യദാ തദാഹമ് അമരൈര് വ്യവഹര്തും സഹാമ്ബരേ । പ്രവൃത്തോ ന ച മാം കശ്ചിത് തത്ര പശ്യതി ചഞ്ചലമ്
എനിക്ക് ആകാശത്തിലെ അമരന്മാരുമായി എന്തെങ്കിലും കാര്യങ്ങൾ നടത്തേണ്ടി വന്നപ്പോൾ, ഞാൻ അവിടെയുണ്ടായിരുന്നിട്ടും ആരും എന്നെ കാണാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
അത്യന്തമ് അപ്യ് ആരടതശ് ശബ്ദോ ന ശ്രൂയതേ മമ । കേനചിത് സുരലോകേഷു സ്വപ്നപുംസ ഇവാനഘ
ദേവലോകങ്ങളിൽ എത്ര വലിയ ശബ്ദം ഉണ്ടായാലും, അതെനിക്ക് ഒരിക്കലും കേൾക്കാനായില്ല, സ്വപ്നം കാണുന്ന മനുഷ്യനുപോലെ.
അവഷ്ടബ്ധും പ്രവൃത്തസ്യ നാന്യാവഷ്ടബ്ധയേ മമ । സമ്പദ്യതേ കിഞ്ചിദ് അപി മനോമനനദേഹിനഃ
എന്തെങ്കിലും പിടിക്കാൻ ഞാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, എന്റെ മനസ്സും ചിന്തയും മാത്രം ഉള്ള ശരീരത്തിൽ ഒന്നും പിടിക്കാനായില്ല.
ഏവം വ്യോമപിശാചോ ഽഹം സമ്പന്നോ രഘുനന്ദന । മയാനുഭൂതാ കാപ്യ് ഏഷാ ദേവാഗാരപിശാചതാ
ഇങ്ങനെ, രഘുനന്ദനേ, ഞാൻ ആകാശഭൂതനായി. ദേവന്മാരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളിൽ ആകാശഭൂതനെന്ന അവസ്ഥ ഞാൻ അനുഭവിച്ചു.
പിശാചാസ് സന്തി ലോകേ ഽസ്മിന് കിമാകാരാẖ കിമാസ്പദാഃ । കിംജാതിയാẖ കിമാചാരാẖ കീദൃശാẖ കീദൃശാശയാഃ
ഈ ലോകത്ത് പിശാചുകൾ ഉണ്ടോ? അവയ്ക്ക് എങ്ങനെയൊരു രൂപം ഉണ്ട്, എവിടെയാണ് അവ താമസിക്കുന്നത്? അവയുടെ ജന്മം എങ്ങനെയാണ്, സ്വഭാവം എങ്ങനെയാണ്, അവ എങ്ങനെയുള്ളവരാണ്, അവയുടെ മനസ്സിലുള്ളത് എന്താണ്?
പിശാചാസ് സന്തി ലോകേഷു യാദൃശാസ് താന് ഇമാഞ് ശൃണു । ന സഭ്യോ ഽസൌ ന യോ വക്തി പ്രസങ്ഗാപതിതം വചഃ
ലോകങ്ങളിൽ പിശാചുകൾ ഉണ്ട്; അവ എങ്ങനെയാണെന്ന് ഞാൻ പറയാം, നീ കേൾക്കു. യാതൊരു ഉദ്ദേശമില്ലാതെ, അവസരത്തിൽ പെട്ട് സംസാരിക്കുന്നവൻ സദാചാരിയല്ല.
പിശാചാẖ കേചിദ് ആകാശസദൃശാശ് ശൂന്യദേഹകാഃ । ഹസ്തപാദാദിസംയുക്താം പശ്യന്തി ത്വമ് ഇവാകൃതിമ്
ചില പിശാചുകൾ ആകാശംപോലെയാണ്, ശൂന്യമായ ശരീരമുള്ളവർ. അവർക്കും കൈകാലുകൾ അടങ്ങിയ, നിന്റെ പോലെയുള്ള ഒരു രൂപം കാണാൻ കഴിയും.
ഛായയാ ഭയദായിന്യാ ത്വ് അന്യാര്ഥഭ്രമരൂപയാ । തേ ചിത്താക്രമണം കൃത്വാ വേധയന്തി നരാശയമ്
ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു നിഴലായി, മറ്റൊരാളുടെ ഉദ്ദേശവും ആശയക്കുഴപ്പവും സ്വീകരിച്ച്, അവ മനുഷ്യരുടെ മനസ്സിലേക്ക് കടന്നു, ഹൃദയം അശാന്തമാക്കുന്നു.
ഘ്നന്ത്യ് അദന്തി പിബന്ത്യ് ആശു ലഘുസത്ത്വം ചലം ജനമ് । ബലമാംസമ് അഥോ ജീവാന് ഹിംസന്ത്യ് ആക്രമ്യ ചിത്തകമ്
അവരൊക്കെ അടിക്കുകയും കടിക്കുകയും വേഗത്തിൽ കുടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; വളരെ ലഘുവും ചഞ്ചലവുമായ സ്വഭാവമുള്ള ഈ ജനങ്ങൾ, ബലം, മാംസം, ജീവൻ എന്നിവയെ മനസ്സിനെ പിടിച്ചുകൊണ്ട് ഹാനിപ്പെടുത്തുന്നു.
ആകാശസദൃശാẖ കേചിത് കേചിന് നീഹാരസന്നിഭാഃ । കേചിത് സ്വപ്നനരാകാരാസ് സാകാരാ അപി ഖാത്മകാഃ
ചിലർ ആകാശംപോലെയാണ്, ചിലർ മഞ്ഞുപോലെയാണ്; ചിലർ സ്വപ്നത്തിലെ മനുഷ്യരുപംപോലെയും, രൂപം ഉണ്ടെങ്കിലും അവരുടെ സ്വഭാവം ശൂന്യമായ ആകാശംപോലെയും ആണ്.
കേചിത് സ്വപ്നനരപ്രഖ്യാẖ കേചിത് പവനദേഹകാഃ । കേചിദ് ഭ്രമാത്മകാ ഏവ സര്വേ ബുദ്ധിമനോമയാഃ
ചിലർ സ്വപ്നത്തിലെ മനുഷ്യരെപ്പോലെയും, ചിലർ കാറ്റുപോലെയുള്ള ശരീരവുമുള്ളവരെയും, ചിലർ മായയാണെന്നും, എങ്കിലും എല്ലാവരും ബുദ്ധിയും മനസ്സുമാണ്.
ഗ്രഹീതും നൈവ യുജ്യന്തേ ഗ്രഹീതും ശക്നുവന്തി നോ । ആകാശശൂന്യവപുഷḫ പശ്യന്ത്യ് ആകൃതിമ് ആത്മനഃ
അവരെ പിടിക്കാൻ കഴിയില്ല, പിടിക്കാൻ യോഗ്യരുമല്ല; ശൂന്യമായ ആകാശംപോലെയുള്ള ശരീരത്തിൽ, അവർ തങ്ങളുടേതായ രൂപം കാണുന്നു.
ശീതാതപാദിവിഹിതം സുഖം ദുẖഖം വിദന്തി ച । പാതുമ് അത്തുമ് അവഷ്ടബ്ധുമ് ഈഹന്തേ ശക്നുവന്തി നോ
തണുപ്പ്, ചൂട് മുതലായവ കൊണ്ട് ഉണ്ടാകുന്ന സുഖവും ദു:ഖവും അവർ അനുഭവിക്കുന്നു; കുടിക്കാൻ, ഭക്ഷിക്കാൻ, പിടിക്കാൻ ആഗ്രഹം ഉണ്ടെങ്കിലും, അതിന് കഴിയുന്നില്ല.
ഇച്ഛാദ്വേഷഭയക്രോധലോഭമോഹസമന്വിതാഃ । മന്ത്രൌഷധതപോദാനധൈര്യധര്മവശീകൃതാഃ
ഇച്ഛ, ദ്വേഷം, ഭയം, കോപം, ലാലസം, മായ എന്നിവയാൽ നിറഞ്ഞ ഇവർ മന്ത്രം, ഔഷധം, തപസ്, ദാനം, ക്ഷമ, ധർമ്മം എന്നിവകൊണ്ട് കീഴടക്കപ്പെടുന്നു.
സത്ത്വാവഷ്ടമ്ഭയന്ത്രേണ മന്ത്രേണാരാധിതേന വാ । ദൃശ്യന്തേ ഽപി ച ഗൃഹ്യന്തേ കദാചിത് കേനചിത് ക്വചിത്
പ്രാണബലം കൊണ്ടോ, പ്രസാദിച്ച മന്ത്രം കൊണ്ടോ, ഇവരെ ചിലപ്പോൾ ആരോ എവിടെയോ കാണുകയും, ചിലപ്പോഴൊക്കെ പിടികൂടുകയും ചെയ്യുന്നു.
ദേവയോനിര് ഹി സാ തേന കേചിദ് ദേവോപമര്ദ്ധയഃ । കേചിന് നരസമശ്രീകാẖ കേചിന് നാഗസമര്ദ്ധയഃ
അത് ദൈവിക ജന്മമാണ്; ചിലർ ദേവന്മാരുടെ മഹിമയുള്ളവരായിരിക്കും, ചിലർ മനുഷ്യരുടെ ഐശ്വര്യമുള്ളവരായിരിക്കും, ചിലർ പാമ്പുകളുടെ സമൃദ്ധിയുള്ളവരായിരിക്കും.
ശ്വസൃഗാലോപമാẖ കേചിദ് ഗ്രാമജങ്ഗലവാസിനഃ । കുല്യാവകരരഥ്യാസു വസന്തി നിരയേഷു ച
ചിലര് നായയോ കക്കയോ പോലെയാണ്, ഗ്രാമങ്ങളിലും കാടുകളിലും താമസിക്കുന്നു. അവര് കുളങ്ങളിലോ കുഴികളിലോ വഴികളിലോ പോലും, ചിലപ്പോള് നരകങ്ങളിലും ജീവിക്കുന്നു.
ഏതദ് ആസ്പദമ് ഏതേഷാമ് ഇത്യാകാരാḫ പ്രകീര്തിതാഃ । പിശാചാ ഏവമാചാരാ ജന്മൈഷാം ശ്രൂയതാമ് ഇദമ്
ഇവരാണ് ഇവരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങള് എന്നിങ്ങനെയാണ് പറയുന്നത്. ഇവരുടെ സ്വഭാവങ്ങള് പിശാചുകളുടെ പോലെ തന്നെയാണ്. ഇനി ഇവര് എങ്ങനെ ജനിക്കുന്നു എന്നത് കേള്ക്കൂ.
അചേത്യചിന്മയം ബ്രഹ്മ സര്വശക്തിസ്വഭാവതഃ । യത് സ്ഥിതം ബുദ്ധമ് ഏവാന്തശ് ചേത്യം സങ്കല്പയത് ത്വ് ഇവ
സമസ്ത ശക്തികളും ഉള്ളത്, ചിലപ്പോള് ബോധമുള്ളതും ചിലപ്പോള് ബോധമില്ലാത്തതുമായ ബ്രഹ്മം, അകത്തുള്ള ശുദ്ധബോധമായി നിലകൊണ്ടു, നീ കാണുന്നതുപോലെ തന്നെ, ലോകം സങ്കല്പ്പിക്കുന്നു.
തജ് ജീവം വിദ്ധി സ പ്രൌഢസ് ത്വ് അഹങ്കാര ഇതി സ്മൃതഃ । സോ ഽഹങ്കാരസ് സ്മൃതḫ പുഷ്ടോ മന ഇത്യ് ഉദിതാത്മഭിഃ
അത് തന്നെയാണ് ജീവന് എന്നു നീ അറിയണം. അതു വളരുമ്പോള് അഹംഭാവം എന്നു വിളിക്കുന്നു. ആ അഹംഭാവം ശക്തമായാല് അതിനെ മനസ്സ് എന്നു ആത്മജ്ഞാനികള് പറയുന്നു.
സ ഏഷ കഥ്യതേ ബ്രഹ്മാ സങ്കല്പാകാശരൂപവാന് । അസദ് ഏവാസതോ ബീജം ജഗതോ വിഗതാകൃതി
ചിന്തയുടെ ആകാശംപോലെയുള്ള സ്വഭാവമുള്ളവനെയാണ് ബ്രഹ്മാവെന്ന് വിളിക്കുന്നത്. അസതിന്റെ വിത്ത് തന്നെയും അസതിയാണ്; ലോകം രൂപരഹിതമാണ്.
ഏവം മനസ് സ്ഥിതോ ബ്രഹ്മാ സദേഹോ ഽപ്യ് അമലം നഭഃ । തത് സ്വപ്നപുരുഷാകാരസ് സന്ന് ഏവാസദ്വപുസ് സദാ
ഇങ്ങനെ മനസ്സിൽ ബ്രഹ്മാവ് നിലകൊള്ളുന്നു; ശരീരമുള്ളവനായിരുന്നാലും, ആകാശംപോലെ ശുദ്ധനാണ്. സ്വപ്നപുരുഷന്റെ രൂപംപോലെയുള്ളവൻ എപ്പോഴും അസതിയായ ശരീരമേ ഉള്ളൂ.
പൃഥ്വ്യാദിമൂര്തിരഹിതസ് ത്വ് ആതിവാഹികദേഹവാന് । പൃഥ്വ്യാദയẖ കില കുതസ് സങ്കല്പപുരുഷസ്യ ഖേ
ഭൂമിയും മറ്റും പോലുള്ള രൂപങ്ങൾ ഇല്ലെങ്കിലും, അവനു സൂക്ഷ്മശരീരമുണ്ട്. ചിന്താപുരുഷന് ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ഭൂമി മുതലായവ എവിടെ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്?
ഭവന്മനോ യഥാകാശപുരം പശ്യതി കല്പിതമ് । തഥാ മനോ വിരിഞ്ചത്വം പശ്യത്യ് ആത്മനി കല്പിതമ്
മനസ്സ് ആകാശനഗരം എന്ന കൽപ്പിതം കാണുന്നതുപോലെ, അതുപോലെ തന്നെ മനസ്സ് ബ്രഹ്മാവായ സ്ഥിതിയും സ്വയം ഉള്ളിൽ കൽപ്പിച്ച് കാണുന്നു.
യദ് വേത്തി കല്പിതം തത് സ പശ്യത്യ് അനുഭവത്യ് അപി । യോ യാവന്മാത്രകസ് തത് സ കസ്മാത് കില ന പശ്യതി
യാതൊക്കെ മനസ്സിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു, അതൊക്കെ അവൻ കാണുകയും അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവൻ എത്രമാത്രം ആകുന്നു, അത്രയൊക്കെ അവൻ കാണുന്നു—അവൻ അതു കാണാതിരിക്കേണ്ടതെന്തിന്?
സ യത് പശ്യതി തത് താദൃക് ശൂന്യാത്മാ ശൂന്യമ് അമ്ബരേ । ബ്രഹ്മ ബ്രഹ്മണി വാ ബ്രഹ്മാ തദ് ഇദം ജഗദ് ഉച്യതേ
അവൻ കാണുന്നതൊക്കെയും അതുപോലെയാണ്: ശൂന്യസ്വഭാവം, ആകാശത്തിൽ ശൂന്യം പോലെ; ബ്രഹ്മാവിൽ ബ്രഹ്മാവ്, അല്ലെങ്കിൽ ബ്രഹ്മാവു തന്നെ—ഇതാണു ലോകം എന്നു പറയുന്നത്.
തഥാ സ പ്രതിഭാസോ ഽസ്യ ചിരകാലൈകഭാവനാത് । ഘനീഭൂതസ് സ്ഥിതḫ പുഷ്ടസ് സുദീര്ഘസ്വപ്നസുന്ദരഃ
അങ്ങനെ, ദീർഘകാലം ഒരേ ചിന്തയിൽ ആവർത്തിച്ചാൽ ആ ഭാവന ശക്തമായും സ്ഥിരമായും വളർന്ന്, ഒരു മനോഹരമായ ദീർഘസ്വപ്നംപോലെ നിലനിൽക്കുന്നു.
ആതിവാഹികദേഹസ്യ തസ്യ തച് ചിരഭാവനാത് । സര്ഗാനുഭവനം ഭൂരി ബ്രഹ്മണോ ബ്രഹ്മരൂപ്യ് അപി
ആ സൂക്ഷ്മശരീരത്തിന് ദീർഘകാല ചിന്തയാൽ സൃഷ്ടിയുടെ അനുഭവം വളരെ വലുതായി ലഭിക്കുന്നു, ബ്രഹ്മാവായ ബ്രഹ്മാവിനും അതുപോലെ.
ഗതം പ്രകടതോത്കര്ഷാദ് ആധിഭൌതികദേഹതാമ് । തേനൈവ സര്ഗ ഇത്യ് ഉക്തോ ഭേദസന്തതിഭാസുരഃ
സ്പഷ്ടമായ ഭൗതികശരീരാവസ്ഥയിലേക്കെത്തിയതിനെ സൃഷ്ടി എന്നു വിളിക്കുന്നു. വ്യത്യാസങ്ങളുടെ തുടർച്ചയാൽ അതു പ്രകാശിക്കുന്നു.
സ ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മമാത്രാത്മാ ബ്രഹ്മമാത്രാത്മനോസ് തയോഃ । അജാതയോര് ഏവ സദാ തദ് ആത്മജഗതോര് ദ്വയോഃ
അത് ബ്രഹ്മാവാണ്, അതിന് ശുദ്ധചൈതന്യസ്വഭാവം മാത്രമേയുള്ളൂ. അവനും അവന്റെ ലോകവും ജനനം ഇല്ലാത്തവയും ശുദ്ധചൈതന്യമാത്രവുമാണ്, എല്ലായ്പ്പോഴും.