സ്വഭാവാച് ചേതനം തസ്മാദ് രുദ്രത്വേന തഥാ സ്ഥിതമ് । ഹേമേവ രൂപകത്വേന സന്നിവേശവിലാസിനാ
അതിനാല് സ്വഭാവത്താല് തന്നെ, ചൈതന്യം രുദ്രനായി നിലകൊള്ളുന്നു. പൊന്നിന് ആഭരണങ്ങളുടെ രൂപം എടുക്കുന്നതുപോലെ, പലവിധ രൂപങ്ങളില് അതിന് സന്തോഷം കാണാം.
യന് നാമ ചേതനം യത്ര തദ് അവശ്യം സ്വഭാവതഃ । സ്പന്ദധര്മി ഭവത്യ് ഏവ വസ്തുതാ ഹി സ്വഭാവജാ
ചൈതന്യം എന്നത് എവിടെയുണ്ടോ, അവിടെ അതിന്റെ സ്വഭാവം കൊണ്ടു തന്നെ അതിന് ചലനം ഉണ്ടാകും; കാരണം, ഒരു വസ്തുവിന്റെ യാഥാര്ത്ഥ്യം അതിന്റെ സ്വഭാവത്തില് നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്.
യസ് സ്പന്ദശ് ചിദ്ഘനസ്യ സ്വശ് ശിവസ്യാസ്യ സ ഏവ നഃ । സ്വവാസനാവേശവശാന് നൃത്തമ് ഇത്യ് ഏവ രാജതേ
ഈ സാന്ദ്രമായ ചൈതന്യമായ ശിവന്റെ ചലനമേ, അതിന്റെ സ്വന്തം വാസനകളുടെ പ്രഭാവത്തില് നൃത്തം പോലെ നമ്മുക്ക് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്.
അതസ് സ കല്പാന്തശിവോ രുദ്രോ രൌദ്രാകൃതിര് ദ്രുതമ് । യന് നൃത്യതി ഹി തദ് വിദ്ധി ചിദ്ഘനസ്പന്ദനം നിജമ്
അതിനാല്, കല്പാന്തത്തില് ശിവന് രുദ്രനായി, ഭയങ്കരമായ രൂപത്തില് വേഗത്തില് നൃത്തം ചെയ്യുന്നത്, അതു തന്നെ ശുദ്ധമായ ചൈതന്യത്തിന്റെ ചലനമാണെന്ന് നീ അറിയണം.
പ്രാമാണികദൃശാ ദൃശ്യമ് ഇദം നാസ്ത്യ് ഏവ വസ്തുതഃ । യദി വാസ്ത്യ് ഏവ തത് സര്വം കല്പാന്തേ പ്രവിനശ്യതി
യഥാർത്ഥ ജ്ഞാനത്തിന്റെ കണ്ണിലൂടെ നോക്കുമ്പോൾ ഈ ലോകം സത്യത്തിൽ ഇല്ല. അതുണ്ടെന്നു കരുതിയാലും, എല്ലാം കാലാവസാനത്തിൽ നശിച്ചുപോകും.
തത് കല്പാന്തമഹാശൂന്യേ ഏതസ്മിന് പരമാമ്ബരേ । കഥം കിം നാമ വാ ചേത്യം ചേത്താ ചേതതി ചിദ്ഘനഃ
അവസാനകാലത്തെ ആ മഹാശൂന്യത്തിൽ, ഈ പരമാകാശത്തിൽ, ആരാണ് എന്ത് ചിന്തിക്കാനോ, എങ്ങനെ ചിന്തിക്കാനോ കഴിയുക, മനസ്സ് ശുദ്ധമായ ചൈതന്യമായിരിക്കുമ്പോൾ?
ഏതദ് ഏവ തദാപ്യ് അങ്ഗ ദ്വൈതൈക്യാമ്ഭോദശാന്തയേ । യദി ചിന്മാത്രനഭസശ് ചേത്യമ് അസ്തി ന കിഞ്ചന
പ്രിയമേ, അപ്പോൾ പോലും, ദ്വൈതവും ഏകതയും എന്ന മേഘങ്ങൾ മാറാൻ, ചൈതന്യത്തിന്റെ ആകാശത്തിൽ എന്തെങ്കിലും വസ്തു ഉണ്ടെങ്കിൽ പോലും, അതൊന്നുമല്ല.
ന കിഞ്ചിച് ചേതതി തതẖ ക്വചിത് കശ്ചിത് കദാചന । സര്വം ശാന്തം ദൃഷന്മൌനം വിജ്ഞാനഘനമ് അമ്ബരമ്
എന്തും കാണുന്നില്ലെങ്കിൽ, എവിടെയും, ആരും, ഒരിക്കലും, ഒന്നും ചിന്തിക്കുന്നില്ല. എല്ലാം ശാന്തമാണ്, ദർശനം മൗനമാണ്, ആകാശം ശുദ്ധജ്ഞാനത്തിൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
യച് ചേദം ചേത്യതേ നാമ തത് സ്വഭാവോ ഽസ്യ വല്ഗതി । ചിത്സ്വഭാവസ്യ ശാന്തസ്യ സ്വസത്തായാമ് അവസ്ഥിതേഃ
എന്തെല്ലാം അറിവായി തോന്നുന്നുവോ അതെല്ലാം അതിന്റെ സ്വഭാവത്തിന്റെ കളിയത്രേ; കാരണം, മനസ്സിന്റെ സ്വഭാവം ശാന്തവും സ്വസ്ഥവുമാണ്, അതിന്റെ തന്നെ നിലയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
യഥാ സ്വപ്നേ ചിദ് ഏവാന്തḫ പുരപത്തനവദ് ഭവേത് । പുരാദി ന തു തത് കിഞ്ചിദ് വിജ്ഞാനാകാശമ് ഏവ തത്
സ്വപ്നത്തിൽ അകത്തുള്ള ഒരു നഗരം പോലെയോ പട്ടണം പോലെയോ മനസ്സു മാത്രം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു; എന്നാൽ ആ നഗരം മുതലായവ ഒന്നുമല്ല — അവിടെ അറിവിന്റെ ശൂന്യമായ അന്തരീക്ഷം മാത്രമേയുള്ളൂ.
ആത്മനാത്മനി ചിച് ഛൂന്യം ജ്ഞാതാരം ജ്ഞേയമ് അപ്യ് അലമ് । തഥാദിസര്ഗാദ് ആരഭ്യ വേത്തി സ്വം കചനം ച തത്
ആത്മാവിൽ ആത്മാവിനകത്ത് ചൈതന്യത്തിന്റെ ശൂന്യത മാത്രമേയുള്ളൂ; അവിടെ അറിയുന്നവനും അറിയപ്പെടുന്നതും ഒന്നുമില്ല. എങ്കിലും സൃഷ്ടിയുടെ ആദിയിൽ നിന്നുതന്നെ അത് തന്നെ എന്തോ ഒന്നായി അറിയുന്നു.
സ്വയമ് അന്തẖ കചത്കാന്തിശ് ചിദാകാശസ് സ്വഭാവഖേ । അയം സോ ഽഹമ് അയം ച ത്വം കരോതീത്യ് ആദികല്പനമ്
സ്വയം അകത്തുനിന്ന് പ്രകാശിക്കുന്ന ചൈതന്യത്തിന്റെ ആകാശം, അതിന്റെ സ്വഭാവം കൊണ്ടുതന്നെ, 'ഞാൻ ഇതാണ്, നീ അതാണ്' എന്നിങ്ങനെ പലവിധ ധാരണകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
തസ്മാന് ന ദ്വൈതമ് അസ്തീഹ ന ചൈക്യം ന ച ശൂന്യതാ । ന ചേത്താ ചേതനം ചൈവ മൌനമ് ഏവ ന തച് ച വാ
അതിനാൽ ഇവിടെ ഇരട്ടത്വമോ ഏകത്വമോ ശൂന്യതയോ ഇല്ല; അറിയുന്നവനും ബോധവും ഇല്ല, മൗനമോ അതിന്റെ അഭാവമോ പോലും ഇല്ല.
ന ചേതതി ക്വചിത് കിഞ്ചിത് കശ്ചിച് ചേത്യാദ്യഭാവതഃ । തേന ചേത്താപി നാസ്ത്യ് ഏവ മൌനമ് ഏവേതി ശിഷ്യതേ
എവിടെയും ആരും ഒന്നും അറിയുന്നില്ല, കാരണം അറിയപ്പെടുന്നതും അറിയുന്നവനും ഇല്ല; അതിനാൽ അറിയുന്നവനും യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഇല്ല—മാത്രം മൗനം മാത്രം ശേഷിക്കുന്നു.
നിര്വികല്പസമാധിര് ഹി സിദ്ധാന്തസ് സര്വവാങ്മയേ । തച് ച ജീവദ്ദൃഷന്മൌനം തൂഷ്ണീമ് ഏവാത ആസ്യതാമ്
എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളുടെയും അന്തിമ സിദ്ധാന്തം ആശയരഹിതമായ സമാധിയാണ്; അതാണ് ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന മൗനം—അതുകൊണ്ട് നീ ശാന്തമായി മിണ്ടാതെ ഇരിക്കണം.
കുര്വന് നിജം പ്രകൃതമ് ഏവ യഥാപ്രവാഹമ് ആചാരജാലമ് അചലḫ പരമാര്ഥമൌനാത് । നിര്മാനമോഹമദഭേദമ് അനങ്ഗജീവമ് ആകാശകോശവിശദാശയ ശാന്തമ് ആസ്സ്വ
സ്വഭാവപ്രകാരം പ്രവഹിക്കുന്നതുപോലെ തനിക്കിഷ്ടമായ പ്രവർത്തനം ചെയ്യുക, പരമാർത്ഥമൗനത്തിൽ നിന്ന് അചഞ്ചലമായി; അഭിമാനവും മോഹവും മദവും ഭേദവും ഇല്ലാതെ, ആഗ്രഹങ്ങളില്ലാതെ, ആകാശംപോലെ വെടിപ്പുള്ള മനസ്സോടെ, സമാധാനത്തിൽ നില്ക്കുക.
അനന്തരം മുനേ ബ്രൂഹി കാലീ കിമ് ഇവ നൃത്യതി । കിം ശൂര്പഹലകുദ്ദാലമുസുലാദിസ്രജാം ധൃതിഃ
മഹർഷേ, ഇനി പറയൂ, കാലി എങ്ങനെയാണ് നൃത്തം ചെയ്യുന്നത്? അവളുടെ കഴുത്തിലുമൊക്കെ കാണുന്ന ചാളി, കാവൽക്കേട്, കുത്തിവാൾ, ഉലക്ക എന്നിവ കൊണ്ടുള്ള മാലകൾക്ക് എന്താണ് അർത്ഥം?
സ ഭൈരവശ് ചിദാകാശശ് ശിവ ഇത്യ് അഭിധീയതേ । അനന്യാം തസ്യ താം വിദ്ധി സ്പന്ദശക്തിമ് അനാമയാമ്
ഭൈരവൻ എന്നത് മനസ്സിന്റെ ആകാശം തന്നെയാണ്, അതിനെയാണ് ശിവൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. അവന്റെ അതുല്യവും ദോഷരഹിതവുമായ സ്പന്ദനശക്തിയാണ് കാലി എന്ന് നീ മനസ്സിലാക്കണം.
യഥൈകം പവനസ്പന്ദാവ് ഏകമ് ഔഷ്ണ്യാനലൌ യഥാ । ചിന്മാത്രം സ്പന്ദശക്തിശ് ച തഥൈവൈകാത്മ സര്വദാ
കാറ്റിനെ അതിന്റെ ചലനത്തിലൂടെ അറിയാവുന്നതുപോലെയും, അഗ്നിയെ അതിന്റെ ചൂടിലൂടെയും അറിയുന്നതുപോലെയും, മനസ്സും അതിന്റെ സ്പന്ദനശക്തിയും എല്ലായ്പ്പോഴും ഒന്നായ ഒന്നാണ്.
സ്പന്ദേന ലക്ഷ്യതേ വായുര് വഹ്നിര് ഔഷ്ണ്യേന ലക്ഷ്യതേ । തത് സ്പന്ദമയ്യാ ശക്ത്യൈവം ലക്ഷ്യതേ നാന്യഥാ കില
കാറ്റ് അതിന്റെ ചലനത്തിലൂടെ തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്നു, അഗ്നി അതിന്റെ ചൂടിലൂടെ തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്നു; അതുപോലെ, ഈ സ്പന്ദനശക്തി അതിന്റെ സ്വഭാവം കൊണ്ടാണ് തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്നത്, വേറേതൊന്നുമല്ല.
ശിവം ബ്രഹ്മ വിദുശ് ശാന്തമ് അവാച്യം വാഗ്വിദാമ് അപി । സ്പന്ദശക്തിസ് തദിച്ഛേദം ദൃശ്യാഭാസം തനോതി സാ
ജ്ഞാനികൾ അറിയുന്നത് ശിവനെയും ബ്രഹ്മാവിനെയും സമാധാനത്തിന്റെ സ്വരൂപമായാണ്; വാക്കിൽ അതിനെ വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല, വാഗ്മികളായവർക്കും അതു അതീതമാണ്. ആ സ്പന്ദനശക്തി നിലച്ചു പോകുമ്പോൾ ഈ ദൃശ്യലോകം പ്രത്യക്ഷമാവുന്നു.
സാകാരസ്യ നരസ്യേച്ഛാ യഥാ വാ കല്പനാപുരമ് । കരോത്യ് ഏവം ശിവസ്യേച്ഛാ കരോതീദമ് അനാകൃതേഃ
ഒരു മനുഷ്യന്റെ ഇച്ഛയോ കല്പനയോ മനസ്സിൽ ഒരു നഗരം സൃഷ്ടിക്കുന്നതുപോലെ, രൂപരഹിതനായ ശിവന്റെ ഇച്ഛയാൽ ഈ ലോകം ഉണ്ടാകുന്നു.
സൈഷാ ചിതിര് ഇതി പ്രോക്താ ചേത്യോന്മുഖതയോദിതാ । സൈഷോക്താ വാസനാനാമ്നീ വാസനാദ് ദൃശ്യസംവിദഃ
ഇതിനെ തന്നെ 'ചൈതന്യം' എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്; അത് വസ്തുക്കളിലേക്കുള്ള ആകർഷണമായി ഉദിക്കുന്നു. ഇതിന് 'വാസന' എന്ന പേരും ഉണ്ട്; വാസനയിൽ നിന്നാണ് ദൃശ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ബോധം ഉത്ഭവിക്കുന്നത്.
സൈഷാ ജീവകലാ പ്രോക്താ ജീവനാജ് ജീവനൈഷണാ । പ്രകൃതിത്വേന സര്ഗസ്യ സ്വയം പ്രകൃതിതാം ഗതാ
ഇതിനെ 'ജീവശക്തി' എന്നും പറയുന്നു; ജീവനിൽ നിന്നാണ് ജീവിക്കാൻ ഉള്ള ആഗ്രഹം ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. സൃഷ്ടിയുടെ സ്വഭാവമായി ഇതു തന്നെ പ്രകൃതിയായി മാറുന്നു.
ദൃശ്യാഭാസാനുഭൂതീനാം കരണാത് പ്രോച്യതേ ക്രിയാ । വാഡവാഗ്നിശിഖാകാരാ ശോഷാച് ഛുഷ്കേതി കഥ്യതേ
ദൃശ്യങ്ങളെന്നു തോന്നുന്നവയെ അനുഭവിപ്പിക്കുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇതിനെ പ്രവൃത്തി എന്നു വിളിക്കുന്നത്. സമുദ്രത്തിനടിയിലെ അഗ്നിയെപ്പോലെ, ഇത് ഉണക്കുകയും വരണ്ടതാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു എന്നു പറയുന്നു.
ചണ്ഡിത്വാച് ചണ്ഡികാ പ്രോക്താ സോത്പലോത്പലവര്ണതഃ । ജയാ ജയൈകനിഷ്ഠത്വാത് സിദ്ധാ സിദ്ധിസമാശ്രയാത്
ഭീകരതയാൽ ഇത് ചണ്ഡിക എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; നീലയും വെള്ളയും നിറങ്ങളാൽ താമരപൂവിനോട് ഉപമിക്കുന്നു; ഒരേ ലക്ഷ്യത്തിൽ വിജയിക്കുന്നതുകൊണ്ട് ജയാ എന്നും, സിദ്ധികൾക്ക് ആധാരമായതുകൊണ്ട് സിദ്ധാ എന്നും പറയുന്നു.
ജയന്തീ ച ജയാത് പ്രോക്താ വിജയാ വിജയാശ്രയാത് । പ്രോക്താപരാജിതാ വീര്യാദ് ദുര്ഗാ ദുര്ഗ്രഹരൂപതഃ
വിജയം നൽകുന്നതുകൊണ്ട് ജയന്തി എന്നു വിളിക്കുന്നു; ജയത്തിന്റെ ആധാരമായതുകൊണ്ട് വിജയാ; ശക്തിയാൽ അപരാജിതാ എന്നും, പിടിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളതുകൊണ്ട് ദുര്ഗ്ഗാ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
ഓങ്കാരസാരശക്തിത്വാദ് സാരേതി പരികീര്തിതാ । ഗായത്രീ ഗായനാത്മത്വാത് സാവിത്രീ പ്രസവസ്ഥിതേഃ
ഓം എന്നതിന്റെ സാരവും ശക്തിയും ആയതിനാൽ സാര എന്ന പേരുണ്ട്; ഗാനം തന്നെയാണ് അതിന്റെ സ്വഭാവം എന്നതിനാൽ ഗായത്രി; സൃഷ്ടിയിൽ നിലകൊള്ളുന്നതുകൊണ്ട് സാവിത്രി എന്നും വിളിക്കുന്നു.
സരണാത് സര്വദൃഷ്ടീനാം കഥിതൈഷാ സരസ്വതീ । ഗൌരീ ഗൌരാങ്ഗദേഹത്വാദ് ഭവദേഹാനുഷങ്ഗിണീ
എല്ലാ അനുഭവങ്ങളുടെയും ഒഴുക്ക് കൊണ്ടാണ് ഇവളെ സരസ്വതി എന്നു വിളിക്കുന്നത്. അവളുടെ ദേഹം വെളുപ്പുള്ളതുകൊണ്ടാണ് ഗൗരി എന്നു പറയുന്നത്; അവൾ ഭവദേഹത്തോടു ചേർന്നിരിക്കുന്നു.
സുപ്താനാമ് അഥ ബുദ്ധാനാമ് അമ്മാത്രോച്ചാരണാദ് ധൃദി । നിത്യം ത്രൈലോക്യഭൂതാനാമ് അമേതീന്ദുകലോച്യതേ
ഉറങ്ങുന്നവർക്കും ഉണർന്നിരിക്കുന്നവർക്കും ഹൃദയത്തിൽ 'അം' എന്ന അക്ഷരം ഉച്ചരിക്കുമ്പോൾ, മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലെയും ജീവികൾക്കിടയിൽ അവളെ എപ്പോഴും വളരുന്ന ചന്ദ്രിക എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്.