കിമ് ഏതദ് ഭഗവന് സര്വനാശേ നൃത്യതി കേവ സാ । കിം ശൂര്പഹലകുമ്ഭാദ്യൈസ് തസ്യാസ് സ്രഗ്ദാമധാരണമ്
ഭഗവനേ, എല്ലാം നശിച്ചപ്പോൾ ആരാണ് അങ്ങനെയൊരു നൃത്തം ചെയ്യുന്നത്? അവൾ ആരാണ്? അവൾക്ക് ശൂർപ്പം, കവചം, കുമ്പം തുടങ്ങിയവ കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച മാലകൾ ധരിക്കേണ്ടതെന്തിന്?
കിം നഷ്ടം ത്രിജഗദ് ഭൂയẖ കിം കാല്യാ ദേഹസംസ്ഥിതമ് । പരിനൃത്യതി നിര്വാണം കഥം പുനര് ഉപാഗതമ്
മൂന്നു ലോകങ്ങളും വീണ്ടും നശിച്ചോ? കാളി ശരീരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുവോ? അവൾ എങ്ങനെ നൃത്തം ചെയ്യുന്നു? മോക്ഷം വീണ്ടും എങ്ങനെ വന്നെത്തി?
നാസൌ പുമാന് ന ചാസൌ സ്ത്രീ ന തന് നൃത്തം ന താവ് ഉഭൌ । തഥാഭൂതേ തഥാചാരേ ആകൃതീ ന ച തേ തയോഃ
അവൾ പുരുഷനല്ല, സ്ത്രീയുമല്ല, അതൊരു നൃത്തവുമല്ല, ഇരുവരും ഒന്നുമല്ല; അങ്ങനെയൊരു നിലയിലും ആചരണത്തിലും അവർക്കൊന്നും രൂപമില്ല.
അനാദി ചിന്മാത്രനഭോ യത് തത് കാരണകാരണമ് । അനന്തം ശാന്തമ് ആഭാസമാത്രമ് ആതതമ് അവ്യയമ്
ആദിയില്ലാത്ത, ശുദ്ധമായ ചൈതന്യാകാശം, കാരണങ്ങളുടെ കാരണമാകുന്നത്, അനന്തവും ശാന്തവും ഭാസമാത്രവും എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചും അക്ഷയവുമാണ് അതു.
ശിവം തത് സ ശിവസ് സാക്ഷാല് ലക്ഷ്യതേ ഭൈരവാകൃതിഃ । തഥാസ്ഥിതോ ജഗച്ഛാന്തൌ പരമാകാശ ഏവ സഃ
ശുഭമായതും അതേ ശിവനും നേരിട്ട് ഭൈരവന്റെ രൂപത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഇങ്ങനെ ലോകത്തിലെ സമാധാനത്തിൽ അദേഹം നിലകൊള്ളുമ്പോൾ, അദേഹം പരമാകാശം തന്നെയാണ്.
ചേതനത്വാത് തഥാഭൂതസ് സ്വഭാവവിഭവാദ് ഋതേ । സ്ഥാതും ന യുജ്യതേ തസ്യ യഥാ ഹേമ്നോ നിരാകൃതേഃ
അവന്റെ ചൈതന്യസ്വഭാവവും അതിന്റെ ശക്തിയും ഒഴികെ, അവൻ നിലനിൽക്കാൻ കഴിയില്ല; അതുപോലെ തന്നെ, സ്വരൂപം ഇല്ലാതെ പൊന്നും നിലനിൽക്കില്ല.
കഥമ് ആസ്താം വദ പ്രാജ്ഞ ചിന്മാത്രം ചേതനം വിനാ । കഥമ് ആസ്താം വദ പ്രാജ്ഞ മരിചം തിക്തതാം വിനാ
പ്രജ്ഞാവാനായവനേ, അറിയാമോ, ചൈതന്യവും അവബോധം ഇല്ലാതെ എങ്ങനെ നിലനിൽക്കും? അതുപോലെ, മുളകിന് അതിന്റെ കയ്പ് ഇല്ലാതെ കയ്പ് എങ്ങനെ ഉണ്ടാകും?
കടകാദി വിനാ ഹേമ കഥമ് ആസ്താം വിലോക്യതാമ് । കഥം സ്വഭാവേന വിനാ പദാര്ഥസ്യ ഭവേത് സ്ഥിതിഃ
കട്ടകം പോലുള്ള വസ്തുക്കൾ ഇല്ലാതെ പൊന്നിനെ എങ്ങനെ കാണാനാകും? അതുപോലെ, ഒരു വസ്തുവിന് അതിന്റെ സ്വഭാവം ഇല്ലാതെ നിലനിൽപ്പുണ്ടാകുമോ എന്ന് നോക്കൂ.
വിനാ തിഷ്ഠതി മാധുര്യം കഥയേക്ഷുരസẖ കഥമ് । നിര്മാധുര്യശ് ച യശ് ചേക്ഷുരസോ ന ഹി സ തദ്രസഃ
പഞ്ചസാരയുടെ രസം ഇല്ലാതെ മാധുര്യം എങ്ങനെ നിലനിൽക്കും എന്ന് പറയൂ. മാധുര്യമില്ലാത്ത പഞ്ചസാരയുടെ രസം പഞ്ചസാരയുടെ രസം തന്നെയല്ല.
അചേതനം യച് ചിന്മാത്രം ന തച് ചിന്മാത്രമ് ഉച്യതേ । ന ച ചിന്മാത്രനഭസോ നഷ്ടം ക്വചന യുജ്യതേ
ചൈതന്യമാത്രം ആണെങ്കിലും, അതിന് ജീവൻ ഇല്ലെങ്കിൽ അതിനെ ചൈതന്യമാത്രം എന്ന് വിളിക്കില്ല. അതുപോലെ, ചൈതന്യത്തിന്റെ ആകാശം ഒരിക്കലും നശിക്കാനാവില്ല.
സ്വസത്താമാത്രകാദ് അന്യത് കിഞ്ചിത് തസ്യ ന യുജ്യതേ । അന്യത്വമ് ഉരരീകര്തും വ്യോമാവശ്യമ് അസൌ കില
അതിനുള്ളത് അതിന്റെ സ്വഭാവം മാത്രമാണ്; അതിന് അതിനേതരമായ ഒന്നും ഉണ്ടാവില്ല. മറ്റൊന്നായി മാറാൻ ആഗ്രഹിച്ചാൽ, അതു ആകാശംപോലെയാകേണ്ടി വരും.
തസ്മാത് തസ്യ യദ് അക്ഷുബ്ധം സത്താമാത്രം സ്വമ് ആസനമ് । അനാദിമധ്യപര്യന്തം സര്വശക്തിമയാത്മകമ്
അതിനാൽ അതിന്റെ ശാന്തമായ, സത്യമായ നില തന്നെയാണ് അതിന്റെ സ്താനം—ആദിയും മധ്യവും അന്തവും ഇല്ലാതെ, എല്ലാ ശക്തികളും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതായിരിക്കുന്നു.
തദ് ഏതത് ത്രിജഗത് സര്ഗẖ കല്പാന്തോ വ്യോമ ഭൂര് ദിശഃ । നാശ ഉത്പാദനം രാമ വിരാമോ ഭാസനം തമഃ
ഈ മൂന്ന് ലോകങ്ങളുടെ സൃഷ്ടിയും, ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ അവസാനം, ആകാശം, ഭൂമി, ദിശകൾ, നശിക്കൽ, പിറവിയെടുക്കൽ, അവസാനിക്കൽ, പ്രകാശം, ഇരുണ്ടത—all ഇവയൊക്കെയും—
ജനനം മരണം മായാ മോഹോ മാന്ദ്യമ് അവസ്തുതാ । വസ്തുതാ ച വിവേകശ് ച ബന്ധോ മോക്ഷശ് ശുഭാശുഭേ
ജനനം, മരണം, മായ, ഭ്രമം, മന്ദത, അസത്യമായത്, സത്യമായത്, വിവേകം, ബന്ധനം, മോക്ഷം, ശുഭവും അശുഭവും—
വിദ്യാവിദ്യാ സദേഹത്വം വിദേഹത്വം ക്ഷണശ് ചിരമ് । ചഞ്ചലത്വം സ്ഥിരത്വം ച ത്വം ചാഹം ചേതരച് ച തത്
വിദ്യയും അവിദ്യയും, ശരീരത്തോടെ ഉള്ളതും ശരീരമില്ലാത്തതും, ക്ഷണികതയും ദീർഘകാലത്വവും, ചഞ്ചലതയും സ്ഥിരതയും, നീയും ഞാനും മറ്റെല്ലാവരും—
സദ് അസച് ചാഥ സദസന് മൌര്ഖ്യം പാണ്ഡിത്യമ് ഏവ ച । ദേശകാലൌ ക്രിയാദ്രവ്യകലനാ കേലികല്പനമ്
സത്യം, അസത്യം, രണ്ടും ഒരുമിച്ച്, മൗഢ്യവും പാണ്ഡിത്യവും, ദേശവും കാലവും, പ്രവർത്തികളും വസ്തുക്കളും, കണക്കുകൂട്ടലും കളിയും—
രൂപാലോകമനസ്കാരകര്മബുദ്ധീന്ദ്രിയാത്മകമ് । തേജോവാര്യനിലാകാശപൃഥ്വ്യാദികമ് ഇദം തതമ്
രൂപം, കാണുന്ന മനസ്സ്, ആഗ്രഹങ്ങൾ, പ്രവർത്തികൾ, ബുദ്ധി, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, തീ, വെള്ളം, വായു, ആകാശം, ഭൂമി എന്നിവയൊക്കെ ഇതിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഏതത് സര്വമ് അസൌ ശുദ്ധശ് ചിദാകാശോ നിരാമയഃ । അജഹദ് വ്യോമതാമ് ഏവ സര്വാത്മൈവൈവമ് ആസ്ഥിതഃ
ഇവയെല്ലാം ശുദ്ധവും ദോഷരഹിതവുമായ ആ ചൈതന്യാകാശം തന്നെയാണ്; അതിന് ഒരിക്കലും ദോഷം ബാധിക്കുകയില്ല, എല്ലാറ്റിന്റെയും ആത്മാവായി അതു നിലകൊള്ളുന്നു.
ഏതത് സര്വം ച വിമലം ഖമ് ഏവാത്ര ന സംശയഃ । അസ്മാദ് അനന്യത് സ്വപ്നാദ്രിര് ദൃഷ്ടാന്തോ ഽത്രാവിഖണ്ഡിതഃ
ഇവയെല്ലാം വിശുദ്ധവും ആകാശം മാത്രവുമാണ്; ഇതിൽ സംശയമില്ല. സ്വപ്നത്തിലെ ഒരു പർവ്വതം പോലെ, ഇതിൽനിന്ന് വേറെയൊന്നുമില്ല; ഈ ഉപമ പൂർണ്ണമായും യുക്തമാണ്.
ചിന്മയḫ പരമാകാശോ യ ഏഷ കഥിതോ മയാ । ഏഷോ ഽസൌ ശിവ ഇത്യ് ഉക്തോ ഭവത്യ് ഏഷ സനാതനഃ
ഞാൻ പറഞ്ഞ ഈ പരമമായ ചൈതന്യാകാശം തന്നെയാണ് 'ശിവൻ' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നത്; ഇതാണ് ശാശ്വതമായത്.
സ ഏഷ ഹരിര് ഇത്യ് ആസ്തേ ഭവത്യ് ഏഷ പിതാമഹഃ । ചന്ദ്രോ ഽര്ക ഇന്ദ്രോ വരുണോ യമോ വൈശ്രവണോ ഽനിലഃ
ഇവൻ തന്നെയാണ് ഹരി, ഇവൻ തന്നെയാണ് പിതാമഹൻ; ഇവൻ ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ, ഇന്ദ്രൻ, വരുണൻ, യമൻ, വൈശ്രവണൻ, കാറ്റ് — എല്ലാം ഇവൻ തന്നെയാണ്.
അനലോ ജലദോ ഽമ്ഭോധിര് ഹ്യോ ഽദ്യ ശ്വശ് ചാസ്തി നാസ്തി ച । ഇത്യ് ഏതേ ചിന്മയാകാശകോശലേശാസ് സ്ഫുരന്ത്യ് അലമ്
ഇവൻ അഗ്നിയും, മഴവർഷിപ്പിക്കുന്നവനും, സമുദ്രവും, ഇന്നലെയും, ഇന്നും, നാളെയും, ഉണ്ട് എന്നതും ഇല്ല എന്നതും — ഈ എല്ലാം ശുദ്ധമായ ചൈതന്യത്തിന്റെ ആകാശത്തിൽ ഒരു ചെറിയ കണികയുടെ തിളക്കങ്ങൾ മാത്രമാണ്.
ഏവംവിധാഭിസ് സഞ്ജ്ഞാഭിര് മുധാഭാവനയേദൃശാഃ । സ്വഭാവമാത്രബോധേന ഭവന്ത്യ് ഏതേ തു താദൃശാഃ
ഇങ്ങനെയുള്ള പേരുകൾകൊണ്ട് ഭ്രമിച്ചവർ ഈ രൂപങ്ങൾക്കു കല്പിക്കുന്നു; എന്നാൽ അവയുടെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം അറിയുമ്പോൾ മാത്രമേ അവ സത്യത്തിൽ എന്താണെന്നു കാണാൻ കഴിയൂ.
അബോധോ ബോധ ഇത്യ് ഏവം ചിദ്വ്യോമൈവാത്മനി സ്ഥിതമ് । തസ്മാദ് ഭേദോദ്ഭേദമ് ഐക്യം നാസ്ത്യ് ഏവേതി പ്രശാമ്യതാമ്
അജ്ഞാനവും ജ്ഞാനവും — ഇവ രണ്ടും തന്നെ ആത്മാവിൽ ചൈതന്യത്തിന്റെ ആകാശം പോലെ നിലകൊള്ളുന്നു; അതിനാൽ ഭേദം, ഉദ്ഭവം, ഐക്യം എന്നിങ്ങനെയുള്ള എല്ലാ ധാരണകളും പൂർണ്ണമായും ശമിപ്പിക്കണം.
താവത് തരങ്ഗത്വമ് അയം കരോതി ജീവസ് സ്വസംസാരമഹാസമുദ്രേ । യാവന് ന ജാനാതി പരം സ്വഭാവം നിരാമയം തന്മയതാമ് ഉപേതഃ
സ്വന്തം ജന്മമരണങ്ങളുടെ മഹാസമുദ്രത്തിൽ, ഒരാൾക്ക് പരമമായ ശുദ്ധസ്വഭാവം അറിയാതെ അതിൽ ലയിക്കാതെ ഇരിക്കുമ്പോൾ, അവൻ ഒരു തിരമാലപോലെ ആവർത്തിച്ച് ഉയിർത്തെഴുന്നേൽക്കുന്നു.
ജ്ഞാതേ തു ശാന്തിം സ തഥോപയാതി യഥാ ന സോ ഽബ്ധിര് ന തരങ്ഗകോ ഽസൌ । യഥാസ്ഥിതം സര്വമ് ഇദം ച ശാന്തം ഭവത്യ് അനന്തം പരമ് ഏവ തസ്യ
പക്ഷേ, ആ പരമസത്യത്തെ അറിഞ്ഞാൽ, അവൻ സമാധാനം പ്രാപിക്കുന്നു. അപ്പോൾ അവനു സമുദ്രവും തിരമാലയും ഇല്ല; എല്ലാം അതുപോലെ തന്നെ, ശാന്തവും അനന്തവും യഥാർത്ഥത്തിൽ പരമമായതുമാണ്.
ചിന്മാത്രപരമാകാശ ഏഷ യẖ കഥിതോ മയാ । ഏഷോ ഽസൌ ശിവ ഇത്യ് ഉക്തസ് തദാ രുദ്രḫ പ്രനൃത്യതി
ഞാൻ വിവരിച്ച ഈ ശുദ്ധചൈതന്യത്തിന്റെ പരമാകാശം തന്നെയാണ് ശിവൻ എന്നു പറയുന്നത്; അപ്പോൾ രുദ്രൻ നൃത്തം ചെയ്യുന്നു.
യാസൌ തസ്യാകൃതിര് നാസാവ് ആകൃതിẖ കൃതിനാം വര । തച് ചിന്മാത്രഘനം വ്യോമ തഥാ കചതി താദൃശമ്
അവന്റെ ആ രൂപം ഒരു രൂപമല്ല, ജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ; അതു ശുദ്ധമായ ചൈതന്യത്തിന്റെ ഘനമായ ആകാശം പോലെ അതുപോലെയാണ് പ്രകാശിക്കുന്നത്.
മയാ ദൃഷ്ടം തദ് ആകാശമ് ഏവ ശാന്തം തദാകൃതി । മയൈവ തത് പരിജ്ഞാതം നാന്യḫ പശ്യതി തത് തഥാ
ആ ശാന്തമായ ആകാശം ഞാൻ മാത്രം കണ്ടിട്ടുണ്ട്; അതിന്റെ സ്വഭാവവും ഞാൻ മാത്രം മനസ്സിലാക്കി. മറ്റാരും അതിനെ ഇങ്ങനെ കാണുന്നില്ല.
യഥാ നാമ സ കല്പാന്തസ് സ രുദ്രസ് സാ ച ഭൈരവീ । മായാമാത്രം തഥാ സര്വം പരിജ്ഞാതമ് അലം മയാ
യുഗാന്തവും, രുദ്രനും, ഭൈരവിയും എല്ലാം മായ മാത്രമാണെന്നതുപോലെ, എല്ലാം മായയാണെന്ന് ഞാൻ വ്യക്തമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.