ദേവ്യൌ വിവിശതുസ് തത് തേ വ്യോമ വ്യോമാത്മകേ ജഗത് । ബ്രഹ്മാണ്ഡേ ഽന്തര് യഥാ പക്വമൃദുബില്വം പിപീലികേ
ആ ദേവികൾ ആകാശത്തിലും ആകാശസ്വഭാവമുള്ള ലോകത്തിലും, ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിനുള്ളിൽ, ഒരു പുഴു പക്വമായ വിൽവഫലത്തിൽ കുഴിയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നതുപോലെ, പ്രവേശിച്ചു.
തത്ര ലോകാന്തരാണ്യ് അദ്രീന് അന്തരിക്ഷമ് അതീത്യ തേ । പ്രാപതുര് ഭൂതലം ശൈലമണ്ഡലാമ്ഭോധിസങ്കുലമ്
അവിടെ, മറ്റു ലോകങ്ങളും പർവതങ്ങളും അന്തരീക്ഷവും കടന്ന്, അവർ പർവതനിരകളും സമുദ്രങ്ങളും നിറഞ്ഞ ഭൂമിയിൽ എത്തി.
മേരുണാലങ്കൃതം ജമ്ബുദ്വീപം നവദലോദരമ് । തത്രാഥ ഭാരതേ വര്ഷേ ലീലാനാഥസ്യ മണ്ഡലമ്
അവർ മേരു പർവതം അലങ്കരിച്ച ജംബുദ്വീപം, ഒൻപതു ദളങ്ങളുള്ള ഉള്ളഭാഗം, കണ്ടു; അവിടെ ഭാരതം എന്ന ദേശത്ത് ലീലയുടെ ഭർത്താവിന്റെ രാജ്യം ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഏതസ്മിന്ന് അന്തരേ തസ്മിന് മണ്ഡലേ മണ്ഡിതാവനൌ । ചക്രേ ഽവസ്കന്ദനം കശ്ചിത് സീമാന്തോദ്രിക്തഭൂമിപഃ
അപ്പോൾ, ആ രാജ്യമെന്ന ഭൂമിയിൽ, അതിന്റെ അതിരുകൾ വരെ വ്യാപിച്ചിരുന്ന ഒരു രാജാവ് ജയയാത്ര നടത്തി.
തേന സങ്ഗ്രാമസംരമ്ഭപ്രേക്ഷാര്ഥം സമുപാഗതൈഃ । ത്രൈലോക്യഭൂതൈസ് തദ് വ്യോമ ബഭൂവാത്യന്തസങ്കടമ്
യുദ്ധത്തിന്റെ ആവേശം കാണാനായി മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെ എല്ലാ ജീവികളും അവിടെ കൂടി വന്നതിനാൽ ആകാശം അത്യന്തം തിരക്കേറിയതായി.
അശങ്കിതാഗതേ തേ തു ദേവ്യൌ ദദൃശതുര് നഭഃ । നഭശ്ചരഗണാക്രാന്തമ് അമ്ബുദൈര് ഇവ മാലിതമ്
ഭയമില്ലാതെ എത്തിയ ആ രണ്ടു രാജ്ഞിമാർ ആകാശം ദേവതകളാൽ നിറഞ്ഞു, മേഘങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചതുപോലെ മനോഹരമായി കാണപ്പെട്ടു.
സിദ്ധചാരണഗന്ധര്വഗണവിദ്യാധരാന്വിതമ് । ശൂരഗ്രഹണസംരബ്ധസ്വര്ഗലോകാപ്സരോവൃതമ്
അവിടെ സിദ്ധന്മാർ, ചരണമാർ, ഗാന്ധർവന്മാർ, വിദ്യാധരന്മാർ എന്നിവരും, വീരന്മാരെ പിടിക്കാനായി ആഗ്രഹത്തോടെ സ്വർഗലോകത്തിലെ അപ്സരസുകളും ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരുന്നു.
രക്തമാംസമുഖോന്നൃത്യദ്ഭൂതരക്ഷഃപിശാചകമ് । വൃഷ്ടിപുഷ്പഭരാപൂര്ണഹസ്തവിദ്യാധരാങ്ഗനമ്
രക്തവും മാംസവും വായിൽ വെച്ച് നൃത്തം ചെയ്യുന്ന ഭൂതങ്ങൾ, രാക്ഷസന്മാർ, പിശാചുകൾ എന്നിവരും, പൂക്കളുടെ മഴയാൽ കൈകൾ നിറഞ്ഞ വിദ്യാധര സ്ത്രീകളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
വേതാലയക്ഷകുമ്ഭാണ്ഡൈര് ദ്വന്ദ്വാലോകനസാദരൈഃ । ആയുധാപാതരക്ഷാര്ഥഗൃഹീതാദ്രിതടൈര് വൃതമ്
വേതാലന്മാരും യക്ഷന്മാരും കുംഭാണ്ഡന്മാരും ഇരട്ടയുദ്ധങ്ങൾ ആസക്തിയോടെ നോക്കി, ആയുധങ്ങൾ വീഴുന്നത് തടയാൻ പർവതശിഖരങ്ങൾ പിടിച്ചവരും ചുറ്റി നിന്നു.
അസ്ത്രമാര്ഗനഭോഭാഗവിദ്രവദ്ഭൂതമണ്ഡലമ് । സ്വര്ഗാര്ഹശൂരാനയനവ്യഗ്രേന്ദ്രഭടഭാസുരമ്
ആകാശം ആയുധങ്ങൾ പറക്കുന്നതും ഭൂതഗണങ്ങൾ ഭയന്ന് ഓടുന്നതും കൊണ്ട് നിറഞ്ഞിരുന്നു; സ്വർഗ്ഗത്തിന് യോജ്യമായ വീരരും ഇന്ദ്രന്റെ സൈനികരും തിളങ്ങി നിന്നു.
ശൂരാര്ഥാലങ്കൃതോത്തുങ്ഗലോകപാലാഗ്ര്യവാരണമ് । ആഗച്ഛച്ഛൂരസങ്ഘാതഗന്ധര്വോന്മുഖചാരണമ്
ലോകപാലന്മാരുടെ പ്രധാനയാനമായ ആനകൾ വീരന്മാരുടെ ഗൗരവത്തിന് അണിഞ്ഞു മുന്നോട്ട് വന്നു; വീരരുടെ കൂട്ടങ്ങൾ ഒന്നിച്ചു, ഗന്ധർവന്മാരും ചാരണമാരും ആകാംക്ഷയോടെ നോക്കി നിന്നു.
ശൂരോത്സുകാമരസ്ത്രൈണകടാക്ഷേക്ഷിതസദ്ഭടമ് । ആഹോപുരുഷികാക്ഷുബ്ധപ്രേക്ഷകാമോടനോദ്ഭടമ്
വീരന്മാരെ കാമനിറഞ്ഞ സ്ത്രീകളുടെ ഉത്സുകമായ കണ്ണുകൾ ശ്രദ്ധിച്ചു; പുരുഷാർത്ഥത്തിന്റെ ഉത്സാഹത്തിൽ കാണികൾ ആവേശത്തോടെ കുലുങ്ങി.
ആസന്നഭീമസങ്ഗ്രാമകിംവദന്തീപരമ്പരമ് । ലീലാഹാസവിലാസോത്കസുന്ദരീധൂതചാമരമ്
ഭയങ്കരമായ യുദ്ധങ്ങൾ അടുത്ത് നടക്കുമ്പോൾ, വീരന്മാർ തമ്മിൽ പരസ്പരം സംസാരിക്കുന്ന ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്നു. അതിനിടയിൽ, ലീലാഭാവത്തിലും ചിരിയിലും കുസൃതിയിലും മികവുള്ള സുന്ദരികൾ ചാമരം വീശുന്നു.
ധര്മ്യപക്ഷപ്രയുക്താഗ്ര്യമുനിസ്വസ്ത്യയനസ്തവമ് । സമ്പന്നാനേകലോകേശവനിതാനവസംസ്തവമ്
നന്മയുടെ പക്ഷത്തോടൊപ്പം മഹർഷിമാർ മംഗളഗാനങ്ങൾ പാടുന്നു. അനേകം ലോകങ്ങളുടെ അധിപതികളുടെ ഭാര്യമാർ പുതുമയുള്ള സ്തുതികൾ ആലപിക്കുന്നു.
വീരദോര്മണ്ഡലാശ്ലേഷലമ്പടസ്ത്രീഗണാകരമ് । ശുക്ലേന ശൂരയശസാ ചന്ദ്രീകൃതദിവാകരമ്
വീരന്മാരുടെ ഭുജങ്ങൾക്കു ചേർന്ന് ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന സ്ത്രീകളുടെ കൂട്ടം അവിടെ കൂടുന്നു. വീരന്മാരുടെ ശുദ്ധമായ മഹത്വം സൂര്യനെ പോലും ചന്ദ്രനുപോലെ മങ്ങിയതാക്കുന്നു.
ഭഗവഞ് ശൂരശബ്ദേന കീദൃശഃ പ്രോച്യതേ ഭടഃ । സ്വര്ഗേ ഽലങ്കരണം കസ് സ്യാത് കോ വാ ഡിമ്ബാഹതോ ഭവേത്
ഭഗവൻ, 'വീരൻ' എന്ന പേരിൽ പറയപ്പെടുന്ന യോദ്ധാവ് എങ്ങനെയാണെന്ന് ദയവായി പറയൂ. സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ആരാണ് അലങ്കരിക്കപ്പെടുന്നത്? ḍിംബാഹതനായി ആരാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്?
ശാസ്ത്രോക്താചാരയുക്തസ്യ പ്രഭോര് അര്ഥേന യോ രണേ । മൃതോ ഽഥവാ ജയീ വാ സ്യാത് സ ശൂരശ് ശൂരലോകഭാക്
ശാസ്ത്രം പറയുന്ന രീതിയും, തന്റെ പ്രഭുവിന്റെ കാര്യത്തിനായി യുദ്ധഭൂമിയിൽ മരിച്ചാലോ ജയിച്ചാലോ, അത്തരം ആളാണ് യഥാർത്ഥ വീരൻ എന്ന് പറയുന്നത്. അവൻ വീരന്മാരുടെ ലോകം പ്രാപിക്കും.
അന്യഥാ തു നികൃത്താങ്ഗോ രണേ യോ മൃതിമ് ആപ്നുയാത് । ഡിമ്ബാഹവഹതഃ പ്രോക്തസ് സ നരോ നരകാസ്പദമ്
അതല്ലാതെ, യുദ്ധത്തിൽ അവന്റെ അവയവങ്ങൾ വെട്ടിക്കളയപ്പെട്ട് മരിച്ചാൽ, അത്തരം മനുഷ്യൻ ḍിംബാഹനാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടവനായി കരുതപ്പെടുന്നു; അവൻ നരകയോഗ്യനാകും.
അയഥാശാസ്ത്രസഞ്ചാരവൃത്തേനാര്ഥേന യുധ്യതേ । യോ നരസ് തസ്യ സങ്ഗ്രാമേ മൃതസ്യ നിരയോ ഽക്ഷയഃ
ശാസ്ത്രത്തിന് വിരുദ്ധമായ രീതിയിൽ, ധനത്തിനായി യുദ്ധം ചെയ്യുന്നവൻക്ക്, അത്തരം യുദ്ധത്തിൽ മരിച്ചാൽ, അനന്തമായ നരകമാണ് ലഭിക്കുക.
യഥാസമ്ഭവശാസ്ത്രാര്ഥലോകാചാരാനുവൃത്തിമാന് । യുധ്യതേ താദൃശസ്യൈവ ഭക്ത്യാ ശൂരസ് സ ഉച്യതേ
ശാസ്ത്രത്തിന്റെ അർത്ഥവും ലോകത്തിലെ നല്ല ആചാരങ്ങളും അനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിച്ച് അങ്ങനെ യുദ്ധം ചെയ്യുന്നവനാണ്, ഭക്തിയോടെ യഥാർത്ഥ വീരൻ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.
ഗോര് അര്ഥേ ബ്രാഹ്മണസ്യാര്ഥേ മിത്രസ്യാര്ഥേ ച സന്മതിഃ । ശരണാഗതയത്നേന മൃതസ് സ്വര്ഗേ വിഭൂഷണമ്
പശുവിന്റെ കാരണത്തിലും, ബ്രാഹ്മണന്റെ കാരണത്തിലും, സുഹൃത്തിന്റെ കാരണത്തിലും, നല്ല മനസ്സിന്റെ കാരണത്തിലും, അഭയം തേടിയവരെ സംരക്ഷിക്കാൻ പരിശ്രമിക്കുന്നവൻ മരിച്ചാൽ സ്വർഗത്തിൽ അലയിടുന്നവനാകും.
പരിപാല്യ സ്വദേശൈകപാലനീയസ്ഥിതിം സദാ । രാജാ മൃതസ് തദര്ഥം യസ് സ വീരോ വീരലോകഭാക്
സ്വന്തം ദേശത്തെ എപ്പോഴും കാത്തുസൂക്ഷിക്കേണ്ടത് രാജാവിന്റെ കടമയാണ്. അതിനായി ജീവൻ കൊടുത്ത രാജാവിന് വീരലോകം ലഭിക്കും.
പ്രജോപദ്രവനിഷ്ഠസ്യ യസ്യ രാജ്ഞോ ഽഥവാ പ്രഭോഃ । അര്ഥേന യേ മൃതാ യുദ്ധേ തേ വൈ നിരയഗാമിനഃ
ജനങ്ങൾക്ക് ദോഷം ചെയ്യാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന രാജാവിനോ പ്രഭുവിനോ വേണ്ടി യുദ്ധത്തിൽ മരിക്കുന്നവർ നരകത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
ധര്മ്യം യഥാ തഥാ യുദ്ധം യദി സ്യാത് തദ് ഇമാം സ്ഥിതിമ് । നാശയേയുര് അലം മത്താ യേന ലോകഭയോജ്ഝിതാഃ
ധർമ്മത്തിന് അനുസരിച്ച് യുദ്ധം നടക്കുമ്പോൾ, ലോകത്തെ ഭയത്തിൽ നിന്ന് മോചിതരാക്കുന്ന ഈ നില നശിപ്പിക്കാൻ നാശത്തിൽ മയങ്ങിയവർക്ക് കഴിയില്ല.
യത്ര യത്ര ഹതശ് ശൂരസ് സ്വര്ഗ്യ ഇത്യ് അധമോക്തയഃ । ധര്മ്യോ യോദ്ധാ ഭവേച് ഛൂര ഇത്യ് ഏവം ശാസ്ത്രനിശ്ചയഃ
എവിടെയായാലും ഒരു വീരൻ കൊല്ലപ്പെടുമ്പോൾ, താഴ്ന്ന മനസ്സുള്ളവർ പറയുന്നത് അവൻ സ്വർഗത്തിൽ എത്തുമെന്ന് തന്നെയാണ്. പക്ഷേ, ശാസ്ത്രം പറയുന്നത്, നന്മയുള്ള യോദ്ധാവാണ് സത്യത്തിൽ വീരൻ എന്നു മാത്രമാണ്.
സദാചാരവതാമ് അര്ഥേ ഖഡ്ഗധാരാം സഹന്തി യേ । തേ ശൂരാ ഇതി കഥ്യന്തേ ശേഷാ ഡിമ്ബാഹവാഹതാഃ
നല്ലവരുടെ വേണ്ടി വാൾവെട്ട് സഹിക്കുന്നവരെയാണ് വീരന്മാർ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്; ശേഷിക്കുന്നവർ വെറും കാവൽ പിടിക്കുന്നവരാണു മാത്രം.
തേഷാമ് അര്ഥേ രണവ്യോമ്നി തിഷ്ഠന്ത്യ് ഉത്കണ്ഠിതാശയാഃ । സുരീഭൂതമഹാസത്ത്വദയിതോത്കാസ് സുരാങ്ഗനാഃ
അവരുടെ خاطرം, യുദ്ധഭൂമിയിലെ ആകാശത്തിൽ, ദൈവങ്ങളായ മഹാത്മാക്കളുടെ പ്രിയങ്കരികളായ ദിവ്യസ്ത്രിയർ ആകാംക്ഷയോടെ കാത്തുനിൽക്കുന്നു.
വിദ്യാധരീമധുരമന്ഥരഗീതഗര്ഭം മന്ദാരമാല്യവലനാകുലമാനിനീകമ് । വിശ്രാന്തകാന്തസുരസിദ്ധവിമാനപങ്ക്തി വ്യോമോത്സവേ രചിതശോഭമ് ഇവോല്ലലാസ
വിദ്യാധരികളുടെയൊക്കെ മധുരവും മന്ദമായും ഉള്ള പാട്ടുകൾ നിറഞ്ഞു, മന്ദാരമാലകളും അലങ്കാരങ്ങളും ധരിച്ച അഭിമാനമുള്ള സ്ത്രീകൾ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ദേവന്മാരും സിദ്ധന്മാരും വിശ്രമിക്കുന്ന ദിവ്യവിമാനങ്ങളുടെ നിരയാൽ ആകാശോത്സവം അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട് നൃത്തം ചെയ്യുന്നതുപോലെ തിളങ്ങുന്നു.
അഥ വീരവരോത്കണ്ഠനൃത്യദപ്സരസി സ്ഥിതാ । ലീലാ വിലോകയാമ് ആസ വ്യോമ്നി വിദ്യാന്വിതാവനൌ
അപ്പോള് വീരന്മാരെ ആഗ്രഹിച്ച് നൃത്തം ചെയ്യുന്ന അപ്പ്സരസുകളുടെ നടുവില് ജ്ഞാനത്തോടെ ലീല ആകാശത്ത് നിന്നു നോക്കി നിന്നു.
സുരാഷ്ട്രമണ്ഡലേ ഭര്തൃപാലിതേ വനമാലിതേ । കസ്മിംശ്ചിദ് വിതതാരണ്യേ ദ്വിതീയാകാശഭീഷണേ
ഭര്ത്തൃപാലന് ഭരിക്കുന്ന സുരാഷ്ട്ര പ്രദേശത്ത്, കാടുകള് നിറഞ്ഞ ഒരു ഭയങ്കരമായ വലിയ കാട്ട്, രണ്ടാമത്തെ ആകാശംപോലെ വിസ്തൃതമായത്, അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.