അസ്മിന് രണവരേ രാജന് മൃതവ്യം ഭവതാധുനാ । പ്രാപ്തവ്യം പ്രാക്തനം രാജ്യമ് ഏതത് പ്രത്യക്ഷമ് ഏവ മേ
രാജാവേ, ഈ മഹാസമരത്തിൽ ഇപ്പോൾ നിനക്ക് മരിക്കേണ്ടി വരും. നിന്റെ പഴയ രാജ്യം വീണ്ടും നേടേണ്ടതും അതെ, ഇതെനിക്ക് വ്യക്തമായാണ് തോന്നുന്നത്.
കുമാര്യാ മന്ത്രിണാ ചൈവ ത്വയാ ച പ്രാക്തനം പുരമ് । ആഗന്തവ്യം ശവീഭൂതം പ്രാപ്തവ്യം തച്ഛരീരകമ്
കുമാരിയും മന്ത്രിയും നീയും ഒരുമിച്ച് പഴയ നഗരത്തിലേക്ക് തിരികെ പോകണം. അവിടെ നിങ്ങൾക്ക് മരിച്ചശേഷം നിങ്ങളുടെ ശരീരം വീണ്ടും ലഭിക്കും.
ആവാം യാവോ യഥായാതം വാതരൂപേണ ച ത്വയാ । ആഗന്തവ്യശ് ച തദ്ദേശഃ കുമാര്യാ മന്ത്രിണാപി ച
ഞാനും നീയും എങ്ങനെ എത്തിയോ അതുപോലെ, നീ കാറ്റായി വന്നതുപോലെ, ആ സ്ഥലത്ത് കുമാരിയും മന്ത്രിയും എത്തേണ്ടതുണ്ട്.
അന്യൈവ ഗതിര് അശ്വസ്യ ഗതിര് അന്യാ ഖരോഷ്ട്രയോഃ । മദക്ലിന്നകപോലസ്യ ഗതിര് അന്യൈവ ദന്തിനഃ
കുതിരയ്ക്ക് ഒരു വഴി, ഒട്ടകത്തിനും കഴുതയ്ക്കും വേറെ വഴി, മദംകുടഞ്ഞ കപ്പലുകൾ ഉള്ളാനയ്ക്ക് മറ്റൊരു വഴിയാണ്.
പ്രസ്തുതേതി കഥാ യാവന് മിഥോ മധുരഭാഷിണോഃ । താവദ് പ്രവിശ്യ സമ്ഭ്രാന്ത ഉവാചോര്ധ്വം സ്ഥിതോ നരഃ
അവരിരുവരും ഇനിമിഷം മധുരമായി സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോള്, അപ്രത്യക്ഷമായി ഒരാള് വന്നു, അതീവ ആവേശത്തോടെ മുകളിലേക്ക് നിന്ന് പറഞ്ഞു.
ദേവ സായകചക്രാസിഗദാപരിഘവൃഷ്ടിമത് । മഹത് പരബലം പ്രാപ്തമ് ഏകാര്ണവ ഇവോദ്ധതഃ
പ്രഭോ, വില്ലുകളും ചക്രങ്ങളും വാളുകളും ഗദകളും ഇരുമ്പ് ദണ്ഡങ്ങളും മഴപെയ്യുന്നതുപോലെ വീഴുന്ന ഒരു വലിയ ശത്രുസൈന്യം കടലുപോലെ ഉണര്ന്ന് ഇവിടെ എത്തി.
കല്പകാലാനിലോദ്ധൂതകുലാചലശിലോപമഃ । ഗദാശക്തിഭുസുണ്ഡീനാം വൃഷ്ടീന് മുഞ്ചതി വൃഷ്ടിവത്
കാലാന്ത്യത്തിലെ കാറ്റ് പാറകള് പറത്തുന്നതുപോലെ, ഗദകളും കുന്തങ്ങളും വടികളും മഴപെയ്യുന്നതുപോലെ വീഴുന്നു.
നഗരേ നഗസങ്കാശേ ലഗ്നോ ഽഗ്നിര് വ്യാപ്തദിക്തടഃ । ദഹംശ് ചടചടാസ്ഫോടൈഃ പാതയത്യ് ഉത്തമാഃ പുരീഃ
പര്വതംപോലെയുള്ള നഗരത്തില് തീ പടര്ന്നു, എല്ലാ ദിക്കുകളും നിറഞ്ഞു. അതിന്റെ പിളര്പ്പും ശബ്ദത്തോടും കൂടെ അതിവിശിഷ്ടമായ മന്ദിരങ്ങള് അഗ്നി തകര്ക്കുന്നു.
കല്പാമ്ബുദഘടാതുല്യാ വ്യോമ്നി ധൂമമഹാദ്രയഃ । ബലാത് പ്രോഡ്ഡയനം കര്തും പ്രവൃത്താ ഗരുഡാ ഇവ
ആകാശത്ത്, മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ കിളിമലകളെപ്പോലെ വലിയ പാറകൾപോലെയുള്ള പുക ഉയർന്ന്, അതിവേഗം പറക്കുന്ന ഗരുഡന്മാരെപ്പോലെ മുകളിലേക്ക് ഉയരാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.
സസമ്ഭ്രമം വദന്ത്യ് ഏവം പുരുഷേ പരുഷാരവേ । ഉദഭൂത് പൂരയന്ന് ആശാ ബഹിഃ കോലാഹലോ മഹാന്
ആളുകൾ ഭയത്തോടെയും അശാന്തിയോടെയും പരസ്പരം സംസാരിക്കുമ്പോൾ, പുറത്തു മനുഷ്യരുടെ കഠിനമായ വിളികളോടൊപ്പം വലിയ ഒരു കലഹം മുഴങ്ങുന്നു; അതു ചുറ്റുപാടുകൾ മുഴുവൻ നിറയ്ക്കുന്നു.
ബലാദ് ആകൃഷ്ടകര്ണാനാം ധനുഷാം ശരവര്ഷിണാമ് । ബൃഹതാം മത്തമത്താനാം കുഞ്ജരാണാം തരസ്വിനാമ്
ശക്തിയായി വില്ലുകൾ വലിച്ച് അമ്പുകൾ മഴപെയ്യുന്ന പോലെ പൊക്കുന്നു; അതോടൊപ്പം വലിയ, മദ്യപിച്ച, ശക്തിയുള്ള ആനകളുടെ ഉച്ചത്തിലുള്ള കൂക്കുകളും കേൾക്കുന്നു.
പുരേ ചടചടാസ്ഫോടൈര് വേല്ലതാം ജാതവേദസാമ് । പൌരാണാം ദഗ്ധദാരാണാം മഹാഹലഹലാരവൈഃ
നഗരത്തിനകത്ത്, ചടചട് എന്ന ശബ്ദത്തോടെ ജ്വലിക്കുന്ന തീയുടെ ചടയിലൊപ്പമുള്ള പൊട്ടിത്തെറലുകൾക്കും, ഭാര്യമാർ തീയിൽ ചുട്ടുപോയ പൗരന്മാരുടെ വലിയ ദുഃഖവിലാപങ്ങൾക്കും ഇടയിലായി, മഹാ ശബ്ദങ്ങൾ മുഴങ്ങുന്നു.
തരതാമ് അഗ്നിഖണ്ഡാനാം ഷ്വക്കാരകഠിനാരവമ് । ജ്വലന്തീനാം പരിസ്പന്ദാദ് ധ്വഗധ്വഗിതി ചാര്ചിഷാമ്
അഗ്നിക്കഷണങ്ങൾ കഠിനമായ ചിറകിളി ശബ്ദത്തോടെ ജ്വലിച്ചു; അവയുടെ ജ്വാലകൾ 'ധ്വഗധ്വഗ' എന്നപോലുള്ള ശബ്ദത്തിൽ തളിർന്നു പടർന്നു.
അഥ വാതായനാദ് ദേവ്യൌ മന്ത്രീ രാജാ വിദൂരഥഃ । ദദൃശുഃ പ്രോന്നമന്നാദം മഹാനിശി മഹാപുരമ്
അപ്പോൾ, ജനാല വഴി രാജ്ഞിമാർ ഇരുവരും മന്ത്രിയും രാജാവ് വിദൂരഥനും ആ മഹാനഗരം അർദ്ധരാത്രിയിൽ ഉന്നതമായ ഒരു ഭയങ്കര ശബ്ദത്തോടെ ഉയർന്ന് കിടക്കുന്നത് കണ്ടു.
പ്രലയാനിലസങ്ക്ഷുബ്ധപൂര്ണൈകാര്ണവരംഹസാ । പൂര്ണം പരബലേനോഗ്രഹേതിമേഘതരങ്ഗിണാ
പ്രളയകാലത്തിലെ കാറ്റ് ഉണർത്തിയ ഒരു വൻ സമുദ്രത്തിന്റെ ശക്തിയിൽ നിറഞ്ഞു, അതിശക്തമായ മേഘങ്ങൾ തിരമാലകളായി പടർന്നു, അത്യന്തശക്തിയുടെ പ്രേരണയിൽ മുഴുവൻ നഗരം ആഴത്തിൽ അലയുന്നു.
കല്പാന്തവഹ്നിവിഗലന്ദേഹഭൂധരഭാസുരൈഃ । ദഹ്യമാനം മഹാജ്വാലാജാലൈര് അമ്ബരപൂരകൈഃ
യുഗാന്തത്തിലെ അഗ്നിയിൽ ദേഹങ്ങൾ ഉരുകുന്ന പർവ്വതങ്ങൾ പോലെ പ്രകാശം പകരുന്ന വലിയ ജ്വാലകൾ ആ നഗരം ആകാശം മുഴുവൻ നിറച്ച് ദഹിപ്പിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു.
മുഷ്ടിഗ്രാഹ്യമഹാമേഘഗര്ജസന്തര്ജനോര്ജിതൈഃ । ഘോരം കലകലാരാവൈര് മാംസലൈര് മന്ത്രിജല്പിതൈഃ
പിടിക്കാവുന്ന വലുതായ മേഘങ്ങളുടെ ഇടിമുഴക്കത്തോടും, ഭയാനകമായ കലഹശബ്ദങ്ങളോടും, മാംസമുള്ളവരുടെ മന്ത്രജപങ്ങളുടെ ഗംഭീരമായ മുഴക്കത്തോടും കൂടി ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു വലിയ ശബ്ദം മുഴങ്ങി.
പുഷ്കരാവര്തസങ്കാശധൂമാഭ്രപിഹിതാമ്ബരമ് । പ്രോഡ്ഡീനഹേമാഭ്രനിഭജ്വാലാപുഞ്ജൈര് നിരന്തരമ്
പുഷ്കരിണിയുടെ തിരകളെപ്പോലെയുള്ള പുകയുടെ മേഘങ്ങൾ ആകാശം മറച്ചു, പൊന്നുപോലെയുള്ള മേഘങ്ങളെപ്പോലെയുള്ള ജ്വാലകൾ തുടർച്ചയായി പ്രകാശിച്ചു.
തരദുല്മുകഖണ്ഡോഘതാരാതരലിതാമ്ബരമ് । അന്യോഽന്യദേഹസദ്മൌഘപ്രജ്വലജ്ജ്വാലനാകുലമ്
നക്ഷത്രങ്ങൾ വീണു ചിതറുന്ന പ്രകാശത്താൽ ആകാശം തിളങ്ങി; ഒരുമിച്ച് കത്തുന്ന അനേകം ശരീരങ്ങളുടെ തീക്കനലാൽ എല്ലാം പ്രകാശിച്ചു.
ഹതസൈന്യപുരാപാതധൂതാങ്ഗാരാഭ്രകോടരമ് । കര്കശാക്രന്ദനിര്ദഗ്ധലോകപൂരോഗ്രഗര്ജിതമ്
ശത്രുസൈന്യവും നഗരം തകർന്നതോടെ, ചിതലുകളും ചാരമേഘങ്ങളും നിറഞ്ഞു; കഠിനമായ കരച്ചിലുകളും ലോകങ്ങൾ കത്തുന്ന ഭയാനകമായ ഗർജ്ജനവും മുഴങ്ങി.
കൃശാനുകണനാരാചനിരന്തരതരാമ്ബരമ് । ബൃഹദഗ്നിശിഖാജാലലുഠദ്ദഗ്ധപുരോത്കരമ്
അമ്പുകൾ നിരന്തരം പറന്നതുകൊണ്ട് ആകാശം തീകൊളുത്തിയ കാട്ടുപോലെ തീപിടിച്ചു. വലിയ തീയുടെ ജ്വാലകൾ വീണു വീട് നിരകളെ കത്തിച്ചു, ഭൂമി മുഴുവൻ തീക്കൂമ്പാരങ്ങൾ നിറഞ്ഞു.
രണദ്ദ്വിരദസങ്ഘട്ടകുട്ടിതോദ്ഭടസദ്ഭടമ് । വിദ്രവത്തസ്കരച്ഛേദമാര്ഗകീര്ണമഹാധനമ്
യുദ്ധത്തിൽ ആനകൾ കൂട്ടിയിടിച്ചപ്പോൾ ഭയങ്കരമായ യോദ്ധാക്കൾ വീണു. ഓടി രക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ച കള്ളന്മാരെ വഴികളിൽ വെട്ടിക്കളഞ്ഞപ്പോൾ വലിയ ധനം ചിതറിക്കിടന്നു.
അങ്ഗാരരാശിനിപതന്നരനാര്യുഗ്രരോദനമ് । സ്ഫുടച്ചടചടാശബ്ദപ്രലുഠത്പ്ലുഷ്ടകാഷ്ടകമ്
അംഗാരങ്ങൾ മഴപോലെ വീണപ്പോൾ പുരുഷന്മാരുടെയും സ്ത്രീകളുടെയും കരച്ചിൽ ശക്തമായി. കത്തുന്ന മരങ്ങൾ പൊട്ടിത്തെറുന്ന ശബ്ദം മുഴുവൻ കേട്ടു, തീ എല്ലാം വിഴുങ്ങി.
വിപുലാലാതചക്രൌഘശതസൂര്യനഭസ്തലമ് । അങ്ഗാരശിഖരാകീര്ണസമസ്തവസുധാതലമ്
ആകാശം അനേകം രഥചക്രങ്ങളാലും നൂറുകണക്കിന് സൂര്യന്മാരാലും നിറഞ്ഞു. ഭൂമി മുഴുവൻ ചുട്ടു കത്തുന്ന അഗ്നിശിഖരങ്ങൾ കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ടു.
ദഗ്ധാഗ്നികാഷ്ഠക്രേങ്കാരരണജ്ജ്വലനവൈണികമ് । ദഗ്ധജന്തുപരാക്രന്ദരുദത്സകലസൈരിഭമ്
കത്തുന്ന വൃക്ഷക്കഷ്ണങ്ങളുടെ ചിറകിളി വീണയുടെ ശബ്ദംപോലെ മുഴങ്ങുകയും, കത്തുന്ന എല്ലാ ജീവികളും ആനകളടക്കം ഉച്ചത്തിൽ കരയുകയും ചെയ്തു.
പടവിശ്രാന്തരാജസ്ത്രീവൃദ്ധോത്സന്നഹൃതാശനമ് । സകലഗ്രസനാരമ്ഭസോദ്യോഗാഗ്നിമഹാശിഖമ്
പടിയിൽ വിശ്രമിച്ചിരുന്ന രാജാക്കന്മാരുടെയും രാജ്ഞിമാരുടെയും മൂപ്പന്മാരുടെയും ഭക്ഷണം നശിച്ചു; അതിനുശേഷം ആ വലിയ അഗ്നിശിഖകൾ എല്ലാം തിന്നാൻ ആവേശത്തോടെ മുന്നേറി.
കടച്ഛാക്കാരദുക്കാരകഠിനാഗ്നിരണദ്ഗൃഹമ് । അനന്തജന്തുഭോജ്യാന്നവഹ്നിമുക്തേന്ധനസ്പൃഹമ്
വീടുകൾ കഠിനമായ അഗ്നിയുടെ ചിറകിളിയും ഗർജ്ജനവും കൊണ്ട് മുഴങ്ങി; അനന്തമായ ജീവികളുടെ ഭക്ഷണം തിന്നാൻ ഇന്ധനം വിട്ട് മോചിതമായ അഗ്നിശിഖകൾ ആഗ്രഹിച്ചു.
അഥ ശുശ്രാവ തത്രാസൌ ഗിരോ രാജാ വിദൂരഥഃ । യോധാനാം ദഹ്യമാനാനാം പശ്യതാമ് അഭിധാവതാമ്
അപ്പോൾ രാജാവ് വിദ്യുരഥൻ അവിടെ തന്റെ സൈനികരുടെ നിലവിളികൾ കേട്ടു; അവർ കത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കെ ഓടിക്കൊണ്ടും നോക്കിക്കൊണ്ടും നിലവിളിച്ചു.
ഹാ മത്തമരുദ് ഊര്ധ്വസ്ഥാന് അങ്ഗാരഗൃഹപാദപാന് । രണത്ഖഗവരലീനജ്വലനാന് പാതയന് സ്ഥിതഃ
അയ്യോ! പിതാവേ, പകച്ച കാറ്റ് മേലോട്ട് നിന്നു വീടുകളുടെ മേൽക്കൂരകളിൽ നിന്നും മരങ്ങളിൽ നിന്നും തീക്കണികൾ വീഴ്ത്തുന്നു. വാളുകളുടെ ഇടിച്ചുമുട്ടുന്ന ശബ്ദത്തിൽ എല്ലാം ജ്വലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
ഹാ ഖഡ്ഗധാരാ പ്രാലേയശീതാ ദേഹേഷു ദന്തിനാമ് । ലഗ്നാ മനസ്സു മഹതാമ് ഇവ വിജ്ഞാനസൂക്തയഃ
അയ്യോ! വാളുകളുടെ അറ്റങ്ങൾ ഹിമംപോലെ തണുത്തതായാണ് ആനകളുടെ ശരീരങ്ങളിൽ കയറിയിരിക്കുന്നു. അതുപോലെ മഹാന്മാരുടെ മനസ്സിൽ ജ്ഞാനവാക്യങ്ങൾ പതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.