തതോ രന്ധ്രദ്വയേനാഹമ് അപശ്യം യത് തദ് അസ്തി ഖമ് । യാഭ്യാമ് അപശ്യം രന്ധ്രാഭ്യാം ത ഇമേ ലോചനേ സ്ഥിതേ
അപ്പോൾ ആ രണ്ട് തുറവുകളിലൂടെ ഞാൻ ആകാശം എന്നുള്ളത് കണ്ടു. ആ രണ്ട് തുറവുകൾ വഴി ഞാൻ കണ്ടത് ഇവയാണ്, ഇവയാണ് കണ്ണുകൾ.
തതẖ കിഞ്ചിച് ഛൃണോമീതി സംവിദ് അഭ്യുദിതാ മമ । തതẖ കിഞ്ചിന് മനാങ്മാത്രഝാങ്കാരം ശ്രുതവാന് അഹമ്
അതിനുശേഷം ഞാൻ എന്തോ കേട്ടു; അപ്പോൾ എനിക്ക് ബോധം ഉണർന്നു. പിന്നെ ഞാൻ വളരെ സൂക്ഷ്മമായ ഒരു ശബ്ദം മാത്രം കേട്ടു.
ആധ്മാതസ്യേവ ശങ്ഖസ്യ ശബ്ദം വ്യോമ്നസ് സ്വഭാവജമ് । യാഭ്യാമ് അഹമ് അഥാശ്രൌഷം ത ഇമേ ശ്രവണവ്രണേ
ഫൂക്കിയ ശംഖത്തിന്റെ ശബ്ദം പോലെ, ആകാശത്തിൽ സ്വാഭാവികമായ ശബ്ദം ഞാൻ ആ രണ്ട് തുറവുകളിലൂടെ കേട്ടു; അവയാണ് ചെവികൾ.
പ്രദേശാഭ്യാം വിചരതാ മരുതാവിരതസ്വനമ് । സ്പര്ശസംവേദനം കിഞ്ചിദ് അഹമ് അത്രാനുഭൂതവാന്
പ്രദേശങ്ങളിൽ കാറ്റ് സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ തുടർച്ചയായ ശബ്ദം ഉണ്ടായിരുന്നു; അവിടെ ഞാൻ സ്പർശം എന്ന അനുഭവം കുറെ നേരം അനുഭവിച്ചു.
തത്സംവേദനമാത്രാത്മ സോ ഽയം വായുര് ഇതി സ്മൃതഃ । സ്പര്ശനേന്ദ്രിയതന്മാത്രമ് അസദ് ഏവേതി സത് സ്ഥിതമ്
അത് അനുഭവിക്കുന്ന ബോധം കൊണ്ടാണ് ഈ വായുവിനെ 'വായു' എന്നു വിളിക്കുന്നത്. സ്പർശം അനുഭവിക്കുന്ന അതിന്റെ സൂക്ഷ്മത്വം യാഥാർത്ഥ്യമല്ലെങ്കിലും അതിന്റെ സത്ത ഇവിടെ ഉറപ്പാണ്.
ആസ്വാദസംവിദ് യാഭൂന് മേ തദ് ആസ്വാദ്യരസേന്ദ്രിയമ് । ഘ്രാണാന് മേ ഘ്രാണതന്മാത്രമ് ഉദിതം വ്യോമരൂപിണഃ । ഇത്ഥം ന കിഞ്ചിത് സമ്പന്നം സര്വം സമ്പന്നമ് അത്ര മേ
രുചി അറിയുന്ന ബോധം എന്നിൽ ഉദിച്ചു, അതാണ് രുചി അനുഭവിക്കാൻ ഉള്ളി ആയി. എന്റെ മൂക്കിൽ നിന്ന് ഗന്ധത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മത്വം, ആകാശസ്വഭാവമുള്ളത്, ഉദിച്ചു. ഇങ്ങനെ, യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഒന്നും സിദ്ധിച്ചില്ലെങ്കിലും, എന്നെ സംബന്ധിച്ച് എല്ലാം സിദ്ധിച്ചുപോയി.
ഏവമ് ഇന്ദ്രിയതന്മാത്രജാലം ചേതന്ന് അഹം സ്ഥിതഃ । യാവത് താവദ് വിദḫ പഞ്ച ബലാദ് ഇവ മമോദിതാഃ
ഇങ്ങനെ, ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ സൂക്ഷ്മത്വങ്ങളിൽ ഞാൻ നിലകൊണ്ടു. അത്രത്തോളം ഞാൻ അങ്ങനെ നിലകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, അഞ്ചു ഇന്ദ്രിയങ്ങളും എന്നിൽ ശക്തിയായി ഉദിച്ചു.
ശബ്ദരൂപരസസ്പര്ശഗന്ധമാത്രശരീരികാഃ । അനാകാരാസ് തഥാനാമ്ന്യẖ ഖരൂപിണ്യോ ഭ്രമാത്മികാഃ
ശബ്ദം, രൂപം, രസം, സ്പർശം, ഗന്ധം എന്നിങ്ങനെ മാത്രം ഉള്ള ശരീരങ്ങൾ രൂപരഹിതവും പേരില്ലാത്തതും ആകാശസ്വഭാവമുള്ളതും മായയിലൂടെയാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്.
ഏവംരൂപമ് അഹം ജാലം ഭാവയന് യത് തദാ സ്ഥിതഃ । തദ് അഹങ്കാര ഇത്യ് അദ്യ കഥ്യതേ ത്വാദൃശൈര് ജനൈഃ
ഈ 'ഞാൻ' എന്ന ഭാവത്തിന്റെ വല ചിന്തിച്ച് അതിൽ നിലകൊള്ളുമ്പോൾ, അതാണ് ഇപ്പോൾ നിങ്ങളെപ്പോലുള്ളവർ അഹങ്കാരം എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
ഏഷ ഏവ ഘനീഭൂതോ ബുദ്ധിര് ഇത്യ് അഭിധീയതേ । സാഥ ബുദ്ധിര് ഘനീഭൂതാ മന ഇത്യ് അഭിധീയതേ
ഇതേ ഭാവം കൂടുതൽ ദൃഢമാകുമ്പോൾ അതിനെ ബുദ്ധി എന്നു പറയുന്നു; ആ ബുദ്ധി ഇനിയും ദൃഢമാകുമ്പോൾ അതിനെ മനസ്സ് എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
അന്തẖകരണരൂപẖ ഖമ് ഏവ തത്രാഹമ് ആസ്ഥിതഃ । ആതിവാഹികദേഹാത്മാ ചിന്മയവ്യോമരൂപവാന്
അന്തരംഗം സ്വയം ആകാശംപോലെയാണ്; അവിടെ ഞാൻ സൂക്ഷ്മശരീരത്തിന്റെ ആത്മാവായി, ചൈതന്യമായ ആകാശസ്വരൂപിയായി നിലകൊള്ളുന്നു.
പവനാദ് അപ്യ് അഹം ശൂന്യẖ കേവലാകാശമാത്രകമ് । സര്വേഷാമ് ഏവ ഭാവാനാം ശൂന്യാകൃതിര് അരോധകഃ
വായുവിനേക്കാൾ സൂക്ഷ്മമായവൻ ഞാൻ, ശുദ്ധമായ ആകാശം മാത്രം; എല്ലാ വസ്തുക്കൾക്കും ശൂന്യസ്വരൂപം, യാതൊരു തടസ്സവുമില്ലാത്തവൻ.
അഥൈനം ഭാവയന്ന് അഹം യദാ തത്ര സ്ഥിരം സ്ഥിതഃ । തദാഹം ദേഹവാന് പുഷ്ട ഇതി മേ പ്രത്യയോ ഽഭവത്
അപ്പോള് ഞാന് ഇതിനെക്കുറിച്ച് ആലോചിച്ച് അവിടെ ഉറപ്പോടെ നില്ക്കുമ്പോള്, 'ഞാന് ശരീരമുള്ളവനും പോഷിതനുമാണ്' എന്ന ഉറച്ച വിശ്വാസം എന്നിൽ ഉണർന്നു.
തേനാഹം പ്രത്യയേനാഥ ശബ്ദം കര്തും പ്രവൃത്തവാന് । ശൂന്യ ഏവ യഥാ സുപ്തസ് സ്വപ്നോഡ്ഡീനോ നരോ രവമ്
അവിടെ ആ വിശ്വാസത്തോടെ, ഞാൻ ശബ്ദം ഉണർത്താൻ തുടങ്ങി. ശൂന്യത്തിൽ ഉറങ്ങുന്ന ഒരാൾ സ്വപ്നത്തിൽ നിലവിളിക്കുന്നതുപോലെ.
അഥ പൂര്വം കൃതശ് ശബ്ദോ ബാലേനേവ തദ് ഓം ഇതി । തതസ് സ ഏഷ ഓങ്കാര ഇതി നീതḫ പുനḫ പ്രഥാമ്
ആദ്യമായി, ഒരു കുഞ്ഞുപോലെ, 'ഓം' എന്ന ശബ്ദം ഉരുത്തിരിഞ്ഞു. പിന്നെ അതേ ശബ്ദം വീണ്ടും 'ഓം' എന്ന അക്ഷരമായി ഉറപ്പിച്ചു.
തതസ് സ്വപ്നേ നരേണേവ യത് കിഞ്ചിദ് ഗദിതം മയാ । തദ് ഏതദ് വിദ്ധി വാചം ത്വം പശ്ചാന് നീതാം പ്രഥാമ് ഇഹ
പിന്നീട്, സ്വപ്നത്തിൽ ഞാൻ പറഞ്ഞതെന്തെങ്കിലും, മനുഷ്യൻപോലെ, അതാണ് ഇവിടെ ലോകത്തിൽ വാക്കായി സ്ഥാപിതമായതെന്ന് നീ അറിയണം.
ബ്രഹ്മൈവ സോ ഽസ്മി സമ്പന്നസ് സൃഷ്ടേẖ കര്താ ജഗദ്ഗുരുഃ । തതോ മനോമയേനൈവ കല്പിതാസ് സൃഷ്ടയോ മയാ
ഞാനാണ് ബ്രഹ്മം, എല്ലാം നേടിയവൻ, സൃഷ്ടിയുടെ സ്രഷ്ടാവും ലോകത്തിന് ഗുരുവുമാണ് ഞാൻ. അതുകൊണ്ട്, ഈ സൃഷ്ടികൾ എല്ലാം എന്റെ മനസ്സിലൂടെ ഞാൻ തന്നെ സങ്കൽപ്പിച്ചവയാണ്.
ഏവമ് അസ്മി സമുത്പന്നോ ന തു ജാതോ ഽസ്മി കിഞ്ചന । ദൃഷ്ടവാന് അസ്മി ബ്രഹ്മാണ്ഡം തന് ന കിഞ്ചന കുത്രചിത്
ഇങ്ങനെ ഞാൻ ഉദിച്ചുവെന്നു തോന്നുന്നു, പക്ഷേ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒന്നായിട്ടും ഞാൻ ജനിച്ചിട്ടില്ല. ഞാൻ ബ്രഹ്മാണ്ഡം കണ്ടിട്ടുണ്ട്, പക്ഷേ അതും എവിടെയും ഒന്നുമല്ല.
ഏവം ജഗതി സമ്പന്നേ മമൈതസ്മിന് മനോമയേ । ന കിഞ്ചിത് തത്ര സമ്പന്നം തച് ഛൂന്യം വ്യോമ കേവലമ്
ഇങ്ങനെ, ഈ ലോകം എന്റെ മനസ്സിൽ പ്രത്യക്ഷമാകുമ്പോൾ, അതേ മനസ്സിൽ യാഥാർത്ഥത്തിൽ ഒന്നും സംഭവിച്ചിട്ടില്ല — അവിടെ ശൂന്യവും വിശുദ്ധമായ ആകാശവും മാത്രമേയുള്ളൂ.
ഇത്ഥം സംശൂന്യമ് ഏവേദം സര്വം വേദനമാത്രകമ് । ന മനാഗ് അപി സന്ത്യ് ഏതേ ഭാവാḫ പൃഥ്വ്യാദയẖ കില
ഇങ്ങനെ, ഈ എല്ലാം ശരിക്കും ശൂന്യമാണ്, ബോധം മാത്രമാണ് അവയുടെ സ്വഭാവം. ഭൂമി മുതലായ ഇവയൊന്നും യാഥാർത്ഥത്തിൽ എങ്കിലും ഇല്ല.
ജഗന്മൃഗതൃഡമ്ബൂനി ഭാന്തി സംവിദി സംവിദഃ । ന ബാഹ്യമ് അസ്തി നാബാഹ്യം ഖേ തദ് വ്യോമ തഥാ സ്ഥിതമ്
ലോകം മരുഭൂമിയിലെ മൃഗതൃഷ്ണജലങ്ങൾപോലെ മനസ്സിനുള്ളിൽ മനസ്സിനായി മാത്രം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. പുറത്തു ഒന്നുമില്ല, അകത്തും ഒന്നുമില്ല — ആ ശൂന്യത്തിൽ അതെങ്ങനെയോ നിലകൊള്ളുന്നു.
മരൌ നാസ്ത്യ് ഏവ സലിലം സംവിത് പശ്യതി തത് തഥാ । നിര്മൂലമ് അന്തസ്സന്തപ്താ സ്വസമ്ഭ്രമവതീ ഭ്രമമ്
മരുഭൂമിയിൽ യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ വെള്ളമില്ലെങ്കിലും മനസ്സ് അതിനെ കാണുന്നു. അതുപോലെ, ആന്തരികമായി ഉരുകുന്ന, അടിത്തറയില്ലാത്ത മനസ്സ് സ്വന്തം ഭ്രമത്തിൽ തന്നെ ചുറ്റിക്കറങ്ങുന്നു.
നാസ്ത്യ് ഏവ ബ്രഹ്മണി ജഗത് സംവിത് പശ്യതി തത് തഥാ । നിര്മൂലമ് ഏവ സംവിത്ത്വാദ് ഏവ ഭ്രാന്തേശ് ച സമ്ഭ്രമമ്
ബ്രഹ്മണിൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ ലോകമില്ല, പക്ഷേ മനസ്സ് അതിനെ അങ്ങനെ കാണുന്നു. അതിന് അടിത്തറയില്ല, മനസ്സിൽ നിന്നുമാണ് അതും ഭ്രമത്തിന്റെ അശാന്തിയിൽ നിന്നുമാണ് അതിന്റെ ഉത്ഭവം.
അസദ് ഏവേദമ് ആഭാതി ഹൃദ്യ് ഏവ ജഗദ് ആതതമ് । സങ്കല്പനമനോരാജ്യകഥാസ്വപ്നപുരാദിവത്
ഹൃദയത്തിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ ലോകം യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ അസത്താണ്, മനസ്സിന്റെ കെട്ടുകഥകളെയും സ്വപ്നങ്ങളെയും പഴയ കഥകളെയും പോലെ മാത്രം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
പാര്ശ്വസുപ്തജനസ്വപ്നസ് തച്ചിത്താവേശനം വിനാ । യഥാ ന കിഞ്ചിത് തച്ചിത്താവേശനാത് ത്വ് അനുഭൂയതേ
പക്കത്തു കിടക്കുന്നവന്റെ സ്വപ്നം അവന്റെ മനസ്സിൽ പ്രവേശിക്കാതെ നമുക്ക് അനുഭവിക്കാനാവില്ലല്ലോ; അതുപോലെ, ആ മനസ്സിൽ പ്രവേശിക്കാതെ ഒന്നും അനുഭവിക്കാൻ കഴിയില്ല.
തഥാ ന കിഞ്ചിത് ഏവേദം ചിത്താവേശേന വേദ്യതേ । ആദര്ശബിമ്ബിതാകാരം ദൃഷ്ടമ് അപ്യ് അന്യഥാ ത്വ് അസത്
ഇവിടെയുള്ളതൊന്നും മനസ്സിൽ ലയിച്ചില്ലെങ്കിൽ നമുക്ക് അറിയാൻ കഴിയില്ല; കണ്ണാടിയിൽ പ്രതിഫലനം കാണുന്ന രൂപം പോലും, അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ യാഥാർത്ഥ്യമല്ല.
ആധിഭൌതികഭാവേന നേത്രേണ യദി ലക്ഷ്യതേ । തത് തന് ന ദൃശ്യതേ കിഞ്ചിദ് ഗിരിര് ഏവോപദൃശ്യതേ
ദേഹികമായ നിലയിൽ, കണ്ണിലൂടെ നോക്കിയാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒന്നും കാണുന്നില്ല; അപ്പോൾ കാഴ്ചയിൽ കാണുന്നത് പർവ്വതം മാത്രമാണ്.
ആതിവാഹികദേഹേന പരബോധദൃശാ യദി । പ്രേക്ഷ്യതേ ദൃശ്യതേ സര്ഗḫ പരമാത്മൈവ വാമലഃ
ഉയർന്ന ജ്ഞാനത്തിന്റെ കാഴ്ചയോടെ സൂക്ഷ്മശരീരത്തിൽ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ, കാണുന്നത് സൃഷ്ടി തന്നെയാണ്; അതും ശുദ്ധമായ പരമാത്മാവാണ്.
സര്വത്ര സര്ഗനിര്മാണം പ്രജ്ഞാലോകേന ലക്ഷ്യതേ । ബ്രഹ്മാത്മൈവാന്യഥാ ത്വ് ഏതന് ന കിഞ്ചിദ് അപി ലക്ഷ്യതേ
എവിടെയും സൃഷ്ടിയുടെ രൂപം ജ്ഞാനത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ മാത്രം കാണാൻ കഴിയും; അതല്ലാതെ ബ്രഹ്മസ്വരൂപമായ ആത്മാവിനെക്കാൾ മറ്റൊന്നും കാണപ്പെടുന്നില്ല.
യത് പശ്യത്യ് അവദാതാ ധീസ് സോപപത്തിവിചാരണാ । ന തന് നേത്രൈസ് ത്രിഭിശ് ശര്വോ നേന്ദ്രോ നേത്രശതൈര് അപി
ശുദ്ധമായ ബുദ്ധി യോഗ്യമായ വിവേചനത്തോടെയും ചിന്തയോടെയും കാണുന്നതെന്താണോ, അതു മൂന്നു കണ്ണുള്ള ശിവനും നൂറു കണ്ണുള്ള ഇന്ദ്രനും പോലും കാണാൻ കഴിയില്ല.