മതിമാന് നാമ ശൈലേന്ദ്രഃ ക്ഷുരാര്പണഗിരിസ് തഥാ । വനൌകഹാ മേഘവാംശ് ച ചക്രവാന് അസ്തപര്വതഃ
മതിമാൻ എന്ന പർവതം ഉണ്ട്, അതുപോലെ ക്ഷുരാർപ്പണവും, വനൗകഹയും, മേഘവാനും, ചക്രവാനും, അസ്തപർവതവും ഉണ്ട്.
ജനാഃ പഞ്ചനദാ നാമ കാശാ ബ്രഹ്മാവസാതകാഃ । തഥൈവ താരക്ഷതയഃ പാരവാശ് ശാന്തികാസ് തഥാ
പഞ്ചനദ, കാശ, ബ്രഹ്മാവസാതക, താരക്ഷത, പാർവ, ശാന്തിക എന്നിങ്ങനെയുള്ള ജനങ്ങൾ അവിടെ ഉണ്ട്.
പാര്ശ്വേ വതകപോക്രാണാം ഗിരിവാനവമാസ് തഥാ । സന്ത്യക്തധര്മമര്യാദാസ് തേ ഽധമാ മ്ലേച്ഛജാതയഃ
വടകപോക്രയുടെ സമീപത്ത് ഗിരിവനവും അവമയും ഉണ്ട്; ധർമ്മത്തിന്റെ അതിരുകൾ ഉപേക്ഷിച്ചവർ അവിടെയുള്ള താഴ്ന്ന ജന്മക്കാരായ മ്ലേച്ഛർ ആകുന്നു.
തതോ ജനപദാ ഭൂമിര് യോജനാനാം ശതദ്വയമ് । തതോ മഹേന്ദ്രശിഖരീ മുക്താ മണിമയാവനിഃ
അതിനുശേഷം ഇരുനൂറ് യോജന ദൈർഘ്യമുള്ള ഒരു ദേശം ഉണ്ട്; അതിന് ശേഷം മുത്തുകളും രത്നങ്ങളും അലങ്കരിച്ച മഹേന്ദ്രശിഖരം കാണാം.
വൃതോ മഹീധരശതൈര് അഥാസ്തോ നാമ പര്വതഃ । തതോ മഹാര്ണവോ ഭീമാഃ പാരിയാത്രഗിരേസ് തടേ
നൂറുകണക്കിന് പർവതങ്ങൾ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള അസ്തോന പർവതം അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു. അതിനടുത്ത്, പാരിയാത്ര പർവതത്തിൻ്റെ തീരത്ത്, ഭയങ്കരവും വിശാലവുമായ സമുദ്രങ്ങൾ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
പശ്ചിമോത്തരദിഗ്ഭാഗേ ദേശോ ഗിരിമതിസ് സ്ഥിതഃ । തഥാ വേണുമതിശ് ചൈവ തതസ് തുരമതിര് മഹീ
പടിഞ്ഞാറും വടക്കുമുള്ള ഭാഗങ്ങളിൽ ഗിരിമതി എന്ന പ്രദേശം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അതുപോലെ തന്നെ വേണുമതി, പിന്നെ തുരമതി എന്ന ഭൂഭാഗവും അവിടെ കാണാം.
തഥാ ഫല്ഗുനകാശ് ചൈവ മാണ്ഡവ്യാ ഏകനേത്രകാഃ । പുരുകുന്ദാസ് തുഖാരാശ് ച താലമല്ലലഹാവഹാഃ
അത് പോലെ ഫൽഗുനക, മാണ്ഡവ്യ, ഏകനേത്രക, പുരുകുണ്ട, തുഖാര, താലമല്ല, ലഹവഹ എന്നിവരും അവിടെയുണ്ട്.
വന്ദിലാ നവിലാ വാലാ ദീര്ഘകേശാങ്ഗബാഹവഃ । രങ്ഗാഃ ഖമൂനികാഃ കമ്പാ ഗുരുഹാശ് ചാരുഹാസ് തഥാ
വന്ദില, നവില, വാല, ദീർഘമായ മുടിയും ശക്തമായ കൈകാലുകളും ഉള്ളവർ, രംഗ, ഖമൂനിക, കംപ, ഗുരുഹ, ചാരുഹാസ എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ട്.
തതസ് സ്ത്രീരാജ്യമ് അതുലം ഗോവൃഷാപത്യഭാജനമ് । അഥോത്തരസ്യാം ഹിമവാന് കാഞ്ജോ ഽഥ മധുമാന് ഗിരിഃ
അതിനുശേഷം, സ്ത്രീകളുടെ അതുല്യമായ രാജ്യം, പശുക്കളുടെയും കാളകളുടെയും സന്തതികൾക്ക് അനുയോജ്യമായ സ്ഥലം; പിന്നെ വടക്കോട്ട്, ഹിമവാൻ, കാഞ്ചോ മലയും മധുമാൻ മലയും ഉണ്ട്.
കൈലാസോ വസുമാന് മേരുസ് തത്പഥേഷു ജനാ ഇമേ । മദ്രപൌരവയൌധേയാ മാലവാശ് ശൂരസേനകാഃ
അവിടെയുണ്ട് കൈലാസം, വസുമാൻ, മേരു എന്നീ പർവതങ്ങൾ; ആ വഴികളിൽ മദ്രർ, പൗരവർ, യൗധേയർ, മാളവർ, ശൂരസേനർ തുടങ്ങിയവർ താമസിക്കുന്നു.
രാജന്യാശ് ച തഥാശ്വിന്യാ അര്ജുനാവനയസ് തഥാ । ത്രിഗര്തകേകയഃ ക്ഷുദ്രമാചേലാശ്ചൂസ്തവാസിനഃ
അതു പോലെ, രാജവംശങ്ങൾ, അശ്വിനികൾ, അർജുനവംശജർ; ത്രിഗർത്തർ, കേകയർ, ചെറിയ മാചേലർ, കൂടാതെ അവിടെയുള്ള ചൂസ്തവർ എന്നിവരും ഉണ്ട്.
അമ്ബലാഃ പ്രസ്ഥലാശ് ശാകാഃ ക്ഷേമധൂര്തയ ഏവ ച । അന്തരദ്വീപഗാന്ധാരസ് തഥാ വന്ദിവടസ്തവഃ
അംബലർ, പ്രസ്ഥലർ, ശാകർ, ക്ഷേമധൂർത്തർ, അന്ത്യര്ദ്വീപത്തിൽ നിന്നുള്ളവർ, ഗന്ധാരർ, വന്ദിവടസ്തവർ എന്നിവരും അവിടെയുണ്ട്.
അഥ തക്ഷശിലാ നാമ തതോ ഽപി ലവണാവതീ । പുഷ്കലാവതിദേശശ് ച യശോവതിമഹീ തതഃ
അതിനുശേഷം തക്ഷശിലാ എന്ന നഗരം, പിന്നെ ലവണാവതിയും, പുഷ്കലാവതി ദേശവും, അതിന് ശേഷം യശോവതി ദേശവും ഉണ്ടായിരുന്നു.
തതോ മണിമതീ ഭൂമിശ് ശ്യാമാകാ ഖചരാസ് തഥാ । ദാശദാനാ ഗവ്യസനാ ദണ്ഡഹവ്യസനാസ് തഥാ
അതിനുശേഷം മണിമതിയായ ദേശം, ശ്യാമാകന്മാർ, ഖചരന്മാർ, ദാശദാനർ, ഗവ്യാസനർ, ദണ്ഡഹവ്യാസനർ എന്നിവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ദാനദാശ് ശൂരകാശ് ചൈവ വാടാധാരാസ് തഥൈവ ച । കോഹകം നഗരം ചൈവ സുരഭൂതിപുരം തഥാ
ദാനദാസുകൾ, ശൂരകന്മാർ, വാടാധാരന്മാർ, കോഹക നഗരം, സുരഭൂതിപുരം എന്നിവയും ഉണ്ടായിരുന്നു.
തതോ വൈ തടകാദര്ശാ ദന്തുരാദര്ശ ഏവ ച । തതഃ പിണ്ഡലമാലവ്യയായനേയാഭിധാനകാഃ
അതിനുശേഷം തടകാദർശന്മാർ, ദന്തുരാദർശന്മാർ, പിന്നെ പിണ്ഡലമാലർ, വ്യായനേയർ, ആഭിധാനകർ എന്നിവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
മാലഹാലാ ഹൂനഹേമതാലാശ്വാസ് സ്വമുഖാസ് തഥാ । ഹിമവാന് വസുമാന് കൌഞ്ജഃ കൈലാസശ് ചേത്യഗാസ് തഥാ
മാലഹാല, ഹൂന, ഹേമതാല, ആശ്വാസ, സ്വമുഖ, ഹിമവാൻ, വസുമാൻ, കൗഞ്ജ, കൈലാസം, അയ്യുത് എന്ന നഗരവും എന്നിവയും അവിടെയുണ്ട്.
തതോ ജനപദാ ഭൂമിര് അശീതിശതയോജനാ । അഥ പ്രാഗുത്തരസ്യാം ത്വമ് ഇമാഞ് ജനപദാഞ് ശൃണു
അതിനുശേഷം ജനപദഭൂമി എൺപത് നൂറ് യോജനങ്ങൾ വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നു. ഇനി വടക്കുകിഴക്കോട്ട് ഈ ജനപദങ്ങളെ കേൾക്കൂ.
കൌലൂതാ ബ്രഹ്മപുത്രാശ് ച കുവിന്ദാശ് ച ദിനാദനാഃ । മഡവാ നഷ്ടരാജ്യാശ് ച വനരാഷ്ട്രാസ് തഥൈവ ച
കൗലൂത, ബ്രഹ്മപുത്ര, കുവിന്ദ, ദിനാദന, മടവ, രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ടവർ, കാടുകൾക്കുള്ളിലെ രാജ്യങ്ങൾ ഇവയും അവിടെയുണ്ട്.
കൈഡഭല്ലാസ് സിംഹപുരാസ് തഥാ ചാമവതങ്ഗനാഃ । സാര്പാതകാഃ പാര്വതകാഃ കശ്മീരാ ദരദാസ് തഥാ
കൈഡഭല്ല, സിംഹപുരം, ചാമവതങ്കന, സാർപാതക, പാർവതക, കശ്മീർ, ദരദ എന്നിവരും അവിടെയുണ്ട്.
അഭിസാരജദാര്വാകാഃ പല്ലോലുകചിരോഡുനാഃ । കിരാതാഃ പശുപാലാശ് ച ചീനാസ് സ്വര്ണമഹീ തതഃ
അഭിസാരന്മാർ, ജദാർവാകന്മാർ, പല്ലോളുക്കന്മാർ, ചിരോടുനന്മാർ, കിരാതന്മാർ, പശുപാലകർ, ചീനന്മാർ, പിന്നെ സ്വർണ്ണഭൂമി — ഇവയൊക്കെയും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.
ദേവസ്ഥലോപവനഭൂസ് തദനൂദിതശ്രീര് വിശ്വാവസോസ് തദനു മന്ദിരമ് ഉത്തമര്ദ്ധി । കൈലാസഭൂസ് തദനു മുഞ്ജവനശ് ച ശൈലോ വിദ്യാധരാമരവിഹാരവിമാനഭൂമിഃ
ദേവസ്ഥലത്തിലെ കാടുകൾ, വിശ്വാവസു പറഞ്ഞ ദേശങ്ങൾ, അതിനുശേഷം മഹാസമ്പത്തുള്ള ക്ഷേത്രം, കൈലാസം, പിന്നെ മുണ്ട കാട്, പർവ്വതം, വിദ്യാധരന്മാരുടെ ദേശം, ദേവന്മാരുടെ ആകാശമന്ദിരങ്ങൾ — ഇവയൊക്കെയും അവിടെ കാണാം.
രണേ രഭസനിര്ലൂനനരവാരണദാരുണേ । അഹം പൂര്വമ് അഹം പൂര്വമ് ഇതി വൃന്ദാനുപാതിനി
യുദ്ധഭൂമിയിൽ, ഭയങ്കരവും ഉഗ്രവുമായ പോരിൽ, മനുഷ്യരും ആനകളും വീഴുന്നിടത്ത്, എല്ലാവരും 'ഞാനാണ് ആദ്യം പോകുന്നത്, ഞാനാണ് ആദ്യം പോകുന്നത്' എന്ന് പറഞ്ഞ് കൂട്ടമായി വീഴുന്നു.
ഏതേ ചാന്യേ ച ബഹവസ് തത്ര ഭസ്മത്വമ് ആഗതാഃ । പ്രവിശന്തഃ പ്രയത്നേന ശലഭാ ഇവ പാവകേ
ഇവരും മറ്റു പലരും അവിടെ കത്തലായി മാറിയിരിക്കുന്നു; തീയിൽ ചിറകു കത്തുന്ന പുഴുക്കളെപ്പോലെ അവരവൻ ശ്രമിച്ച് അകത്തു കടന്നവരാണ്.
അത്രാന്യേ മധ്യദേശീയാ ജനാ നോദാഹൃതാ മയാ । താന് ഇമാഞ് ശൃണു വക്ഷ്യാമി പക്ഷ്യാംല് ലീലാമഹീഭൃതഃ
ഇവിടെ, മധ്യദേശത്തിലെ മറ്റ് ജനങ്ങളെ ഞാൻ ഇതുവരെ പറഞ്ഞിട്ടില്ല. ലീലയുടെ ഭർത്താവായ രാജാവിനോടൊപ്പം ചേർന്നിരിക്കുന്ന ആ കൂട്ടങ്ങളെ ഞാൻ ഇപ്പോൾ വിവരിക്കുന്നു, ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ.
ഉദ്ദേഹികാശ് ശൂരസേനാ ഗുഡാ അശ്വത്ഥനീപകാഃ । ഉത്തമജ്യോതികദ്രാണി പദമധ്യമികാദയഃ
ഉദ്ദേഹികർ, ശൂരസേനർ, ഗുഡവർ, അശ്വത്തനീപകർ, ഉത്തമജ്യോതികദ്രർ, പദമധ്യമികർ എന്നിവരും, മറ്റുള്ളവരും—
സാല്വകാഃ കേതകാ മത്സ്യാ ദൌലേയകകപിഷ്ടലാഃ । മാണ്ഡവ്യപാണ്ഡുനഗരസൌരഗ്രീവാ ഗുരുഗ്രഹാഃ
സാൽവകർ, കേതകർ, മത്സ്യവർ, ദൗലേയകർ, കപിഷ്ടലർ, മാണ്ഡവ്യപാണ്ഡുനഗരവർ, സൌരഗ്രീവർ, ഗുരുഗ്രഹവർ—
പാരിയാത്രാഃ കുരാഢ്യശ് ച യാമുനോഡുമ്ബരാ അപി । ഗജാഹ്വാ ഉജ്ജിഹാനാശ് ച കാലകോടികമാഥുരാഃ
പാരിയാത്രർ, കുറാഢ്യർ, യാമുനോഡുംബരവർ, ഗജാഹ്വവർ, ഉജ്ജിഹാനവർ, കാലകോട്ടികർ, മാഥുരവർ—
കപോലധര്മാരണ്യാശ് ച തഥൈവോത്തരദക്ഷിണാഃ । പാഞ്ചാലകാഃ കുരുക്ഷേത്രാസ് തഥാ സാരസ്വതാ ജനാഃ
കപോളരും ധർമ്മാരണ്യവാസികളും അതുപോലെ വടക്കും തെക്കും ഭാഗങ്ങളിലുള്ളവരും, പാഞ്ചാലന്മാരും കുറുക്ഷേത്രവാസികളും സാരസ്വതജനങ്ങളും—
അവന്തീസ്യന്ദനശ്രേണീകുന്തൈഃ പഞ്ചനദേരിതാഃ । സ്യന്ദമാനാ വിദ്രവന്തീ നിപപാത മഹാഭൃഗൌ
അവന്തികൾ, സ്യന്ദനവർഗ്ഗങ്ങൾ, ശ്രേണി, കുന്തവർഗ്ഗങ്ങൾ, അഞ്ചുനദികളിൽ നിന്നുള്ളവർ—all എല്ലാവരും ഒഴുകുന്നവണ്ണം ഓടിച്ചെന്ന് മഹാപർവ്വതത്തിൽ വീണു.