വിജ്ഞാനഘന ഏവായം കചനാകചനാത്മകഃ । സ്വയമ് ഏവ കചത്യ് അന്തര് ന കചത്യ് ഏവ വാ സ്വയമ്
ഇത് ശുദ്ധമായ ചൈതന്യത്തിന്റെ നിറയാണു, ചലനവും അചലതയും ആയി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. അതു സ്വയം ഉള്ളിൽ ചലിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ സ്വയം ചലിക്കാതിരിക്കാം.
സംവിദംശപരാവൃത്തിമാത്രപേലവരൂപിണീ । ബന്ധദൃങ് മോക്ഷദൃക് ചേതി ക്ലേശസ് തത്സാധനേ കിയാന്
ബോധം ഒരു ചെറിയ തിരിവായി മാത്രം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുമ്പോൾ അതിനെ ബന്ധനമെന്നോ മോക്ഷമെന്നോ കാണാം. അതിനായി ശ്രമിക്കുന്നതിൽ എത്രയോ ദു:ഖം ഉണ്ടാകും?
സംവിദുദ്ബോധനം ബന്ധസ് തദനുദ്ബോധനം ശിവമ് । അസത് സദ്വജ് ജഗദ് ഭാതി സംവിദുദ്ബോധനോദരമ്
ബോധം ഉണരുന്നത് ബന്ധനമാണ്; അതു ഉണരാതിരിക്കുന്നതു ശാന്തിയാണ്. ബോധം ഉണരുമ്പോള് ഈ ലോകം സത്യമോ അസത്യമോ ആയി തോന്നുന്നു.
അജഡം ബോധനം സുപ്തം മോക്ഷ ഇത്യ് അഭിധീയതേ । പ്രബുദ്ധം ബന്ധ ഇത്യ് ആഹുര് യദ് ഇച്ഛസി തദ് ആഹര
മന്ദതയില്ലാത്ത ബോധം ഉറക്കത്തില് മോക്ഷം എന്നു പറയുന്നു; ഉണരുമ്പോള് അതിനെ ബന്ധം എന്നു പറയുന്നു. നീ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നതു തിരഞ്ഞെടുക്കുക.
നിര്വാണവാസനമ് അനന്തമ് അജാഡ്യമ് അച്ഛബോധൈകതാനമ് അപയന്ത്രണമ് അസ്തശങ്കമ് । അദ്വൈതമ് ഐക്യരഹിതം ച നിരസ്തശൂന്യമ് ആകാശകോശവിശദാശയ ശാന്തമ് ആസ്സ്വ
നിര്വാണത്തിന്റെ അനന്തമായ ഭാവത്തില്, മന്ദതയില്ലാതെ, ശുദ്ധവും ഏകമായ ബോധത്തില്, നിയന്ത്രണമില്ലാതെ, ഭയമില്ലാതെ, ദ്വൈതം ഇല്ലാതെ, ഐക്യബോധം ഇല്ലാതെ, ശൂന്യതയില്ലാതെ, ആകാശം പോലെ തെളിഞ്ഞ മനസ്സോടെ, സമാധാനത്തോടെ നിലകൊള്ക്ക.
ഇതി തേ സര്വ ആയാതാ ബ്രഹ്മലോകനിവാസിനഃ । അദൃശ്യതാമ് ഏവ ഗതാ ദീപാẖ ക്ഷീണദശാ ഇവ
ഇങ്ങനെ ബ്രഹ്മലോകത്തില് താമസിക്കുന്ന എല്ലാവരും നിന്നരികിലേക്ക് വന്നു; പിന്നീട് എണ്ണ തീര്ന്ന വിളക്കുകളെപ്പോലെ അവര് അദൃശ്യമായി.
അഥ തേ ദ്വാദശാദിത്യാ ബ്രഹ്മണി ബ്രഹ്മതാം ഗതേ । ജഗദ്വദ് ബ്രഹ്മലോകം തമ് അദഹന് ഭാസുരാര്ചിഷഃ
അപ്പോൾ ആ പന്ത്രണ്ട് സൂര്യന്മാർ ബ്രഹ്മത്തിൽ ലയിച്ചപ്പോൾ, അവരുടെ പ്രകാശം ബ്രഹ്മലോകത്തെയും, ലോകത്തെ പോലെ തന്നെ, ദഹിപ്പിച്ചു.
വൈരിഞ്ചനഗരം ദഗ്ധ്വാ ധ്യാനം കൃത്വാ വിരിഞ്ചവത് । തേ ഽപി നിര്വാണമ് ആജഗ്മുര് നിസ്സ്നേഹദശദീപവത്
ബ്രഹ്മയുടെ നഗരത്തെ ദഹിപ്പിച്ച്, ബ്രഹ്മയെപ്പോലെ ധ്യാനം ചെയ്ത്, അവർയും എണ്ണമില്ലാത്ത വിളക്കുകൾ എണ്ണയില്ലാതെ അണയുന്നതുപോലെ, മോക്ഷം നേടി.
തത ഏകാര്ണവാപൂരോ വിരിഞ്ചനഗരാന്തരമ് । രാത്രൌ ഭുവമ് ഇവ ധ്വാന്തം പൂരയാമ് ആസ സൂര്മിമാന്
അതിനുശേഷം, ഒരൊറ്റ സമുദ്രം പോലെ വലിയ വെള്ളപ്പൊക്കം ബ്രഹ്മയുടെ നഗരത്തിനിടയിലായി പടർന്നു, രാത്രിയിൽ ഭൂമിയെ ഇരുട്ട് മൂടുന്നതുപോലെ അതിനുള്ളിലൊക്കെ തിരമാലകൾ നിറഞ്ഞു.
ആബ്രഹ്മലോകമ് അഭവജ് ജഗദ് ആപൂര്ണമ് അര്ണസാ । തുല്യം രസൈകപൂര്ണേന പക്വദ്രാക്ഷാഫലേന തത്
ബ്രഹ്മലോകം വരെ ഈ ലോകം ആ വെള്ളത്തിൽ മുഴുകി, ഒറ്റരസം നിറഞ്ഞ പാകംചേർന്ന മുന്തിരിപ്പഴംപോലെ മുഴുവൻ നിറഞ്ഞു.
തത ഊര്മിഗിരിവ്രാതവേഗൈര് ആവലിതാഖിലൈഃ । വിച്ഛിന്നാẖ കല്പജലദാ ജല ഏവ വിലില്യിരേ
അപ്പോള് മലപോലെയുള്ള വലിയ തിരകളുടെ ശക്തിയില് എല്ലാം ഉലക്കി, ആ യುಗത്തിന്റെ മേഘങ്ങള് പിളര്ന്നു വെള്ളത്തിലേക്കു തന്നെ കലര്ന്നു.
ഏതസ്മിന്ന് അന്തരേ തത്ര ദൃഷ്ടവാന് അഹമ് അമ്ബരാത് । യാവദ് അഭ്യുത്ഥിതം ഭീമം ഭൂതം കിഞ്ചിന് നഭോഽന്തരാത്
അവിടെ അതിനിടയില് ആകാശത്തില്നിന്ന് ഞാന് കണ്ടു, ആകാശത്തിനുള്ളില് നിന്നും ഭയങ്കരമായും വലുതായും എന്തോ ഒന്നുയരുന്നതു.
കല്പാന്തജലദാകാരം കൃഷ്ണമ് ആപൂരിതാമ്ബരമ് । ആകല്പം സമ്ഭൃതം നൈശം ദേഹേനേവോത്ഥിതം തമഃ
അത് യುಗാന്തത്തിലെ കറുത്ത മേഘംപോലെയും, ആകാശം മുഴുവന് നിറഞ്ഞതുപോലെയും, അനേകം കാലമായി കൂട്ടിയിട്ടിരിക്കുന്ന രാത്രിപോലെയും, ശരീരമായ് ഉയര്ന്ന ഇരുട്ടുപോലെയും തോന്നി.
തരുണാദിത്യലക്ഷാണാം തേജ ആഭാസുരം ദധത് । ആദിത്യത്രയസങ്കാശൈസ് സ്ഥിരവിദ്യുത്ത്രയോല്ബണൈഃ
അത് ലക്ഷക്കണക്കിന് പുതുമുഖ സൂര്യന്മാരുടെ പ്രകാശംപോലെയും, മൂന്നു സൂര്യന്മാരുടെ കനലുപോലെയും, മൂന്നു ഉറച്ച ഉഗ്രമായ മിന്നലുകളുപോലെയും ദീപിച്ചുനിന്നു.
നേത്രൈര് ആഭാസുരമുഖം ജ്വാലാപുഞ്ജാന് സമുദ്ഗിരത് । പഞ്ചാനനം ദശഭുജം ത്രിനേത്രം ശൂലപാണികമ്
കണ്ണുകളിൽ പ്രകാശം നിറഞ്ഞ മുഖം, അഗ്നിജ്വാലകൾ ചുറ്റും പടർന്നുനിൽക്കുന്നവൻ; അഞ്ചു മുഖങ്ങളോടും പത്ത് കൈകളോടും മൂന്നു കണ്ണുകളോടും കൂടിയവൻ, ത്രിശൂലം കൈവശമുള്ളവൻ.
അമാന്തമ് അന്തമുക്തേ ഽപി വ്യോമ്നീവ വിതതാകൃതിമ് । ഖമ് ഇവാസിവരശ്യാമം ദേഹമ് ആദായ സംസ്ഥിതമ്
ആദിയും അന്തവും ഇല്ലാതെയും, ആകാശംപോലെ വ്യാപിച്ച രൂപം; കറുത്ത മേഘംപോലെയുള്ള ശരീരം ധരിച്ച് അവിടെ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
സ്ഥിതമ് ഏകാര്ണവാപൂര്ണാദ് ബ്രഹ്മാണ്ഡാദ് ബഹിര് അമ്ബരേ । വ്യോമേവ ഹസ്തപാദാദിസന്നിവേശേന ലക്ഷിതമ്
ഒരു വലിയ സമുദ്രംപോലെയും ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന് പുറത്തായി ആകാശത്തിൽ നിലകൊണ്ടു; കൈകളും കാലുകളും മറ്റു അവയവങ്ങളും കൊണ്ട് ആകാശത്തിൽ വ്യക്തമായി കാണാം.
ഘോണാനിലപരാവൃത്തിവിധുതൈകമഹാര്ണവമ് । ഗോവിന്ദമ് ഇവ ദോര്ദണ്ഡക്ഷോഭിതക്ഷീരസാഗരമ്
മൂക്കിലൂടെ പുറപ്പെടുന്ന വായുവിന്റെ ചലനത്തിൽ വലിയ സമുദ്രം അലിഞ്ഞുപോകുന്നു; ഗോവിന്ദൻ തന്റെ ശക്തമായ കൈകളാൽ പാൽക്കടൽ ഉണർത്തുന്നതുപോലെ.
കല്പാര്ണവജലാപൂരം പുംസ്ത്വേനേവ സമുത്ഥിതമ് । മൂര്തിയുക്തമ് അഹങ്കാരമ് അകാരണകമ് ആഗതമ്
കാലസമുദ്രത്തിലെ വെള്ളം നിറഞ്ഞതുപോലെ, ആണ്മകതയോടെ, രൂപംകൊണ്ടു, കാരണം ഒന്നുമില്ലാതെ, അഹങ്കാരം ഉദിച്ചുവന്നു.
കുലാചലബൃഹദ്വൃന്ദമ് ഇവോഡ്ഡയനഡമ്ബരൈഃ । പക്ഷൌഘൈര് ഉത്ഥിതം വ്യോമ സമസ്തമ് അഭിപൂരയത്
പർവ്വതങ്ങളുടെ വലിയ കൂട്ടം ചിറകുകൾ വീശി ഉയരുന്നതുപോലെ, ആ കൂട്ടം ആകാശം മുഴുവൻ നിറച്ചു.
തതസ് ത്രിശൂലനയനൈര് മയാ രുദ്രോ ഽയമ് ഇത്യ് അസൌ । ദൂരാദ് ഏവ പരിജ്ഞായ പരമേശോ നമസ്കൃതഃ
അപ്പോൾ ത്രിശൂലവും മൂന്നു കണ്ണുകളും കണ്ടപ്പോൾ, ദൂരത്തിൽ നിന്നുതന്നെ, 'ഇവൻ രുദ്രൻ' എന്നു ഞാൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞു; അതിനാൽ പരമേശ്വരനോടു ഞാൻ വണങ്ങി.
കിം സ താദൃഗ്വിധോ രുദ്രẖ കിം കൃഷ്ണẖ കിം മഹാകൃതിഃ । കിം പഞ്ചവദനẖ കസ്മാദ് ദശബാഹുẖ ക്വ തിഷ്ഠതി
രുദ്രൻ വാസ്തവത്തിൽ അങ്ങനെയോ? അവൻ കറുത്തവനോ? വലിയ രൂപമുള്ളവനോ? എങ്ങനെ അഞ്ചു മുഖവും പത്ത് കൈകളും? അവൻ എവിടെയാണ് താമസിക്കുന്നത്?
കിം ത്രിനേത്രẖ കിമ് ഉഗ്രാത്മാ കിമ് ഏകẖ കിംപ്രയോജനഃ । കേനേരിതẖ കിമ് അകരോത് ക്വായാസീദ് വദ മേ മുനേ
ആ മൂന്ന് കണ്ണുള്ളവൻ ആര്? അത്യന്തം ഭയങ്കരനായവൻ ആര്? ഒരേയൊരുവൻ ആര്, അവന്റെ ലക്ഷ്യം എന്താണ്? ആരാണ് അവനെ പ്രേരിപ്പിച്ചത്, അവൻ എന്ത് ചെയ്തു, എവിടെയായിരുന്നു? മഹർഷേ, ദയവായി എനിക്ക് പറയൂ.
കാകുത്സ്ഥ രുദ്രനാമാസാവ് അഹങ്കാരസ് തഥോത്ഥിതഃ । വിഷമൈകാഭിമാനാത്മാ മൂര്തിര് അസ്യാമലം നഭഃ
കാകുത്സ്ഥാ, രുദ്രൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവൻ ഈ അഹംഭാവമാണ്; അവന്റെ സ്വഭാവം അത്യന്തം ഏകത്വത്തിന്റെ അഭിമാനമാണ്, അവന്റെ രൂപം മായമില്ലാത്ത ആകാശംപോലെയാണ്.
വ്യോമാകൃതിസ് സ ഭഗവാന് വ്യോമവര്ണാമലോ മഹാന് । ചിദ്വ്യോമമാത്രസാരത്വാദ് ആകാശാത്മാ സ ഉച്യതേ
അവൻ ആകാശത്തിന്റെ രൂപമുള്ളവനാണ്, ആകാശംപോലെ വിശാലവും നിർമ്മലവുമാണ്; അവന്റെ സാരാംശം ശുദ്ധമായ ചൈതന്യമായ ആകാശം മാത്രമായതിനാൽ അവനെ ആകാശസ്വരൂപൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
സര്വഭൂതാത്മഭൂതത്വാത് സര്വഗത്വാന് മഹാകൃതിഃ । യാനി തസ്യാനുഷക്താനി പഞ്ചജ്ഞാനേന്ദ്രിയാണ്യ് അലമ്
എല്ലാ ജീവികളുടെയും ആത്മാവായതിനാലും എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതിനാലും അവന്റെ രൂപം മഹത്തായതാണ്; അവനോട് ബന്ധമുള്ള അഞ്ചു ജ്ഞാനേന്ദ്രിയങ്ങൾ അവന്റെ മുഖങ്ങളാണ്.
താനി തസ്യ മുഖാന്യ് ആഹുസ് തപദ്രൂപാണി സര്വതഃ । കര്മേന്ദ്രിയാണി വിഷയാസ് തേ ഹി തസ്യ ഭുജാ ദശ
അവന്റെ മുഖങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും തപസ്സിന്റെ രൂപത്തിൽ പ്രകടമാകുന്നു എന്നാണ് പറയുന്നത്. പ്രവർത്തനേന്ദ്രിയങ്ങളും അവയുടെ വിഷയങ്ങളും അവന്റെ പത്ത് കൈകളാണ്.
സര്വഭൂതഭരൈസ് സാര്ധം ബ്രഹ്മണാ പരമ് ഏയുഷാ । യദാസൌ സമ്പരിത്യക്തസ് തദാസൌ മൂര്തിമ് ആഗതഃ
സകല ജീവികളുടെ ഭാരങ്ങളോടും പരമമായ ബ്രഹ്മണോടും കൂടെ, അവൻ പൂർണ്ണമായി വിട്ടുനിൽക്കുമ്പോൾ, അപ്പോൾ അവൻ ഒരു രൂപം സ്വീകരിക്കുന്നു.
സ ചാകാശൈകരൂപാത്മാ നാസ്തി തസ്യ ഹി സാകൃതിഃ । തഥാ ദൃശ്യത ഏവാസൌ ഭ്രാന്തിമാത്രം ന മൂര്തിമാന്
അവന്റെ സ്വഭാവം ശൂന്യത്തിന്റെ രൂപം മാത്രമാണ്; അവന് യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു രൂപമില്ല. അതിനാൽ, കാണപ്പെടുന്നതെല്ലാം ഭ്രമം മാത്രമാണ്, യഥാർത്ഥ രൂപമല്ല.
ചിദാകാശഗതേ സ്ഫാരേ ഭൂതാകാശേ സ തിഷ്ഠതി । ദേഹേ ച സര്വഭൂതാനാം നിത്യം വായുര് ഇവേശ്വരഃ
അവൻ ബോധത്തിന്റെ വിശാലമായ ആകാശത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; ഭൂതാകാശത്തിലും എല്ലാ ജീവികളുടെ ശരീരങ്ങളിലും അവൻ എപ്പോഴും കാറ്റുപോലെ നിലകൊള്ളുന്നു, ഭഗവനേ.