ഉദഗുര് ഭീഷണാ ദിഗ്ഭ്യസ് സരുഷോ വനരാക്ഷസാഃ । പാതാലഗജഹൂങ്കാരക്ഷുബ്ധാ ഇവ മഹാര്ണവാഃ
എല്ലാ ദിശകളിൽ നിന്നുമുള്ള കാട്ടുരാക്ഷസന്മാർ ക്രോധത്തോടെ ഉയിർത്തെഴുന്നേറ്റു; പാതാളത്തുനിന്നുള്ള ആനയുടെ ഗർജനയിൽ ചുഴലിക്കൊണ്ടു കലങ്ങിയ മഹാസമുദ്രങ്ങൾപോലെയാണ് അവർ.
കപിലോര്ധ്വജടാധൂമ്രാസ് സ്ഫുടച്ചടചടാരവാഃ । അഗ്നയോ ലേലിഹാനോഗ്രജിഹ്വാ അര്ദ്രേന്ധനാ ഇവ
കപിലവർണ്ണം ഉള്ള ഉയർന്ന ജടകളിൽനിന്ന് പുക ഉയരുന്നു; ഉരുണ്ടു പൊട്ടുന്ന ശബ്ദങ്ങളോടെ, ഈ അഗ്നികൾ ഈർപ്പം നിറഞ്ഞ ഇന്ധനം കിട്ടിയപ്പോൾ ഉഗ്രമായ നാവുകൾ കൊണ്ട് എല്ലാം ചുട്ടുതിന്നുന്നവയെപ്പോലെയാണ്.
സാവര്തവൃത്തയോ വ്യോമ്നി ഭീമഡക്കാരടാങ്കൃതാഃ । അഗ്നിദാഹമഹാധൂമവിപുലാ ഇവ സോല്മുകാഃ
ആകാശത്ത് വലയംവളയമായി ചുറ്റിപ്പറഞ്ഞ്, ഭയങ്കരമായ മൃദംഗംപോലുള്ള ശബ്ദങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി; ജ്വലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന വലിയ ഉല്കകൾ പുകവലിയുമായി വീഴുന്നതുപോലെ ആയിരുന്നു.
ദംഷ്ട്രാബിസാങ്കുരാക്രാന്തമുഖപങ്കജദേഹകാഃ । ഉത്ഥിതാ ലോമനിര്യാതദുഷ്പ്രജ്വാലജടാ ഇവ
കൊമ്പുകൾ വളരുന്നപോലെ മുഖംപൂക്കളെ പിടിച്ചുള്ള ശരീരങ്ങൾ, രോമരന്ധ്രങ്ങളിൽ നിന്ന് തീപിടിച്ച ജടകൾ പൊട്ടിപ്പുറത്തുവരുന്നതുപോലെ ഉയർന്നു.
നിഗിരന്തഃ പ്രധാവന്തോ ഗര്ജന്തസ് തര്ജിതാശയാഃ । ജടോജ്ജ്വാലിതഡിത്പുഞ്ജജലദാസ് സജലാ ഇവ
അവൻമാർ വിഴുങ്ങിയും ഓടിയും ഗർജ്ജിച്ചും ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയും, ജടയിൽ നിന്നുള്ള മിന്നലാൽ തെളിഞ്ഞ മേഘങ്ങൾ മഴയുമായി വരുന്നതുപോലെ ആയിരുന്നു.
ഏതസ്മിന്ന് അന്തരേ തസ്മിംല് ലീലാനാഥോ വിദൂരഥഃ । നാരായണാസ്ത്രം പ്രദദൌ ദുഷ്ടഭൂതനിവാരണമ്
അപ്പോഴാണ് കളിയുടെ നാഥനായ വിദൂരഥൻ ദുഷ്ടഭൂതങ്ങളെ അകറ്റുന്ന നാരായണാസ്ത്രം പ്രയോഗിച്ചത്.
ഉദീര്യമാണ ഏവാസ്മിന്ന് അസ്ത്രരാജേ തു രാജയഃ । രാക്ഷസാനാം പ്രശേമുസ് താ അന്ധകാരാ ഇവോദയേ
ആ മഹാസ്ത്രം പ്രയോഗിക്കുമ്പോൾ, രാക്ഷസരുടെ കൂട്ടം സൂര്യോദയത്തിൽ ഇരുണ്ടിരിപ്പ് അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നതുപോലെ അകന്നുപോയി.
പ്രമൃഷ്ടരാക്ഷസാനീകമ് അഭവദ് ഭുവനത്രയമ് । ശരദീവ ഗതാമ്ഭോദം വ്യോമ നിര്മലമ് ആബഭൌ
രാക്ഷസസൈന്യം മുഴുവനും അകറ്റപ്പെട്ടപ്പോൾ, മൂന്നു ലോകങ്ങളും ശരത്കാലത്ത് മേഘങ്ങൾ മാറിയശേഷം ആകാശം തെളിയുന്നതുപോലെ നിർമ്മലമായി തെളിഞ്ഞു.
അഥ സിന്ധുര് മുമോചാസ്ത്രമ് ആഗ്നേയം ജ്വലിതാമ്ബരമ് । ജജ്വലുഃ കകുഭസ് തേന കല്പാഗ്നിവലിതാ ഇവ
അപ്പോൾ സിന്ധു അഗ്നിയത്രം പ്രയോഗിച്ചു; അതു ആകാശത്ത് ജ്വലിച്ചപ്പോൾ, ആ ദിശകൾ പ്രളയത്തിലെ അഗ്നിയിൽ കത്തുന്നതുപോലെ ദഹിച്ചുപോയി.
ധൂമാമ്ബുദഭരച്ഛന്നാ ബഭൂവുസ് സകലാ ദിശഃ । ഗഗനപ്രോത്ഥപാതാലതിമിരാകുലിതാ ഇവ
പുകയും മേഘങ്ങളും കൂട്ടമായി നിറഞ്ഞതുകൊണ്ട് എല്ലാ ദിശകളും മറഞ്ഞുപോയി; ആകാശവും പാതാളവും കനലിരുട്ടിൽ മൂടപ്പെട്ടതുപോലെ തോന്നി.
ബഭുഃ പ്രജ്വാലിതാകാരാ ഗിരയഃ കാഞ്ചനാ ഇവ । പ്രഫുല്ലനവനീരന്ധ്രചണ്പകൌഘവനാ ഇവ
പർവ്വതങ്ങൾ പൊന്നുപോലെ തെളിഞ്ഞു, അഗ്നിജ്വാലയിൽ കത്തുന്നതുപോലും, പുഷ്പങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ചമ്പകവനങ്ങൾ പോലെ മനോഹരമായി തിളങ്ങി.
യയുര് വ്യോമാദ്രിദിക്കുഞ്ജാ ജ്വാലാജാലജടാലതാമ് । കുങ്കുമേനോത്സവേ മൃത്യോസ് സമാലബ്ധാ ഇവാസൃജാ
ആകാശവും പർവ്വതങ്ങളും ദിശകളും അഗ്നിജ്വാലകളുടെ കൂട്ടങ്ങളായി മാറി, മരണത്തിന്റെ ഉത്സവത്തിൽ കുങ്കുമം ചേർത്ത രക്തം പോലെ ദഹനം പടർന്നു.
ജ്വലിതാ ജനതാന്തൈകശങ്കിനാസന്നഭസ്സ്പൃശാ । സഹസ്രാകൃതിനോര് വേണവലിതാ ഇവ സാഗരാഃ
ജനങ്ങൾ അടുത്തുള്ള പ്രകാശത്തിന്റെ സ്പർശം മാത്രം ഭയന്ന് കത്തിപ്പോയി; അതു പോലെ ആയിരം രൂപങ്ങളുള്ളവരുടെ വേണുവിന്റെ ചുരുളിൽ സമുദ്രങ്ങൾ വളഞ്ഞതുപോലായിരുന്നു.
ജിത്വാ രിപും പുനര് അസൌ യഥാ പ്രഹരതേ തഥാ । വാരുണം വിസസര്ജാസ്ത്രം പൂജയിത്വാ വിദൂരഥഃ
ശത്രുവിനെ ജയിച്ച ശേഷം വീണ്ടും ആക്രമിക്കുന്നതുപോലെ, വിദ്യുരഥൻ വാരുണനെ ആരാധിച്ച് തന്റെ ആയുധം വിട്ടുവിട്ടു.
ആയയുസ് സലിലാപൂരാസ് തമഃപൂരാ ഇവാഭിതഃ । അധസ്താദ് ഊര്ധ്വതോ ദിഗ്ഭ്യോ ദ്രവരൂപാ ഇവാദ്രയഃ
എല്ലാ ദിശകളിൽ നിന്നും ഇരുണ്ടതുപോലെ വെള്ളപ്പൊക്കങ്ങൾ ഉയർന്നു, പർവതങ്ങൾ ദിശകളിൽ നിന്ന് മുകളിലേക്കും താഴേക്കും ഒഴുകുന്ന വെള്ളംപോലെ ഒഴുകി.
ഭാഗാ ഇവ ശരദ്വ്യോമ്നോ ദ്രുതപാതാ ഇവാമ്ബുദാഃ । മഹാര്ണവാ ഇവോര്ധ്വസ്ഥാഃ കുലശൈലശിലാ ഇവ
അവ autumn-ലെ ആകാശത്തിന്റെ തകർച്ചകളെപ്പോലും, വേഗത്തിൽ വീഴുന്ന മേഘങ്ങളെപ്പോലും, ഉയരത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന മഹാസമുദ്രങ്ങളെപ്പോലും, പർവതശൃംഖലകളിലെ കല്ലുകളെപ്പോലും ആയിരുന്നു.
തമാലൌഘാ ഇവോഡ്ഡീനാസ് സഞ്ചിതാ ഇവ രാത്രയഃ । കജ്ജലൌഘാ ഇവോദ്ധൂതാ ലോകാലോക ഇവോത്തടഃ
അവ തമാലവൃക്ഷങ്ങളുടെ കൂട്ടംപോലും, രാത്രികൾ കൂട്ടിച്ചേർത്തതുപോലും, കാജലിന്റെ കൂമ്പാരങ്ങൾ പടർന്നതുപോലും, ലോകാലോകത്തിന്റെ അതിരുപോലും ഉയർന്നു.
രസാതലഗുഹാഭോഗാ ഇവ വ്യോമദിദൃക്ഷവഃ । മഹാഘുരഘുരാരാവരംഹോബൃംഹിതമൂര്തയഃ
അവ പാതാളത്തിലെ ഗുഹകളുടെ വളവുപോലും, ആകാശം കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലും, വലിയ ഇടിമുഴക്കത്തിന്റെ ഗംഭീരശബ്ദം മുഴങ്ങുന്ന രൂപങ്ങളായിരിന്നു.
താപാഗ്നിസന്തതിലതാം സാ ചചാമാമ്ബുസംഹതിഃ । ഭുവനവ്യാപിനീ സന്ധ്യാമ് ആശു കൃഷ്ണേവ യാമിനീ
താപത്തിന്റെ ജ്വാലക്കിടയിൽ ഒരു വള്ളിപോലെ ആ ജലസമൂഹം, സന്ധ്യാസമയത്ത്, ലോകങ്ങളിലുടനീളം വേഗത്തിൽ പടർന്നു, രാത്രിയെപ്പോലെ പകലിന് പിന്നാലെ എത്തി.
താമ് അഗ്നിസന്തതിം പീത്വാ പൂരയാമ് ആസ ഭൂതലമ് । ജലശ്രീസ് സന്തതം ദേഹം നിര്ദ്രവവ്യക്തിമ് ഈയുഷീ
ആ അഗ്നിജ്വാലയെ ആ ജലം ഉൾക്കൊണ്ടു ഭൂമിയെ മുഴുവൻ നിറച്ചു; തുടർച്ചയായി ഒഴുകുന്ന ജലശരീരം ദ്രാവകത്വം വിട്ട് വ്യക്തമായി പ്രത്യക്ഷമായി.
ഏവംവിധാന് അസ്ത്രമോഹാന് വിരുദ്ധാന് ഏവ നേതരേ । മിഥോ മായാമയാന് അഗ്രേ പശ്യന്ത്യ് അനുഭവന്തി ച
ഇങ്ങനെ പരസ്പരം വിരുദ്ധമായ മായാമൂലമായ ആയുധങ്ങൾ മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും അനുഭവപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഹേതിഭാരവഹാസ് സിന്ധോശ് ചക്രരക്ഷാസ് തതോ ഽമ്ഭസാ । തൃണാനീവ ഗതാഃ പ്രോഹ്യ രഥശ് ചാസ്യാഭവത് പ്ലുതഃ
ശേഷം, ആയുധങ്ങളുടെ ഭാരവും രഥചക്രങ്ങളുടെ സംരക്ഷണവും ആ ജലം പുല്ലുപോലെ ഒഴിച്ചു കൊണ്ടുപോയി; അവളുടെ രഥം ഒഴുകിത്തുടങ്ങി.
ഏതസ്മിന്ന് അന്തരേ സിന്ധുര് അസ്ത്രം സസ്മാര ശോഷണമ് । ആപത്ത്രാണകരം ദേവം ദദൌ ച ശരരൂപിണമ്
അപ്പോള് സിന്ധു ദുരിതത്തില് നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാന് ഉണങ്ങിയിടുന്ന അസ്ത്രം ഓര്മ്മിച്ചു, അതിനെ അമ്പിന്റെ രൂപത്തില് പ്രയോഗിച്ചു.
ശശാമാമ്ബുമയീ മായാ തേന യാമേവ ഭാസ്വതാ । യേ മൃതാസ് തേ മൃതാ ഏവ ബഭൂവുശ് ശോഷിതാ ഭുവഃ
ആ പ്രകാശമുള്ള അസ്ത്രം കൊണ്ട് ജലമായ മായ അസ്തമിച്ചു, രാത്രിക്ക് അവസാനം വരുന്നതുപോലെ. മരിച്ചവര് മരിച്ചവരായി തന്നെ തുടരുകയും, ഭൂമി ഉണങ്ങിയുപോയി.
അഥ മൂര്ഖരുഷാ തുല്യതാപസ് സന്താപയന് പ്രജാഃ । ജജൃമ്ഭേ ജര്ജരാജീര്ണവനവിസ്താരകര്കശഃ
അതിനുശേഷം, അജ്ഞാനമായ കോപത്തില് നിന്ന് തുല്യമായ ഒരു ചൂട് ഉയർന്നു, ജനങ്ങളെ വല്ലാതെ വേദനിപ്പിച്ചു, പഴയ ഉണങ്ങിയ കാടുപോലെ വ്യാപിച്ചു.
കചത്കനകനിഷ്ഷ്യന്ദസുന്ദരാങ്ഗച്ഛവിര് ദിശാമ് । ആസീദ് രാജവരസ്ത്രീണാമ് ഇവാങ്ഗോപാങ്ഗസങ്ഗിനീ
ദിശകള് ഉരുകിയ പൊന്നുപോലെയുള്ള തുള്ളികളാല് മനോഹരമായ അംഗങ്ങളുടെ പ്രകാശത്തില് തിളങ്ങി, രാജകുമാരിമാരുടെ അംഗങ്ങളും അലങ്കാരങ്ങളും അണിഞ്ഞതുപോലെ.
തേന ഘര്മമയീം മൂര്ഛാമ് ആജഗ്മുസ് തദ്വിരോധിനഃ । ഗ്രീഷ്മദാവാനലോത്തപ്താ മൃദവഃ പല്ലവാ ഇവ
അതിനാൽ അതിനെ എതിര്ത്തവരൊക്കെയും ഉഷ്ണംകൊണ്ടുള്ള മയക്കം പിടിച്ചു, വേനൽക്കാല കാട്ടുതീയിൽ ചുട്ടുപോകുന്ന ഇളം ഇലകളെപ്പോലെ.
വിദൂരഥോ രണദ്ദീര്ഘതാരക്രേങ്കാരമാനസമ് । കോദണ്ഡം കുണ്ഡലീകൃത്യ പര്ജന്യാസ്ത്രമ് അഥാദധേ
വിദൂരഥൻ, വില്ലിന്റെ ദീർഘമായ മുഴക്കം മനസ്സിൽ മുഴങ്ങുമ്പോൾ, തന്റെ വില്ല് വളച്ച് വൃത്തമാക്കി, മേഘാസ്ത്രം പ്രയോഗിച്ചു.
ഉദഗുഃ പങ്ക്തയോ ഽബ്ദാനാം യാമിന്യ ഇവ സഞ്ചിതാഃ । തമാലവിപിനോഡ്ഡീനസംരമ്ഭാരമ്ഭമന്ഥരാഃ
ആകാശത്ത് മേഘങ്ങളുടെ നിരകൾ ഉയർന്നു, ഒരുമിച്ച് കൂടിയ രാത്രികളെപ്പോലെ, തമാലവനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഉണർവിൽ നിന്നു മന്ദഗതിയോടെ.
വാസനാവാരിപൂരേണ ഗര്ജനോദ്ദാമസഞ്ചരാഃ । മിഹികാമന്ഥരാശേഷകകുബ്മണ്ഡലകുണ്ഡലാഃ
വെള്ളം നിറഞ്ഞു, ഗർജ്ജനത്തോടെ ചലിച്ചു, മിഹികയുടെ ശേഷിപ്പുകൾ കൊണ്ട് മന്ദമായ അവയുടെ വട്ടങ്ങൾ എല്ലാ ദിശകളും ചുറ്റി.