ബഭുഃ പ്രജ്വാലിതാകാരാ ഗിരയഃ കാഞ്ചനാ ഇവ । പ്രഫുല്ലനവനീരന്ധ്രചണ്പകൌഘവനാ ഇവ
പർവ്വതങ്ങൾ പൊന്നുപോലെ തെളിഞ്ഞു, അഗ്നിജ്വാലയിൽ കത്തുന്നതുപോലും, പുഷ്പങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ചമ്പകവനങ്ങൾ പോലെ മനോഹരമായി തിളങ്ങി.
യയുര് വ്യോമാദ്രിദിക്കുഞ്ജാ ജ്വാലാജാലജടാലതാമ് । കുങ്കുമേനോത്സവേ മൃത്യോസ് സമാലബ്ധാ ഇവാസൃജാ
ആകാശവും പർവ്വതങ്ങളും ദിശകളും അഗ്നിജ്വാലകളുടെ കൂട്ടങ്ങളായി മാറി, മരണത്തിന്റെ ഉത്സവത്തിൽ കുങ്കുമം ചേർത്ത രക്തം പോലെ ദഹനം പടർന്നു.
ജ്വലിതാ ജനതാന്തൈകശങ്കിനാസന്നഭസ്സ്പൃശാ । സഹസ്രാകൃതിനോര് വേണവലിതാ ഇവ സാഗരാഃ
ജനങ്ങൾ അടുത്തുള്ള പ്രകാശത്തിന്റെ സ്പർശം മാത്രം ഭയന്ന് കത്തിപ്പോയി; അതു പോലെ ആയിരം രൂപങ്ങളുള്ളവരുടെ വേണുവിന്റെ ചുരുളിൽ സമുദ്രങ്ങൾ വളഞ്ഞതുപോലായിരുന്നു.
ജിത്വാ രിപും പുനര് അസൌ യഥാ പ്രഹരതേ തഥാ । വാരുണം വിസസര്ജാസ്ത്രം പൂജയിത്വാ വിദൂരഥഃ
ശത്രുവിനെ ജയിച്ച ശേഷം വീണ്ടും ആക്രമിക്കുന്നതുപോലെ, വിദ്യുരഥൻ വാരുണനെ ആരാധിച്ച് തന്റെ ആയുധം വിട്ടുവിട്ടു.
ആയയുസ് സലിലാപൂരാസ് തമഃപൂരാ ഇവാഭിതഃ । അധസ്താദ് ഊര്ധ്വതോ ദിഗ്ഭ്യോ ദ്രവരൂപാ ഇവാദ്രയഃ
എല്ലാ ദിശകളിൽ നിന്നും ഇരുണ്ടതുപോലെ വെള്ളപ്പൊക്കങ്ങൾ ഉയർന്നു, പർവതങ്ങൾ ദിശകളിൽ നിന്ന് മുകളിലേക്കും താഴേക്കും ഒഴുകുന്ന വെള്ളംപോലെ ഒഴുകി.
ഭാഗാ ഇവ ശരദ്വ്യോമ്നോ ദ്രുതപാതാ ഇവാമ്ബുദാഃ । മഹാര്ണവാ ഇവോര്ധ്വസ്ഥാഃ കുലശൈലശിലാ ഇവ
അവ autumn-ലെ ആകാശത്തിന്റെ തകർച്ചകളെപ്പോലും, വേഗത്തിൽ വീഴുന്ന മേഘങ്ങളെപ്പോലും, ഉയരത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന മഹാസമുദ്രങ്ങളെപ്പോലും, പർവതശൃംഖലകളിലെ കല്ലുകളെപ്പോലും ആയിരുന്നു.
തമാലൌഘാ ഇവോഡ്ഡീനാസ് സഞ്ചിതാ ഇവ രാത്രയഃ । കജ്ജലൌഘാ ഇവോദ്ധൂതാ ലോകാലോക ഇവോത്തടഃ
അവ തമാലവൃക്ഷങ്ങളുടെ കൂട്ടംപോലും, രാത്രികൾ കൂട്ടിച്ചേർത്തതുപോലും, കാജലിന്റെ കൂമ്പാരങ്ങൾ പടർന്നതുപോലും, ലോകാലോകത്തിന്റെ അതിരുപോലും ഉയർന്നു.
രസാതലഗുഹാഭോഗാ ഇവ വ്യോമദിദൃക്ഷവഃ । മഹാഘുരഘുരാരാവരംഹോബൃംഹിതമൂര്തയഃ
അവ പാതാളത്തിലെ ഗുഹകളുടെ വളവുപോലും, ആകാശം കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലും, വലിയ ഇടിമുഴക്കത്തിന്റെ ഗംഭീരശബ്ദം മുഴങ്ങുന്ന രൂപങ്ങളായിരിന്നു.
താപാഗ്നിസന്തതിലതാം സാ ചചാമാമ്ബുസംഹതിഃ । ഭുവനവ്യാപിനീ സന്ധ്യാമ് ആശു കൃഷ്ണേവ യാമിനീ
താപത്തിന്റെ ജ്വാലക്കിടയിൽ ഒരു വള്ളിപോലെ ആ ജലസമൂഹം, സന്ധ്യാസമയത്ത്, ലോകങ്ങളിലുടനീളം വേഗത്തിൽ പടർന്നു, രാത്രിയെപ്പോലെ പകലിന് പിന്നാലെ എത്തി.
താമ് അഗ്നിസന്തതിം പീത്വാ പൂരയാമ് ആസ ഭൂതലമ് । ജലശ്രീസ് സന്തതം ദേഹം നിര്ദ്രവവ്യക്തിമ് ഈയുഷീ
ആ അഗ്നിജ്വാലയെ ആ ജലം ഉൾക്കൊണ്ടു ഭൂമിയെ മുഴുവൻ നിറച്ചു; തുടർച്ചയായി ഒഴുകുന്ന ജലശരീരം ദ്രാവകത്വം വിട്ട് വ്യക്തമായി പ്രത്യക്ഷമായി.
ഏവംവിധാന് അസ്ത്രമോഹാന് വിരുദ്ധാന് ഏവ നേതരേ । മിഥോ മായാമയാന് അഗ്രേ പശ്യന്ത്യ് അനുഭവന്തി ച
ഇങ്ങനെ പരസ്പരം വിരുദ്ധമായ മായാമൂലമായ ആയുധങ്ങൾ മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും അനുഭവപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഹേതിഭാരവഹാസ് സിന്ധോശ് ചക്രരക്ഷാസ് തതോ ഽമ്ഭസാ । തൃണാനീവ ഗതാഃ പ്രോഹ്യ രഥശ് ചാസ്യാഭവത് പ്ലുതഃ
ശേഷം, ആയുധങ്ങളുടെ ഭാരവും രഥചക്രങ്ങളുടെ സംരക്ഷണവും ആ ജലം പുല്ലുപോലെ ഒഴിച്ചു കൊണ്ടുപോയി; അവളുടെ രഥം ഒഴുകിത്തുടങ്ങി.
ഏതസ്മിന്ന് അന്തരേ സിന്ധുര് അസ്ത്രം സസ്മാര ശോഷണമ് । ആപത്ത്രാണകരം ദേവം ദദൌ ച ശരരൂപിണമ്
അപ്പോള് സിന്ധു ദുരിതത്തില് നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാന് ഉണങ്ങിയിടുന്ന അസ്ത്രം ഓര്മ്മിച്ചു, അതിനെ അമ്പിന്റെ രൂപത്തില് പ്രയോഗിച്ചു.
ശശാമാമ്ബുമയീ മായാ തേന യാമേവ ഭാസ്വതാ । യേ മൃതാസ് തേ മൃതാ ഏവ ബഭൂവുശ് ശോഷിതാ ഭുവഃ
ആ പ്രകാശമുള്ള അസ്ത്രം കൊണ്ട് ജലമായ മായ അസ്തമിച്ചു, രാത്രിക്ക് അവസാനം വരുന്നതുപോലെ. മരിച്ചവര് മരിച്ചവരായി തന്നെ തുടരുകയും, ഭൂമി ഉണങ്ങിയുപോയി.
അഥ മൂര്ഖരുഷാ തുല്യതാപസ് സന്താപയന് പ്രജാഃ । ജജൃമ്ഭേ ജര്ജരാജീര്ണവനവിസ്താരകര്കശഃ
അതിനുശേഷം, അജ്ഞാനമായ കോപത്തില് നിന്ന് തുല്യമായ ഒരു ചൂട് ഉയർന്നു, ജനങ്ങളെ വല്ലാതെ വേദനിപ്പിച്ചു, പഴയ ഉണങ്ങിയ കാടുപോലെ വ്യാപിച്ചു.
കചത്കനകനിഷ്ഷ്യന്ദസുന്ദരാങ്ഗച്ഛവിര് ദിശാമ് । ആസീദ് രാജവരസ്ത്രീണാമ് ഇവാങ്ഗോപാങ്ഗസങ്ഗിനീ
ദിശകള് ഉരുകിയ പൊന്നുപോലെയുള്ള തുള്ളികളാല് മനോഹരമായ അംഗങ്ങളുടെ പ്രകാശത്തില് തിളങ്ങി, രാജകുമാരിമാരുടെ അംഗങ്ങളും അലങ്കാരങ്ങളും അണിഞ്ഞതുപോലെ.
തേന ഘര്മമയീം മൂര്ഛാമ് ആജഗ്മുസ് തദ്വിരോധിനഃ । ഗ്രീഷ്മദാവാനലോത്തപ്താ മൃദവഃ പല്ലവാ ഇവ
അതിനാൽ അതിനെ എതിര്ത്തവരൊക്കെയും ഉഷ്ണംകൊണ്ടുള്ള മയക്കം പിടിച്ചു, വേനൽക്കാല കാട്ടുതീയിൽ ചുട്ടുപോകുന്ന ഇളം ഇലകളെപ്പോലെ.
വിദൂരഥോ രണദ്ദീര്ഘതാരക്രേങ്കാരമാനസമ് । കോദണ്ഡം കുണ്ഡലീകൃത്യ പര്ജന്യാസ്ത്രമ് അഥാദധേ
വിദൂരഥൻ, വില്ലിന്റെ ദീർഘമായ മുഴക്കം മനസ്സിൽ മുഴങ്ങുമ്പോൾ, തന്റെ വില്ല് വളച്ച് വൃത്തമാക്കി, മേഘാസ്ത്രം പ്രയോഗിച്ചു.
ഉദഗുഃ പങ്ക്തയോ ഽബ്ദാനാം യാമിന്യ ഇവ സഞ്ചിതാഃ । തമാലവിപിനോഡ്ഡീനസംരമ്ഭാരമ്ഭമന്ഥരാഃ
ആകാശത്ത് മേഘങ്ങളുടെ നിരകൾ ഉയർന്നു, ഒരുമിച്ച് കൂടിയ രാത്രികളെപ്പോലെ, തമാലവനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഉണർവിൽ നിന്നു മന്ദഗതിയോടെ.
വാസനാവാരിപൂരേണ ഗര്ജനോദ്ദാമസഞ്ചരാഃ । മിഹികാമന്ഥരാശേഷകകുബ്മണ്ഡലകുണ്ഡലാഃ
വെള്ളം നിറഞ്ഞു, ഗർജ്ജനത്തോടെ ചലിച്ചു, മിഹികയുടെ ശേഷിപ്പുകൾ കൊണ്ട് മന്ദമായ അവയുടെ വട്ടങ്ങൾ എല്ലാ ദിശകളും ചുറ്റി.
വവുര് ആവലിതാസാരാ മേഘാഡമ്ബരഭേദിനഃ । കീര്ണശീകരനീഹാരഹാരോദാരാസ് സമീരണാഃ
തണുത്ത മഞ്ഞുതുള്ളികളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, മേഘങ്ങളുടെ ഭംഗി തകർക്കുന്ന, ചുറ്റി വീശുന്ന കാറ്റുകൾ ശക്തമായി വീശി.
പ്രസ്ഫുരുസ് ത്രസ്തസൌവര്ണസര്പാപസരണോപമാഃ । വിദ്യുതോ ദിവി ദൈത്യസ്ത്രീകടാക്ഷവലനാ ഇവ
ഭയപ്പെട്ട പൊന്നാനകളുടെ പെട്ടെന്നുള്ള ചലനത്തെപ്പോലെയും, ആകാശത്തേക്ക് നോക്കുന്ന അസുരസ്ത്രികളുടെ കണികാഴ്ചയെപ്പോലെയും, മിന്നൽ പെട്ടെന്ന് തെളിഞ്ഞു.
ജുഘൂര്ണുര് ഗര്ജനോച്ഛൂനപ്രതിശ്രുദ്ഘനകന്ദരാഃ । ദിശശ് ചലിതമാതങ്ഗസിംഹര്ക്ഷവനഘര്ഘരാഃ
മിന്നലിന്റെ ഗർജ്ജനത്തിൽ പർവ്വതങ്ങൾ നടുങ്ങി, എല്ലാ ദിക്കുകളിലും കാട്ടിൽ സിംഹങ്ങളും ആനകളും കരടികളും കൂട്ടമായി അലയുന്ന ശബ്ദം പോലെ മുഴങ്ങി.
മഹാമുസുലധാരാഭിഃ പേതുര് ആസാരവൃഷ്ടയഃ । കഷ്ടടാങ്കാരകഠിനാഃ കൃതാന്തസ്യേവ ദൃഷ്ടയഃ
വലിയ ഇരുമ്പ് ദണ്ഡം ഇടിക്കുന്ന ശബ്ദംപോലെയും, മരണന്റെ കഠിനമായ കാഴ്ചപോലെയും, കനത്ത മഴയുടെ ഒഴുക്കുകൾ ഭൂമിയിൽ വീണു.
ഉദഭൂത് പ്രഥമം ബാഷ്പ ഉഷ്ണോഷ്ണോ ഽദ്രിനിഭോ ഭുവഃ । പാതാലാദ് അഭ്രവൃന്ദാനാം യുദ്ധായേവാഭ്രവിഭ്രമാഃ
ആദ്യം ഭൂമിയിൽ നിന്ന് മലപോലെയുള്ള ചൂടുള്ള വാഷ്പം ഉയർന്നു. താഴ്വാരങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മേഘങ്ങൾ പോരിനായി ഉണർന്നതുപോലെ, ആ മേഘങ്ങൾ അലയടിച്ച് ചുറ്റി തിരിഞ്ഞു.
തതോ നിമേഷമാത്രേണ പ്രശേമുര് മൃഗതൃഷ്ണികാഃ । പരബോധരസാപൂരൈര് യഥാ സംസാരവാസനാഃ
അതിനുശേഷം ഒരു കണ്ണിറുക്കിൽ തന്നെ മൃഗതൃഷ്ണകൾ അപ്രത്യക്ഷമായി. അതുപോലെ, പരമജ്ഞാനത്തിന്റെ അമൃതം നിറഞ്ഞാൽ ലോകവാസനകളും അകന്ന് പോകുന്നു.
ആസീത് പങ്കാങ്കമ് അഖിലം ഭൂമണ്ഡലമ് അസഞ്ചരമ് । പൂരിതഃ പൂര്ണധാരാഭിസ് സിന്ധുസ് സിന്ധുമ് ഇവാമ്ബുനാ
അഖില ഭൂമണ്ഡലം മുഴുവനും ചളിയിൽ മൂടപ്പെട്ടു, അശാന്തമായി കിടന്നു. പൂർണ്ണമായുള്ള വെള്ളധാരകൾ ഒഴുകി, സമുദ്രം വെള്ളത്തിൽ നിറയുന്നതുപോലെ ആകൃതി നേടി.
വായവ്യമ് അസ്ത്രമ് അസൃജദ് ഘൂര്ണിതാകാശകോടരമ് । കല്പാന്തനൃത്തസംപന്നരണദ്ഭൈരവഭീഷണമ്
അവൻ വായുവിന്റെ ആയുധം വിടുവിച്ചു. ആ ആയുധം ആകാശത്തിന്റെ അറ്റംവരെ ചുഴലിക്കാറ്റുപോലെ ചുറ്റി. കാലാന്ത്യത്തിലെ നൃത്തംപോലെയും ഭയാനകമായും അതു മുഴങ്ങിപ്പോയി.
വവുര് അശനിനിപാതപിണ്ഡിതാങ്ഗാ ദലിതശിലാശകലാഃ കകുമ്മുഖേഷു । പ്രലയസമയസൂചകാ ഭടാനാം കൃതകടുടാങ്കൃതടങ്കിനസ് സമീരാഃ
ഇടിമിന്നലിന്റെ അടിയേറ്റ് ശരീരം പൊട്ടിപ്പൊളിഞ്ഞു, പാറക്കഷ്ണങ്ങൾ മലഗുഹകളിൽ പറന്നു വീണു. പ്രളയസമയത്തിന്റെ സൂചനയുമായി കഠിനമായ കാറ്റുകൾ വീശി, യുദ്ധക്കാരെ തകർത്ത് അവരെ ഭയാനകരാക്കുകയും മുറിവുകളോടെ അടയാളപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.
വവുര് വലിതനീഹാരാ വികീര്ണഘനപല്ലവാഃ । വായവോ ധൂതവൃക്ഷൌഘാഃ പതനോത്പാടനോദ്ഭടാഃ
മഞ്ഞ് വളഞ്ഞു കാറ്റ് വീശി, കനത്ത ഇലകൾ ചിതറിച്ചു. കാറ്റ് വലിയ വൃക്ഷങ്ങളെ ഇളക്കി, അവയെ വേരോടെ പിഴുത് താഴെ വീഴ്ത്തി.