സ പരḫ പ്രകൃതേḫ പ്രോക്തḫ പുരുഷḫ പാവനാകൃതിഃ । ശിവരൂപധരശ് ശാന്തḫ പരമാകാശശക്തിമാന്
അവനാണ് പരമപുരുഷൻ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്; ശുദ്ധമായ രൂപം, ശിവന്റെ രൂപം ധരിച്ചവൻ, സമാധാനപരനായവൻ, പരമാകാശത്തിന്റെ ശക്തിയുള്ളവൻ.
ഭ്രമതി പ്രകൃതിസ് താവത് സംസാരേ ഭ്രമരൂപിണീ । സ്പന്ദമാത്രാത്മികാ സേച്ഛാ ചിച്ഛക്തിḫ പരമേശ്വരീ
പ്രകൃതിയാണ് ഈ ലോകത്തിൽ തേനീച്ചയുടെ രൂപത്തിൽ അലയുന്നവൾ; അവളുടെ സ്വഭാവം വെറും സ്പന്ദനം മാത്രമാണ്, അവളുടെ ഇച്ഛയാണ് പരമേശ്വരിയായ ചൈതന്യശക്തി.
യാവന് ന പശ്യതി ശിവം നിത്യതൃപ്തമ് അനാമയമ് । അജഡം പദമ് ആദ്യന്തവര്ജിതം തര്ജിതദ്വയമ്
അവൾ ശിവനെ—എപ്പോഴും തൃപ്തനായവൻ, ദുഃഖരഹിതൻ, ജഡതയില്ലാത്ത അവസ്ഥ, ആദിയും അന്തവും ഇല്ലാത്തത്, ഇരട്ടത്വം അതിജീവിച്ചത്—അറിയാതെ ഇരിക്കുന്നിടത്തോളം,
സംവിന്മാത്രൈകധര്മത്വാത് കാകതാലീയയോഗതഃ । സംവിദ്ദേവീ ശിവം സ്പൃഷ്ട്വാ തന്മയ്യ് ഏവ ഭവത്യ് അലമ്
ചൈതന്യം മാത്രമാണ് ഏകസത്യം എന്നതുകൊണ്ട്, യാദൃശ്ചികമായ ഒരു സംഗമത്തിൽ, ചൈതന്യദേവി ശിവനെ സ്പർശിച്ചാൽ, അവൾ പൂർണ്ണമായും അവനിൽ ലയിച്ചുപോകുന്നു.
പ്രകൃതിḫ പുരുഷം സ്പൃഷ്ട്വാ പ്രകൃതിത്വം സമുജ്ഝതി । തദന്തര് ഏകതാം ഗത്വാ നദീ രൂപമ് ഇവാര്ണവേ
പ്രകൃതിയ് ആത്മാവിനെ തൊട്ടപ്പോള്, അവളുടെ സ്വഭാവം വിട്ട്, ആകെയുള്ളതില് ലയിച്ച്, ഒരു നദി സമുദ്രത്തില് രൂപം കളയുന്നതുപോലെ ഒന്നായി മാറുന്നു.
ആപഗാ ഹി പയോമാത്രാ സങ്ഗതാര്ണവ ഏവ സാ । യദാ തദാ തമ് ഏവാശു പ്രാപ്യ തത്രൈവ ലീയതേ
നദി വെള്ളം മാത്രമാണ്; അത് സമുദ്രത്തില് ചേരുമ്പോള്, അതിനെ ഉടനടി പ്രാപിച്ച്, അതിലേയ്ക്ക് തന്നെ ലയിച്ചുപോകുന്നു.
ചിതിശ് ശിവേച്ഛാ സാ ദേവം തമ് ഏവാസാദ്യ ശാമ്യതി । ജന്മസ്ഥാനം ശിലാം പ്രാപ്യ തീക്ഷ്ണാ ധാരാ യഥായസീ
ചൈതന്യം ശിവന്റെ ഇച്ഛയാണ്; അതു ദൈവത്തെ പ്രാപിച്ചാല്, ഒരു കഠിനധാര കല്ലില് അടിച്ചുതകർന്ന് ശാന്തമാകുന്നതുപോലെ, ശാന്തമാവുന്നു.
പുംസശ് ഛായാ നിജാ ഛായാം പ്രവിഷ്ടസ്യ ശരീരകമ് । യഥാശു പ്രവിശത്യ് ഏവ പ്രകൃതിḫ പുരുഷം തഥാ
ഒരു മനുഷ്യന് വീടിനകത്ത് കടക്കുമ്പോള് അവന്റെ നിഴല് ഉടനടി ശരീരത്തിലേക്ക് ലയിക്കുന്നതുപോലെ, പ്രകൃതിയും ആത്മാവിലേയ്ക്ക് അതിവേഗം ലയിക്കുന്നു.
ചേതിത്വാ ചിന് നിജം ഭാവം പുരുഷാഖ്യം സനാതനമ് । ഭൂയോ ഭ്രമതി സംസാരേ നേഹ തത്താം പ്രയാതി ഹി
സ്വന്തം ശാശ്വതമായ ആത്മസ്വഭാവം മനസ്സിലാക്കിയാലും, അതായത് പുരുഷസ്വരൂപം തിരിച്ചറിയുമ്പോഴും, ചൈതന്യം വീണ്ടും ലോകത്തിൽ അലയുന്നു; കാരണം, ഇവിടെ അതിന് പരമാർത്ഥം ലഭിക്കാറില്ല.
സാധുര് വസതി ചൌരൌഘേ താവദ് യാവദ് അസൌ ന തമ് । പരിജാനാതി വിജ്ഞായ ന തത്ര രമതേ പുനഃ
ഒരു നല്ലവൻ കള്ളന്മാരുടെ കൂട്ടത്തിൽ ജീവിക്കുന്നതും, അവൻ അവരിൽ ഒരുവൻ കള്ളനാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കുന്നതുവരെ മാത്രമാണ്; അങ്ങനെയാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ, അവിടെ വീണ്ടും സന്തോഷിക്കാറില്ല.
ദ്വൈതേ താവദ് അസദ്രൂപേ രമതേ ഽനുമതേ ചിതിഃ । പരം പശ്യതി നോ യാവത് തം ദൃഷ്ട്വാ തന്മയീ ഭവേത്
അസത്യമായ ഇരട്ടത്വത്തിൽ, അതായത് ഭേദബോധത്തിൽ, ചൈതന്യം അതിനെ അംഗീകരിക്കുന്നതുവരെ മാത്രം ആസ്വദിക്കുന്നു; എന്നാൽ പരമാർത്ഥം കണ്ടാൽ, അതിനെ കണ്ടു, അതിൽ ലയിച്ചുപോകുന്നു.
ചിതി നിര്വാണരൂപം തത് പ്രകൃതിḫ പരമം പദമ് । പ്രാപ്യ തത്താമ് അവാപ്നോതി സരിദ് അബ്ധാവ് ഇവാബ്ധിതാമ്
ചൈതന്യം മോക്ഷസ്വഭാവമുള്ളതും, പ്രകൃതി പരമാവസ്ഥയുമാണ്. ആ സത്യം ലഭിച്ചാൽ, നദി സമുദ്രത്തിൽ ചേർന്ന് സമുദ്രമായുപോകുന്നതുപോലെ, അതും അതായിത്തീരും.
താവദ് വിമോഹവശതശ് ചിതിര് ആകുലേഷു സര്ഗേഷു സംസരതി ജന്മദശാശ്രിതേഷു । യാവന് ന പശ്യതി പരം തമ് അഥാശു ദൃഷ്ട്വാ തത്രൈവ മജ്ജതി ഘനം മധുനീവ ഭൃങ്ഗീ
മനസ്സു മായയുടെ പിടിയിൽ ആകുലമായ സൃഷ്ടികളിൽ ജനനാവസ്ഥകളിൽ അലയുന്നു; പരമത്തിനെ കാണുന്നതുവരെ അങ്ങനെ തന്നെ. അതു കണ്ടാൽ, ഒരു തേനീച്ച കട്ടിയുള്ള തേനിൽ മുഴുകുന്നതുപോലെ അതിൽ പെട്ടെന്ന് ലയിച്ചുപോകുന്നു.
സമ്പ്രാപ്യ കസ് ത്യജതി നാമ തദ് ആത്മതത്ത്വം പ്രാപ്യാനുഭൂയ ച ജഹാതി രസായനം കഃ । ശാമ്യന്തി യേന സകലാനി നിരന്തരാണി ദുẖഖാനി ജന്മമൃതിമോഹമയാനി രാമ
സ്വരൂപത്തിന്റെ സാരാംശം ലഭിച്ചും അനുഭവിച്ചും, ആരാണ് അതിനെ ഉപേക്ഷിക്കുക? ജനനം, മരണം, മായ എന്നിവകൊണ്ടുള്ള എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും ശമിപ്പിക്കുന്ന അമൃതം ലഭിച്ചാൽ ആരാണ് അതിനെ ഉപേക്ഷിക്കുക, രാമാ?
ശൃണു രാമ കഥം തത്ര മഹാകാശേ തഥാസ്ഥിതഃ । ദേഹഭ്രാന്തിം തു താം ത്യക്ത്വാ സ രുദ്രോ ഽപ്യ് ഉപശാമ്യതി
രാമാ, ആ മഹാവ്യോമത്തിൽ സ്ഥിരമായിരിക്കുമ്പോൾ, ദേഹാഭിമാനം ഉപേക്ഷിച്ച് അങ്ങേയറ്റം ശാന്തനാകുന്നത് എങ്ങനെ ശിവൻ പോലും അനുഭവിക്കുന്നു എന്ന് കേൾക്കു.
സ രുദ്രസ് തൌ ജഗത്ഖണ്ഡൌ തദാ ചിത്ര ഇവാര്പിതാഃ । നിസ്സ്പന്ദാ ഏവ തത്രാസന് പ്രേക്ഷമാണേ സ്ഥിതേ മയി
അവിടെ ശിവനും ആ ലോകത്തിന്റെ രണ്ടുഭാഗങ്ങളും ഒരു ചിത്രത്തിൽ കാണുന്നപോലെ അചഞ്ചലമായി നില്ക്കുന്നു; ഞാൻ അവയെ നോക്കി നിൽക്കുമ്പോൾ.
തതോ മുഹൂര്തമാത്രേണ സ രുദ്രസ് തൌ നഭോഽന്തരേ । ഖണ്ഡൌ വിലോകയാമ് ആസ ദൃശാര്കേണേവ രോദസീ
അപ്പോൾ, ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട്, രുദ്രൻ ആ രണ്ട് കഷ്ണങ്ങളെ ആകാശത്തിനുള്ളിൽ സൂര്യന്റെ കണ്ണ് ആകാശത്തെ നോക്കുന്നതുപോലെ നോക്കി.
തതോ നിമേഷമാത്രേണ ഘോണാശ്വാസേന ഖണ്ഡകൌ । തൌ സമാനീയ ചിക്ഷേപ പാതാലാന്തര് ഇവാനനേ
അതിനുശേഷം, ഒരു കണ്ണിറുക്കിൽ, ശക്തമായ ശ്വാസത്തോടെ, ആ രണ്ട് കഷ്ണങ്ങളെയും ചേർത്ത് തന്റെ വായിലേക്ക് ഇട്ട് തള്ളിയതുപോലെ ആഴത്തിലേക്ക് എറിഞ്ഞു.
അതിഷ്ഠദ് ഏക ഏവാസാവ് അഥ ഖേ ഖമ് ഇവാഖിലേ । ഭുക്തബ്രഹ്മാണ്ഡഖണ്ഡോഗ്രചണ്ഡമണ്ഡകമണ്ഡലഃ
അവൻ മാത്രം അവിടെ നിന്നു, ആകാശംപോലെ വിശാലനായി, ഭയങ്കരമായ ജ്വലിക്കുന്ന ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന്റെ കഷ്ണങ്ങളും വൃത്തങ്ങളുമെല്ലാം വിഴുങ്ങിയവനായി.
തതോ മുഹൂര്തമാത്രേണ ലഘുസ് സോ ഽഭ്രമ് ഇവാഭവത് । തതോ ഽഭവദ് ദ്രുമസമസ് തതസ് സ്തമ്ഭനിഭോ ഽഭവത്
അതിനുശേഷം, ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട്, അവൻ മേഘംപോലെ ലഘുവായി; പിന്നെ മരമുപോലെയും, അതിന് ശേഷം തൂണുപോലെയും രൂപം സ്വീകരിച്ചു.
തതോ ഽഭവദ് യഷ്ടിസമസ് തതḫ പ്രാദേശമാത്രകഃ । തതẖ കാചകണാകാരോ മയാ ദൃഷ്ടസ് സ താദൃശഃ
അതിനുശേഷം അത് ഒരു ദണ്ഡംപോലെയായി, പിന്നെ ഒരു കൈവിരല് നീളമുള്ളതായും, പിന്നീട് ഒരു കുപ്പിവളയത്തിന്റെ പണികോല്പോലെയും, അങ്ങനെ തന്നെയായിരുന്നു ഞാൻ കണ്ടത്.
തതസ് സോ ഽണുര് ഭവന് ദൃഷ്ടോ മയാ ഖാദ് ദിവ്യദൃഷ്ടിനാ । പരമാണുര് അഥോ ഭൂത്വാ തത്രൈവാന്തര്ധിമ് ആയയൌ
അതിനുശേഷം, എന്റെ ദിവ്യദൃഷ്ടിയിലൂടെ, ആ വസ്തു ആകാശത്ത് ഒരു സൂക്ഷ്മണുവായി മാറുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു; പിന്നെ അതു അത്യന്തം സൂക്ഷ്മമായ ഒരു അണുവായിത്തീരുകയും അവിടെയേയ്ക്ക് അപ്രത്യക്ഷമാവുകയും ചെയ്തു.
ഇത്യ് അസൌ ശമമ് ആയാതശ് ശാരദാമ്ബുദഖണ്ഡവത് । താദൃശോ ഽപി മഹാരമ്ഭḫ പുരḫ പശ്യത ഏവ മേ
അങ്ങനെ, അതു ശാന്തിയിലേക്കെത്തി, ശരദ്കാലത്തെ മേഘത്തിന്റെ ഒരു തുള്ളിപോലെ; എങ്കിലും, അത്തരം വലിയ ഒരു അത്ഭുതം എന്റെ കണ്ണിന് മുന്നിൽ തന്നെ സംഭവിച്ചു.
ഇതി സാവരണേ തേന തേ ബ്രഹ്മാണ്ഡകവാടകേ । വിനിഗീര്ണേ ക്ഷുധാര്തേന ഹരിണേനേവ പര്ണകേ
ഇങ്ങനെ, ആ സാവർണിയെ ആ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന്റെ പുറംചട്ടയിൽ അകത്തേക്ക് ആമയോലമടക്കുന്ന പോലെ, ഒരു വിശപ്പുള്ള മാൻ ഇല തിന്നുന്നതുപോലെ, മുഴുവനായി അകത്താക്കി.
അഥാഭൂന് നിര്മലം വ്യോമ ശാന്തം ബ്രഹ്മൈവ കേവലമ് । അനാദിമധ്യപര്യന്തസംവിദാകാശമാത്രകമ്
അപ്പോൾ അവിടെ നിർമലവും ശാന്തവുമായ ആകാശം മാത്രം ഉണ്ടായിരുന്നു — അതായത് ബ്രഹ്മം മാത്രം. അതിന് ആരംഭവും മധ്യവും അവസാനം എന്നിങ്ങനെയുള്ള പരിധികളൊന്നുമില്ലാത്ത, ശുദ്ധമായ ബോധത്തിന്റെ വിശാലത മാത്രം.
ഇത്യ് അഹം ദൃഷ്ടവാംസ് തത്ര കല്പാന്തമ് ഉരുവിഭ്രമമ് । ദര്പണപ്രതിബിമ്ബാഭം ശിലാശകലകോടരേ
അങ്ങനെ ഞാൻ അവിടെ ആ മഹത്തായ അത്ഭുതം, ഒരു ദർപ്പണത്തിൽ പ്രതിഫലനം കാണുന്നതുപോലെയും, ഒരു കല്ലിന്റെ പൊട്ടലിൽ ഉള്ള ആകൃതിപോലെയും, യುಗാന്തം വരെ കണ്ടിരുന്നു.
അഥ താമ് അങ്ഗനാം സ്മൃത്വാ താം ശിലാം തം ച വിഭ്രമമ് । രാജദ്വാരഗതോ ഗ്രാമ്യ ഇവാഹം വിസ്മയം ഗതഃ
ശേഷം ആ സ്ത്രീയെ, ആ കല്ലിനെ, ആ അത്ഭുതം എല്ലാം ഓർത്ത് ഞാൻ രാജധാനിയുടെ വാതിലിൽ എത്തിയ ഒരു ഗ്രാമവാസിയെപ്പോലെ അത്ഭുതത്തിൽ ആകി നിന്നു.
താമ് ആലോകിതവാന് ഭൂയẖ കലധൌതശിലാമ് അഹമ് । യാവത് സര്വത്ര സന്ത്യ് അത്ര സര്ഗാẖ കാല്യാ ഇവാങ്ഗകേ
പിന്നീട് ഞാൻ വീണ്ടും ആ ചന്ദ്രപ്രഭയാൽ തിളങ്ങുന്ന കല്ലിനെ നോക്കി. അവിടെ എല്ലായിടത്തും സൃഷ്ടികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു, ശരീരത്തിൽ കറകൾ ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെ.
ബുദ്ധിനേത്രേണ ദൃശ്യന്തേ ദിവ്യാക്ഷ്ണാ വാ ന തേ ഽന്യഥാ । സര്വത്ര സര്വദാ സര്വം യദ് അസ്ത്യ് ഏവ തഥാ തദാ
ബുദ്ധിയുടെ കണ്ണിലൂടെ അല്ലെങ്കിൽ ദിവ്യദൃഷ്ടിയിലൂടെ മാത്രമേ എല്ലായിടത്തും എല്ലായ്പ്പോഴും ഉള്ളതൊക്കെയും കാണാൻ കഴിയൂ; ഇതിന് മറ്റൊരു മാർഗമില്ല.
ദൂരതḫ പ്രേക്ഷ്യതേ മാംസദൃശാ യദി ച സാ ശിലാ । ദൃശ്യതേ തച് ഛിലൈവൈകാ ന തു സര്ഗാദി കിഞ്ചന
ദൂരത്ത് നിന്നു സാധാരണ കണ്ണുകൊണ്ട് നോക്കുമ്പോൾ അത് ഒരു കല്ലാണെങ്കിൽ, ആ കല്ല് മാത്രമേ കാണാൻ കഴിയൂ; സൃഷ്ടിയും മറ്റൊന്നും അപ്പോൾ കാണില്ല.