ഇദം ച മാനസം ചാഹം സമ്പന്നḫ പൃഥുഭൂതലമ് । നേദം ന മാനസം ചൈവ സമ്പന്നോ വസ്തുതസ് ത്വ് അഹമ്
ഈ ലോകവും മനസ്സിൽ സൃഷ്ടിച്ച ലോകവും ഞാൻ തന്നെ സൃഷ്ടിച്ചവയാണ്; എന്നാൽ ഇവ രണ്ടും യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഇല്ല, യഥാർത്ഥത്തിൽ ഞാൻ മാത്രമാണ് സത്യമായുള്ളത്.
അമാനസം മഹീപീഠം ന സമ്ഭവതി കിഞ്ചന । യദ് അസദ് വേത്സി യത് സദ് വാ മനോമാത്രകമ് ഏവ തത്
മനസ്സില്ലാതെ ഭൂമിയിൽ ഒന്നും ഉണ്ടാകുന്നില്ല; യഥാർത്ഥമോ അസത്യമോ എന്നെന്തു കണ്ടാലും അതെല്ലാം മനസ്സിന്റെ സങ്കല്പം മാത്രമാണ്.
ചിദാകാശമ് അഹം ശുദ്ധം തസ്യ മേ ഽനന്യദ് ആത്മനഃ । യച് ചിന്മാത്രാത്മകചനം തത് സങ്കല്പാഭിധം സ്മൃതമ്
ഞാൻ ശുദ്ധമായ ചൈതന്യാകാശമാണ്; എന്നിൽ ആത്മാവിന് പുറമെ വേറൊന്നുമില്ല. ശുദ്ധമായ ചൈതന്യസ്വഭാവമുള്ളതെന്തും 'സങ്കൽപ്പം' എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
തന് മനസ് തന് മഹീപീഠം തജ് ജഗത് സ പിതാമഹഃ । സങ്കല്പപുരവദ് വ്യോമ്നി കചത്യ് ഏതന് മനോനഭഃ
അത് തന്നെയാണ് മനസ്സ്, അതാണ് ഭൂമിപീഠം, അതാണ് ലോകം, അതാണ് സ്രഷ്ടാവും. ചൈതന്യാകാശത്തിൽ സങ്കൽപ്പനഗരം പോലെ ഈ മനസ്സിന്റെ വ്യാപ്തി സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ഏവം സങ്കല്പമാത്രം മേ മനോമാത്രം തദ് ആതതമ് । ധാരണാഭ്യാസസമ്പുഷ്ടം ഭൂമണ്ഡലമ് ഇതി സ്ഥിതമ്
ഇങ്ങനെ, എനിക്ക് എല്ലാം സങ്കൽപ്പമാത്രവും മനോമാത്രവുമാണ്; ധാരണയുടെ അഭ്യാസം കൊണ്ട് ശക്തിപ്പെടുത്തപ്പെട്ടത് ഭൂമണ്ഡലമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
നേദം ഭൂമണ്ഡലം തദ് വൈ തദന്യദ് ധി മനോമയമ് । ആകാശമാത്രകചനമ് അചേത്യം കചനം ചിതേഃ
ഈ ഭൂമണ്ഡലം യഥാർത്ഥത്തിൽ അതല്ല; ഇത് മറ്റൊന്നാണ്, മനസ്സിൽ നിന്നുള്ളത്, ആകാശത്തിൽ രൂപംകൊണ്ടത്, ജഡമായത്, ചൈതന്യത്തിനുള്ളിൽ ഉണ്ടാക്കപ്പെട്ടതാണ്.
തദ് ഏവാകാശമാത്രാത്മ തഥാഭൂതം ചിരസ്ഥിതേഃ । ഇദമ്പ്രത്യയലബ്ധത്വാന് മാനസത്വം സമുജ്ഝതി
ആകാശം മാത്രമായ അതു ദീർഘകാലം അങ്ങനെ നിലകൊള്ളുന്നു; പക്ഷേ, ഇതാണെന്നു മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ മാനസികസ്വഭാവം ഇല്ലാതാകുന്നു.
ഇദം സ്ഥിരം സുകഠിനം വിതതം ഭൂമിമണ്ഡലമ് । അസ്തീതി ജായതേ ബുദ്ധിര് വ്യോമ്ന്യ് ഏവ ചിരവേദനാത്
ഈ ഭൂമണ്ഡലം സ്ഥിരവും കഠിനവും വ്യാപിച്ചതുമായതുകൊണ്ട്, ദീർഘകാലം കാണുന്നതിന്റെ ഫലമായി ആകാശത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ 'ഇത് ഉണ്ട്' എന്ന ധാരണ ഉണരുന്നു.
ന്യായേനേദമ് ഇവാനേന തത് സ്ഥിതം വസുധാതലമ് । ഇദം ന ചൈവമ് ഏവാദ്യ സര്ഗസ്യാദാവ് ഉപാഗതമ്
ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ചാൽ ഈ ഭൂതലം ഉറപ്പുള്ളതുപോലെ തോന്നുന്നു; എന്നാൽ സൃഷ്ടിയുടെ ആദിയിൽ ഇത് ഇങ്ങനെ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
യഥാ സ്വപ്നേ പുരത്വേന ചിദ് ഏവ വ്യോമ്നി ഭാസതേ । തഥാ ചിദ് ഏവ സര്ഗാദാവ് ഇദം ജഗദ് ഇതി സ്ഥിതാ
സ്വപ്നത്തിൽ ശുദ്ധബോധം തന്നെ നഗരമായി ആകാശത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതുപോലെ, സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭത്തിൽ ഈ ലോകം എന്നത് ശുദ്ധബോധം തന്നെയാണ്.
വിദ്ധി ചിദ്രൂപബാലസ്യ മനോരാജ്യം ജഗത്ത്രയമ് । മഹീതലാദികം ദൃശ്യമ് ഇദം സര്ഗം ച സര്വദാ
ചൈതന്യസ്വഭാവമുള്ള ബാലന്റെ മനസ്സിന്റെ രാജ്യമാണ് ഈ മൂന്ന് ലോകങ്ങളും. ഭൂമിയെയും മറ്റും ഉള്പ്പെടെ കാണുന്ന സൃഷ്ടി എല്ലാം എപ്പോഴും മനസ്സിന്റെ പ്രതിഫലനമാണ്.
ചിദ്രൂപസ്യാത്മനോ നാന്യസ് സങ്കല്പസ് തന്മയം ജഗത് । വസ്തുതസ് തു ന പിണ്ഡാത്മ ന സത്യാത്മ ന ഭാസുരമ്
ചൈതന്യസ്വരൂപനായ ആത്മാവിന് വേറൊരു ആഗ്രഹമില്ല; ഈ ലോകം അതില് നിന്നുമാത്രമാണ്. യാഥാര്ത്ഥ്യത്തില് ഇതിന് ഘടനയോ സത്യസ്വഭാവമോ പ്രകാശമോ ഇല്ല.
ദൃശ്യമ് അസ്ത്യ് അപരിജ്ഞാതം പരിജ്ഞാതം ന വിദ്യതേ । പരിജ്ഞാനം തദ് ഏവാസ്യ ശൃണോഷി യദ് ഇദം ചിരമ്
കാണുന്നതൊക്കെ അറിയപ്പെടാത്തതായിരിക്കുമ്പോഴാണ് നിലനില്ക്കുന്നത്; അറിഞ്ഞുകഴിഞ്ഞാല് അതിനെ കണ്ടെത്താനാവില്ല. നീ ഇതുവരെ കേട്ടത് അതേ അറിവാണ്.
സര്വം ചിന്മാത്രമ് ആകാശം പ്രകചത്യ് ആത്മനാത്മനി । ഭൂമണ്ഡലാത്മ ദൃശ്യാത്മ ദ്വൈതൈക്യാഭ്യാം വിവര്ജിതമ്
എല്ലാം ശുദ്ധചൈതന്യമാണ്, ആകാശംപോലെ, ആത്മാവില് നിന്നു ആത്മാവിലേക്കു പ്രകാശിക്കുന്നു; ഭൂമിയുടെ സ്വഭാവവും കാണുന്നതിന്റെ സ്വഭാവവും ഇല്ല, ദ്വൈതവും ഏകതയും അതില് ഇല്ല.
മണിര് യഥാ സ്വഭാവേന ശുക്ലപീതാദികാസ് ത്വിഷഃ । അകുര്വന്ന് ഏവ കുരുതേ ചിദാകാശസ് തഥാ ജഗത്
ഒരു മണി സ്വഭാവത്താൽ വെളുപ്പ്, മഞ്ഞ, മറ്റു നിറങ്ങൾ പുറത്തുകൊണ്ടുവരുന്നതുപോലെ, യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒന്നും ചെയ്യാതിരുന്നിട്ടും, അതുപോലെ തന്നെ, ചൈതന്യത്തിന്റെ ആകാശം ലോകമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
യതോ ന കിഞ്ചിത് കുരുതേ ന ച രൂപം സമുജ്ഝതി । തസ്മാന് ന മാനസം നേദം കിഞ്ചിദ് അസ്തി മഹീതലമ്
അത് ഒന്നും ചെയ്യുന്നില്ല, അതിന്റെ രൂപം ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുമില്ല. അതിനാൽ, ഈ ഭൂമി അല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊന്നും മനസ്സിന്റെ സൃഷ്ടിയല്ല; ഇവിടെ യാതൊന്നും യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഇല്ല.
മഹീതലമ് ഇവാഭാതി ചിദ്വ്യോമൈവ നിരന്തരമ് । ആത്മന്യ് ഏവാതലം വ്യോമ യഥാമലതലം സ്ഥിതമ്
ഭൂമി പോലെ തോന്നുന്നതെല്ലാം സത്യത്തിൽ ചൈതന്യത്തിന്റെ അക്ഷയമായ ആകാശം മാത്രമാണ്; ആത്മാവിൽ തന്നെ ഭൂമിയും ആകാശവും, ഒരു മിനുക്കിയ തലയണപോലെ, നിലകൊള്ളുന്നു.
സ്വഭാവമാത്രകചനം തത് തദാ മേ തഥാ സ്ഥിതമ് । ഭൂമണ്ഡലമ് ഇവാത്യച്ഛം ഖമ് ഏവ വിതതാന്തരമ്
അന്നത്തെ അവസ്ഥയിൽ, എല്ലാം അതിന്റെ സ്വഭാവത്തിന്റെ പ്രകാശമായിട്ടായിരുന്നു നിലകൊണ്ടിരുന്നത്; ഭൂമണ്ഡലത്തെപ്പോലെ അത്യന്തം തെളിഞ്ഞതും, ആകാശത്തിന്റെ വ്യാപ്തിയും മാത്രമായിരുന്നു.
ഇദം ഭൂമണ്ഡലം തച് ച ദ്വയമ് ഏതന് മഹാചിതേഃ । സ്വരൂപമ് ഏവ കചതി തവ സ്വപ്നപുരം യഥാ
ഈ ഭൂമിയും അതിന്റെ വലയം രണ്ടും വലിയ ചൈതന്യത്തിന്റെ സ്വഭാവമാണ്; അവ നിന്റെ സ്വപ്നനഗരം പോലെ തന്നെ പ്രകാശിക്കുന്നു.
ചിരകാലപ്രത്യയതസ് സ്ഥിരമ് ഇത്യ് അവഗമ്യതേ । പരിജ്ഞാതം യഥാഭൂതം ചിദ്വ്യോമൈവ നിരന്തരമ്
ദീർഘകാല വിശ്വാസം കൊണ്ടാണ് ഇതിനെ സ്ഥിരമാണെന്ന് കരുതുന്നത്; എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ എല്ലാം അനന്തമായ ചൈതന്യാകാശം മാത്രമാണ്.
ഇദമ് ആകാശമാത്രാത്മ തദ് അപ്യ് ആകാശമാത്രകമ് । അജ്ഞാനാന് ന പരിജ്ഞാനാജ് ജ്ഞാനാന് നേദം ന തത് ക്വചിത്
ഇത് ശുദ്ധമായ ആകാശം മാത്രമാണ്, അതും ആകാശം തന്നെയാണ്; അജ്ഞാനത്താൽ മാത്രമാണ് വ്യത്യാസം തോന്നുന്നത് — ജ്ഞാനത്തോടെ ഇതും അതും എവിടെയും ഇല്ല.
ത്രൈലോക്യഭൂതജാലാനാം കാലത്രിതയഭാവിനാമ് । സമ്ഭ്രമസ്വപ്നസങ്കല്പമനോരാജ്യദശാസ്ഥിതൌ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെ ജീവികളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ, മൂന്നു കാലങ്ങളിലും നിലനിൽക്കുന്നവ, അവർക്കുള്ള അവസ്ഥ ആശങ്ക, സ്വപ്നം, ഭാവന, മനസ്സിൽ സൃഷ്ടിച്ച രാജ്യം എന്നിവയിലാണു.
ഭൂതാനി ച ഭവിഷ്യന്തി വര്തമാനാനി യാനി ച । ഭൂമണ്ഡലാനി താന്യ് അങ്ഗ സത്താസാമാന്യതാങ്ഗതഃ
എല്ലാ ജീവികളും—ഇനിയും ഉണ്ടാകാനിരിക്കുന്നവയും, ഇപ്പോൾ ഉള്ളവയും, മുമ്പ് ഉണ്ടായവയും—എല്ലാ ഭൂമണ്ഡലങ്ങളും, പ്രിയനായവാ, ഒരേ ജീവതിന്റെ സാരമായതുകൊണ്ടാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്.
അഹമ് ഏവ സമഗ്രാണി തേഷാമ് അന്തര്ഗതാന്യ് അപി । തേന താന്യ് അനുഭൂതാനി തഥാ ദൃഷ്ടാനി ചാഖിലമ്
ഞാനാണ് ഇവയൊക്കെയും, അവയുടെ ഉള്ളിലുമുള്ളതും. അതുകൊണ്ടാണ് ഇവയെല്ലാം ഞാൻ അനുഭവിക്കുകയും കാണുകയും ചെയ്യുന്നത്.
ചിന്മാത്രമ് ഏതദ് അജരം പദമ് ആത്മതത്ത്വം ശുദ്ധാത്മതാമ് അജഹദ് അങ്ഗഗതം ബിഭര്തി । സര്വം യഥാസ്ഥിതമ് ഇദം ജഗതാം തു ഭേദം ബുദ്ധം സദ് അങ്ഗ ന ബിഭര്തി തു കിഞ്ചനാപി
ഇത് ശുദ്ധമായ ചൈതന്യമാണ്, വൃദ്ധിയില്ലാത്ത അവസ്ഥ, ആത്മാവിന്റെ സാരം, ശുദ്ധാത്മാവിനെ അവയുടെ അവയവങ്ങളിൽ വിട്ടുനിൽക്കാതെ ധരിക്കുന്നതും. ഈ ലോകം അതിന്റെ സ്ഥിതിയിൽ തന്നെയാണ്, എന്നാൽ ജ്ഞാനികൾക്ക് അതിൽ യാതൊരു ഭേദവും തോന്നുന്നില്ല.
അനന്തരം വദ ബ്രഹ്മഞ് ജഗന്തി ഭവതാ തദാ । ഭൂമണ്ഡലാനാം ഹൃദയേ കച്ചിത് ദൃഷ്ടാനി വാ ന വാ
അടുത്തതായി പറയൂ, ബ്രഹ്മനേ, അപ്പോൾ ഭൂമണ്ഡലങ്ങളുടെ ഹൃദയത്തിൽ ലോകങ്ങൾ നിനക്ക് കാണാനായോ, അല്ലയോ?
പരാത്മജാഗ്രത്സ്വപ്നോര്വീമണ്ഡലൌഘാത്മനാ മയാ । തതോ ഽനുഭൂതം ഹൃദയേ ദൃഷ്ടം ച പരയാ ദൃശാ
പരമാത്മാവായ ഞാനാണ് ജാഗ്രതയും സ്വപ്നലോകവും, അവയിലെ അനേകം ലോകങ്ങളെയും ഹൃദയത്തിൽ അനുഭവിക്കുകയും പരമമായ ദൃഷ്ടിയാൽ കാണുകയും ചെയ്തത്.
യാവത് തഥൈവ സര്വത്ര ജഗജ്ജാലമ് അവസ്ഥിതമ് । സര്വം ദൃശ്യമയം ശാന്തമ് അപി ദ്വൈതമയാത്മകമ്
അത് പോലെ തന്നെ എല്ലായിടത്തും ഈ ലോകജാലം നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു; കാണുന്നതൊക്കെയും ശാന്തവും, എന്നാൽ ഇരട്ടത്വം ഉള്ളതുമാണ്.
ജഗന്തി സന്തി സര്വത്ര സര്വത്ര ബ്രഹ്മ സംസ്ഥിതമ് । സര്വം ശൂന്യം പരം ശാന്തം സര്വമ് ആരമ്ഭമന്ഥരമ്
ലോകങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും ഉണ്ട്, ബ്രഹ്മവും എല്ലായിടത്തും നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു; എല്ലാം ശൂന്യവും പരമമായ ശാന്തിയും നിറഞ്ഞതുമാണ്, എല്ലാം ആരംഭിക്കാൻ വൈകുന്നതാണ്.
സര്വത്രൈവാസ്തി പൃഥ്വ്യാദി സ്ഥൂലം തച് ച ന കിഞ്ചന । ചിദ്വ്യോമൈവ യഥാ സ്വപ്നപുരം പരമ് അജം ന തത്
എല്ലായിടത്തും ഭൂമി മുതലായ സ്ഥൂലവസ്തുക്കൾ കാണാം, പക്ഷേ അവ യാഥാർത്ഥത്തിൽ ഒന്നുമല്ല; അതെല്ലാം ചൈതന്യത്തിന്റെ ആകാശംപോലെയാണ്, സ്വപ്നനഗരിയെപ്പോലെ, പരമവും ജനനം ഇല്ലാത്തതുമാണ്, അതല്ല മറ്റൊന്നും.