ്
മങ്ങുന്ന വിളക്കുകളുടെ വെളിച്ചത്തിൽ കറുത്തും വൃത്തിയുള്ളതുമായ മതിലുകൾ തെളിഞ്ഞു; വീടിന്റെ ഒരു ഭാഗത്ത് ഉറങ്ങുന്നവരുടെ നിസ്സാരമായ ശ്വാസം മാത്രം കേൾക്കാമായിരുന്നു.
സമ്പൂര്ണചന്ദ്രശകലോദരകാന്തികാന്തസൌന്ദര്യനിര്ജിതപുരന്ദരമന്ദിരര്ദ്ധി । വൈരിഞ്ചപദ്മമുകുലാന്തരചാരുശോഭാ നിശ്ശബ്ദമ് അബ്ദമ് ഇവ നിര്മലമ് ഇന്ദുകാന്തമ്
പൂർണ്ണചന്ദ്രന്റെ പ്രകാശം ജനാലകളിലൂടെ വീശി, അതിന്റെ ഭംഗി ദേവേന്ദ്രന്റെ മന്ദിരത്തെയും മറികടന്നു; ബ്രഹ്മാവിന്റെ താമരപ്പൂക്കളുടെ അകത്തുള്ള സൗന്ദര്യത്തോടു താരതമ്യപ്പെടുത്താവുന്ന ശാന്തവും ശുദ്ധവുമായ ചന്ദ്രപ്രഭയിൽ വീട് മൂടപ്പെട്ടിരുന്നു.
തതോ ദദൃശതുസ് തത്ര ശവശയ്യൈകപാര്ശ്വഗാമ് । ലീലാം വിദൂരഥസ്യാഗ്രേ മൃതാം താം പ്രഥമാഗതാമ്
അപ്പോൾ അവിടെ, ശവക്കട്ടിലിന്റെ ഒരു വശത്ത്, വിദ്യുരഥന്റെ മുമ്പിൽ, ആദ്യം അവിടെ എത്തിയ ലീലയെ അവർ കണ്ടു. മരിച്ച അവളാണ് അവിടെ കിടന്നത്.
പ്രാഗ്വേഷാം പ്രാക്സമാചാരാം പ്രാഗ്ദേഹാം പ്രാക്സ്വവാസനാമ് । പ്രാക്തനാകാരസദൃശസര്വരൂപാങ്ഗസുന്ദരീമ്
അവൾ മുമ്പ് ഉണ്ടായിരുന്നതുപോലെയാണ് — പഴയ ശീലങ്ങൾ, പഴയ ശരീരം, പഴയ ആഗ്രഹങ്ങൾ, മുമ്പ് ഉണ്ടായിരുന്ന അതേ സുന്ദരമായ രൂപവും അവയവങ്ങളും.
പ്രാക്സ്മൃത്യവയവസ്പന്ദാം പ്രാഗമ്ബരപരാവൃതാമ് । പ്രാഗ്ഭൂഷണഭരച്ഛന്നാം കേവലം തത്ര സംസ്ഥിതാമ്
മുമ്പ് ഓർത്തതുപോലെ അവളുടെ ശരീരം അചഞ്ചലമായി, പഴയ വസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും വിട്ടു, അവിടെ വെറും കിടക്കുകയാണ്.
ഗൃഹീതചാമരാം ചാരു വീജയന്തീം മഹീപതിമ് । മൌനസ്ഥാം വാമഹസ്തസ്ഥവദനേന്ദുതയാനതാമ്
അവൾ മനോഹരമായ ചാമരം പിടിച്ച് രാജാവിനെ വീശുന്നു; മിണ്ടാതിരിക്കുന്നു, ഇടതുകൈ താഴെ വെച്ച്, മുഖം ചന്ദ്രനെപ്പോലെ താഴ്ത്തിയിരിക്കുന്നു.
ഭൂഷണാംശുലതാപുഷ്പൈഃ ഫുല്ലാമ് ഇവ വനസ്ഥലീമ് । കുര്വാണാം വീക്ഷണൈര് ദിക്ഷു മാലത്യുത്പലവര്ഷണമ്
അലങ്കാരങ്ങളും തണ്ടുകളും പുഷ്പങ്ങളും ധരിച്ച്, ആ സ്ത്രീ പുഷ്പിച്ച കാടുപോലെ മനോഹരിയായി തിളങ്ങി; അവളുടെ കണികാഴ്ചകൾ എല്ലാദിശകളിലേക്കും മല്ലികയും താമരയും മഴപെയ്യുന്നപോലെ തോന്നിച്ചു.
സൃജന്തീമ് ആത്മലാവണ്യാദ് ബിന്ദൂന് ഇന്ദൂന് ഇവോദിതാന് । നരാധിപാത്മനോ വിഷ്ണോര് ലക്ഷ്മീമ് ഇവ സമാഗതാമ്
സ്വന്തം സൗന്ദര്യത്തിൽ നിന്ന് അവൾ ഉദിച്ച ചന്ദ്രബിന്ദുക്കളെപ്പോലെ പ്രകാശം ചിതറിച്ചു; മനുഷ്യരുടെ നാഥനായ വിഷ്ണുവിനൊപ്പം ലക്ഷ്മി ദേവി കൂടെയെത്തിയതുപോലെ അവൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.