ബദ്ധപദ്മാസനം ശാന്തം സമാധാനനിരിങ്ഗനമ് । ഗുല്ഫദ്വിതയമധ്യസ്ഥവൃഷണം വിഷയാതിഗമ്
അവൻ ഉറപ്പുള്ള പദ്മാസനത്തിൽ ഇരുന്നു, മനസ്സ് സമാധാനത്തോടെ, മുഴുവൻ ശ്രദ്ധയും ആന്തരിക സമാധാനത്തിലായിരുന്നു. അവന്റെ ഗുഹ്യാംഗം ഇരുവശം കാൽമുട്ടുകൾക്കിടയിൽ വിശ്രമിച്ചു, ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളെല്ലാം അതിജീവിച്ചവനായി.
മൃഷ്ടസോമ്യസമാഭോഗസ്കന്ധബന്ധുരകന്ധരമ് । സുസ്ഥിരോദരവിശ്രാന്തസ്ഥാനകസ്ഥിതിസുന്ദരമ്
അവന്റെ തോളുകളും കഴുത്തും സുന്ദരമായ ആകൃതിയോടെ, ദേഹത്ത് മൃദുവായ കാന്തിയോടെ, വയറ്റിൽ സൗകര്യത്തോടെ വിശ്രമിച്ച നിലയിൽ, അവന്റെ ഇരിപ്പും ഭംഗിയുമായിരുന്നു.
നാഭീനികടഗോത്താനപാണിദ്വിതയദീപ്തിഭിഃ । ഹൃദയാമ്ഭോജതേജോഭിര് ബഹിസ്സ്ഥൈര് ഇവ ഭാസിതമ്
നാഭിക്കരിവശങ്ങളിൽ നീട്ടി വെച്ച കൈകളിൽ നിന്നുള്ള പ്രകാശവും ഹൃദയത്തിലെ കമലത്തിലെ പ്രകാശവും അവനെ പുറത്തേക്കും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നതുപോലെയായിരുന്നു.
ശ്ലിഷ്ടപക്ഷ്മേക്ഷണം ക്ഷീണസര്വേച്ഛം സ്വച്ഛതാം ഗതമ് । സരോ നിമീലിതാമ്ഭോജമ് ഇവ സുപ്തം ദിനാത്യയേ
അവന്റെ കണ്ണുകൾ ഇളം അടച്ച പാളികളോടെ, ചിറകു മടക്കിയ പക്ഷിയെപ്പോലെ, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ക്ഷയിച്ച മനസ്സോടെ, അകത്തുനിന്ന് ശുദ്ധിയോടെ, വൈകുന്നേരം അടയ്ക്കുന്ന കമലപൂവുപോലെ, ദിനാവസാനത്തിൽ ഉറങ്ങുന്നതുപോലെ ആയിരുന്നു.
അവിക്ഷുഭിതമ് ആശാന്തമ് അന്തẖകരണകോടരമ് । ദധാനം ധീരയാ വൃത്ത്യാ ശാന്തോത്പാതമ് ഇവാമ്ബരമ്
അശാന്തതയോ അല്ലാതെയും, അകത്തുള്ള മനസ്സിന്റെ ആന്തരിക മുറി ഒരിക്കലും കലങ്ങാതെ, ദൃഢമായ മനോഭാവത്തോടെ, ആകാശം പോലെ സമാധാനത്തോടെ നിലനിര്ത്തുന്നവന്.
അപശ്യതാ നിജം ദേഹം തം മുനിം പശ്യതാ പുരഃ । ഇദം മയാ തദാ തത്ര ചിന്തിതം ചാരുചേതസാ
അവന് തന്റെ ശരീരം കാണാതെ എന്റെ മുന്നില് പ്രത്യക്ഷനായപ്പോള്, ഞാന് മനസ്സില് തെളിഞ്ഞു ഈ സമയം ഇതാണ് ചിന്തിച്ചത്.
അയം കശ്ചിന് മഹാസിദ്ധസ് സമ്പ്രാപ്തോ ഽസ്മിന് ദിഗമ്ബരേ । ചിരായാഹമ് ഇവൈകാന്തവിശ്രമാര്ഥീ മഹാമ്ബരമ്
ഈ വിശാലമായ ആകാശത്തില് ഒരാള് മഹാസിദ്ധന് എത്തിയിരിക്കുന്നു; ഞാനെപ്പോലെ ദീര്ഘകാലമായി ഏകാന്തമായ വിശ്രമം അന്വേഷിക്കുന്നവനാണ് അവന്.
സമാധിയോഗ്യമ് ഏകാന്തം ലഭേയേതീഹ ചിന്തയാ । കുടീ ദൃഷ്ടേയമ് ഏതേന സത്യസങ്കല്പശാലിനാ
അവന് ഇവിടെ ചിന്തിക്കുന്നത്, 'സമാധിക്ക് അനുയോജ്യമായ ഏകാന്ത സ്ഥലം എനിക്ക് കിട്ടുമോ'; ഉറച്ച മനസ്സുള്ള അവന് ഈ കുടിലിനെ കണ്ടിരിക്കുന്നു.
മദാഗമനമ് ഏതേന തതോ ഽചിന്തയതാചലമ് । തം മദ്ദേഹം ശവീഭൂതമ് അപാസ്യേഹ കൃതാ സ്ഥിതിഃ
എന്റെ വരവ് ഉറച്ച മനസ്സോടെ ചിന്തിച്ചതിനാൽ, അവൻ തീരുമാനിച്ചു: 'ഇനി ഈ ജീവൻ ഇല്ലാത്ത ശരീരം ഞാൻ ഉപേക്ഷിക്കും; ഇവിടെ നിന്നു പോകും.'
തദ് ഇഹാസ്താമ് അയം യാമി സ്വം ലോകമ് ഇതി നിശ്ചയീ । യാവദ് ഗന്തും പ്രവൃത്തോ ഽസ്മി താവത് സങ്കല്പനക്ഷയാത്
അവൻ ഉറപ്പിച്ചു: 'ഇത് ഇവിടെ തന്നെ ഇരിക്കട്ടെ; ഞാൻ എന്റെ ലോകത്തേക്ക് പോകുന്നു.' ഞാൻ പോകാൻ ഒരുങ്ങിയപ്പോൾ, ആഗ്രഹം അവസാനിച്ചതിനാൽ—
സാ നിവൃത്താ കുടീ തത്ര സമ്പന്നം വ്യോമ കേവലമ് । സ സിദ്ധോ ഽഥ നിരാധാരḫ പതിതോ ഽധസ് സമാധിമാന്
അവിടെ ആ കുടിൽ അപ്രത്യക്ഷമായി; ശുദ്ധമായ ആകാശം മാത്രം ശേഷിച്ചു. പിന്നെ ആ സിദ്ധൻ, സമാധിയിൽ നിലകൊണ്ടവൻ, ആധാരമില്ലാതെ താഴേക്ക് വീണു.
സ്വപ്നസങ്കല്പസംശാന്തൌ സ്വപ്നസങ്കല്പപത്തനമ് । യഥാ സാശു കുടീ നഷ്ടാ മത്സങ്കല്പോപശാന്തിതഃ
സ്വപ്നത്തിലെ ആഗ്രഹങ്ങൾ ശമിച്ചാൽ, സ്വപ്നനഗരം അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നതുപോലെ, എന്റെ ആഗ്രഹം ശാന്തമായപ്പോൾ ആ കുടിൽ ഉടനെ ഇല്ലാതായി.
സ പപാത തതോ ധ്യാനീ ജലോത്പീഡ ഇവാമ്ബുദാത് । ഖാദ് ഇവാനിലനുന്നോ ഽബ്ദ ഇന്ദുര് ദിവ ഇവ ക്ഷയേ
അവ ധ്യാനത്തിലിരുന്നവൻ, മേഘത്തിൽ നിന്നൊരു ജലബിന്ദു വീഴുന്നതുപോലെയും, ആകാശത്തിൽ നിന്നു ചന്ദ്രൻ തന്റെ കാലം തീർന്നപ്പോൾ വീഴുന്നതുപോലെയും, കാറ്റ് തള്ളിയെടുത്ത ഒരു മേഘം പോലെ, അങ്ങനെ താഴേക്ക് വീണു.
വൈമാനിക ഇവാപുണ്യശ് ഛിന്നമൂല ഇവ ദ്രുമഃ । ഖാത് ത്യക്ത ഇവ പാഷാണസ് സ പപാത തതോ ഽവനൌ
പുണ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട ഒരു ദേവൻപോലെയും, വേരുകൾ മുറിഞ്ഞു നിന്ന ഒരു വൃക്ഷംപോലെയും, കുഴിയിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്കു എറിഞ്ഞ കല്ലുപോലെയും, അവൻ ഭൂമിയിലേക്ക് വീണു.
അഹം യാവദ് ഇയം താവത് കുടികാസ്ത്വ് ഇതി കല്പനേ । ക്ഷീണേ കുടീക്ഷയേ ജാതേ സ സിദ്ധḫ പതിതẖ ക്ഷണാത്
"ഈ കുടിൽ ഉണ്ടാകട്ടെ" എന്ന ചിന്ത അവനിൽ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, കുടിൽ നശിച്ചപ്പോൾ, ആ സിദ്ധൻ ഒരു നിമിഷത്തിൽ തന്നെ താഴേക്ക് വീണു.
പതതാ തേന സിദ്ധേന തതസ് സൌജന്യകൌതുകാത് । സാര്ധമ് ഏവാഹമ് അഗമം നഭസോ വസുധാതലമ്
ആ സിദ്ധൻ വീഴുമ്പോൾ, സ്നേഹത്താലും ആസക്തിയാലും ഞാൻ അവനോടൊപ്പം ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ഭൂമിയിലേക്ക് ഇറങ്ങി.
സോ ഽപതത് പവനസ്കന്ധവലനാവര്തവൃത്തിഭിഃ । സപ്തദ്വീപസമുദ്രാന്തഗീര്വാണരമണാവനൌ
അവൻ കാറ്റിന്റെ ചുഴലികളും ഒഴുക്കുകളും കൊണ്ടു കൊണ്ടുപോയി, ഏഴു ദ്വീപുകളും സമുദ്രങ്ങളും ചുറ്റിയ ദേവതകൾക്ക് പ്രിയമായ ഭൂമിയിൽ വീണു.
പ്രാണാപാനോര്ധ്വഗാമിത്വാത് ഖാദ് യഥാസ്ഥിതമ് ഏവ സഃ । സ്പഷ്ട ഏവോര്ധ്വമൂര്ധോര്വ്യാം ബദ്ധപദ്മാസനോ ഽപതത്
അവന്റെ പ്രാണനും അപാനവായുവും മേലോട്ട് ഒഴുകിയതിനാൽ, അവൻ അതേ നിലയിൽ, തല മേലോട്ടായി, പാദ്മാസനത്തിൽ ഇരുന്നപോലെ, ഭൂമിയിൽ വ്യക്തമായി വീണു.
ന പ്രബുദ്ധോ ബഭൂവാസാവ് ഇവ നൂനമ് അചേതനഃ । പാഷാണദേഹ ഇവ വാ വാതൂലാത്മേവ വാ ലഘുഃ
അവൻ ഉണരാതെ, ശരിക്കും ബോധം ഇല്ലാത്തവനായി, കല്ലുപോലെയോ, കാറ്റിൽ പറക്കുന്ന ആത്മാവുപോലെയോ, വളരെ ലഘുവായവനായി തുടര്ന്നു.
മയാ തദവബോധാര്ഥമ് അഥ യത്നവതാ തദാ । കൃത്വാ ജലദതാം വ്യോമ്നോ വൃഷ്ടം ഗര്ജിതമ് ഊര്ജിതമ്
അതു മനസ്സിലാക്കാൻ ഞാൻ വലിയ ശ്രമം നടത്തി, ആകാശത്തിൽ ഒരു മേഘത്തിന്റെ രൂപം എടുത്ത്, ശക്തമായ മഴയും ഇടിമിന്നലും ഉണ്ടാക്കി.
കരകാശനിപാതേന തേന തസ്മിന് ദിഗന്തരേ । മയൂരḫ പ്രാവൃഷീവാസൌ ബുദ്ധോ ഽബോധി വനാവനേഃ
അവിടെ ആ ദിക്കിൽ ആ മിന്നലിന്റെ ഇടിയാൽ, മഴക്കാലത്ത് പോലെ, ആ മയിലിന് അജ്ഞാനത്തിന്റെ കാടിൽ നിന്ന് ഉണർവ് ലഭിച്ചു.
ബഭാവ് ആസാദിതാങ്ഗശ്രീര് വികാസിതവിലോചനഃ । ധാരാനികരഫുല്ലാത്മാ പ്രാവൃഷീവാമ്ബുജാകരഃ
അവൻ ശരീരം ഭംഗിയായി അലങ്കരിച്ച്, കണ്ണുകൾ പൂർണ്ണമായി തുറന്ന്, സന്തോഷത്തിന്റെ പ്രവാഹത്തിൽ ഹൃദയം വിരിഞ്ഞു, മഴക്കാലത്തെ താമരക്കുളം പോലെ ദൃശ്യമായി.
പ്രബുദ്ധം സമ്പ്രശാന്തായാം വൃഷ്ടൌ തമ് അഹമ് അഗ്രതഃ । അപൃച്ഛം സ്വച്ഛമ് ആവൃത്ത്യാ നിവൃത്തം പരമാര്ഥതഃ
മഴ നിർത്തി അവൻ ഉണർന്നു ശാന്തനായപ്പോൾ, ഞാൻ അവന്റെ മുന്നിൽ ചെന്നു, മനസ്സ് തെളിഞ്ഞ്, യഥാർത്ഥത്തിൽ സമാധാനത്തോടെ ചോദിച്ചു.
ക്വ സ്ഥിതോ ഽസി കരോഷീദം കിം ച ഭോ മുനിനായക । കസ് ത്വം കസ്മാദ് അലം ദൂരാന് ന ഭ്രംശമ് അപി ചേതസി
നീ എവിടെയാണ് ഇരിക്കുന്നത്? ഇവിടെ നീ എന്താണ് ചെയ്യുന്നത്, മഹർഷികളിലെ നായകാ? നീ ആരാണ്, ഇങ്ങനത്തെ ദൂരത്തിൽ നിന്നിട്ടും മനസ്സ് എങ്ങനെ ഒറ്റത്തിലും ചിതറാതെ നിലനിൽക്കുന്നു?
ഇത്യ് ഉക്തോ മാമ് അസൌ പ്രേക്ഷ്യ സംസ്മൃത്യ പ്രാക്തനീം ഗതിമ് । ഉവാച വചനം ചാരു ചാതകോ ജലദം യഥാ
ഇങ്ങനെ ഞാൻ ചോദിച്ചതിനുശേഷം, അവൻ എന്നെ നോക്കി, തന്റെ പഴയ അവസ്ഥ ഓർമ്മിച്ചു, അതിനുശേഷം ഒരു ചാതകപ്പക്ഷി മേഘത്തോട് സംസാരിക്കുന്നതുപോലെ മധുരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
പ്രതിപാലയ മേ യാവത് സ്വവൃത്താന്തം സ്മരാമ്യ് അഹമ് । കഥയിഷ്യാമി തേ പശ്ചാത് പാശ്ചാത്യം വൃത്തമ് ആത്മനഃ
ഞാൻ എന്റെ കഥ മുഴുവനും ഓർമ്മിക്കാൻ കുറച്ച് സമയം തരിക; അതിനുശേഷം എന്റെ ജീവിതത്തിലെ പിന്നീടുള്ള സംഭവങ്ങൾ ഞാൻ നിന്നോട് പറയാം.
ഇത്യ് ഉക്ത്വാ ചിന്തയിത്വാശു സ യഥാവൃത്തമ് അക്ഷതമ് । സ്മൃതവാന് സായമ് അഹ്നീവ സമാചരിതമ് ആത്മനഃ
അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഉടൻ തന്നെ ആലോചിച്ചു, പിന്നെ തന്റെ ജീവിതത്തിൽ സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങൾ, ഒരു മനുഷ്യൻ വൈകുന്നേരം ദിവസം ഓർക്കുന്നതുപോലെ, വ്യക്തമായി ഓർമ്മിച്ചു.
മാമ് അഥോവാച വചനം ചാരു ചന്ദ്രാംശുശീതലമ് । ആഹ്ലാദകമ് അനിന്ദ്യം ച നിരവദ്യം സുഖോദയമ്
പിന്നീട് അവൻ എന്നോട് ചന്ദ്രപ്രകാശംപോലെ തണുപ്പും ആനന്ദവും നിറഞ്ഞ, കുറ്റമറ്റതും ഹൃദയത്തിൽ സന്തോഷം ഉണർത്തുന്നതുമായ മധുരവാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
അധുനാ ത്വം മയാ ബ്രഹ്മന് പരിജ്ഞാതോ ഽഭിവാദയേ । അതിക്രമോ ഽയം ക്ഷന്തവ്യസ് സ്വഭാവോ ഹി സതാം ക്ഷമാ
ഇപ്പോള് ഞാന് നിന്നെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു, ബ്രാഹ്മണാ, ആദരപൂര്വം വന്ദനം അര്പ്പിക്കുന്നു. ഈ തെറ്റിന് ക്ഷമിക്കണം, കാരണം ക്ഷമയാണ് നല്ലവരുടെ സ്വഭാവം.
മുനേ ചിരമ് അഹം ഭ്രാന്തോ ദേവോപവനഭൂമിഷു । ഭോഗാമോദവിമോഹേഷു ഷട്പദḫ പദ്മിനീഷ്വ് ഇവ
മഹര്ഷേ, ദേവതകളുടെ തോട്ടങ്ങളില് ഞാന് ദീര്ഘകാലം സഞ്ചരിച്ചു, ആനന്ദത്തിലും ഭോഗങ്ങളിലും മുഴുകി, താമരകളില് തിമിര്ന്നുനടക്കുന്ന തേന്പുഴുവിനെപ്പോലെ.