ദ്വൈതേ താവദ് അസദ്രൂപേ രമതേ ഽനുമതേ ചിതിഃ । പരം പശ്യതി നോ യാവത് തം ദൃഷ്ട്വാ തന്മയീ ഭവേത്
അസത്യമായ ഇരട്ടത്വത്തിൽ, അതായത് ഭേദബോധത്തിൽ, ചൈതന്യം അതിനെ അംഗീകരിക്കുന്നതുവരെ മാത്രം ആസ്വദിക്കുന്നു; എന്നാൽ പരമാർത്ഥം കണ്ടാൽ, അതിനെ കണ്ടു, അതിൽ ലയിച്ചുപോകുന്നു.
ചിതി നിര്വാണരൂപം തത് പ്രകൃതിḫ പരമം പദമ് । പ്രാപ്യ തത്താമ് അവാപ്നോതി സരിദ് അബ്ധാവ് ഇവാബ്ധിതാമ്
ചൈതന്യം മോക്ഷസ്വഭാവമുള്ളതും, പ്രകൃതി പരമാവസ്ഥയുമാണ്. ആ സത്യം ലഭിച്ചാൽ, നദി സമുദ്രത്തിൽ ചേർന്ന് സമുദ്രമായുപോകുന്നതുപോലെ, അതും അതായിത്തീരും.
താവദ് വിമോഹവശതശ് ചിതിര് ആകുലേഷു സര്ഗേഷു സംസരതി ജന്മദശാശ്രിതേഷു । യാവന് ന പശ്യതി പരം തമ് അഥാശു ദൃഷ്ട്വാ തത്രൈവ മജ്ജതി ഘനം മധുനീവ ഭൃങ്ഗീ
മനസ്സു മായയുടെ പിടിയിൽ ആകുലമായ സൃഷ്ടികളിൽ ജനനാവസ്ഥകളിൽ അലയുന്നു; പരമത്തിനെ കാണുന്നതുവരെ അങ്ങനെ തന്നെ. അതു കണ്ടാൽ, ഒരു തേനീച്ച കട്ടിയുള്ള തേനിൽ മുഴുകുന്നതുപോലെ അതിൽ പെട്ടെന്ന് ലയിച്ചുപോകുന്നു.
സമ്പ്രാപ്യ കസ് ത്യജതി നാമ തദ് ആത്മതത്ത്വം പ്രാപ്യാനുഭൂയ ച ജഹാതി രസായനം കഃ । ശാമ്യന്തി യേന സകലാനി നിരന്തരാണി ദുẖഖാനി ജന്മമൃതിമോഹമയാനി രാമ
സ്വരൂപത്തിന്റെ സാരാംശം ലഭിച്ചും അനുഭവിച്ചും, ആരാണ് അതിനെ ഉപേക്ഷിക്കുക? ജനനം, മരണം, മായ എന്നിവകൊണ്ടുള്ള എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും ശമിപ്പിക്കുന്ന അമൃതം ലഭിച്ചാൽ ആരാണ് അതിനെ ഉപേക്ഷിക്കുക, രാമാ?
ശൃണു രാമ കഥം തത്ര മഹാകാശേ തഥാസ്ഥിതഃ । ദേഹഭ്രാന്തിം തു താം ത്യക്ത്വാ സ രുദ്രോ ഽപ്യ് ഉപശാമ്യതി
രാമാ, ആ മഹാവ്യോമത്തിൽ സ്ഥിരമായിരിക്കുമ്പോൾ, ദേഹാഭിമാനം ഉപേക്ഷിച്ച് അങ്ങേയറ്റം ശാന്തനാകുന്നത് എങ്ങനെ ശിവൻ പോലും അനുഭവിക്കുന്നു എന്ന് കേൾക്കു.
സ രുദ്രസ് തൌ ജഗത്ഖണ്ഡൌ തദാ ചിത്ര ഇവാര്പിതാഃ । നിസ്സ്പന്ദാ ഏവ തത്രാസന് പ്രേക്ഷമാണേ സ്ഥിതേ മയി
അവിടെ ശിവനും ആ ലോകത്തിന്റെ രണ്ടുഭാഗങ്ങളും ഒരു ചിത്രത്തിൽ കാണുന്നപോലെ അചഞ്ചലമായി നില്ക്കുന്നു; ഞാൻ അവയെ നോക്കി നിൽക്കുമ്പോൾ.
തതോ മുഹൂര്തമാത്രേണ സ രുദ്രസ് തൌ നഭോഽന്തരേ । ഖണ്ഡൌ വിലോകയാമ് ആസ ദൃശാര്കേണേവ രോദസീ
അപ്പോൾ, ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട്, രുദ്രൻ ആ രണ്ട് കഷ്ണങ്ങളെ ആകാശത്തിനുള്ളിൽ സൂര്യന്റെ കണ്ണ് ആകാശത്തെ നോക്കുന്നതുപോലെ നോക്കി.
തതോ നിമേഷമാത്രേണ ഘോണാശ്വാസേന ഖണ്ഡകൌ । തൌ സമാനീയ ചിക്ഷേപ പാതാലാന്തര് ഇവാനനേ
അതിനുശേഷം, ഒരു കണ്ണിറുക്കിൽ, ശക്തമായ ശ്വാസത്തോടെ, ആ രണ്ട് കഷ്ണങ്ങളെയും ചേർത്ത് തന്റെ വായിലേക്ക് ഇട്ട് തള്ളിയതുപോലെ ആഴത്തിലേക്ക് എറിഞ്ഞു.
അതിഷ്ഠദ് ഏക ഏവാസാവ് അഥ ഖേ ഖമ് ഇവാഖിലേ । ഭുക്തബ്രഹ്മാണ്ഡഖണ്ഡോഗ്രചണ്ഡമണ്ഡകമണ്ഡലഃ
അവൻ മാത്രം അവിടെ നിന്നു, ആകാശംപോലെ വിശാലനായി, ഭയങ്കരമായ ജ്വലിക്കുന്ന ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന്റെ കഷ്ണങ്ങളും വൃത്തങ്ങളുമെല്ലാം വിഴുങ്ങിയവനായി.
തതോ മുഹൂര്തമാത്രേണ ലഘുസ് സോ ഽഭ്രമ് ഇവാഭവത് । തതോ ഽഭവദ് ദ്രുമസമസ് തതസ് സ്തമ്ഭനിഭോ ഽഭവത്
അതിനുശേഷം, ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട്, അവൻ മേഘംപോലെ ലഘുവായി; പിന്നെ മരമുപോലെയും, അതിന് ശേഷം തൂണുപോലെയും രൂപം സ്വീകരിച്ചു.
തതോ ഽഭവദ് യഷ്ടിസമസ് തതḫ പ്രാദേശമാത്രകഃ । തതẖ കാചകണാകാരോ മയാ ദൃഷ്ടസ് സ താദൃശഃ
അതിനുശേഷം അത് ഒരു ദണ്ഡംപോലെയായി, പിന്നെ ഒരു കൈവിരല് നീളമുള്ളതായും, പിന്നീട് ഒരു കുപ്പിവളയത്തിന്റെ പണികോല്പോലെയും, അങ്ങനെ തന്നെയായിരുന്നു ഞാൻ കണ്ടത്.
തതസ് സോ ഽണുര് ഭവന് ദൃഷ്ടോ മയാ ഖാദ് ദിവ്യദൃഷ്ടിനാ । പരമാണുര് അഥോ ഭൂത്വാ തത്രൈവാന്തര്ധിമ് ആയയൌ
അതിനുശേഷം, എന്റെ ദിവ്യദൃഷ്ടിയിലൂടെ, ആ വസ്തു ആകാശത്ത് ഒരു സൂക്ഷ്മണുവായി മാറുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു; പിന്നെ അതു അത്യന്തം സൂക്ഷ്മമായ ഒരു അണുവായിത്തീരുകയും അവിടെയേയ്ക്ക് അപ്രത്യക്ഷമാവുകയും ചെയ്തു.
ഇത്യ് അസൌ ശമമ് ആയാതശ് ശാരദാമ്ബുദഖണ്ഡവത് । താദൃശോ ഽപി മഹാരമ്ഭḫ പുരḫ പശ്യത ഏവ മേ
അങ്ങനെ, അതു ശാന്തിയിലേക്കെത്തി, ശരദ്കാലത്തെ മേഘത്തിന്റെ ഒരു തുള്ളിപോലെ; എങ്കിലും, അത്തരം വലിയ ഒരു അത്ഭുതം എന്റെ കണ്ണിന് മുന്നിൽ തന്നെ സംഭവിച്ചു.
ഇതി സാവരണേ തേന തേ ബ്രഹ്മാണ്ഡകവാടകേ । വിനിഗീര്ണേ ക്ഷുധാര്തേന ഹരിണേനേവ പര്ണകേ
ഇങ്ങനെ, ആ സാവർണിയെ ആ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന്റെ പുറംചട്ടയിൽ അകത്തേക്ക് ആമയോലമടക്കുന്ന പോലെ, ഒരു വിശപ്പുള്ള മാൻ ഇല തിന്നുന്നതുപോലെ, മുഴുവനായി അകത്താക്കി.
അഥാഭൂന് നിര്മലം വ്യോമ ശാന്തം ബ്രഹ്മൈവ കേവലമ് । അനാദിമധ്യപര്യന്തസംവിദാകാശമാത്രകമ്
അപ്പോൾ അവിടെ നിർമലവും ശാന്തവുമായ ആകാശം മാത്രം ഉണ്ടായിരുന്നു — അതായത് ബ്രഹ്മം മാത്രം. അതിന് ആരംഭവും മധ്യവും അവസാനം എന്നിങ്ങനെയുള്ള പരിധികളൊന്നുമില്ലാത്ത, ശുദ്ധമായ ബോധത്തിന്റെ വിശാലത മാത്രം.
ഇത്യ് അഹം ദൃഷ്ടവാംസ് തത്ര കല്പാന്തമ് ഉരുവിഭ്രമമ് । ദര്പണപ്രതിബിമ്ബാഭം ശിലാശകലകോടരേ
അങ്ങനെ ഞാൻ അവിടെ ആ മഹത്തായ അത്ഭുതം, ഒരു ദർപ്പണത്തിൽ പ്രതിഫലനം കാണുന്നതുപോലെയും, ഒരു കല്ലിന്റെ പൊട്ടലിൽ ഉള്ള ആകൃതിപോലെയും, യುಗാന്തം വരെ കണ്ടിരുന്നു.
അഥ താമ് അങ്ഗനാം സ്മൃത്വാ താം ശിലാം തം ച വിഭ്രമമ് । രാജദ്വാരഗതോ ഗ്രാമ്യ ഇവാഹം വിസ്മയം ഗതഃ
ശേഷം ആ സ്ത്രീയെ, ആ കല്ലിനെ, ആ അത്ഭുതം എല്ലാം ഓർത്ത് ഞാൻ രാജധാനിയുടെ വാതിലിൽ എത്തിയ ഒരു ഗ്രാമവാസിയെപ്പോലെ അത്ഭുതത്തിൽ ആകി നിന്നു.
താമ് ആലോകിതവാന് ഭൂയẖ കലധൌതശിലാമ് അഹമ് । യാവത് സര്വത്ര സന്ത്യ് അത്ര സര്ഗാẖ കാല്യാ ഇവാങ്ഗകേ
പിന്നീട് ഞാൻ വീണ്ടും ആ ചന്ദ്രപ്രഭയാൽ തിളങ്ങുന്ന കല്ലിനെ നോക്കി. അവിടെ എല്ലായിടത്തും സൃഷ്ടികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു, ശരീരത്തിൽ കറകൾ ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെ.
ബുദ്ധിനേത്രേണ ദൃശ്യന്തേ ദിവ്യാക്ഷ്ണാ വാ ന തേ ഽന്യഥാ । സര്വത്ര സര്വദാ സര്വം യദ് അസ്ത്യ് ഏവ തഥാ തദാ
ബുദ്ധിയുടെ കണ്ണിലൂടെ അല്ലെങ്കിൽ ദിവ്യദൃഷ്ടിയിലൂടെ മാത്രമേ എല്ലായിടത്തും എല്ലായ്പ്പോഴും ഉള്ളതൊക്കെയും കാണാൻ കഴിയൂ; ഇതിന് മറ്റൊരു മാർഗമില്ല.
ദൂരതḫ പ്രേക്ഷ്യതേ മാംസദൃശാ യദി ച സാ ശിലാ । ദൃശ്യതേ തച് ഛിലൈവൈകാ ന തു സര്ഗാദി കിഞ്ചന
ദൂരത്ത് നിന്നു സാധാരണ കണ്ണുകൊണ്ട് നോക്കുമ്പോൾ അത് ഒരു കല്ലാണെങ്കിൽ, ആ കല്ല് മാത്രമേ കാണാൻ കഴിയൂ; സൃഷ്ടിയും മറ്റൊന്നും അപ്പോൾ കാണില്ല.
സാവസ്ഥിതാ ശിലൈവൈകരൂപാ നിബിഡമണ്ഡലാ । കലധൌതമയീ സ്ഫാരാ സന്ധ്യാജലദസുന്ദരീ
അപ്പോഴത് അതേപോലെ ഉറപ്പുള്ളതും ഏകരൂപവും കട്ടിയുള്ള വൃത്താകൃതിയിലുള്ളതും, കലപൊലിഞ്ഞ ചന്ദ്രശിലപോലും സന്ധ്യാകാലത്തെ മേഘംപോലും മനോഹരവുമാണ്.
തതോ ഽഹം വിസ്മയാവിഷ്ടḫ പ്രവിചാരിതവാന് പുനഃ । ശിലായാമ് അപരം ഭാഗം തഥൈവ പരയാ ദൃശാ
അതിനുശേഷം അത്ഭുതംകൊണ്ട് നിറഞ്ഞ്, ഞാൻ ആ കല്ലിന്റെ മറ്റൊരു ഭാഗം വീണ്ടും, diesmal ഉയർന്ന ദൃഷ്ടിയോടെ പരിശോധിച്ചു.
യാവത് തമ് അപി പശ്യാമി ജഗദാരമ്ഭമന്ഥരമ് । തഥൈവ സുഷിരാകാരമ് ഇവ നാനാര്ഥസുന്ദരമ്
ഞാൻ അതിനെ നോക്കിയപ്പോൾ ലോകത്തിന്റെ ഉദ്ഭവം വളരെ മന്ദമായി നടക്കുന്നതായി കണ്ടു. അതിന്റെ രൂപം അകത്തോളം പൊന്തിയതുപോലെയും, പലവിധ അർത്ഥങ്ങളാൽ മനോഹരമായതുപോലെയും തോന്നി.
പുനര് അന്യം തഥൈവാഹം പ്രദേശം പരിദൃഷ്ടവാന് । സര്ഗസംരമ്ഭവലിതം താവന്തമ് അപി താദൃശമ്
പിന്നീട് ഞാൻ മറ്റൊരു പ്രദേശവും അതുപോലെ തന്നെ നിരീക്ഷിച്ചു. അവിടെയും സൃഷ്ടിയുടെ ആ തിരക്കും ആവേശവും നിറഞ്ഞതായും, മുമ്പ് കണ്ടതുപോലെ തന്നെയായും കണ്ടു.
യം യം പ്രദേശം പശ്യാമി ശിലായാസ് തത്ര തത്ര വൈ । ജഗത് പശ്യാമ്യ് അവികലമ് ആദര്ശ ഇവ ബിമ്ബിതമ്
ഞാൻ ആ കല്ലിന്റെ ഏത് ഭാഗം നോക്കിയാലും, അവിടെയും ലോകം മുഴുവൻ ഒരു കണ്ണാടിയിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നതുപോലെ വ്യക്തമായി കാണുന്നു.
പ്രവിശ്യാമി ജഗച് ചേത് തത് പശ്യാമീദമ് ഇവാഖിലമ് । ദൃശ്യം ന ചേദ് ബഹിസ്സ്ഥസ് തത് പശ്യാമ്യ് ആദര്ശബിമ്ബിതമ്
ഞാൻ ലോകത്തിനകത്ത് കടന്നാൽ, ഈ സകലവും യാഥാർത്ഥ്യമായി കാണുന്നു. അങ്ങനെ ചെയ്യാതെ പുറത്തുനിൽക്കുമ്പോൾ, അതെല്ലാം കണ്ണാടിയിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നതുപോലെയാണ് കാണുന്നത്.
മയാതികൌതുകേനാഥ സര്വാസ് തസ്യ ഗിരേശ് ശിലാഃ । അന്വിഷ്ടാ ഭൂമിഭാഗാശ് ച തൃണഗുല്മാദയസ് തഥാ
അപ്പോൾ ഞാൻ അതിയായ ആസ്വാദ്യത്തോടെ ആ മലയുടെ എല്ലാ പാറകളും, മണ്ണിന്റെ ഭാഗങ്ങളും, പുല്ലും കുറ്റിച്ചെടികളും ഒക്കെ പരിശോധിച്ചു.
യാവത് സര്വത്ര തത് താദൃഗ് ജഗദ് അസ്തി യഥാസ്ഥിതമ് । ബുദ്ധ്യൈവ ദൃശ്യതേ നാക്ഷ്ണാ പരയാ വിവിധാകൃതി
എവിടെയും ലോകം അതതു വിധത്തിൽ തന്നെ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു; അതിന്റെ പല രൂപങ്ങളും മനസ്സിന്റെ കണ്ണുകൊണ്ടു മാത്രമേ കാണാൻ കഴിയൂ, സാധാരണ കണ്ണുകൊണ്ടല്ല.
ക്വചിത് പ്രഥമസര്ഗാത്മജായമാനപ്രജാപതി । കല്പ്യമാനര്ക്ഷചന്ദ്രാര്കദിനരാത്ര്യര്തുവത്സരമ്
ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ ആദികാല സൃഷ്ടിയിൽ നിന്നു ജനിച്ച പ്രജാപതിമാർ, നക്ഷത്രങ്ങൾ, ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ, പകലും രാത്രിയും, ঋതുക്കളും വർഷങ്ങളും എന്നിവ ക്രമീകരിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്.
ക്വചിത് ക്വചിന് മഹീപീഠസമ്പന്നജനമണ്ഡലമ് । ക്വചിത് കിഞ്ചിദ് അഖാതോഗ്രചതുസ്സാഗരഖാതകമ്
ചിലിടങ്ങളിൽ ഭൂമിയും ജനവാസവും ഉള്ള പ്രദേശങ്ങൾ കാണാം; മറ്റിടങ്ങളിൽ നാലു സമുദ്രങ്ങൾ ചുറ്റിയ പ്രദേശങ്ങളും കാണപ്പെടുന്നു.