ചിത്താദ് ഇമാനി സുഖദുഃഖശതാനി നൂനമ് അഭ്യാഗതാന്യ് അഗവരാദ് ഇവ കാനനാനി । തസ്മിന് വിവേകവശതസ് തനുതാം പ്രയാതേ മന്യേ മുനേ നിപുണമ് ഏവ ഗലന്തി താനി
ഇവിടെ നൂറുകണക്കിന് സന്തോഷങ്ങളും ദു:ഖങ്ങളും മനസ്സിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്, പുഷ്ടമായ മണ്ണിൽ നിന്ന് കാടുകൾ വളരുന്നതുപോലെ. വിവേകത്തിന്റെ ശക്തിയിൽ മനസ്സ് ക്ഷീണിച്ചാൽ, മഹർഷേ, അവയെല്ലാം ശാന്തമാകുമെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.
സകലഗുണജയാശാ യത്ര ബദ്ധാ മഹദ്ഭിസ് തമ് അരിമ് ഇഹ വിജേതും ചിത്തമ് അഭ്യുത്ഥിതോ ഽഹമ് । വിഗതരതിതയാന്തര് നാഭിനന്ദാമി ലക്ഷ്മീം ജഡമലിനവിശാലാം മേഘമാലാമ് ഇവേന്ദുഃ
സകല ഗുണങ്ങളെ ജയിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹം മഹാന്മാരാൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന മനസ്സെന്ന ശത്രുവിനെ ജയിക്കാൻ ഞാൻ ഇവിടെ എഴുന്നേറ്റിരിക്കുന്നു. ഉള്ളിലെ കലഹം മാറിയപ്പോൾ, അശുദ്ധവും ജഡവുമായ വലിയ ഐശ്വര്യത്തിൽ എനിക്ക് ആനന്ദമില്ല; ആകാശത്തിൽ മേഘക്കൂട്ടം കാണുന്ന ചന്ദ്രനെപ്പോലെയാണ് അത്.
ഹാര്ദാന്ധകാരശര്വര്യാ തൃഷ്ണയേഹ ദുരന്തയാ । ചരന്തി ചേതനാകാശേ ദോഷകൌശികപങ്ക്തയഃ
ഹൃദയത്തിലെ ഇരുണ്ട രാത്രിയിൽ, അകത്തുള്ള തീരാത്ത തൃഷ്ണ, ചിന്തയുടെ ആകാശത്ത് പിഴവുകളുടെ പക്ഷികൾ പോലെ നിരയായി സഞ്ചരിക്കുന്നു.
അന്തര്ദാഹപ്രദായിന്യാ സമൂഢരസമാര്ദവഃ । പങ്ക ആദിത്യദീപ്ത്യേവ ശോഷം നീതോ ഽസ്മി ചിന്തയാ
അകത്തെ ദഹനമായ വേദന പൂർണ്ണമായും പാകമായതുകൊണ്ട്, ഞാൻ ചിന്തകൊണ്ട് ഉണങ്ങിയുപോകുന്നു, കുഴി കനലിൽ ഉണങ്ങുന്നതുപോലെ.
മമ ചിത്തമഹാരണ്യേ വ്യാമോഹതിമിരാകുലേ । ശൂന്യേ താണ്ഡവിനീ മത്താ ഭൃശമ് ആശാപിശാചികാ
എന്റെ മനസ്സെന്ന വലിയ കാട്ടിൽ, മായയുടെ ഇരുണ്ടതയിൽ, ശൂന്യത്തിൽ ആഗ്രഹം എന്ന ഭൂതം മദത്തിൽ കുഴഞ്ഞ് കഠിനമായി നൃത്തം ചെയ്യുന്നു.
രജോരചിതനീഹാരാ കാഞ്ചനാവചയോജ്ജ്വലാ । നൂനം വികാസമ് ആയാതി ചിന്താ മേ ഽശോകമഞ്ജരീ
രാജസ്സിൽ നിന്നുണ്ടായ മൂടൽമഞ്ഞ് പൊന്നുപോലെയുള്ള പ്രകാശത്തിൽ തിളങ്ങുന്നു; എന്റെ ചിന്തകൾ ഇപ്പോൾ അശോകപൂക്കളെപ്പോലെ വിരിയുന്നു.
അലമ് അന്തര് ഭ്രമായൈഷാ തൃഷ്ണാ കവലിതാശയാ । ആയാതാ വിഷമോല്ലാസമ് ഊര്മിര് അമ്ബുനിധാവ് ഇവ
ഇവളെ ഉള്ളിലെ ആശങ്കയ്ക്ക് ഇനി മതിയാകട്ടെ. എല്ലാം വിഴുങ്ങുന്ന ഈ തൃഷ്ണ, വിഷം നിറഞ്ഞ സന്തോഷത്തോടെ, സമുദ്രത്തിലെ തിരമാലപോലെ ഉയർന്ന് വരുന്നു.
ഉദ്ദാമകല്ലോലരവാ ദേഹാദ്രൌ വഹതീവ മേ । തരങ്ഗിതതരാകാരാ തരത്തൃഷ്ണാതരങ്ഗിണീ
ശക്തമായ തിരകളുടെ ഗംഭീരശബ്ദത്തോടെ, എന്റെ ശരീരപർവ്വതത്തിൽ ഒഴുകുന്നപോലെയാണ് ഈ തൃഷ്ണാനദി. അതിന്റെ തിരകൾ ഒരിക്കലും ശാന്തമാകാതെ, രൂപം മാറി മാറി ഒഴുകുന്നു.
വേഗം സംരോദ്ധുമ് ഉദിതോ വാത്യയേവ ജരത്തൃണമ് । നീതഃ കലുഷയാ ക്വാപി ധിയായം ചിത്തചാതകഃ
അതിന്റെ ശക്തിയെ ഞാൻ തടയാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, ആൾക്കാറ്റിൽ ഉണങ്ങിയ പുല്ലുപോലെയാണ് അവസ്ഥ. എന്റെ മനസ്സ്, ചാതകപ്പക്ഷിയെപ്പോലെ, മലിനമായ ചിന്തകളാൽ എവിടെയോ ഒഴുകിപ്പോകുന്നു.
യാം യാമ് അഹമ് അധീതാസ്ഥാമ് ആശ്രയാമി ഗുണശ്രിയമ് । താം താം കൃന്തതി മേ തൃഷ്ണാ തന്ത്രീമ് ഇവ കുമൂഷികാ
ഏത് നല്ല ഗുണം ഞാൻ സ്വീകരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാലും, ഈ തൃഷ്ണ അതിനെ വെട്ടിക്കളയുന്നു, കുരുവി വീണയുടെ തന്തി കടിച്ചുതുറക്കുന്നതുപോലെ.
പയസീവ ജരത്പര്ണം വായാവ് ഇവ ജരത്തൃണമ് । നഭസീവ ശരന്മേഘശ് ചിന്താചക്രേ ഭ്രമാമ്യ് അഹമ്
ജലത്തിൽ പഴയ ഇലപോലോ, കാറ്റിൽ ഉണങ്ങിയ പുല്ലുപോലോ, ആകാശത്തിലെ ശരത്കാല മേഘംപോലോ, ഞാൻ ചിന്തകളുടെ ചക്രത്തിൽ അലഞ്ഞുതിരിയുന്നു.
ഗന്തുമ് ആസ്പദമ് ആത്മീയമ് അസമര്ഥധിയോ വയമ് । ചിന്താജാലേ വിമുഹ്യാമോ ജാലേ ശകുനയോ യഥാ
സ്വന്തം സത്യസ്ഥിതിയിലെത്താൻ കഴിയാതെ, ഞങ്ങൾ ചിന്തകളുടെ വലയിൽ അകപ്പെട്ടു, പക്ഷികൾ വലയിൽ കുടുങ്ങുന്നതുപോലെ ആശയക്കുഴപ്പത്തിൽ അലയുന്നു.
തൃഷ്ണാഭിധാനയാ താത ദഗ്ധോ ഽസ്മി ജ്വാലയാ തഥാ । യഥാ ദാഹോപശമനമ് ആശങ്കേ നാമൃതൈര് അപി
അച്ഛനേ, തൃഷ്ണ എന്ന തീയിൽ ഞാൻ അകന്നു കത്തിക്കഴിയുന്നു. അത്രത്തോളം, അമൃതം കൊണ്ടുപോലും എനിക്ക് ശാന്തി കിട്ടുമെന്ന പ്രതീക്ഷയില്ല.
ദൂരം ദൂരമ് ഇതോ ഗത്വാ സമേത്യ ച പുനഃ പുനഃ । ഭ്രമത്യ് ആശു ദിഗന്തേഷു തൃഷ്ണോന്മത്തതുരങ്ഗമീ
ഇവിടെ നിന്ന് വളരെ ദൂരത്തേക്ക് പോയി, വീണ്ടും വീണ്ടും തിരിച്ചു വന്ന്, തൃഷ്ണയിൽ മയങ്ങുന്ന എന്റെ മനസ്സെന്ന കുതിര ദിക്കുകളുടെ അറ്റത്തേക്കു വേഗത്തിൽ അലഞ്ഞുതിരിയുന്നു.
ജഡസംസങ്ഗിനീ തൃഷ്ണാ കൃതോര്ധ്വാധോഗമാഗമാ । ക്ഷുബ്ധാ ഗ്രന്ഥിമതീ നിത്യമ് അരഘട്ടോഗ്രരജ്ജുവത്
മന്ദമായ മനസ്സുമായി ചേർന്ന്, തൃഷ്ണ എപ്പോഴും മേലും താഴെയും ചലിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു; അതിജീവിതവും കുരുക്കുള്ളതുമായ അവൾ, നടുവില്ലാത്ത ചക്രത്തിലെ ഭയങ്കരമായ കയറുപോലെയാണ്.
അന്തര് ഗ്രഥിതയാ ദേഹേ സമ്ഭ്രമോച്ഛിദ്യമാനയാ । രജ്ജ്വേവാശു ബലീവര്ദസ് തൃഷ്ണയാ വാഹ്യതേ ജനഃ
ദേഹത്തിനകത്ത് കുരുക്കായി കെട്ടിപ്പിടിച്ച്, തൃഷ്ണയാൽ ഒരാൾ എപ്പോഴും അലസമായി ഇളകുന്നു; കയറിൽ കെട്ടിയ കാളയെപ്പോലെ ജനൻ തൃഷ്ണയാൽ വേഗത്തിൽ വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകപ്പെടുന്നു.
പുത്രദാരകലത്രാദിതൃഷ്ണയാ നിത്യകൃഷ്ണയാ । ഖഗേഷ്വ് ഇവ കിരാത്യേഹ ജാലം ലോകേഷു രച്യതേ
മക്കൾ, ഭാര്യ, കുടുംബം ഇവയിലേക്കുള്ള എപ്പോഴും വലിച്ചുനിൽക്കുന്ന തൃഷ്ണ, പക്ഷികളെ പിടിക്കാൻ കുരുവൻ വലവിടുന്നതുപോലെ, ഈ ലോകത്തിൽ മനുഷ്യർക്കിടയിൽ ഒരു വലയുണ്ടാക്കുന്നു.
ഭായയത്യ് അപി ധീരേഹമ് അന്ധയത്യ് അപി സേക്ഷണമ് । ഖേദയത്യ് അപി സാനന്ദം തൃഷ്ണാ കൃഷ്ണേവ ശര്വരീ
കറുത്ത രാത്രിപോലെ തൃഷ്ണ, ധീരന്മാരെയും ഭ്രമിപ്പിക്കുന്നു; കാഴ്ചയുള്ളവരെയും കുരുടാക്കുന്നു; സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കുന്നവരെയും തളർത്തുന്നു.
കുടിലാ കോമലസ്പര്ശാ വിഷവൈഷമ്യശംസിനീ । ദഹത്യ് അപി മനാക് സ്പൃഷ്ടാ തൃഷ്ണാ കൃഷ്ണേവ ഭോഗിനീ
വളഞ്ഞും നന്നായി തൊടുമ്പോഴും വിഷത്തിന്റെ അസമത്വം സൂചിപ്പിക്കുന്നതുപോലെയും, തൊട്ടാൽ പോലും കത്തിക്കുന്നതുപോലെയും, ആഗ്രഹം ഒരു കറുത്ത പാമ്പുപോലെയാണ്.
ഭിനത്തി ഹൃദയം പുംസാം മായാമയവിധായിനീ । ദൌര്ഭാഗ്യദായിനീ ദീനാ തൃഷ്ണാ കൃഷ്ണേവ രാക്ഷസീ
ആഗ്രഹം ഒരു കറുത്ത ദുഷ്ടസ്ത്രിയേപ്പോലെ, മനുഷ്യരുടെ ഹൃദയം കീറുകയും, മായാജാലം നെയ്യുകയും, ദുർഭാഗ്യം ഉണ്ടാക്കുകയും, എല്ലായ്പ്പോഴും ദു:ഖിതയാവുകയും ചെയ്യുന്നു.
തന്ദ്രാതന്ത്രീഗണം കോശേ ദധാനാ പരിവേഷ്ടിതമ് । നാനന്ദേ രാജതേ ബ്രഹ്മംസ് തൃഷ്ണാജര്ജരവല്ലകീ
ആഗ്രഹം പഴയ വല്ലകിപോലെ, മന്ദതയും ആലസ്യവും മനസ്സിന്റെ നിധിയിൽ ചുറ്റി പിടിച്ചു, സന്തോഷത്തിൽ ഒരിക്കലും തിളങ്ങുന്നില്ല, ബ്രഹ്മനേ.
നിത്യമ് ഏവാതിമലിനാ കടുകോന്മാദശാലിനീ । ദീര്ഘാ തന്വീ ഘനസ്നേഹാ തൃഷ്ണാഗഹ്വരവല്ലരീ
എപ്പോഴും അത്യന്തം അശുദ്ധവും, കഠിനമായ പൈശാചികതയാൽ നിറഞ്ഞതും, നീളവും സുന്ദരവുമാണ് ആഗ്രഹം; അതു കനത്ത ആസക്തിയോടെ ഇരുണ്ട കുഴിയിലേക്കു പടർന്നുപോകുന്ന ഒരു വള്ളിപോലെയാണ്.
അനാനന്ദകരീ ശൂന്യാ നിഷ്ഫലാത്യര്ഥമ് ഉന്നതാ । അമങ്ഗലകരീ ക്രൂരാ തൃഷ്ണാ ക്ഷീണേവ മഞ്ജരീ
ആഗ്രഹം ശൂന്യവും സന്തോഷം നൽകാത്തതും, എത്ര ഉയർന്നാലും ഫലം തരാത്തതും, ദോഷം വിതയ്ക്കുന്നതും ക്രൂരവുമാണ്; വാടിച്ചുപോയ പൂമ്പൊടിപോലെയാണ്.
അനാവര്ജിതചിത്താപി സര്വമ് ഏവാനുധാവതി । ന ചാപ്നോതി ഫലം കിഞ്ചിത് തൃഷ്ണാ ജീര്ണേവ കാമിനീ
മനസ്സ് ആകർഷിക്കപ്പെടാതിരുന്നാലും, ആഗ്രഹം എല്ലാം പിന്തുടരുന്നു; പക്ഷേ, ഒന്നും നേടാറില്ല, പ്രായമായ ഒരു വേശ്യപോലെയാണ്.
സംസാരനൃത്തേ മഹതി നാനാരസസമാകുലേ । ഭുവനാഭോഗരങ്ഗേഷു തൃഷ്ണാ ജരഢനര്തകീ
ലോകജീവിതത്തിന്റെ വലിയ നൃത്തവേദിയിൽ, പലവിധ രുചികളാൽ നിറഞ്ഞ ഈ ഭോഗഭൂമികളിൽ, ആസക്തി ഒരു വയോധികയായ നർത്തകിയെപ്പോലെ ആണ്.
ജരാകുസുമിതാരൂഢാ പാതോത്പാതഫലാവലിഃ । സംസാരജങ്ഗലേ ദീര്ഘേ തൃഷ്ണാവിഷലതാ തതാ
വയസ്സിന്റെ വൃക്ഷത്തിൽ കയറി, വീഴ്ചയും ദുരന്തങ്ങളും നിറഞ്ഞ ഫലങ്ങളുമായി, ഈ ദീർഘമായ ലോകവനത്തിൽ ആസക്തി വിഷവള്ളിയായി പടർന്നിരിക്കുന്നു.
യന് ന ശക്നോതി തത്രാപി ധത്തേ താണ്ഡവിതാം ഗതിമ് । നൃത്യത്യ് ആനന്ദരഹിതം തൃഷ്ണാ ജീര്ണേവ നര്തകീ
എവിടെയും വിജയിക്കാനാകാത്തിടത്തിലും, അതു അതിവേഗത്തിൽ കുതിക്കുന്നു; സന്തോഷമില്ലാതെ, ആസക്തി ഒരു വയസ്സായ നർത്തകിയെപ്പോലെ നൃത്തം ചെയ്യുന്നു.
ഭൃശം സ്ഫുരതി നീഹാരേ ശാമ്യത്യ് ആലോക ആഗതേ । ദുഃഖൌഘേഷു പദം ധത്തേ തൃഷ്ണാചപലബര്ഹിണീ
മൂടൽമഞ്ഞിൽ അതി ശക്തമായി ചിറകുപിടിക്കുന്നു, വെളിച്ചം വന്നാൽ ശമിക്കുന്നു; ദുഃഖത്തിന്റെ ഒഴുക്കിൽ, ആസക്തി ചഞ്ചലമായ മയിൽപെണ്ണുപോലെ അടിയുറച്ചു നിൽക്കുന്നു.
ജഡകല്ലോലബഹലാ ചിരം ശൂന്യതരാന്തരാ । ക്ഷണമ് ഉല്ലാസമ് ആയാതി തൃഷ്ണാപ്രാവൃട്തരങ്ഗിണീ
മന്ദവും അലയോടും ഭാരവുമുള്ളതായ ആസക്തി, ദീർഘകാലം അകത്തേക്ക് ശൂന്യമായിരിക്കുന്നു; ഒരു നിമിഷം മാത്രമേ സന്തോഷം കാണൂ, ആ ആസക്തിയുടെ മഴക്കാലത്തെ തിരമാലപോലെ.
നഷ്ടമ് ഉത്സൃജ്യ തിഷ്ഠന്തം വൃക്ഷാദ് വൃക്ഷമ് ഇവാപരമ് । പുരുഷാത് പുരുഷം യാതി തൃഷ്ണാ ലോലേവ പക്ഷിണീ
നഷ്ടപ്പെട്ടതെല്ലാം വിട്ട്, മറ്റൊരു വൃക്ഷത്തിലേക്ക് പറക്കുന്ന പക്ഷിയെപ്പോലെ, ആസക്തി ഒരാളിൽ നിന്ന് മറ്റൊരാളിലേക്കു സഞ്ചരിക്കുന്നു.