യാവദ് അഭ്യാസയോഗേന ന ശാന്താ ഭേദധീസ് തവ । നൂനം താവദ് അതദ്രൂപാ ന ബ്രഹ്മ പരിപശ്യസി
യോഗാഭ്യാസം കൊണ്ട് നിന്റെ മനസ്സ് ഭേദബുദ്ധിയില്ലാതെ ശാന്തമാകുന്നില്ലെങ്കിൽ, നീ ബ്രഹ്മത്തെ അതിന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപത്തിൽ കാണുന്നില്ല.
തത്ര രൂഢിമ് ഉപായാതാ ഇമേ യേ ത്വ് അസ്മദാദയഃ । അഭ്യാസാദ് ബ്രഹ്മസംവിത്തേഃ പശ്യാമസ് തേ ഹി തത് പദമ്
ഞങ്ങളെന്നു പറയുന്നവർ പോലുള്ളവർ യോഗവും ബ്രഹ്മജ്ഞാനവും കൊണ്ട് അവിടെ ഉറച്ചവരായപ്പോൾ, അവർ ആ നിലയെ സത്യത്തിൽ കാണുന്നു.
സങ്കല്പനഗരസ്യേവ മമാകശമയം വപുഃ । ബ്രഹ്മൈവ വാതഃ പശ്യാമി ദേഹേനാനേന തത് പദമ്
എന്റെ ശരീരം മനസ്സിൽ സൃഷ്ടിച്ച ഒരു നഗരംപോലെയാണ്, ശൂന്യത്തിൽ നിന്നാണ് ഇത് ഉണ്ടാകുന്നത്. ഈ ശ്വാസം തന്നെ ബ്രഹ്മമാണെന്ന് ഞാൻ കാണുന്നു; ഈ ശരീരത്തിലൂടെ ആ പരമാവസ്ഥയെ ഞാൻ അനുഭവിക്കുന്നു.
വിശുദ്ധജ്ഞാനദേഹാഹം യഥൈതേ പദ്മജാദയഃ । ബ്രഹ്മാത്മജഗദാദീദമ് അങ്ഗമ് അസ്മാകമ് അങ്ഗനേ
ഞാൻ ശുദ്ധമായ ജ്ഞാനമാണ്, പദ്മത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവരും മറ്റു ദേവന്മാരും പോലെ. ബ്രഹ്മവും ആത്മാവും ലോകവും എല്ലാം നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ ഭാഗങ്ങളാണ്.
തവാഭ്യാസം വിനാ ബാലോ നാകാരോ ബ്രഹ്മതാം ഗതഃ । സ്ഥിതഃ കലനരൂപാത്മാ തേന തന് നാനുപശ്യസി
നിന്റെ അഭ്യാസം ഇല്ലാതെ, കുട്ടിയേ, ഈ രൂപം ബ്രഹ്മാവസ്ഥയിലേക്കില്ല. അത് മനസ്സിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന സ്വരൂപമായാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്, അതുകൊണ്ടാണ് നീ അതിനെ കാണാത്തത്.
യത്ര സ്വസങ്കല്പപുരം സ്വദേഹേ നാനുലഭ്യതേ । തത്രാന്യസങ്കല്പപുരം സ്വദേഹേ നാനുലഭ്യതേ
നിന്റെ സ്വന്തം മനസ്സിൽ സൃഷ്ടിച്ച നഗരം നിന്റെ ശരീരത്തിനുള്ളിൽ കാണാനാകുന്നില്ലെങ്കിൽ, മറ്റൊരാളുടെ മനസ്സിൽ സൃഷ്ടിച്ച നഗരം നിന്റെ ശരീരത്തിനുള്ളിൽ കാണാനാവില്ല.
തസ്മാദ് ഏനം പരിത്യജ്യ ദേഹം ചിദ്വ്യോമരൂപിണീ । തത് പശ്യസ്യ് ഏതദ് ഏവാശു കുരു കാര്യവിദാം വരേ
അതിനാല് ഈ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച്, അതിന്റെ സ്വഭാവം ചൈതന്യമായ ആകാശം പോലെയാണ് എന്നു മനസ്സിലാക്കി, നീ അതിനെ കാണും. ചെയ്യേണ്ടത് ഉടന് ചെയ്യൂ, കര്ത്തവ്യങ്ങളെ അറിയുന്നവരില് ഏറ്റവും ഉത്തമനായവളേ.
സങ്കല്പനഗരം സത്യം യഥാ സങ്കല്പിനം പ്രതി । സദേഹം വാ വിദേഹം വാ നേതരം പ്രതി കിഞ്ചന
കല്പനയുടെ നഗരം, അതിനെ കല്പിക്കുന്നവന് മാത്രം യാഥാര്ത്ഥ്യമാകുന്നു; ശരീരത്തോടെയോ ശരീരമില്ലാതെയോ, മറ്റുള്ളവര്ക്ക് അതില് ഒന്നുമില്ല.
ആദിസര്ഗേ ജഗദ്ഭ്രാന്തിര് യഥേയം സ്ഥിതിമ് ആഗതാ । തഥാ തദാപ്രഭൃത്യ് ഏവ നിയതിഃ പ്രൌഢിമ് ആഗതാ
സൃഷ്ടിയുടെ ആദിയില് ലോകഭ്രമം ഉദിച്ചു, അതു ഇങ്ങനെയുള്ള നിലയിലേക്ക് എത്തി; അന്ന് മുതല് വിധി ശക്തി നേടിയിരിക്കുന്നു.
ത്വയോക്തം ദേവി ഗച്ഛാവോ ബ്രാഹ്മണബ്രാഹ്മണീഗൃഹമ് । സഹേതീദമ് അഹം വച്മി കഥം ഗന്തവ്യമ് അമ്ബ ഹേ
ദേവിയേ, നീ പറഞ്ഞത്: 'നമുക്ക് ബ്രാഹ്മണനും ഭാര്യയും ഉള്ള വീട്ടിലേക്ക് പോകാം' എന്നു. അതിനാല് ഞാന് ചോദിക്കുന്നു, അമ്മേ, എങ്ങനെ പോകണം?
ഇഹ ദേഹം ഇമം ന്യസ്യ ശുദ്ധസത്ത്വാനുപാതിനാ । ചേതസാ തത് പരം യാമി ലോകം ത്വം കഥയേതി തു
ഇവിടെ ഈ ശരീരം വിട്ട്, മനസ്സ് പൂർണ്ണമായും വിശുദ്ധമായ സത്ത്വത്തിൽ ലയിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, ഞാൻ ആ പരമമായ ലോകത്തേക്ക് പോകുന്നു. അതിനെക്കുറിച്ച് നീ എനിക്ക് പറയൂ.
സങ്കല്പവ്യോമവൃക്ഷസ് തേ യഥാ സന്ന് അപി ഖാത്മകഃ । ന കുഡ്യാത്മാ ന കുഡ്യേന രോധ്യതേ നാപി കുഡ്യഹാ
നിന്റെ ആഗ്രഹത്തിൽ ആകാശത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന വൃക്ഷം പോലെ, അതിന് ആകാശസ്വഭാവം മാത്രമാണ്; അതിന് മതിലിന്റെ സ്വഭാവമില്ല, മതിൽ അതിനെ തടയുന്നില്ല, അതും മതിലിനെ നശിപ്പിക്കുന്നില്ല.
ശുദ്ധൈകസത്ത്വനിര്മാണചിത്തരൂപസ്യ തത് കില । പ്രതിഭാനമ് അതസ് തസ്മാദ് പരമാദ് ഭിദ്യതേ മനാക്
ശുദ്ധമായ ഏകസത്ത്വത്തിൽ നിന്നുള്ള മനസ്സുകൊണ്ട് രൂപംകൊണ്ട ശരീരത്തിന് അങ്ങനെ തന്നെയാണ് സ്വഭാവം; അതിന്റെ പ്രകടനം പരമാവസ്ഥയിൽ നിന്ന് അല്പം മാത്രം വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
സോ ഽയമ് ഏതാദൃശോ ദേഹോ നൈനം സന്ത്യജ്യ യാമ്യ് അഹമ് । അനേനൈവ തമ് ആപ്നോമി ദേശം ഗന്ധമ് ഇവാനിലഃ
ഇവിടെ പറയുന്ന ശരീരം അങ്ങനെയാണ്; ഞാൻ ഇത് ഉപേക്ഷിച്ച് വേറെിടത്തേക്ക് പോകുന്നില്ല. ഈ ശരീരത്തോടുകൂടി തന്നെ ഞാൻ ആ സ്ഥലം എത്തുന്നു, കാറ്റിൽ സുഗന്ധം പോകുന്നതുപോലെ.
യഥാ ജലം ജലൈര് വാഗ്നിര് അഗ്നിനാ വായുനാനിലഃ । മിലത്യ് ഏവം മനോദേഹോ ദേഹൈര് അന്യൈര് മനോമയൈഃ
എങ്ങിനെ വെള്ളം വെള്ളത്തിൽ ചേർന്നുപോകുന്നു, അഗ്നി അഗ്നിയുമായി, കാറ്റ് കാറ്റുമായി ഒന്നാകുന്നു, അതുപോലെ മനസ്സിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന ശരീരം മറ്റുള്ള മനസ്സിൽ നിന്നുള്ള ശരീരങ്ങളുമായി ചേർന്ന് ഒന്നാകുന്നു.
ന ഹി പാര്ഥിവതാം സംവിദ് ഏത്യ് അപാര്ഥിവസംവിദാ । ഏകത്വം കല്പനാശൈലശൈലയോഃ ക്വാഹതിര് മിഥഃ
ഭൗതികമായ ബോധം ഭൗതികമല്ലാത്ത ബോധത്തിൽ കലരുന്നില്ല; മനസ്സിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന രണ്ടു പർവതങ്ങൾ തമ്മിൽ യാതൊരു ഐക്യവും ഉണ്ടാവുമോ?
ആതിവാഹിക ഏവായം ത്വാദൃശശ് ചിത്തദേഹകഃ । ആധിഭൌതികബുദ്ധ്യാ തു ഗൃഹീതശ് ചിരഭാവനാത്
നിന്റെ ഈ മനസ്സിൽ നിന്നുള്ള ശരീരം ഒരു യാത്രാസാധനമാണ്; എന്നാൽ ദീർഘകാലം ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ചതിനാൽ, അത് ഭൗതികമാണെന്നു ബുദ്ധി കരുതുന്നു.
യഥാ സ്വപ്നേ യഥാ ദീര്ഘകാലധ്യാനേ യഥാ ഭ്രമൈഃ । യഥാ വ്യസനിസങ്കല്പേ യഥാ ഗന്ധര്വപത്തനേ
സ്വപ്നത്തിൽപോലെയും, ദീർഘകാലം ധ്യാനത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോലെയും, ഭ്രമങ്ങളിൽപോലെയും, ലഹരിക്കടിമയായവന്റെ ഉറച്ച ധാരണയിൽപോലെയും, ഗന്ധർവനഗരത്തിൽപോലെയും—
വാസനാതാനവം നൂനം യദാ തേ സ്ഥിതിമ് ഏഷ്യതി । തദാധിഭൌതികീഭാവം പുനര് ഏതി ന ദേഹകഃ
നിന്റെ മനസിലെ സൂക്ഷ്മവാസനകൾ ശരിക്കും ക്ഷയിച്ചപ്പോൾ, മനസ്സ് സ്ഥിരതയിലേക്കെത്തുമ്പോൾ, ശരീരത്തിലെ ഭൗതികാവസ്ഥ വീണ്ടും തിരിച്ചുവരികയില്ല.
ആതിവാഹികദേഹത്വപ്രത്യയേ ഘനതാം ഗതേ । തമ് അവാപ്നോത്യ് അയം ദേഹോ ദശാമോഹേ വിനശ്യതി
സൂക്ഷ്മശരീരത്തിൽ വിശ്വാസം ഉറപ്പായാൽ ഈ ശരീരം ദൃഢതയിലേക്കുയരും; ആ വിശ്വാസം മായയിൽ അകന്നു പോയാൽ ഈ ശരീരം നശിച്ചുപോകും.
യദ് അസ്തി നാമ തത്രൈഷ നാശാനാശക്രമോ ഭവേത് । വസ്തുതോ നാസ്തി യത് ത്വ് ഏവ നാശസ് സ്യാത് തത്ര കീദൃശഃ
പേരിൽ മാത്രം ഉള്ളത് നശിക്കാനും നിലനിൽക്കാനും ഇടയാകും; എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇല്ലാത്തതിനു നാശം സംഭവിക്കാനോ അതിനെക്കുറിച്ച് പറയാനോ എന്താണ് അർത്ഥം?
രജ്ജ്വാം സര്പഭ്രമേ നഷ്ടേ സത്യബോധവശാത് സുതേ । സര്പോ ന നഷ്ടസ് തന് നഷ്ടോ വേത്യ് ഏവം കേവ സങ്കഥാ
കയറിൽ പാമ്പ് എന്ന ഭ്രമം സത്യബോധം കൊണ്ടു മാറിയാൽ, പാമ്പ് നശിച്ചോ ഇല്ലാതായോ എന്ന ചർച്ചയ്ക്ക് അർത്ഥമില്ല.
യഥാ സത്യപരിജ്ഞാനാദ് ദൃശ്യതേ നാധിഭൌതികഃ । തഥാതിവാഹികജ്ഞാനാദ് ദൃശ്യതേ നാധിഭൌതികഃ
യഥാർത്ഥം മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ ഭൗതികമായത് കാണുന്നില്ലാത്തതുപോലെ, സൂക്ഷ്മശരീരത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവ് ലഭിച്ചാൽ ഭൗതികശരീരം കാണപ്പെടുന്നില്ല.
കല്പനാ വിനിവര്തേത കല്പിതാ യദി കേനചിത് । സാ ശിലാ സമപാസ്തൈവ യാ നേഹാസ്തി കദാചന
ഏതെങ്കിലും ഒരാൾ സൃഷ്ടിച്ച ഭാവന മാറ്റി കളയുമ്പോൾ, ആ ഭാവന അവസാനിക്കുന്നു; ഒരു കല്ല് എറിയുന്നപോലെ, അതു പിന്നെ ഇവിടെയില്ല.
പരസ്പരം പരാപൂര്ണമ് ഇദം ദേഹാദികം സ്ഥിതമ് । ഇതി സത്യം വയം ഭദ്രേ പശ്യാമോ നാസി പശ്യസി
ഈ ശരീരം മുതലായവ പരസ്പരം പൂരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് നിലകൊള്ളുന്നു; ഇതാണ് സത്യം, സ്നേഹിതേ, ഞങ്ങൾ കാണുന്നത്, നീ കാണുന്നില്ല.
ആദിസര്ഗേ ഭവേച് ചിത്ത്വം കല്പനാകലിതം യദാ । തദാ തതഃപ്രഭൃത്യ് ഏകം സ്വത്വം ദൃശ്യമ് ഇവേക്ഷ്യതേ
സൃഷ്ടിയുടെ തുടക്കത്തിൽ മനസ്സ് ഭാവനകൊണ്ട് രൂപം കൊണ്ടപ്പോൾ, അന്ന് മുതൽ വ്യക്തിത്വം ഒരു വസ്തുവിനെപ്പോലെ കാണപ്പെടുന്നു.
ഏകസ്മിന്ന് ഏവ സംശാന്തേ ദിക്കാലാദ്യവിഭാഗിനി । വിദ്യമാനേ പരേ തത്ത്വേ കല്പനാവസരഃ കുതഃ
ദിശകളും കാലവും മറ്റും എന്നിങ്ങനെ വേർതിരിവുകൾ ഇല്ലാത്ത ഒരേ പരമസത്യത്തിൽ മാത്രം എല്ലാം ശാന്തമായിരിക്കുമ്പോൾ, അവിടെ ഭ്രമയ്ക്ക് എവിടെയാണ് ഇടം?
കടകത്വം യഥാ ഹേമ്നി തരങ്ഗത്വം യഥാമ്ഭസി । സത്യത്വം ച യഥാ സ്വപ്നസങ്കല്പനഗരാദിഷു
പൊന്നിൽ നിന്ന് കട്ടകത്തിന്റെ രൂപം ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെയും, വെള്ളത്തിൽ തിരമാല ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെയും, സ്വപ്നനഗരങ്ങളിലും ഭാവനാപ്രപഞ്ചങ്ങളിലും യാഥാർത്ഥ്യം കാണുന്നതുപോലെയും—
നാസ്ത്യ് ഏവ സത്യാനുഭവേ തഥാ നാസ്ത്യ് ഏവ ചിത്പദേ । കല്പനം വ്യതിരിക്താത്മ തത്സ്വഭാവാദ് അനാമയാത്
അങ്ങനെ, സത്യാനുഭവത്തിലും ചൈതന്യത്തിന്റെ ലോകത്തും, സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ ദുഃഖമില്ലാത്ത ആത്മാവിൽ നിന്ന് വേറിട്ടു ഭ്രമയ്ക്ക് യാതൊരു സ്ഥലവും ഇല്ല.
യഥാ നാസ്ത്യ് അമ്ബരേ പാംസുഃ പരേ നാസ്തി തഥാ കലാ । അകലാകലനം ശാന്തമ് ഇദമ് ഏകമ് അജം തതഃ
ആകാശത്തിൽ പൊടി ഇല്ലാത്തതുപോലെ, പരമസത്യത്തിൽ വിഭജനം ഇല്ല; ഈ ഏകതയും ശാന്തതയും ജനനമില്ലാത്തതും എല്ലാ ചിന്തകളും കടന്നതുമാണ്.