ക്ഷുരികാഭിസ് സക്ഷുരികാ ഭിണ്ഡിപാലൈശ് ച തദ്ഭൃതഃ । വജ്രമുഷ്ടിധരാസ് തത്സ്ഥൈര് അങ്കുശൈര് അങ്കുശോദ്ധൃതാഃ
ചിലര് കത്തികള് കൈവശം വച്ചിരിക്കുന്നു; ചിലര് കല്ലെറിയാനുള്ള ഉപകരണങ്ങള് കൈവശം വച്ചിരിക്കുന്നു. ചിലര് വജ്രമുഷ്ടികള് ഉപയോഗിക്കുന്നു; മറ്റുചിലര് അങ്കുശങ്ങള് കൈവശം വച്ചിരിക്കുന്നു.
ഹലൈര് ഹലനികാഷജ്ഞാസ് ത്രിശൂലൈശ് ച ത്രിശൂലിനഃ । ശൃങ്ഖലാജാലിനോ ജാലൈശ് ശാര്ങ്ഖലൈര് അലികോമലൈഃ
ചിലര് ഉഴുവും ഉഴുതലില് പ്രാവീണ്യമുള്ളവരുമാണ്; ചിലര് ത്രിശൂലങ്ങള് കൈവശം വച്ചിരിക്കുന്നു. ചിലര് ചങ്ങലകളും വലകളും അണിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; മറ്റുചിലര് മൃദുലമായ വളരികള് കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ശാക്തീകൈശ് ശക്തിയോദ്ധാരശ് ശൂലൈശ് ശൂലവിശാരദാഃ । ക്ഷുഭിതാഃ കല്പവിക്ഷുബ്ധസാഗരോര്മിഘടാ ഇവ
ചിലര് കുന്തംകൊണ്ടു യുദ്ധം ചെയ്തു, കുന്തയുദ്ധത്തില് നിപുണരായിരുന്നു; മറ്റുചിലര് കുന്തംകൊണ്ടു തന്നെ പടയെടുത്തു, അവരും അതില് പ്രാവീണ്യം നേടിയവരായിരുന്നു. അവര് കല്യുഗം അവസാനിക്കുമ്പോള് കടല് തിരകള് പോലെ അലയുന്നവരായി കാണപ്പെട്ടു.
ക്ഷുബ്ധശ് ചക്രജലാവര്തൈശ് ശരശീകരമാരുതൈഃ । പ്രഭ്രമദ്ധേതിമകരോ വ്യോമൈകാര്ണവ ആബഭൌ
ചക്രായുധങ്ങളുടെ ചുറ്റുപാടുകളും അമ്പുകളുടെ മഴയുടെ കാറ്റും കൊണ്ടു ആകാശം ഒരു വലിയ കടലായിപ്പോയി, അതില് ചുറ്റുന്ന ആയുധങ്ങള് വലിയ മുത്തലകളെപ്പോലെയായിരുന്നു.
ഉത്ഫാലായുധകല്ലോലസ് സേനാകുലജലേചരഃ । രോധോരന്ധ്രസമുദ്രോ ഽസൌ ബഭൂവാമരദുസ്തരഃ
ഉയരുന്ന ആയുധതരംഗങ്ങളും, സൈന്യങ്ങള് നിറഞ്ഞ വെള്ളവും കൊണ്ട് ആ യുദ്ധഭൂമി ഒരു വലിയ നദികടലമായി മാറി, അതു ദേവന്മാര്ക്കുപോലും കടക്കാനാവാത്തത്ര ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളതായിരുന്നു.
ദിഗഷ്ടകജനാനീകം പക്ഷദ്വയതയാ തയാ । അര്ധേനാര്ധേന കുഷിതം ഭൂപാലാഭ്യാം തഥാ സ്ഥിതമ്
രണ്ടു പക്ഷങ്ങളായി നിലകൊണ്ടിരുന്ന രാജാക്കന്മാരുടെ സൈന്യം, ഒരു പക്ഷം അരഭാഗം, മറുപക്ഷം മറ്റേ അരഭാഗം പിടിച്ചുനിന്നു; അങ്ങനെ ഇരുപക്ഷങ്ങളും തമ്മില് നേരിട്ട് നിലകൊണ്ടു.
പശ്യ ദേശാദിസങ്ഖ്യേന പ്രാഗ്ദിഗ്ഭാഗഗതാന് ഇമാന് । ലീലാനാഥസ്യ പദ്മസ്യ പക്ഷേ ജനപദാഞ് ശൃണു
നോക്കൂ, എത്രയോ പ്രദേശങ്ങളിലെയും ദിശകളിലെയും ജനങ്ങൾ ഈ കിഴക്കൻ ഭാഗത്തുണ്ട്. ലീലാനാഥന്റെ പദ്മത്തിന്റെ ഈ വശത്തെ ദേശങ്ങളെപ്പറ്റി ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കൂ.
പൂര്വസ്യാം കാശിമഗധാഃ കോസലാ മിഥിലോത്കലാഃ । മേകലാഃ കവടാഃ പുണ്ഡ്രാസ് തഥൌണ്ഡ്രാസ് സമഗൌഡകാഃ
കിഴക്കോട്ട് കാശിമണ്ഡലവും മഗധവും കോസലവും മിഥിലയും ഉത്കലവും മേകലയും കവടരും പുണ്ഡ്രരും, അതുപോലെ ഔണ്ട്രരും കൂടിച്ചേർന്ന ഗൗഡകരും ഉണ്ട്.
ദ്രിമയോ മദ്രസുഹ്മാശ് ച താമ്രലിപ്താസ് തഥൈവ ച । പ്രാഗ്ജ്യോതിഷാ വാജിമുഖാ അമ്ബഷ്ഠാഃ പുരുഷാദകാഃ
അവിടെ ദ്രിമയരും മദ്രരും സുഹ്മരും താംരലിപ്തരും, പ്രാച്യജ്യോതിഷരും വാജിമുഖരും അംബഷ്ടരും പുരുഷാദരും ഉണ്ട്.
കര്ണാക്ഷഷ്ഠാ അവിശ്രോത്രാ ആമമീനാശനാസ് തഥാ । വ്യാഘ്രവക്ത്രാഃ കിരാതാശ് ച ശവരാ ഏകപാദകാഃ
അവിടെ കർണാക്ഷന്മാർ, അവിശ്രോത്രന്മാർ, കച്ചവരിയ മീൻതിന്നുന്നവർ, വ്യാഘ്രമുഖന്മാർ, കിരാതന്മാർ, ശവരന്മാർ, ഏകപാദന്മാർ എന്നിവരും ഉണ്ട്.
മാല്യവാന് നാമ ശൈലോ ഽത്ര ശിബിവാഞ് ജ്ഞാന ഏവ ച । വൃഷഭധ്വജപദ്മാദ്യാസ് തഥോദയകരോ ഗിരിഃ
ഇവിടെ മാല്യവാൻ എന്ന പർവതവും, ശിബിവാൻ, ജ്ഞാനപർവതം, വൃഷഭധ്വജൻ, പദ്മൻ എന്നിങ്ങനെയുള്ള പർവതങ്ങളും, ഉദയപർവതവും നിലകൊള്ളുന്നു.
അഥ പ്രാഗ്ദക്ഷിണായാം തു ഇമേ വിന്ധ്യാദ്രിവാസിനഃ । ചേദയോ വത്സദാശാര്ണാ അങ്ഗവങ്ഗോപവങ്ഗകാഃ
ഇനി കിഴക്കേ തെക്കു ഭാഗത്ത്, ഇവർ വിംധ്യപർവതത്തിൽ വസിക്കുന്നവർ: ചേദയർ, വത്സർ, ദാശാർണർ, അങ്കർ, വംഗർ, കൂടാതെ ഉപവംഗർ.
കലിങ്ഗപുണ്ഡ്രജഠരാ വിദര്ഭാ മേഖലാസ് തഥാ । ശവരാ നഗ്നപര്ണാശ് ച കണ്ഠത്രിപുരപൂരകാഃ
കലിങ്ങർ, പുണ്ഡ്രർ, ജഠരർ, വിദർഭർ, മേഖലർ, ശവർ, നഗ്നപർണർ, കണ്ഠതൃപുരപൂരികർ ഇവിടെയുണ്ട്.
കണ്ടകസ്ഥലനാമാനഃ പൃഥുദ്വീപകകോമലാഃ । കണ്ഠദ്രാശ് ശോണികാശ് ചൈവ തഥാ ചര്മണ്വതാ അപി
കണ്ഠകസ്ഥലർ, പൃഥുദ്വീപകത്തിലെ സുന്ദരർ, കണ്ഠദ്രാർ, ശോണികർ, ചർമൺവതയിലെവരും ഇവിടെയുണ്ട്.
കോകകാ ഹേമകുഡ്യാശ് ച തഥാ ശ്മശ്രുധരാ ഇതി । ബലിഗ്രീവമഹാഗ്രീവാഃ കിഷ്കിന്ധാ നാരികേലിനഃ
കോക്കകന്മാർ, ഹേമകുട്യന്മാർ, അതുപോലെ ശ്മശ്രുദരന്മാർ, ബലിഗ്രീവന്മാർ, മഹാഗ്രീവന്മാർ, കിഷ്കിന്ദവർ, നാരികേലിനവർ എന്നിവരാണ്.
അഥ ലീലാപതേര് അസ്യ ദക്ഷിണസ്യാമ് ഇമേ ഽദ്രയഃ । വിന്ധ്യോ ഽഥ കുസുമാപീഡോ മഹേന്ദ്രോ ദുന്ദുരസ് തഥാ
ഇപ്പോൾ, ഈ ലീലാധിപന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത്, വിന്ധ്യ, കുസുമാപീഡ, മഹേന്ദ്ര, ദുണ്ടുര എന്നിങ്ങനെയുള്ള പർവ്വതങ്ങൾ ഉണ്ട്.
മലയസ് സൂര്യവാംശ് ചൈവ ഗണരാജ്യനൃരാജ്യകാഃ । അവന്തിര് ഇതി വിഖ്യാതാ തഥാ സാമ്ബവതീതി ച
മലയ, സൂര്യവംശം, ഗണരാജ്യൻമാർ, നൃരാജ്യകന്മാർ, അവന്തി എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തരായവർ, സമ്ബവതി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവർ എന്നിവരും ഉണ്ട്.
ദശപുര്യാ ഏകകച്ഛാ ഋഷികാസ് തുരുഷ്കാശ് ശകാഃ । വനവാസോപഗിരയസ് തേ ഭദ്രഗിരയസ് തഥാ
ദശപുര്യൻമാർ, ഏകകച്ചൻമാർ, ഋഷികന്മാർ, തുരുഷ്കന്മാർ, ശകന്മാർ, വനവാസം ചെയ്യുന്ന പർവ്വതവാസികൾ, അതുപോലെ ഭദ്രഗിരിവാസികളും ഉണ്ട്.
നാഗരാ ദണ്ഡകാശ് ചൈവ ഗണരാജ്യാ നൃരാജ്യകാഃ । സഹാരാ ഋഷ്യമൂകാശ് ച കാര്കോടാ വനതിമ്ബിലാഃ
നാഗരന്മാർ, ദണ്ഡകർ, ഗണരാജ്യവാസികൾ, നൃരാജ്യവാസികൾ, സഹാരവർ, ഋഷ്യമൂകവർ, കാർക്കോടവർ, വനതിംബിലവർ എന്നിങ്ങനെയുള്ളവർ.
പദ്മാ നിവാസിനശ് ചൈവ ചൌരകാഃ കര്കവീരകാഃ । വൈരികാഃ പാശികാശ് ചൈവ ധര്മപത്തനപാംസികാഃ
പദ്മവർ, അവിടത്തെ താമസക്കാർ, ചൗരകർ, കാർക്കവീരവർ, വൈരികവർ, പാശികവർ, ധർമ്മപട്ടണവാസികൾ, പാംസികവർ എന്നിവരും.
ശാകികാഃ കൃഷ്ണചേലൂരാ നാര്മദാസ് താമ്രപര്ണകാഃ । ഗോനന്ദാഃ കനകാശ് ചൈവ ചീനപത്തനനാമകാഃ
ശാകികവർ, കൃഷ്ണചേലൂരവർ, നർമദവർ, താംരപർണവർ, ഗോനന്ദവർ, കനകവർ, ചീനപട്ടണത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നവർ എന്നിവരും.
താലീകടാസ് സരിത്കീര്ണാ രഹകാ വേണ്ണകാര്ഹണാഃ । വൈവുണ്ഡകാസ് തുമ്ബവനാ ലാജിനദ്വീപകര്ണകാഃ
താളികടവർ, നദീതീരവാസികൾ, രഹകർ, വെണ്ണകാർഹണവർ, വൈവുണ്ടകർ, തുംബവനവർ, ലാജിനദ്വീപവാസികൾ, കർണകർ എന്നിവരും.
കര്ണികാരാശ് ച ശിവയഃ കുങ്കുണാശ് ചിത്രകൂടകാഃ । കര്ണാടമഞ്ചകടകാ മഹാകടവികാസ് തഥാ
കർണികാരന്മാർ, ശിവയന്മാർ, കുങ്കുണന്മാർ, ചിത്രകൂട്ടകർ, കർണാടകർ, മഞ്ചകറ്റകർ, അതുപോലെ മഹാകടവികന്മാർ ഇവിടെയുണ്ട്.
ആന്ധ്രാശ് ച കോല്ലശിനയശ് ശിവാതകചവൈരികാഃ । ബലദേവാഃ പത്തനകാഃ ക്രൌഞ്ചാഷ് ടീവാസ് തഥൈവ ച
ആന്ധ്രന്മാർ, കൊള്ളന്മാർ, ശിനയന്മാർ, ശിവാതകർ, ചവൈരികർ, ബാലദേവന്മാർ, പട്ടണകർ, ക്രൗഞ്ചന്മാർ, ടീവന്മാർ ഇവരും ഉണ്ട്.
ശിലാക്ഷാ രദതോ നന്ദനന്ദനാമലയാഭിധാഃ । തേ ചിത്രകൂടശിഖരാ ലങ്കാരക്ഷോഗണാസ്പദാഃ
ശിലാക്ഷന്മാർ, രദതന്മാർ, നന്ദനന്ദന്മാർ, അമലയ എന്ന പേരിലുള്ളവർ ഇവരും ചിത്രകൂട്ടശിഖരങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്ന ലങ്കാരക്ഷകരുടെ കൂട്ടങ്ങളാണ്.
അഥ പ്രത്യഗ്ദക്ഷിണായാം മഹാരാഷ്ട്രസുരാഷ്ട്രകാഃ । സിന്ധുസൌവീരശൂദ്രാഖ്യാ ആഭീരാ ദ്രമിഡാസ് തഥാ
ഇനി തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് മഹാരാഷ്ട്രന്മാർ, സുരാഷ്ട്രന്മാർ, സിന്ധുക്കൾ, സൗവീരന്മാർ, ശൂദ്രന്മാർ, ആഭീരന്മാർ, ഡ്രാവിഡന്മാർ എന്നിവരും ഉണ്ട്.
കോടകാഷ് ഷണ്ഡസിന്ധ്വാഖ്യാസ് തഥാ കലിരുഹാ അപി । അത്ര ഹേമഗിരിശ് ശൈലസ് തഥാ രൈവതകോ ഗിരിഃ
കോടകന്മാർ, ഷണ്ടന്മാർ, സിന്ധുക്കൾ, അതുപോലെ കലിരുഹന്മാർ ഇവിടെയുണ്ട്. ഇവിടെ ഹേമഗിരി എന്ന പർവ്വതവും, അതുപോലെ രൈവതകപർവ്വതവും കാണാം.
നഭുകാഖ്യം മയവനം യവനാസ് തത്ര ജന്തവഃ । പഹ്ലവാ മാര്ഗണാവര്താ ധൂമ്രാമ്ബഷ്ഠകനാമകാഃ
നഭുക എന്ന പേരിലുള്ള മയവനം അവിടെയുണ്ട്; അവിടെ യവനന്മാർ വസിക്കുന്നു. പഹ്ലവന്മാർ, മാർഗണാവർത്തന്മാർ, ധൂമ്രാംബഷ്ടക എന്ന പേരിലുള്ളവർ ഇവിടെയുണ്ട്.
തഥാ ലാജകണാശ് ചൈവ തഥാമ്രഗിരിവാസിനഃ । തതോ ഽബ്ധിര് ഔര്വാഗ്നിയുതാ ഏതേ ലീലാപതേര് ജനാഃ
അത് പോലെ, ലാജകന്മാരും ആംരഗിരിയിൽ വസിക്കുന്നവരും ഉണ്ട്. അതിന് അപ്പുറം, ഔർവാഗ്നി ഉള്ള സമുദ്രം. ഇവരാണ് ലീലാപതിയുടെ ജനങ്ങൾ.
അഥ തത്പ്രതിപക്ഷസ്ഥാന് ഇമാഞ് ജനപദാഞ് ശൃണു । പശ്ചിമായാം ദിശി പ്രൌഢാ ഇമേ താവന് മഹാദ്രയഃ
ഇതിനോട് വിരുദ്ധമായ ഭാഗങ്ങളിൽ ഉള്ള ജനപദങ്ങളെ ഇപ്പോൾ കേൾക്കൂ. പടിഞ്ഞാറ് ദിക്കിൽ ഈ മഹാപർവ്വതങ്ങൾ പ്രധാനമാണ്.