അനയൈവം ഭാവനയാ ബോധിതാസ്മി ചിരം യദാ । തമ് ഏവാര്ഥം പ്രാപ്നുവതീ തദാ സ്വചിതിശക്തിതഃ
ഈzelfde ധ്യാനത്തിലൂടെ ദീർഘകാലം ഞാൻ ഉണർന്നു നിന്നപ്പോൾ, സ്വന്തം ബോധശക്തിയാൽ ആ ലക്ഷ്യത്തെയാണ് ഒരാൾ നേടുന്നത്.
യസ്യ യസ്യ യഥോദേതി സ്വചിത്പ്രയതനം ചിരമ് । ഫലം ദദാതി കാലേന തസ്യ തസ്യ തഥാ തഥാ
ആരാര്ക്ക് എങ്ങനെയായാലും, ദീർഘകാലം തന്റെ ബോധപൂർവ്വമായ ശ്രമം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, സമയത്തിന് അനുസരിച്ച് അതിന് അനുയോജ്യമായ ഫലം ലഭിക്കും.
തപോ വാ ദേവതാ വാപി ഭൂത്വാ സൈവ ചിദ് അവ്യയാ । ഫലം ദദാത്യ് അഥ സ്വൈരം നഭഃഫലനിപാതവത്
തപസ്സായാലും ദേവതയായാലും, അതിന്റെ ഫലം നൽകുന്നത് അക്ഷയമായ അത്മബോധം തന്നെയാണ്. ആ ബോധം ആ രൂപം ധരിച്ച്, ആകാശം പഴം വീഴ്ത്തുന്നതുപോലെ സ്വതന്ത്രമായി ഫലം നൽകുന്നു.
സ്വസംവിദ്ദ്യോതനാദ് അന്യന് ന കിഞ്ചന കദാചന । ഫലം ഭവതി തേനാശു യഥേച്ഛസി തഥാ കുരു
സ്വന്തം ബോധത്തിന്റെ പ്രകാശം ഒഴികെ മറ്റൊന്നും ഒരിക്കലും ഫലം ഉണ്ടാക്കുന്നില്ല. അതിനാൽ, നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ ചെയ്യുക; അങ്ങനെ ഫലം വേഗത്തിൽ ലഭിക്കും.
ചിദ്ഭാവ ഏവ നനു സര്വഗതോ ഽന്തരാത്മാ യശ് ചേതതി പ്രയതതേ ച തദ് ഏതി തച്ഛ്രീഃ । രമ്യം ന രമ്യമ് അഥവേതി വിചാര്യ തസ്മാദ് യത് പാവനം തദ് അവബുധ്യ തദ് അന്തര് ആസ്സ്വ
എല്ലായിടത്തും ഉള്ള അന്തരാത്മാവായ ബോധാവസ്ഥ തന്നെ ചിന്തിക്കുകയും ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; അതാണ് അതിന് വേണ്ടത് നേടുകയും സമൃദ്ധി അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്. എന്താണ് ആനന്ദകരം, എന്താണ് അല്ല എന്ന് ആലോചിച്ച്, ശുദ്ധമായതെന്താണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അതിൽ തന്നെ നിലകൊള്ളുക.
ഏവം സങ്കഥയന്തീഷു താസു തസ്മിന് ഗൃഹോദരേ । വിദൂരഥഃ കിമ് അകരോന് നിര്ഗത്യ കുപിതോ ഗൃഹാത്
അവിടെ വീട്ടിനകത്ത് അവർ ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, വിദൂരഥൻ എന്ത് ചെയ്തു? അവൻ കോപത്തോടെ വീട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്കു പോയി.
വിദൂരഥസ് സ്വസദനാന് നിര്ഗത്യ പരിവാരിതഃ । പരിവാരേണ മഹതാ ഋക്ഷൌഘേനൈവ ചന്ദ്രമാഃ
വിദൂരഥൻ തന്റെ വീട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്നപ്പോൾ, വലിയൊരു കൂട്ടം അനുയായികൾ അവനെ ചുറ്റി നിന്നു. ആകാശത്തിലെ ചന്ദ്രനെ നക്ഷത്രങ്ങൾ ചുറ്റുന്നതുപോലെയായിരുന്നു ആ കാഴ്ച.
സന്നദ്ധസര്വാവയവോ ലഗ്നഹാരവിഭൂഷണഃ । മഹാജയജയാരാവൈസ് സുരേന്ദ്ര ഇവ നിര്ഗതഃ
അവൻ ശരീരത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലും കാവൽപോശാകുടുത്ത്, മാലകളും അലങ്കാരങ്ങളും ധരിച്ച്, മഹാവിജയഘോഷങ്ങൾക്കിടയിൽ, ദേവേന്ദ്രൻപോലെ പുറത്ത് വന്നു.
സമാദിശന് യോധഗണം ശൃണ്വന് മണ്ഡലസംസ്ഥിതിമ് । ആലോകയന് വീരരണാന് ആരുരോഹ നൃപോ രഥമ്
യുദ്ധസേനയെ നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകി, സൈന്യത്തിന്റെ ക്രമീകരണം ശ്രദ്ധിച്ചു, വീരന്മാരുടെ പോരാട്ടങ്ങൾ കാണിക്കുമ്പോൾ രാജാവ് തന്റെ രഥത്തിൽ കയറി.
ഭൂതാഗാരസമാകാരം മുക്താമാണിക്യമണ്ഡിതമ് । പതാകാപുഞ്ജകവ്യാപ്തം ദ്യുവിമാനമ് ഇവാഗതമ്
ആ രഥം ഭൂതങ്ങളുടെ ആലയംപോലെയും, മുത്തുകളും മണിക്കലുകളും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചതും, പതാകകളാൽ മൂടപ്പെട്ടതുമായിരിന്നു. ആ രഥം ആകാശവിമാനത്തെപ്പോലെയായിരുന്നു.
ചന്ദ്രഭിത്തിപരിസ്രോതഃപ്രപതത്കാഞ്ചനാങ്കുരമ് । മുക്താഝണഝണത്കാരചാരുവിദ്രുമകൂവരമ്
ചന്ദ്രപ്രഭയാൽ തിളങ്ങുന്ന മതിലുകളിൽ നിന്ന് ഒഴുകി വീഴുന്ന പൊന്നിൻ മുളകളും, മുത്തുകളുടെ മണിമുഴക്കത്തോടെ അലങ്കരിച്ച മനോഹരമായ പവഴക്കൊമ്പുകളും അവിടെ കാണാം.
സുഗ്രീവൈര് ലക്ഷണോപേതൈഃ പ്രശസ്തൈര് ധവലൈഃ കൃശൈഃ । ജവോന്നയനവേഗേന പ്രസ്രവദ്ഭിഃ ഖുരാന് ഇവ
ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ള, ഉജ്ജ്വലവും സുന്ദരവുമായ, വലുതും ക്ഷീണവുമായ, അതിവേഗത്തിൽ ഓടുന്ന കുതിരകൾ, അവരുടെ കുരുകൾ പെയ്യുന്ന പോലെ ദൃശ്യമാണ്.
വായൂന് അപീവ സഹജാന് അസഹദ്ഭിര് ഗതിക്രമൈഃ । പ്രോജ്ഝദ്ഭിര് ഇവ പശ്ചാര്ധമ് ആപിബദ്ഭിര് ഇവാമ്ബരമ്
സ്വാഭാവികമായ വേഗത്തിൽ പോലും കാറ്റിനേക്കാൾ വേഗത്തിൽ ഓടുന്ന, പിന്നിലെ ഭാഗങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുപോലെയും ആകാശം കുടിക്കുന്നതുപോലെയും കാണുന്ന കുതിരകളാണ് അവിടെ.
യോജിതൈര് ഇവ സംപൂര്ണൈശ് ചന്ദ്രൈശ് ചാമരദീപ്തിഭിഃ । അശ്വൈര് അഷ്ടഭിര് ആബദ്ധമ് ആശാപൂരകഹേഷിതൈഃ
പൂർണ്ണമായ എട്ട് ചന്ദ്രന്മാരെപ്പോലെ, ചാമരത്തിന്റെ പ്രകാശംപോലുള്ള കുതിരകളാൽ ചേർത്തു, ദിക്കുകൾ നിറയ്ക്കുന്ന കുതിരങ്ങളുടെ കുരൽ മുഴക്കത്തോടെ അണിയിച്ചിരിക്കുന്നു.
അഥോദഭൂത് തദോദ്ദാമനാഗാഭ്രരവനിര്ഭരഃ । ശൈലഭിത്തിപ്രതിധ്വാനദാരുണോ ദുന്ദുഭിധ്വനിഃ
അപ്പോൾ ആകാശത്ത് ഇടിമുഴക്കത്തെപ്പോലെയുള്ള ഒരു വലിയ മൃദംഗനാദം ഉയർന്നു, പർവതഭിത്തികളിൽ അതിന്റെ പ്രതിധ്വനി കനലായി മുഴങ്ങി.
മത്തസൈനികനിര്മുക്തൈര് വ്യാപ്തൈഃ കലകലാരവൈഃ । കിങ്കിണീജാലനിധ്വാനൈര് ഹേതിസങ്ഘട്ടടാങ്കൃതൈഃ
മദത്തിൽ മുങ്ങിയ സൈനികരുടെ ഗർജ്ജനങ്ങളാൽ, നിരയണിഞ്ഞ മണികളുടെ ഝണ്കാരത്താൽ, ആയുധങ്ങൾ തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടിയ ശബ്ദങ്ങളാൽ ആ സ്ഥലം നിറഞ്ഞു.
ധനുശ്ചടചടാശബ്ദൈശ് ശരശീത്കാരഗായനൈഃ । പരസ്പരാംസനിഷ്പിഷ്ടകവചൌഘഝണജ്ഝണൈഃ
വില്ലുകളുടെ പിളർത്തുന്ന ശബ്ദം, അമ്പുകളുടെ കാറ്റുപോലുള്ള പാട്ട്, പരസ്പരം ഇടിച്ചുകടന്ന കാവചങ്ങളുടെ ഘോഷം—ഇവയൊക്കെയും കേട്ടു.
ജ്വലദഗ്നിടണത്കാരൈര് ആര്തിമത്ക്രന്ദനാരവൈഃ । പരസ്പരം ഭടാഹ്വാനൈര് ബന്ദീവിക്ഷുബ്ധരോദനൈഃ
ജ്വലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന അഗ്നിയുടെ പിളർത്തുന്ന ശബ്ദം, വേദനയാൽ നിലവിളിക്കുന്നവരുടെ കരച്ചിൽ, യോദ്ധാക്കളുടെ പരസ്പര വിളികൾ, ബണ്ഡിമാരുടെ ഉന്മാദകരമായ നിലവിളി—ഇവയൊക്കെയും അവിടെ മുഴങ്ങുകയായിരുന്നു.
ശിലാഘനീകൃതാശേഷബ്രഹ്മാണ്ഡകുഹരോ ധ്വനിഃ । ഹസ്തഗ്രാഹ്യോ ഭവദ്ഭീമോ ദശാശാകുഞ്ജപൂരകഃ
ശബ്ദം പാറകൊണ്ടു തീർത്തതുപോലെ ഭയാനകവും സ്പർശിക്കാവുന്നതുമായിരുന്നു. അതു മുഴുവൻ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന്റെ അകത്തളങ്ങൾ നിറച്ച്, പത്ത് ദിക്കുകളും തുലച്ചുപോലെയായി.
അഥോദപതദ് ആദിത്യപഥപീവരരോധകമ് । രജോനിഭേന ഭൂപീഠമ് അമ്ബരോഡ്ഡയനോന്മുഖമ്
അപ്പോൾ സൂര്യന്റെ വഴി തടയുന്ന ഒരു കൂറ്റൻ ഇരുണ്ടതായ മേഘം ഉയർന്നു, അതിന്റെ പൊടിപോലെയുള്ള ഇരുണ്ടതിൽ ഭൂമി ആകാശത്തേക്ക് ഉയരുന്നപോലെയായി.
ഗര്ഭവാസമ് ഇവാപന്നം തേനാസീത് തന്മഹാപുരമ് । മൂര്ഖത്വം യൌവനേനേവ ഘനതാമ് ആയയൌ തമഃ
ആ മഹാനഗരം ഗർഭഗൃഹത്തിൽ അടച്ചതുപോലെ ആയിപ്പോയി; അജ്ഞാനം യൗവനത്തിൽ വളരുന്നതുപോലെ ഇരുട്ട് കനക്കുകയും ചെയ്തു.
പ്രയയുഃ ക്വാപി ദീപൌഘാ ദിവസേനേവ താരകാഃ । ആയയുര് ബലമ് ആലോലാ നൈശഭൂതപരമ്പരാഃ
എങ്ങൊക്കെയോ വിളക്കുകളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ പകലിൽ നക്ഷത്രങ്ങൾ അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നതുപോലെ അകന്നുപോയി; രാത്രിയിലെ ഭൂതങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ ഉല്ലാസത്തോടെ ശക്തി കൂട്ടി.
ദദൃശുസ് തന്മഹായുദ്ധം ദ്വേ ലീലേ സാ കുമാരികാ । പ്രസ്ഫുരദ്ധൃദയേനൈതാ ദേവീദത്തമഹാദൃശാ
ആ മഹാസമരത്തിന്റെ ദൃശ്യങ്ങൾ ആ രണ്ട് ബാലികമാർ കണ്ടു. അവരുടെ ഹൃദയം ഭയത്തിൽ വിറച്ചു; ദേവിയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ അവരുടെ കാഴ്ച വളരെ വിശാലമായിരുന്നു.
പ്രശേമുര് അഥ ഗേഹേഷു പ്രോദ്യത്കടകടാരവാഃ । ഏകാര്ണവപയഃപൂരൈര് വാഡവാ ഇവ വഹ്നയഃ
അപ്പോൾ വീടുകളിൽ ആയുധങ്ങളുടെ ശബ്ദം ഉയർന്നു, അത് ഒരൊറ്റ സമുദ്രം വെള്ളത്തിൽ നിറഞ്ഞപ്പോഴുള്ള വാടവാഗ്നിപോലെ മുഴങ്ങിപ്പൊങ്ങി.
ശരൈസ് സേനാം സമാകര്ഷന് രാജാ പരബലാന്തരമ് । വിവേശ പക്ഷപ്രോഡ്ഡീനോ മേരുര് ഏകമ് ഇവാര്ണവമ്
അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ശത്രുസൈന്യത്തെ ആകർഷിച്ച് രാജാവ് തന്റെ ശക്തിയിൽ ഉണർന്നു, മേരുപർവതം ഒരൊറ്റ സമുദ്രത്തിൽ കടന്നുപോകുന്നതുപോലെ ആ സൈന്യത്തിനുള്ളിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
അഥോദഭൂദ് ഗുണധ്വാനശ് ചടച്ചടദ് ഇതി സ്ഫുടമ് । രചിതാത്മമയാമ്ഭോദാസ് തേരുശ് ശരപരമ്പരാഃ
അപ്പോൾ ഗുണങ്ങളുടെ വ്യക്തമായ ശബ്ദം, കടുത്ത പൊട്ടിപ്പൊട്ടുന്ന ശബ്ദം, ഉയർന്നു. ആത്മാവിൽനിന്ന് രൂപംകൊണ്ട മേഘങ്ങൾ അമ്പുകളുടെ നിരകളായി ഒരു കപ്പലായി രൂപപ്പെട്ടു.
യയുര് അമ്ബരമ് ആശ്രിത്യ നാനാഹേതിവിഹങ്ഗമാഃ । പ്രസസ്രുര് അലമ് ആശാസു മിഹികാശ് ശസ്ത്രദീപ്തയഃ
വിവിധ ആയുധങ്ങൾ പലതരത്തിലുള്ള പക്ഷികൾ പോലെ ആകാശത്തിലേക്ക് പറന്നു. എല്ലാ ദിക്കുകളിലും മഞ്ഞ് ആയുധങ്ങളുടെ പ്രകാശത്തിൽ തെളിഞ്ഞു.
ബഭ്രമുശ് ശസ്ത്രസങ്ഘട്ടജ്വലനാ ഉല്മുകാഗ്നിവത് । ജഗര്ജുശ് ശരധാരൌഘാന് വര്ഷന്തോ വീരവാരിദാഃ
ആയുധങ്ങൾ തമ്മിൽ കൂട്ടിയിടിച്ച് തീപൊരി പോലെ ജ്വലിച്ചു ചുറ്റി തിരിഞ്ഞു. വീരന്മാരുടെ മേഘങ്ങൾ ഉരുളി, അമ്പുകളുടെ ഒഴുക്കായി മഴപോലെ വീണു.
വിലേഗുഃ കങ്കവത്ക്രൂരാ വീരാങ്ഗേഷു ച ഹേതയഃ । പേതുഃ പടപടാരാവം ഹേതിനിഷ്പിഷ്ടയോ ഽമ്ബരേ
ക്രൂരമായ ആയുധങ്ങൾ കാങ്ക് പക്ഷിയെപ്പോലെ വീരന്മാരുടെ ശരീരങ്ങളിൽ പതിച്ചു. ചിലത് ആകാശത്ത് ആയുധങ്ങൾ ഇടിച്ചുപൊട്ടിയ ശബ്ദത്തോടെ താഴെ വീണു.
ജഗ്മുശ് ശമം തമാംസ്യ് ആശു ശസ്ത്രജ്വലനദീപകൈഃ । ബഭൂവുര് അഖിലാസ് സേനാ നവനാരാചരോമശാഃ
ആയുധങ്ങളുടെ ജ്വലിക്കുന്ന വെളിച്ചത്തിൽ ഇരുണ്ടിരിപ്പ് വേഗത്തിൽ അകന്നു. മുഴുവൻ സൈന്യവും പുതുതായി വളർന്ന സ്ത്രീകളുടെ രോമംപോലെ മൃദുവായി മൂടപ്പെട്ടതുപോലെ തോന്നി.