ശരദമ്ബുധരച്ഛായാഗത്വര്യോ യൌവനശ്രിയഃ । ആപാതരമ്യാ വിഷയാḫ പര്യന്തപരിതാപിനഃ
യൗവനത്തിന്റെ ഭംഗി ശരത്കാലത്തിലെ മേഘങ്ങളുടെ നിഴലുപോലെ ക്ഷണികമാണ്; ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങൾ ആദ്യം ആഹ്ലാദകരമായിരിക്കും, പക്ഷേ അവസാനം വേദന മാത്രം നൽകും.
അന്തകḫ പര്യവസ്ഥാതാ ജീവിതേ മഹതാമ് അപി । ചലാന്യ് ആയൂംഷി ശാഖാഗ്രലമ്ബാമ്ബൂനീവ ദേഹിനാമ്
വലിയവർക്കും മരണമാണ് ജീവിതം അവസാനിപ്പിക്കുന്നത്; ശരീരധാരികളുടെയൊക്കെ ആയുസ്സ് ചില്ലയിലുണ്ടായ വെള്ളംപോലെ സ്ഥിരതയില്ലാതെ ഇടയ്ക്ക് വീണുപോകും.
ജീര്യന്തേ ജീര്യതẖ കേശാ ദന്താ ജീര്യന്തി ജീര്യതഃ । ക്ഷീയതേ ജീര്യതസ് സര്വം തൃഷ്ണൈവൈകാ ന ജീര്യതേ
വയസ്സാകുമ്പോൾ മുടിയും പല്ലുകളും ക്ഷയിക്കും, എല്ലാം കുറയുകയും ചെയ്യും; എന്നാൽ തൃഷ്ണ മാത്രം പഴയതാകാതെ തുടരുന്നു.
ഭോഗാഭോഗാതിഗഹനേ സര്വസ്മിന് കായകാനനേ । പരമ് ഉല്ലാസമ് ആയാതി തൃഷ്ണൈകാ വിഷമഞ്ജരീ
സുഖവും ദുഃഖവും നിറഞ്ഞ ഈ ശരീരവനം മുഴുവൻ, പരമമായ ഉല്ലാസം നേടുന്നത് വളഞ്ഞതായ തൃഷ്ണയുടെ പൂക്കളാണ്.
ബാല്യം യൌവനവദ് യാതി യൌവനം യാതി ബാല്യവത് । ഉപമാനോപമേയത്വം ഭങ്ഗുരത്വേ മിഥോ ഽനയോഃ
കുട്ടിക്കാലം യുവാവസ്ഥയെപ്പോലെ കടന്നുപോകുന്നു, യുവാവസ്ഥയും കുട്ടിക്കാലത്തെപ്പോലെ മാറിപ്പോകുന്നു. ഇവ രണ്ടിന്റെയും നശ്വരത ഒരുപോലെയാണ്, ഉപമയും ഉപമയവും പോലെ.
ജീവിതം ഗലതി ക്ഷിപ്രം ജലമ് അഞ്ജലിതോ യഥാ । പ്രവാഹ ഇവ വാഹിന്യാ ഗതം ന വിനിവര്തതേ
ജീവിതം കൈയിലിരിക്കുന്ന വെള്ളം പോലെ വേഗത്തിൽ ഒഴുകിപ്പോകുന്നു; ഒഴുകുന്ന നദിയുടെ പ്രവാഹം പോലെ, പോയതൊരിക്കലും തിരികെ വരില്ല.
ഝഗിത്യ് ഏവാഗതോ ദേഹẖ കുതോ ഽപ്യ് അര്ജുനവാതവത് । യാതി പശ്യത ഏവാസ്തം തരങ്ഗാമ്ബുദദീപവത്
ദേഹം എവിടുനിന്നോ അർജുനൻപോലുള്ള കാറ്റുപോലെ പെട്ടെന്ന് വരുന്നു; നമ്മുടെ കണ്ണിന് മുന്നിൽ തന്നെ, തിരമാല, മേഘം, ദീപം എന്നിവ പോലെ അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.
രമ്യേഷ്വ് അരമ്യതാ ദൃഷ്ടാ സ്ഥിരേഷ്വ് അസ്ഥിരതാപി ച । സത്യേഷ്വ് അസത്യതാര്ഥേഷു തേനേഹ വിരസാ വയമ്
സുന്ദരമായതിൽ അസുന്ദരതയും, സ്ഥിരമായതിൽ അസ്ഥിരതയും, സത്യത്തിൽ അസത്യവും കാണാം. അതുകൊണ്ടാണ് ഈ ലോകം നമ്മുക്ക് രുചികേടായത്.
സുഖം യദ് ആത്മവിശ്രാന്തൌ ഗതേ മനസി സത്ത്വതാമ് । പാതാലേ ഭൂതലേ സ്വര്ഗേ തന് ന ഭോഗേഷു കേഷുചിത്
മനസ്സ് ആത്മാവിൽ വിശ്രമിച്ച് ശുദ്ധിയിലേക്കുയർന്നപ്പോൾ ലഭിക്കുന്ന ആനന്ദം, ഭൂമിയിലോ പാതാളത്തിലോ സ്വർഗ്ഗത്തിലോ കിട്ടുന്ന സുഖങ്ങളിൽ ഒന്നിലും കണ്ടെത്താൻ കഴിയില്ല.
അപി സമ്പൂര്ണഹൃദ്യാര്ഥാḫ പഞ്ചാപീന്ദ്രിയവൃത്തയഃ । നാവര്ജയന്തി മാമ് ഏതാ ഭൃങ്ഗം ചിത്രലതാ ഇവ
ഹൃദയം നിറയ്ക്കുന്ന വസ്തുക്കളാൽ പൂർണ്ണമായിട്ടുള്ള അഞ്ചു ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പോലും എന്നെ ആകർഷിക്കുന്നില്ല; ചിത്രലതയിൽ തേൻ ഇല്ലാത്തതിനാൽ ഒരു തേൻചീറ്റി അതിലേക്കു പോകാത്തതുപോലെയാണ്.
അദ്യ ദീര്ഘേണ കാലേന നിരഹങ്കൃതിനാ മയാ । സ്വര്ഗാപവര്ഗവൈതൃഷ്ണ്യമ് ഇദമ് ആസാദിതം ധിയാ
ഇന്നാണ്, ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞ് അഹങ്കാരം വിട്ട മനസ്സോടെ, സ്വർഗ്ഗത്തിലും മോക്ഷത്തിലും ആസക്തി ഇല്ലാത്ത ഈ അവസ്ഥ ഞാൻ നേടിയത്.
ചിരമ് ഏകാന്തവിശ്രാന്ത്യൈ തേനൈതന് നഭസḫ പദമ് । ത്വമ് ഇവാഗതവാന് അത്ര ദൃഷ്ടവാന് അസ്മി താം കുടീമ്
നേരത്തെ ഞാൻ ഏറെക്കാലം ഏകാന്തമായ വിശ്രമം തേടി. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ ഈ ആകാശംപോലുള്ള നിലയിലേക്ക് എത്തിയത്; നീ ഇവിടെ എത്തിയതുപോലെയും ഞാൻ ആ കൂടാരം കണ്ടതുപോലെയും.
അദ്യൈതത് സമ്പരിജ്ഞാതം യദ് ധി സാ ഭവതẖ കുടീ । ആഗന്താ ത്വം പുനശ് ചേതി ജ്ഞായതേ ക്വാവിചാരിതമ്
ഇന്ന് എനിക്കു പൂർണ്ണമായി മനസ്സിലായി, ഇതാണ് ഭവതിന്റെ കുടിൽ. ഭവാൻ വീണ്ടും വരും എന്നതും എങ്ങോ ഒരുവിധത്തിൽ അറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
തദാ ത്വ് അത്ര മയാ ജ്ഞാതം കശ്ചിത് സിദ്ധോ ഽയമ് ആത്മനാ । ദേഹം ത്യക്ത്വേഹ നിര്വാണം ഗത ഇത്യ് അനുമാനിനാ
അപ്പോൾ ഇവിടെ ഞാൻ മനസ്സിലാക്കി, ഇവൻ ആരോ സിദ്ധപുരുഷനാണ്; ശരീരം വിട്ട് ഇവിടെയെത്തിയിട്ട് മോക്ഷം നേടിയിരിക്കുന്നു എന്ന് ഞാൻ ഊഹിച്ചു.
ഏതന് മേ ഭഗവന് വൃത്തമ് ഏഷോ ഽസ്മീതി യഥാസ്ഥിതമ് । മയാ തേ കഥിതം സര്വം യഥാ ജാനാസി തത് കുരു
ഭഗവനേ, സംഭവിച്ചതു പോലെ എല്ലാം ഞാൻ ഭവതിനെ പറഞ്ഞു. ഭവാൻ അറിയുന്ന വിധം ചെയ്യുക.
സിദ്ധൈര് ന യാവദ് അവധാനപരൈര് വിചാര്യ നിര്ണീതമ് ഉത്തമധിയാന്തര് അശേഷവസ്തു । താവത് ത്രികാലകലനാം ന വിദന്തി കാഞ്ചിദ് ഇത്യ് അബ്ജജാദിമനസോ ഽപി മുനേ സ്വഭാവഃ
സിദ്ധന്മാരിൽ ശ്രദ്ധയോടെ അന്വേഷിക്കുന്നവർ മുഴുവൻ കാര്യങ്ങളും ഉന്നത ബുദ്ധിയോടെ പരിശോധിച്ച് നിർണയിക്കുന്നതുവരെ, അവർക്ക് മൂന്നു കാലങ്ങളെയും കുറിച്ച് യാതൊരു കണക്കുമറിയില്ല. ബ്രഹ്മാദിമാരുടെ മനസ്സിനും ഇതാണ് സ്വഭാവം, മഹർഷേ.
അഥ ഹേമമയാകാശവിസ്തീര്ണായാം മഹാഭുവി । സൌഹാര്ദാദ് ഏവ സിദ്ധസ്യ തസ്യേദമ് അഹമ് ഉക്തവാന്
അവിടെയുള്ള വിശാലമായ പൊന്നന്യായ ഭൂമിയിൽ, ആ മഹാത്മാവിനോടുള്ള സൗഹൃദം കൊണ്ടു ഞാൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ത്വയാ ന കേവലം യാവന് മയാപി ന വിചാരിതമ് । അവ്യാപ്തിരഹിതാ നാമ ന സമ്ഭവതി ദേഹതാ
നിനക്കു മാത്രമല്ല, എനിക്കും ഇതുവരെ ആലോചിച്ചിട്ടില്ല; പരിധിയോ വ്യാപനമോ ഇല്ലാത്ത ശരീരാവസ്ഥ എന്നത് ഉണ്ടാവില്ല.
യസ്മാന് മയാ തവോദന്തം വിചാര്യാസൌ സ്ഥിരീകൃതാ । ന കുടീ വ്യോമ്നി യേന ത്വമ് അഭവിഷ്യസ് സ്ഥിരസ്ഥിതിഃ
നിന്റെ കഥ ഞാൻ ആലോചിച്ച് മനസ്സിലാക്കിയതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ ഉറപ്പിച്ചത്: ഒരു കുടിലില്ലാതെ നീ ആകാശത്തിൽ സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു.
തസ്മാത് കമലപത്രാക്ഷ യദ് ഗതം ഗതമ് ഏവ തത് । വിചാര്യാതീതമ് ഉത്സൃജ്യ പശ്യ സാമ്പ്രതികീം സ്ഥിതിമ്
കമലനയനനേ, പോയത് പോയതുതന്നെ; ആലോചിച്ച് വിട്ടുകളഞ്ഞതെല്ലാം മറന്ന്, ഇപ്പോഴത്തെ നിലയിലേക്കു നോക്കു.
ഉത്തിഷ്ഠ സിദ്ധലോകേഷു നിവസാവോ യഥാസ്ഥിതമ് । സ്വാസ്പദസ്ഥിതയസ് സൌമ്യാസ് സ്വാത്മസിദ്ധൌ സുസാധനമ്
നമുക്ക് എഴുന്നേറ്റ് സിദ്ധന്മാരുടെ ലോകങ്ങളിൽ സ്വസ്ഥമായി പാർക്കാം. നമ്മുടെ സ്വഭാവത്തിൽ സാന്ത്വനത്തോടെ ഇരിക്കാം; ആത്മസാക്ഷാത്കാരത്തിൽ ഉറപ്പോടെ, എളുപ്പത്തിലും പൂർണ്ണമായും നിലകൊള്ളാം.
ഇതി നിര്ണീയ താവ് ആവാമ് ഉത്പ്ലുതൌ താരകോപമൌ । സമമ് ഏകപുടോഡ്ഡീനൌ വ്യോമ യന്ത്രോപലാവ് ഇവ
ഇങ്ങനെ തീരുമാനിച്ച ശേഷം ഞങ്ങൾ ഇരുവരും ഒരുപോലെ ഒരുമിച്ച്, രണ്ടുതാരകളെപ്പോലെ, ഒരേ ശക്തിയിൽ ആകാശത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു.
പ്രണാമപൂര്വമ് അന്യോഽന്യമ് അഥ കൃത്വാ വിസര്ജനമ് । ഗതസ് സോ ഽഭിമതം ദേശമ് അഹം ചാഭിമതം ഗതഃ
അന്യോന്യം പ്രണാമം അർപ്പിച്ച് വിടപറഞ്ഞ്, അവൻ തനിക്കിഷ്ടമായ സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി, ഞാനും എനിക്ക് ഇഷ്ടമായിടത്തേക്ക് പോയി.
ഇതി വൃത്താന്തമ് അഖിലമ് ഉക്തവാന് അസ്മി രാഘവ । തവാശ്ചര്യമയീം പശ്യ സംസൃതീനാം വിചിത്രതാമ്
രാഘവ, ഇങ്ങനെ ആ സംഭവമൊക്കെയും ഞാൻ പറഞ്ഞുതുടങ്ങി. ഇതാ, ഈ ലോകജീവിതങ്ങളുടെ അത്ഭുതകരമായ വൈവിധ്യം നീ കാണൂ.
ഭഗവംസ് തവ ദേഹോ ഽസൌ പൃഥിവ്യാമ് അണുതാം ഗതഃ । ഭ്രാന്തẖ കേന ശരീരേണ സിദ്ധലോകാംസ് തതോ ഭവാന്
ഭഗവൻ, ഭൂമിയിൽ നിങ്ങളുടെ ശരീരം അത്യന്തം സൂക്ഷ്മമായിപ്പോയി. എന്നാൽ, ഏത് ശരീരത്തിലാണ് നിങ്ങൾ സിദ്ധന്മാരുടെ ലോകങ്ങളിൽ സഞ്ചരിച്ചത്?
ആം സ്ംര്തം ശൃണു കിം വൃത്തം തതോ മമ ജഗദ്ഗൃഹേ । ഭ്രമതസ് സിദ്ധസേനാസു ലോകപാലപുരീഷു ച
അതെ, എനിക്ക് ഓർമ്മയുണ്ട്—എന്നോട് സംഭവിച്ചതുൾപ്പടെ, ഞാൻ സിദ്ധന്മാരുടെ കൂട്ടങ്ങളിലും ലോകപാലകരുടെ നഗരങ്ങളിലും സഞ്ചരിച്ചപ്പോൾ സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങൾ നീ കേൾക്കൂ.
അഹമ് ഇന്ദ്രപുരം പ്രാപ്തോ ന കശ്ചിത് തത്ര ദൃഷ്ടവാന് । മാമ് ഇമം ദേഹരഹിതമ് ആതിവാഹികദേഹിനമ്
ഞാൻ ഇന്ദ്രന്റെ നഗരത്തിലെത്തിയപ്പോൾ, അവിടെ ആരും എന്നെ കാണുന്നില്ലായിരുന്നു. കാരണം, എനിക്ക് ഭൗതിക ശരീരം ഇല്ലാതായിരുന്നു; അതിവാഹികമായ സൂക്ഷ്മശരീരമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ.
അഹം കില തദാ രാമ സമ്പന്നോ ഗഗനാകൃതിഃ । ന ചാധാരോ ന ചാധേയശ് ചിദാകാശമയാത്മകഃ
അപ്പോൾ, രാമാ, ഞാൻ ആകാശത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ തന്നെ നിലകൊണ്ടിരുന്നു. എനിക്ക് ആധാരമോ, ആശ്രയമോ ഒന്നുമില്ല; എന്റെ സ്വഭാവം ചൈതന്യമായ ആകാശംപോലെയായിരുന്നു.
ന ഗ്രഹീതാ ന ച ഗ്രാഹ്യസ് ത്വാദൃശാര്ഥാവബോധിനാമ് । ന ചൈവ ദേശകാലാനാം ക്വചിദ് ആവൃതികാരകഃ
നിനക്കുപോലുള്ള സത്യത്തെ തിരിച്ചറിയുന്നവർക്കു, അവിടെ ഗ്രഹിക്കുന്നവനും ഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നതും ഇല്ല. ദേശവും കാലവും ഒരിക്കലും തടസ്സമാകുന്നില്ല.
അരുദ്ധശ് ച പദാര്ഥൌഘൈസ് സ്വയം സ്വാനുഭവോന്മുഖഃ । വ്യവഹര്താ തഥാഭൂതൈര് ഏവ പുമ്ഭിര് മനോമയൈഃ
പദാർത്ഥങ്ങളുടെ കൂട്ടം തടയാതെ, സ്വയം അനുഭവം തേടുന്നവനായി, മനസ്സിൽ നിന്നുണ്ടായ മറ്റുള്ളവരുമായി സ്വാഭാവികമായി ഇടപഴകുന്നു.