ക്വചിത് കിഞ്ചിദ് അസഞ്ജാതസുരം സഞ്ജാതദാനവമ് । ക്വചിത് കിഞ്ചിത് കൃതയുഗാചാരസജ്ജനഭൂതകമ്
ചിലിടങ്ങളിൽ ദേവന്മാർ ഇല്ലാതെ അസുരന്മാർ മാത്രം ഉദിച്ചിരിക്കുന്നു; മറ്റുചിലിടങ്ങളിൽ കൃതയുഗത്തിലെ നല്ലവരുടെ രീതികൾ പാലിക്കുന്ന സജ്ജനന്മാർ ഉണ്ട്.
ക്വചിത് കിഞ്ചിത് കലിയുഗാചാരദുര്ജനഭൂതകമ് । ക്വചിത് കിഞ്ചിത് കല്പകാലമധ്യസംസ്ഥിതിസുസ്ഥിതമ്
ചിലിടങ്ങളിൽ കലിയുഗത്തിലെ ദുഷ്ടന്മാർ അവരുടെ രീതികൾ അനുസരിച്ച് ജീവിക്കുന്നു; മറ്റുചിലിടങ്ങളിൽ ഒരു കല്പത്തിന്റെ മധ്യഭാഗത്ത് നന്നായി നിലകൊണ്ട ലോകം ഉണ്ട്.
ക്വചിത് കിഞ്ചിത് പുരവ്യൂഹദൈത്യസങ്ഗരദുസ്തരമ് । ക്വചിത് കിഞ്ചിന് മഹാശൈലജാലനിര്വിവരാവനി
ചിലിടങ്ങളിൽ നഗരങ്ങൾ ദൈത്യസേനകളുടെ യുദ്ധം കൊണ്ടു കടക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവയാണ്; മറ്റുചിലിടങ്ങളിൽ വലിയ പർവ്വതശ്രേണികളും തടസ്സമില്ലാത്ത ഭൂമിയും കാണാം.
ക്വചിത് കിഞ്ചിദ് അസമ്പന്നസര്ഗമ് ഏകാമ്ബുജോദ്ഭവമ് । ക്വചിത് കിഞ്ചിജ് ജരാമൃത്യുമുക്തഭൂതലമാനവമ്
ചിലിടങ്ങളിൽ സൃഷ്ടി പൂർണ്ണമല്ല, ഒരു കമലം മാത്രം ജനിച്ചിരിക്കുന്നു; മറ്റുചിലിടങ്ങളിൽ വൃദ്ധിയും മരണവും ഇല്ലാത്ത മനുഷ്യർ ഉള്ള ഭൂമി ഉണ്ട്.
ക്വചിത് കിഞ്ചിദ് അസഞ്ജാതചന്ദ്രശൂന്യശിരശ്ശിവമ് । അനിര്മഥിതദുഗ്ധാബ്ധിമൃത്യുമത്സുരപൂരിതമ്
ചിലിടങ്ങളിൽ, അപ്രത്യക്ഷമായ ചന്ദ്രനില്ലാത്ത തലയും, ഇനിയും കുലുക്കപ്പെടാത്ത പാൽക്കടലും, മരണത്താൽ സ്പർശിക്കപ്പെടാത്ത ദേവന്മാർ നിറഞ്ഞതുമായ ഒരു ശുഭമായ സ്ഥിതിയുണ്ട്.
അസഞ്ജാതാമൃതാശ്വേഭവൈദ്യാഗകമലാവിഷമ് । ശുക്രാമരമഹാവിദ്യാനാശനോത്കസുരവ്രജമ്
അവിടെ, അമൃതം കൊണ്ടുള്ള കുതിരകൾ ഇനിയും ജനിച്ചിട്ടില്ല, ഔഷധക്കുമുദത്തിന്റെ വിഷം ഇല്ല, ശുക്രനും മറ്റുള്ളവരും ഉള്ള മഹാ വിജ്ഞാനം നശിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ദേവസംഘം അവിടെ ഇല്ല.
ക്വചിത് കിഞ്ചിച് ച ഗര്ഭാങ്ഗകര്തനോത്കസുരേശ്വരമ് । അപരിമ്ലാനധര്മത്വാത് സ്വപ്രകാശാഖിലപ്രജമ്
മറ്റൊരിടത്ത്, ജനിക്കാത്തവരുടെ അവയവങ്ങൾ വെട്ടാൻ ഉത്സുകനായ അസുരാധിപനും, ക്ഷയിക്കാത്ത ധർമ്മം കൊണ്ടു സ്വയം പ്രകാശിക്കുന്ന എല്ലാ ജീവികളും ഉണ്ട്.
ക്വചിത് കിഞ്ചിച് ച പൂര്വാന്യസന്നിവേശക്രമസ്ഥിതി । അപൂര്വവേദശാസ്ത്രാര്ഥസമാചാരവിചാരണമ്
ചിലിടങ്ങളിൽ, മുമ്പ് ഉണ്ടായതും മറ്റുള്ളതുമായ ക്രമങ്ങളുടെ നിലയും, ഇതുവരെ ഉണ്ടായിട്ടില്ലാത്ത വേദശാസ്ത്രങ്ങളുടെ അർത്ഥവും ആചാരവും പരിശോധിക്കുന്നതുമുണ്ട്.
ക്വചിത് കിഞ്ചന കല്പാന്തസങ്ക്ഷോഭാശിവസംസ്ഥിതി । ക്വചിത് കിഞ്ചിച് ച ദൈത്യൌഘവിലുണ്ഠിതസുരാലയമ്
ഒരിടത്ത്, ഒരു കാലഘട്ടം അവസാനിക്കുമ്പോള് ഉണ്ടാകുന്ന വലിയ കലഹത്തിനിടയിലും, ഒരു ഭാഗത്ത് ശുഭമായ അവസ്ഥ കാണാം; മറ്റൊരിടത്ത്, ദാനവരുടെ കൂട്ടം ദേവതകളുടെ വാസസ്ഥലങ്ങള് തകര്ത്തു കവര്ന്നിരിക്കുന്നു.
ക്വചിത് കിഞ്ചിത് സുരോദ്യാനഗായദ്ഗന്ധര്വകിന്നരമ് । ക്വചിത് കിഞ്ചിത് സമാരബ്ധഗീര്വാണാസുരസൌഹൃദമ്
ചിലഭാഗങ്ങളില്, ദിവ്യോദ്യാനങ്ങളില് ഗാന്ധര്വന്മാരും കിന്നരന്മാരും ആലാപനം ചെയ്യുന്നു; മറ്റൊരിടത്ത്, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും തമ്മില് സൗഹൃദം തുടങ്ങുന്ന അവസ്ഥയുണ്ട്.
ഭൂതഭവ്യഭവിഷ്യത്സ്ഥജഗദാഡമ്ബരം മയാ । തദാനുഭൂതം വപുഷി മഹാവിശ്വഗണാത്മനി
ഭൂതകാലം, വര്ത്തമാനകാലം, ഭാവികാലം എന്നിങ്ങനെ ലോകത്തിന്റെ മുഴുവന് കലഹവും ഞാന് മഹാവിശ്വാത്മാവായ ശരീരത്തില് അനുഭവിച്ചറിഞ്ഞു.
ഏകത്ര കല്പവിക്ഷുബ്ധപുഷ്കരാവര്തമന്ഥരമ് । ഏകത്ര സോമ്യസകലഭൂതസന്തതിസുസ്ഥിതമ്
ഒരു ഭാഗത്ത്, ഒരു കാലഘട്ടം കലഹം സൃഷ്ടിച്ച കമലപുഷ്പത്തിന്റെ ചുറ്റളവില് വലിയ ഉണർവ് കാണാം; മറ്റൊരിടത്ത്, എല്ലാ ജീവികളും സമാധാനത്തിലും ഐക്യത്തിലും നിലകൊള്ളുന്നു.
ഏകത്ര സമരക്ഷുബ്ധസുരാസുരനരേശ്വരമ് । ഏകത്രാസമ്ഭവദ്ഭാനുനിത്യാഭിന്നതമോഘനമ്
ഒരു ഭാഗത്ത് ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും രാജാക്കന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ ഉണർത്തപ്പെട്ടിരുന്നു; മറ്റൊരു ഭാഗത്ത് സൂര്യൻ ഉദിച്ചില്ല, അതിനാൽ കനലായ ഇരുണ്ടിരുട്ട് അകറ്റപ്പെടാതെ തന്നെ നിലനിന്നിരുന്നു.
ഏകത്രാസമ്ഭവദ്ധ്വാന്തം കാന്തജ്വാലോദരോപമമ് । ഏകത്ര നലിനീനാലനിലീനമധുകൈടഭമ്
ഒരു ഭാഗത്ത്, മനോഹരമായ ജ്വാലയുടെ ഉള്ളഭാഗംപോലെയുള്ള ഇരുണ്ടിരുട്ട് പടർന്നിരുന്നു; മറ്റൊരു ഭാഗത്ത്, കമലത്തിന്റെ തണ്ടിനുള്ളിൽ മധുവും കൈടഭനും ഒളിഞ്ഞിരുന്നു.
ഏകത്ര പദ്മമഞ്ജൂഷാസുപ്തബാലനവാബ്ജജമ് । ഏകത്രൈകാര്ണവോദഗ്രവൃക്ഷവിശ്രാന്തമാധവമ്
ഒരു ഭാഗത്ത്, കമലത്തിന്റെ പെട്ടിയിൽ പുതുതായി ജനിച്ച ബ്രഹ്മാവ് ഉറങ്ങുകയായിരുന്നു; മറ്റൊരു ഭാഗത്ത്, ഒരൊറ്റ സമുദ്രത്തിൽ ഉയർന്ന വലിയ വൃക്ഷത്തിൽ മാധവൻ വിശ്രമിച്ചു കിടക്കുകയായിരുന്നു.
ഏകത്ര കല്പരജനീനിശ്ശൂന്യതിമിരാകുലമ് । ശിലാജഠരനിസ്സ്പന്ദം വ്യോമേവ വിതതാകൃതി
ഒരു ഭാഗത്ത്, കല്പാന്തരാത്രി ശൂന്യവും കനലായ ഇരുട്ടും നിറഞ്ഞിരുന്നതായിരുന്നു; പാറയുടെ ഉള്ളിലുപോലെ അചഞ്ചലവും, ആകാശംപോലെ വ്യാപകവുമായ രൂപത്തിൽ.
സുഷുപ്തജഠരാകാരമ് അപ്രജ്ഞാതമ് അലക്ഷണമ് । അപ്രതര്ക്യമ് അവിജ്ഞേയം സുഷുപ്തമ് ഇവ സര്വതഃ
അത് ഗഹനമായ ഉറക്കത്തിന്റെ രൂപംപോലെയായിരുന്നു; ആരും തിരിച്ചറിയാനാവാത്തതും, യാതൊരു ലക്ഷണവും ഇല്ലാത്തതും, മനസ്സിൽ പിടികൂടാനാവാത്തതും, അറിയാനാവാത്തതും, എല്ലായിടത്തും സ്വപ്നരഹിതമായ ഉറക്കംപോലെയായിരുന്നു.
ഏകത്ര പക്ഷവിക്ഷുബ്ധശൈലകാകാകുലാമ്ബരമ് । ഏകത്ര വജ്രനിഷ്പേഷദ്രവദ്ഭൂധരഭാസുരമ്
ഒരു ഭാഗത്ത്, കാറ്റിൽ കുലുങ്ങുന്ന പർവതങ്ങളുടെ ചിറകുകൾ മൂലം ആകാശം കാക്കകളാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു; മറ്റൊരു ഭാഗത്ത്, മിന്നൽപോലെയുള്ള പ്രഹരത്തിൽ ഉരുകുന്ന പർവതങ്ങളുടെ പ്രകാശം നിറഞ്ഞിരുന്നു.
ഏകത്രോദ്വൃത്തമത്താബ്ധിഹ്രിയമാണധരാചലമ് । ഏകത്ര സുരവൃത്രാന്ധബഡിസങ്ഗരസങ്കുലമ്
ഒരു ഭാഗത്ത്, മദ്യപാനത്തിൽ മയങ്ങിയ സമുദ്രത്തിന്റെ ആനകൾ ഭൂമിയെ ഇഴയ്ക്കുകയായിരുന്നു; മറ്റൊരു ഭാഗത്ത്, ദേവന്മാരും വൃത്രാസുരന്മാരും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധം മൂലം ലോകം കലശലമായി.
ഏകത്ര മത്തപാതാലഗജകമ്പിവസുന്ധരമ് । ഏകത്ര ശേഷശിരസẖ കല്പാന്തലുഠിതാവനി
ഒരു ഭാഗത്ത്, പാതാളത്തിലെ കാട്ടാനകൾ ഭൂമിയെ കുലുക്കുകയായിരുന്നു; മറ്റൊരു ഭാഗത്ത്, ശേഷനിന്റെ തലയിലേയ്ക്ക് കാലാന്ത്യത്തിൽ ഭൂമി ഉരുണ്ടുപോയി.
ക്വചിദ് അന്യേന രാമേണ ഹതരാവണരാക്ഷസമ് । രക്ഷസാ രാവണേനൈവ ക്വചിന് നിഹതരാഘവമ്
ചിലിടങ്ങളിൽ മറ്റൊരു രാമൻ രാവണരാക്ഷസനെ കൊല്ലുകയും, മറ്റിടങ്ങളിൽ രാവണൻ തന്നെയാണ് രാഘവനെ കൊല്ലുന്നതും കണ്ടു.
ഭൂസ്ഥപാദേന ദേവാദ്രിശിരസ്സ്ഥശിരസാ പരമ് । പശ്യതാ പാരമ് ആക്രാന്തം ക്വചിദ് വൈ കാലനേമിനാ
ചിലർ ഭൂമിയിൽ കാൽ വെച്ച് ദൈവപർവതശിഖരത്തിൽ തലവെച്ച് കാലനെമിയും അപ്പുറം കടന്നതും കണ്ടു.
ക്വചിച് ചാപസുരൈര് നിത്യം ദാനവൈര് ഏവ പാലിതമ് । ക്വചിച് ചാമൃഷ്ടദനുജൈര് അമരൈര് ഏവ പാലിതമ്
ചിലിടങ്ങളിൽ അസുരന്മാരും ദാനവന്മാരും ലോകം എല്ലായ്പോഴും ഭരിക്കുകയും, മറ്റിടങ്ങളിൽ ദാനവന്മാരെ കീഴടക്കി ദേവന്മാരാണ് ഭരിച്ചതും കണ്ടു.
ജിഷ്ണുയുക്തേന ഗുപ്തേന വിഷ്ണുപാണ്ഡവകൌരവൈഃ । ക്വചിദ് ഭാരതയൂഥേന നിഹതാക്ഷൌഹിണീഗണമ്
ചിലിടങ്ങളിൽ അർജുനനും വിഷ്ണുവും പാണ്ഡവർകൗരവർകൂടിയ ഭാരതസേനകൾ അക്ഷൗഹിണികൾ മുഴുവൻ നശിപ്പിച്ചതും കണ്ടു.
ക്വചിച് ച ദാശരഥിനാ ത്വയൈവ ഹതരാവണമ് । രാമേണ രണമത്തേന നിശ്ശേഷീകൃതരാക്ഷസമ്
മറ്റൊരു സ്ഥലത്ത്, ദശരഥപുത്രനായ നീ തന്നെയാണ് രാവണനെ സംഹരിച്ചത്. യുദ്ധത്തിൽ ലയിച്ചിരുന്ന രാമൻ എല്ലാ അസുരന്മാരെയും പൂര്ണമായി നശിപ്പിച്ചു.
കിമ് അഹം ഭഗവന് പൂര്വമ് അഭവം കഥയേതി മേ । അഭവം ചേദ് അനേനൈവ സന്നിവേശേന തത് കഥമ്
ഭഗവനെ, ഞാൻ മുമ്പ് ആരായിരുന്നു എന്ന് ദയവായി പറയാമോ? ഞാൻ ഈ രൂപത്തിൽ തന്നെ മുമ്പ് ഉണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിൽ, അതെങ്ങനെ സാധ്യമാണ്?
സര്വ ഏവ വിവര്തന്തേ രാമ ഭാവാḫ പുനḫ പുനഃ । പൂയമാനാ യഥാ മാഷാẖ ക്രമേണാന്യേന തേന ച
രാമാ, എല്ലാം വീണ്ടും വീണ്ടും സംഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. പയറുകൾ പാകം ചെയ്യുമ്പോൾ ഓരോന്നായി മുകളിൽ വരുന്നതുപോലെ, ഭാവങ്ങളും അങ്ങനെ തന്നെ വരുന്നു.
സര്വക്രമസമാẖ കേചിത് ത ഏവാന്യേ ഽഥ വാ മിഥഃ । സ്ഫുരന്ത്യ് അര്ധസമാ ഭാവാẖ കേചിദ് അബ്ധിതരങ്ഗവത്
ചില ഭാവങ്ങൾ അതേക്രമത്തിൽ തന്നെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു, ചിലത് വ്യത്യസ്തമായ ക്രമത്തിൽ, ചിലത് പൂർണ്ണമായി അല്ലാതെ അർദ്ധമായിട്ടാണ് ഉയരുന്നത്, കടലിലെ തിരകളെപ്പോലെ.
പുനസ് ത്വം പുനര് ഏവാഹം പുനḫ പുനര് ഇമേ ജനാഃ । ന കദാചന നൈവാന്യേ സമ്ഭവത്യ് അഖിലം പരേ
വീണ്ടും നീ, വീണ്ടും ഞാനും, വീണ്ടും ഈ ജനങ്ങളും — ഇങ്ങനെ വീണ്ടും വീണ്ടും. മറ്റൊന്നും, മറ്റാരും, പരമസത്യത്തിൽ ഒരിക്കലും ഉണ്ടാകുന്നില്ല.
ത ഏവാന്യേ ഽഥ വാമ്ഭോധൌ തരങ്ഗാ ഇതി നിര്ണയഃ । യദ്വന് ന ജായതേ തദ്വദ് ഭൂതാനാം ഭ്രമതാം ഭവേ
അവരേ മറ്റുള്ളവരായാലും, അല്ലെങ്കിൽ സമുദ്രത്തിലെ തിരകളായാലും, അങ്ങനെ തന്നെ. അവ സത്യത്തിൽ ജനിക്കുന്നില്ലെന്നതുപോലെ, ഭവചക്രത്തിൽ അലഞ്ഞുനടക്കുന്ന ജീവികളും യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ജനിക്കുന്നില്ല.