തത് കിമര്ഥമ് അനര്ഥായ നിരര്ഥകമ് അപാര്ഥകാഃ । കസ്മാദ് അഭ്യുദിതാ ബ്രൂഹി രാഗദ്വേഷഭയാദയഃ
എന്തിനാണ് ഈ അർത്ഥമില്ലാത്തതും ഉപകാരമില്ലാത്തതുമായ ആഗ്രഹം, ദ്വേഷം, ഭയം എന്നിവയെല്ലാം ഉദിച്ചുവന്നത്? ഇതിന് കാരണം പറയൂ.
വസ്തുതോ ഽങ്ഗ ന സര്ഗാദിര് ന സര്ഗോ നാപ്യ് അസര്ഗതാ । വിദ്യതേ സകൃദാഭാതമ് ഇദമ് ഇത്ഥം സദ് ഏവ തത്
സത്യത്തിൽ സൃഷ്ടിയും അസൃഷ്ടിയും ഒന്നുമില്ല, സഖാവേ. ഇതൊന്നുതന്നെ ഒരിക്കൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതുകൊണ്ടു എപ്പോഴും അതു നിലനിൽക്കുന്നതാണു.
അശൂന്യേ വിപുലാഭോഗേ സ്വച്ഛചിജ്ജലപൂരിതേ । കലനാപങ്കകലിലേ ഭവിഷ്യച്ചിത്തദര്ദുരേ
ശൂന്യമല്ലാത്തതിലും, ധാരാളം ആനന്ദം നിറഞ്ഞതിലും, തെളിഞ്ഞുള്ള ബോധത്തിന്റെ വെള്ളം നിറഞ്ഞതിലും, ചിന്തകളുടെ മലിനത കൊണ്ട് മങ്ങിയതിലും, ഭാവിയിലെ മനസ്സെന്ന തവളയിലും,
അന്തരിക്ഷാക്ഷയക്ഷേത്രേ ഖാത്മനോ ഗഗനാത്മികാ । തസ്മാദ് ബീജാദ് ഇയം ജാതാ ഭൂരിഭൂതശിലാവലിഃ
അക്ഷയമായ ആകാശത്തിന്റെ നിലത്തിലും, ആകാശസ്വഭാവമുള്ള ആത്മാവിലും, ആ വിത്തിൽ നിന്ന് ഈ ഭൂമി, കല്ലുകൾ, മറ്റു ഘടകങ്ങൾ എന്നിവയുടെ കൂട്ടം ഉദിച്ചുവന്നു.
നാസ്തി കിഞ്ചിദ് ഇഹ ക്ഷേത്രം വ്യുപ്തം ച ന ച കിഞ്ചന । ന ബീജമ് അസ്തി നോ ജാതം കിഞ്ചിത് സര്വം ച സംസ്ഥിതമ്
ഇവിടെ ഒരു വയലുമില്ല, ഒന്നും വിതറിയിട്ടില്ല; ഒരു വിത്തുമില്ല, ഒന്നും ഉദിച്ചുമില്ല. എന്നിരുന്നാലും എല്ലാം നിലനിൽക്കുന്നു.
യാശ് ശിലാവലയസ് ത്വ് അത്ര പുഷ്ടാസ് താ വിബുധാദയഃ । യാസ് തു വര്ണോജ്ജ്വലാ ഏതാസ് താസ് സ്ഥിതാ ബുദ്ധബുദ്ധയഃ
ഇവിടെ കല്ലുപോലെയുള്ള രൂപങ്ങൾ ദേവന്മാരും മറ്റുള്ളവരുമാണ്; നിറം തെളിഞ്ഞവ ബുദ്ധിമാന്മാരുടെ ഉണർന്ന മനസ്സുകളാണ്.
യാസ് ത്വ് അര്ധപക്വാസ് താ ഏതാ നരനാഗാദിജാതയഃ । യാസ് ത്വ് ആശ്യാനാ രജോനഷ്ടാസ് താẖ ക്രിമിസ്ഥാവരാദയഃ
പൂർണ്ണമായിപ്പൊരിയാത്തവ മനുഷ്യർ, പാമ്പുകൾ തുടങ്ങിയവയുടെ വംശങ്ങളാണ്; ചലനമില്ലാതെ പൊടി നഷ്ടമായവ കീടങ്ങൾ, അചേതന ജീവികൾ മുതലായവയാണ്.
യാസ് ത്വ് അഗുര്വ്യḫ ഫലൈര് ഹീനാശ് ശൂന്യാകാരാẖ ക്ഷയം ഗതാഃ । അശരീരാശ് ശരീരിണ്യസ് താḫ പിശാചാദികാസ് സ്മൃതാഃ
ഭാരംകുറഞ്ഞവയും ഫലമില്ലാത്തവയും ശൂന്യരൂപവും നശിച്ചവയും, ഒരിക്കൽ ശരീരമുള്ളിരുന്നു ഇപ്പോൾ ശരീരമില്ലാത്തവയും, പിശാച് മുതലായവയാണെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.
ന ഹി സങ്കല്പിനസ് സ്വേച്ഛാ ക്വചിത് പര്യനുയുജ്യതേ । താസ് തഥേച്ഛാ വിരിഞ്ചസ്യ തഥാ രാമ തദോദിതാഃ
സ്വന്തം ഇച്ഛയാൽ ജീവിക്കുന്നവർക്ക് എവിടെയും അതിൽ പെട്ടി പറ്റിയിടില്ല; ഈ ഇച്ഛകൾ സൃഷ്ടികർത്താവിന്റെ ഇച്ഛപ്രകാരം തന്നെയാണ്, രാമാ, അങ്ങനെ തന്നെയാണ് ഇവ പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.
സര്വാ ഏവ ചിദാകാശരൂപിണ്യോ ഭൂതജാതയഃ । ആതിവാഹികദേഹിന്യḫ പൃഥ്വ്യാദിരഹിതാത്മികാഃ
സകല ജീവജാതികളും ചൈതന്യത്തിന്റെ ആകാശംപോലെയുള്ളവയാണ്; ഇവർക്ക് സൂക്ഷ്മശരീരം ഉണ്ട്, ഭൂമി മുതലായ ഘടകങ്ങൾ ഇല്ലാത്ത സ്വഭാവമുള്ളവരാണ്.
താശ് ചിരാഭ്യാസവശതസ് ത്വ് ആധിഭൌതികസംവിദമ് । പ്രാപ്താ ദീര്ഘാനുഭവനാത് സ്വപ്നാ ജാഗ്രദ്ദശാമ് ഇവ
ദീർഘകാലം അഭ്യാസം ചെയ്തതിന്റെ ഫലമായി, ഇവർ ഭൗതികലോകത്തെ അനുഭവിക്കാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു; ദീർഘമായ അനുഭവം കൊണ്ടു സ്വപ്നങ്ങൾ ഉണരുന്ന അവസ്ഥപോലെ അനുഭവപ്പെടുന്നു.
പിശാചാദ്യാസ് തഥാ ഹ്യ് ഏതേ തഥാഭൂതാധിഭൌതികാഃ । തിഷ്ഠന്തി തുഷ്ടമനസസ് സ്വസംസാരവിഹാരിണഃ
പിശാച് മുതലായ ഇവരും അങ്ങനെ തന്നെ ഭൗതികസ്വഭാവമുള്ളവരാണ്; ഇവർ സന്തോഷപൂർവ്വം മനസ്സോടെ, തങ്ങളുടേതായ ലോകത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുന്നു.
പശ്യന്തി കാശ്ചിദ് അന്യോഽന്യം ഗ്രാമ്യാ ഗ്രാമേയകാന് ഇവ । സ്വപ്നൈകലോകവാസ്തവ്യാ ഇവൈതാ ഭൂതജാതയഃ
ചില ജീവികൾ തമ്മിൽ ഗ്രാമത്തിലെ ആളുകൾ മറ്റുള്ളവരെ കാണുന്നതുപോലെ, ഒരേ സ്വപ്നലോകത്തിൽ കഴിയുന്നവരെന്നപോലെ, പരസ്പരം കാണുന്നു.
കാശ്ചിദ് ബഹുനരപ്രാപ്തസ്വപ്നനിര്മാണലോകവത് । നാന്യോഽന്യമ് അഭിപശ്യന്തി നാനാസംസ്ഥാനസംസ്ഥിതിമ്
ചിലർ, ദുർലഭമായ ദൂരെയുള്ള സ്വപ്നങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ലോകങ്ങളിലെവാസികൾപോലെ, ഒരുമിക്കാതെ, ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടേതായ നിലയിൽ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു.
സ്ഥിതാ യഥൈതാ ജഗതി പിശാചാദ്യാẖ കുജാതയഃ । പ്രായസ് തഥൈതാẖ കുമ്ഭാണ്ഡയക്ഷപ്രേതാദയസ് സ്ഥിതാഃ
ഈ ലോകത്ത് പിശാച് മുതലായ താഴ്ന്ന ജനങ്ങൾ എങ്ങനെ നിലകൊള്ളുന്നുവോ, അതുപോലെ തന്നെ കുംബാണ്ഡൻമാർ, യക്ഷന്മാർ, പ്രേതന്മാർ തുടങ്ങിയവരും തങ്ങളുടേതായ സ്ഥലങ്ങളിൽ സാധാരണയായി നിലകൊള്ളുന്നു.
യഥാ യത്രേഹ വൈ നാഗാ ജലം തത്രൈവ തിഷ്ഠതേ । തഥാ യത്ര പിശാചാദ്യാസ് തമസ് തത്രാവതിഷ്ഠതേ
ഇവിടെ എവിടെയോ പാമ്പുകൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ അവിടെ വെള്ളം നിലനിൽക്കുന്നതുപോലെ, പിശാച് മുതലായവരുണ്ടായിടത്ത് ഇരുണ്ടതും അവിടെ തന്നെ നിലനിൽക്കുന്നു.
മധ്യാഹ്നേ ഽപി പിശാചശ് ചേദ് അജിരേ തിഷ്ഠതി സ്വയമ് । തത് തസ്യാന്ധം തമസ് തത്ര സന്നിധാനം കരോത്യ് അലമ്
മധ്യാഹ്നത്തിലും ഒരു പേയി അങ്കണത്തിൽ നിന്നാൽ, അവനു മാത്രം ആ സ്ഥലത്ത് കനത്ത ഇരുട്ട് നിറയുന്നു; അതു അവന്റെ സാന്നിധ്യത്തിനായി മതിയാകുന്നു.
ന നിഹന്തി ച തദ് ഭാനുര് ന ചാന്യസ് തത് പ്രപശ്യതി । സ ഏവ ചാനുഭവതി പശ്യ മായാവിജൃമ്ഭിതമ്
ആ ഇരുട്ട് സൂര്യനും നീക്കുന്നില്ല, മറ്റാരും അതു കാണുന്നുമില്ല; അവൻ മാത്രം അതു അനുഭവിക്കുന്നു. ഇതാണ് മായയുടെ കളി എന്നു നോക്കൂ.
അവിനാഭാവി ചന്ദ്രാദേസ് തൈജസം മണ്ഡലം യഥാ । പിശാചാദേര് അനന്യാത്മ താമസം മണ്ഡലം തഥാ
ചന്ദ്രനോടും മറ്റും പ്രകാശം അകറ്റാനാവാത്തതുപോലെ, പേയിമുതലായവരോടും ഇരുട്ട് അകറ്റാനാവാത്തതാണ്.
യാന്തി തേജസ്യ് അനോജസ്ത്വം തമസ്യ് ഓജḫപ്രധാനതാമ് । ഉലൂകവത് പിശാചാദ്യാ ആ സൃഷ്ടേസ് തത്സ്വഭാവതഃ
പ്രകാശമുള്ളവരിൽ ശക്തി കുറവാണ്; ഇരുട്ടുള്ളവരിൽ ശക്തി കൂടുതലാണ്. ഉലൂക്കന്മാരെപ്പോലെ പേയിമുതലായവരിൽ സൃഷ്ടിക്കാരംഭത്തിൽ നിന്നുതന്നെ ഈ സ്വഭാവം ഉണ്ടാകുന്നു.
ഏഷാ പിശാചാദിജനസ്യ ജാതിḫ പ്രോക്താ മയാ തേ സമയാനപേതാ । പിശാചതുല്യസ് സുരലോകപാലലോകേഷു ജാതോ ഽഹമ് ഇതി പ്രസങ്ഗാത്
പിശാചാദികളായ ജനങ്ങളുടെ ജനനത്തെക്കുറിച്ചും ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞത് ഇതാണ്. സാധാരണക്രമം വിട്ട്, ദേവന്മാരെ കാത്തിരിപ്പവരുടെ ലോകങ്ങളിൽ, പിശാചുപോലെയുള്ള ഒരാളായി ഞാൻ ജനിച്ചു.
തതശ് ചിദാകാശവപുര് ഭൂതപഞ്ചകവര്ജിതഃ । വിഹരന്ന് അഹമ് ആകാശേ പിശാച ഇവ സംസ്ഥിതഃ
അതിനുശേഷം, അഞ്ചു ഭൂതങ്ങളുമില്ലാത്ത, ശുദ്ധമായ ചൈതന്യരൂപം ധരിച്ച്, ഞാൻ ആകാശത്തിൽ പിശാചുപോലെ അലഞ്ഞു നടന്നു.
ന മാം പശ്യന്തി ചന്ദ്രാര്കശക്രാ ഹരിഹരാദയഃ । ന ദേവസിദ്ധഗന്ധര്വകിന്നരാ നാപ്സരോഗണാഃ
ചന്ദ്രനും സൂര്യനും ഇന്ദ്രനും വിഷ്ണുവും ശിവനും മറ്റുള്ളവരും എന്നെ കാണാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; ദേവന്മാർക്കും സിദ്ധന്മാർക്കും ഗന്ധർവ്വർക്കും കിന്നരർക്കും അപ്സരാസമൂഹങ്ങൾക്കും എന്നെ കാണാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
നാക്രാമന്തി മയാക്രാന്താ ന ച ശൃണ്വന്തി മദ്വചഃ । ഇത്യ് അഹം മോഹമ് ആപന്നോ വിക്രീത ഇവ സജ്ജനഃ
ഞാൻ സമീപിച്ചവരൊരാളും എന്നെ സമീപിച്ചില്ല, എന്റെ വാക്കുകൾ അവർ കേട്ടുമില്ല; അങ്ങനെ ഞാൻ വഞ്ചിതനായ നല്ലവനെന്നപോലെ ഭ്രമത്തിലായി.
അഥ ചിന്തിതവാന് അസ്മി സത്യകാമാ ഇമേ വയമ് । പശ്യന്തു മാം സുരഗണാസ് തേന തസ്മിന് സുരാലയേ
അപ്പോൾ ഞാൻ മനസ്സിൽ വിചാരിച്ചു: 'നാം സത്യാന്വേഷികളാണ്; ദേവതകൾ എന്നെ കാണട്ടെ.' അങ്ങനെ ആ ദേവലോകത്തിൽ—
ദ്രഷ്ടും പ്രവൃത്താ മാമ് അഗ്രേ വാസ്തവ്യാസ് സര്വ ഏവ തേ । ഝഗിത്യ് ഏവ പുരḫ പ്രാപ്തമ് ഇന്ദ്രജാലദ്രുമം യഥാ
അവിടെ താമസിച്ചിരുന്ന എല്ലാവരും എന്നെ കാണാൻ ഉടനടി മുന്നോട്ട് വന്നു, അപ്രത്യക്ഷത്തിൽ ഒരു മായാവൃക്ഷം പെട്ടെന്ന് പ്രത്യക്ഷമായതുപോലെ.
അഥ ഗീര്വാണഗേഹേഷു സമ്പന്നോ വ്യവഹാര്യ് അഹമ് । യഥാസ്ഥിതസമാചാരസ് സ്ഥിതോ നിശ്ശങ്കചേഷ്ടിതഃ
പിന്നീട് ദേവതകളുടെ വീടുകളിൽ ഞാൻ സുഖമായി ഇടപാടുകൾ നടത്തി, സ്വാഭാവികമായി, ഭയമോ സംശയമോ ഇല്ലാതെ പെരുമാറി.
യൈര് അവിജ്ഞാതവൃത്താന്തൈര് ദൃഷ്ടോ ഽഹമ് അജിരോത്ഥിതഃ । വസിഷ്ഠḫ പാര്ഥിവ ഇതി ലോകേഷു പ്രഥിതോ ഽസ്മി തൈഃ
അവരുടെ گذشته എനിക്ക് അറിയാമായിരുന്നില്ലെങ്കിലും, അവർ എന്നെ പുതിയതായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടവനായി കണ്ടു; അവരുടെ ഇടയിൽ ഞാൻ വസിഷ്ഠൻ എന്ന രാജർഷിയായി ലോകങ്ങളിൽ പ്രസിദ്ധനായി.
വാതാത് സമുദിതോ ദൃഷ്ടോ യൈര് അഹം ഗഗനാസ്പദേ । സിദ്ധൈര് വാതവസിഷ്ഠാഖ്യസ് തൈര് അഹം സമുദാഹൃതഃ
ആകാശത്തിൽ കാറ്റിൽ നിന്ന് ഞാൻ ഉദിച്ചുവെന്ന് കണ്ട സിദ്ധന്മാർ എന്നെ വാതവസിഷ്ഠൻ എന്ന് വിളിച്ചു.
വ്യോമന്യ് ആദിത്യരശ്മിഭ്യോ ദൃഷ്ടോ ഽഹം യൈര് നഭോഗതൈഃ । വസിഷ്ഠസ് തൈജസ ഇതി ലോകേഷു പ്രഥിതോ ഽസ്മി തൈഃ
സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങളിൽ ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്ന എന്നെ കണ്ടവർ ലോകങ്ങളിൽ എന്നെ പ്രകാശമുള്ള വസിഷ്ഠൻ എന്ന് അറിയപ്പെട്ടു.