മൃത ഏവാനുഭവതി കശ്ചിത് സാമാന്യപാതകീ । സ്വവാസനാനുസാരേണ ദേഹം സമ്പന്നമ് അക്ഷതമ്
സാധാരണ പാപം ചെയ്തവൻ മരിച്ചശേഷം, തനിക്കുള്ള സ്വഭാവം അനുസരിച്ച്, മുഴുവനായും ക്ഷതം ഇല്ലാത്ത ശരീരം അനുഭവിക്കുന്നു.
സങ്കല്പ ഇവ സങ്കല്പ ഇവ വേത്തി സ താദൃശമ് । തസ്മിന്ന് ഏവ ക്ഷണേ തസ്യ സ്മൃതിര് ഇത്ഥമ് ഉദേത്യ് അപി
സ്വപ്നത്തിൽ കാണുന്നതുപോലെ, അവൻ മനസ്സിൽ ചിന്തിക്കുന്നതുപോലെ തന്നെ കാര്യങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു; അപ്പോൾ തന്നെ അത്തരം ഓർമ്മകൾ അവനിൽ ഉയരുന്നു.
യേ തൂത്തമമഹാപുണ്യമൃതിമോഹാദ് അനന്തരമ് । സ്വര്ഗം വിദ്യാധരപുരം സ്മൃത്യാസ്വ് അനുഭവന്തി തേ
എന്നാൽ, വലിയ പുണ്യം ഉള്ളവർ മരണം കഴിഞ്ഞ ഉടൻ തന്നെ, അവിടെയുള്ള ഭ്രമം കഴിഞ്ഞ്, സ്വർഗ്ഗം അല്ലെങ്കിൽ വിദ്യാധരരുടെ നഗരങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെയുള്ള ലോകങ്ങൾ മനസ്സോടെ അനുഭവിക്കുന്നു.
തതോ ഽന്യകര്മസദൃശം ഭുക്ത്വാന്യത്ര നിജം ഫലമ് । ജായന്തേ മാനുഷേ ലോകേ സശ്രീകേ സജ്ജനാസ്പദേ
അവർ മറ്റെവിടെയോ തങ്ങളുടെ കർമ്മത്തിന് അനുസരിച്ച് ഫലം അനുഭവിച്ചതിന് ശേഷം, വീണ്ടും മനുഷ്യലോകത്ത്, ഐശ്വര്യവും സദ്ഗുണവും ഉള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ ജനിക്കുന്നു.
യേ ഽഥ മധ്യമധര്മാണോ മൃതിമോഹാദ് അനന്തരമ് । ത ഇഹോത്താരം കുര്വന്തസ് സ്ഥിതം പശ്യന്തി ദേഹകമ്
മധ്യമായ സദാചാരമുള്ളവർ മരണശേഷമുള്ള അജ്ഞാനത്തിൽ, തങ്ങളുടെ ശരീരം താഴെ കിടക്കുന്നതായി, തങ്ങൾ അതിനുമുകളിൽ ഉയർന്ന് നോക്കുന്നതുപോലെ കാണുന്നു.
യേ ഽഥ സാമാന്യധര്മാണോ മൃതിമോഹാദ് അനന്തരമ് । തേ വ്യോമവായുവലിതാഃ പ്രയാന്ത്യ് ഓഷധിപല്ലവാന്
സാധാരണ സദാചാരമുള്ളവർ മരണശേഷമുള്ള അജ്ഞാനത്തിൽ, ആകാശത്തിലൂടെ കാറ്റിൽ കയറി, ഔഷധികളും കൊമ്പുകളും ഉള്ളിലേക്ക് കടക്കുന്നു.
തത്ര ചാരുഫലം ഭൂത്വാ പ്രവിശ്യ ഹൃദയം നൃണാമ് । തതസ് താമ് അധിതിഷ്ഠന്തി ഗര്ഭേ ജാതിക്രമോദിതേ
അവിടെ മനോഹരമായൊരു പഴം ആയി, മനുഷ്യരുടെ ഹൃദയത്തിൽ പ്രവേശിച്ച്, അവിടെ നിന്ന് ജനനക്രമം ആരംഭിക്കുമ്പോൾ ഗർഭത്തിൽ വാസം ചെയ്യുന്നു.
സ്വവാസനാനുസാരേണ പ്രേതാ ഏതാം വ്യവസ്ഥിതിം । മൂര്ഛാന്തേ ഽനുഭവന്ത്യ് അന്തഃ ക്രമേണൈവാക്രമേണ ച
സ്വന്തം വാസനകൾക്കനുസരിച്ച്, ഈ പ്രേതങ്ങൾ അജ്ഞാനാവസ്ഥയ്ക്ക് ശേഷം, ക്രമമായി അല്ലെങ്കിൽ ഒരുമിച്ച്, ഈ അനുഭവങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു.
ആദൌ മൃതാ വയമ് ഇതി ബുധ്യന്തേ തദനുക്രമാത് । ബന്ധുപിണ്ഡാദിദാനേന പ്രോത്പന്നാ ഇതി വേദിനഃ
ആദ്യത്തിൽ, നമ്മൾ മരിച്ചുപോയിരിക്കുന്നു എന്ന് നമ്മൾ മനസ്സിലാക്കുന്നു. അതിന് ശേഷം, ബന്ധുക്കൾ പിണ്ടം മുതലായ ദാനങ്ങൾ നൽകുന്നതിലൂടെ നാം വീണ്ടും ജനിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് അറിയുന്നവർ പറയുന്നു.
തതോ യമഭടാ ഏതേ കാലപാശാന്വിതാസ് തഥാ । നീയമാനോ വ്രജാമ്യ് ഏഭിഃ ക്ഷണാദ് യമപുരം ത്വ് ഇതി
അപ്പോൾ, കാലപാശം കൈവശമുള്ള യമദൂതന്മാർ ഇവരാണ് എന്ന് ഞാൻ കാണുന്നു. ഇവർ എന്നെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്നു; ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് ഞാൻ യമപുരിയിലേക്ക് പോകുന്നു എന്ന് ഞാൻ അനുഭവിക്കുന്നു.
ഉദ്യാനാനി വിമാനാനി ശോഭനാനി പുനഃ പുനഃ । സ്വകര്മഭിര് ഉപാത്താനി പുണ്യാനീത്യ് ഏവ പുണ്യവാന്
പുനഃപുനഃ, മനോഹരമായ തോട്ടങ്ങൾ, ഭംഗിയായ കൊട്ടാരങ്ങൾ, ശുഭഫലങ്ങൾ എന്നിവ സ്വന്തം കർമ്മഫലമായി ലഭിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് ധർമ്മശീലൻ ഇതെല്ലാം പുണ്യഫലമാണ് എന്ന് കരുതുന്നു.
ഇമാനി കണ്ടകശ്വഭ്രശസ്ത്രപത്ത്രവനാനി ച । സ്വകര്മദുഷ്കൃതോത്ഥാനി സംപ്രാപ്താനീതി പാപവാന്
ഈ മുള്ളുള്ള കുഴികൾ, വാൾപോലെയുള്ള ഇലകളുള്ള കാടുകൾ തുടങ്ങിയ ദുരിതസ്ഥലങ്ങൾ എല്ലാം സ്വന്തം ദുഷ്കർമ്മഫലമായാണ് ലഭിക്കുന്നത്; അതുകൊണ്ട് പാപി ഇതെല്ലാം പാപഫലമാണ് എന്ന് മനസ്സിലാക്കുന്നു.
ഇയം മേ സൌമ്യസംപാതാ ധരണിശ് ശീതശാദ്വലാ । സ്നിഗ്ധച്ഛായാസവാപീകാ പുരസ്സംസ്ഥേതി മധ്യമഃ
ഇവിടെ എനിക്ക് മനോഹരമായ ഭൂമി വിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. തണുത്ത പച്ച പുല്ലും, സ്നിഗ്ധമായ നിഴലും, മനോഹരമായ കുളങ്ങളും ഇവിടെയുണ്ട്. നഗരത്തിന് മുന്നിലുള്ള ഈ സ്ഥലം മധ്യസ്ഥരായ ആളുകൾക്കാണ്.
അയം പ്രാപ്തോ യമപുരമ് അയമ് ഏഷ സ ഭൂതപഃ । അയം കര്മവിചാരോ മേ കൃത ഇത്യ് അനുഭൂതിമാന്
ഇവിടെയാണ് യമപുരത്തിലെത്തിയത്; ഇവൻ തന്നെയാണ് എല്ലാ ജീവികളുടെ അധിപൻ; എന്റെ പ്രവൃത്തികൾ പരിശോധിക്കപ്പെടുന്നത് ഇതാണ്—ഇങ്ങനെ ഒരാൾ അനുഭവിക്കുന്നു.
ഇതി പ്രത്യേകമ് അഭ്യേതി പൃഥുസ് സംസാരഷണ്ഡകഃ । യഥാസംസ്ഥിതനിശ്ശേഷപദാര്ഥാചാരഭാസുരഃ
ഇങ്ങനെ ഓരോരുത്തർക്കും, വിശാലമായ സംസാരവനം നേരിട്ട് വരുന്നു; അതിൽ എല്ലാ വസ്തുക്കളുടെയും പ്രവർത്തനം അവ അവിടത്തെ നിലയിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു.
ആകാശ ഏവ നിശ്ശൂന്യേ ശൂന്യാത്മൈവം വിഭോധവാന് । ദേശകാലക്രിയാദൈര്ഘ്യഭാസുരോ ഽപി ന കിഞ്ചന
ആകാശത്തിലും ശൂന്യത്തിലും, ഉണർന്നവൻ തന്റെ ആത്മാവിനെ ശൂന്യമായതായാണ് തിരിച്ചറിയുന്നത്; ദേശം, കാലം, പ്രവർത്തി, ദൈർഘ്യം എന്നിവയുടെ ഭാസം ഉണ്ടെങ്കിലും യാഥാർത്ഥത്തിൽ ഒന്നുമില്ല.
ഇതോ ഽയമ് അഹമ് ആദിഷ്ടസ് സ്വകര്മഫലഭോജനേ । ഗച്ഛാമ്യ് ആശു ശുഭം സ്വര്ഗമ് ഇതോ നരകമ് ഏവ വാ
ഇവിടെ നിന്ന് ഞാൻ എന്റെ സ്വന്തം പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലങ്ങൾ അനുഭവിക്കാൻ നിയോഗിക്കപ്പെടുന്നു; അതിനാൽ ഞാൻ വേഗത്തിൽ നല്ല സ്വർഗത്തിലേക്കോ അല്ലെങ്കിൽ നരകത്തിലേക്കോ പോകുന്നു.
അയം സ്വര്ഗോ മയാ ഭുക്തോ ഭുക്തോ ഽയം നരകോ ഽഥവാ । ഇമാസ് താ യോനയോ ത്യക്താ ജായേ ഽഹം സംസൃതൌ പുനഃ
ഈ സ്വർഗം ഞാൻ അനുഭവിച്ചു, അല്ലെങ്കിൽ ഈ നരകം ഞാൻ അനുഭവിച്ചു; ഈ ജന്മങ്ങൾ വിട്ട് ഞാൻ വീണ്ടും സഞ്ചാരചക്രത്തിൽ ജനിക്കുന്നു.
അയം ശാലിര് അഹം ജാതഃ ക്രമാത് ഫലമ് ഇഹ സ്ഥിതമ് । ഇത്യ് ഉദര്കപ്രബോധേന ബുദ്ധ്യമാനോ ഭവിഷ്യതി
ഈ അരി — ഇവിടെ ഞാൻ ജനിച്ചു, ക്രമമായി ഫലം ഇവിടെ സിദ്ധിക്കുന്നു; ഇങ്ങനെ ഫലത്തിന്റെ തിരിച്ചറിവിലൂടെ ഒരാൾക്ക് ബോധം ഉണ്ടാകും.
സംസുപ്തവാസനസ് ത്വ് ഏവം ബീജതാം യാത്യ് അസൌ നരേ । തദ്ബീജം യോനിഗലിതം ഗര്ഭോ ഭവതി മാതരി
ഇങ്ങനെ, ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്ന വാസനകൾ മനുഷ്യനിൽ വിത്തായി മാറുന്നു; ആ വിത്ത് ഗർഭത്തിൽ വീണാൽ അമ്മയുടെ ഗർഭത്തിൽ ഒരു ഭ്രൂണം രൂപപ്പെടുന്നു.
സ ഗര്ഭോ ജായതേ ലോകേ പൂര്വകര്മാനുസാരതഃ । ഭവ്യോ ഭവത്യ് അഭവ്യോ വാ ബാലകോ ലലിതാകൃതിഃ
ആ ഗർഭം മുമ്പത്തെ പ്രവൃത്തികളുടെ അനുസരണപ്രകാരം ലോകത്ത് ജനിക്കുന്നു. ആ കുഞ്ഞ് ഭാഗ്യശാലിയാകാം, അഥവാ ദുർഭാഗ്യശാലിയാകാം,惟കാന്തമായ രൂപം കൊണ്ടുള്ളവനായി.
തതോ ഽനുഭവതീദം ഹി യൌവനം മദനോന്മുഖമ് । തതോ ജരാം പദ്മമുഖേ ഹിമാശനിമ് ഇവ ച്യുതാമ്
അതിനുശേഷം അവൻ കാമാസക്തമായ യൗവനം അനുഭവിക്കുന്നു. പിന്നെ, താമരമുഖത്തേക്ക് മഞ്ഞു വീഴുന്നതുപോലെ, വൃദ്ധാവസ്ഥയിലേക്കും കടക്കുന്നു.
തതോ ഽപി വ്യാധിമരണം പുനര് മരണമൂര്ഛനമ് । പുനസ് സ്വപ്നവദ് ആയാതം പിണ്ഡൈര് ദേഹപരിഗ്രഹമ്
അതിനുശേഷം രോഗവും മരണവും സംഭവിക്കുന്നു; വീണ്ടും മരണത്തിന്റെ അചേതനാവസ്ഥയിലേക്കും കടക്കുന്നു. പിന്നെയും, സ്വപ്നംപോലെ, അവൻ പഞ്ചഭൂതങ്ങൾകൊണ്ടുള്ള ശരീരം സ്വീകരിക്കുന്നു.
യാമ്യം യാതി പുനര് ലോകം പുനര് ഏനം ഭ്രമക്രമമ് । ഭൂയോ ഭൂയോ ഽനുഭവതി വ്യോമ്ന്യ് ഏവ വ്യോമരൂപവാന്
അവൻ വീണ്ടും യമലോകത്തിലേക്കു പോകുന്നു; പിന്നെയും ഈ ചുറ്റുപാടിൽ അലയുന്നു. വീണ്ടും വീണ്ടും, ആകാശത്തിൽ, ആകാശസദൃശമായ രൂപത്തിൽ അവൻ അനുഭവം നേരിടുന്നു.
ആദിസര്ഗേ യഥാ ദേവി ഭ്രമ ഏവ പ്രവര്തതേ । തഥാ കഥയ മേ ഭൂയഃ പ്രസാദാദ് ബോധവൃദ്ധയേ
ദേവി, സൃഷ്ടിയുടെ ആദിയിൽ എങ്ങനെ ഭ്രമം ഉദിക്കുന്നു, അതുപോലെ തന്നെ, എന്റെ ബോധം വളരാൻ ദയവായി വീണ്ടും എന്നോട് പറഞ്ഞുതരണമേ.
പരമാര്ഥഘനം ശൈലാഃ പരമാര്ഥഘനം ദ്രുമാഃ । പരമാര്ഥഘനം പൃഥ്വീ പരമാര്ഥഘനം നഭഃ
പർവ്വതങ്ങൾ പരമാർത്ഥത്തിന്റെ സ്വരൂപമാണ്; മരങ്ങൾ പരമാർത്ഥത്തിന്റെ സ്വരൂപമാണ്; ഭൂമി പരമാർത്ഥത്തിന്റെ സ്വരൂപമാണ്; ആകാശം പരമാർത്ഥത്തിന്റെ സ്വരൂപമാണ്.
സര്വാത്മകത്വാത് സ യതോ യഥോദേതി ചിദീശ്വരഃ । പരമാകാശശുദ്ധാത്മാ തഥാ തത്ര ഭവത്യ് അലമ്
എല്ലാവർക്കും ആത്മാവായിരിക്കുന്ന ചൈതന്യേശ്വരനിൽ നിന്ന് എന്ത് ഉദിച്ചാലും അതു പരമാകാശംപോലെ ശുദ്ധമാണ്; അതുകൊണ്ടു അവിടെയത് മതിയാകുന്നു.
സര്ഗാദൌ സ്വപ്നപുരുഷന്യായേനാദിപ്രജാപതിഃ । യഥാ സ്ഫുരത്പ്രകചിതസ് തഥാദ്യാപി സ്ഥിതാ സ്ഥിതിഃ
സൃഷ്ടിയുടെ തുടക്കത്തിൽ സ്വപ്നപുരുഷന്റെ ഉദാഹരണത്തിൽ ആദിപ്രജാപതി തെളിഞ്ഞ് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു; അതുപോലെ തന്നെയാണ് ആ നില ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നത്.
പ്രഥമോ ഽസൌ പ്രതിച്ഛന്ദഃ പദാര്ഥാനാം ഹി ബിമ്ബകമ് । പ്രതിബിമ്ബിതമ് ഏതസ്മാദ് യത് തദ് അദ്യാപി സംസ്ഥിതമ്
ആദ്യ പ്രതിഫലനം തന്നെയാണ് എല്ലാ വസ്തുക്കളുടെയും മാതൃക. അതിൽ നിന്നു പ്രതിഫലിക്കുന്നതെല്ലാം ഇന്നും അപ്രകാരമാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്.
യന് നാമ സുശിരം സ്ഥാനം ദേഹാനാം തദ്ഗതോ ഽനിലഃ । കരോത്യ് അങ്ഗപരിസ്പന്ദം ജീവതീത്യ് ഉച്യതേ തതഃ
ദേഹങ്ങളിൽ ഉള്ളിലെ ശൂന്യമായ ഇടം എന്നുപറയുന്നത്, അതിൽ കാറ്റ് കടന്നുകയറുമ്പോൾ അവയവങ്ങൾ ചലനം ചെയ്യുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് അതിനെ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നു പറയുന്നത്.