ശൂന്യബ്രഹ്മാണ്ഡവിപുലജലഘാതകുലായകേ । ലീനാന് അചലകാകോലാന് ഗൃഹ്ണന് സലിലജാലകൈഃ
ശൂന്യമായ ഈ വിശാലമായ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിൽ, വലിയ വെള്ളത്തിന്റെ പ്രഹരത്തിൽ അലയുന്ന ഈ കൂടിൽ, അകന്നു പോയവരെയും അചഞ്ചലരെയും അലയുന്നവരെയും വെള്ളത്തിന്റെ വലകൊണ്ടു കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു.
മൃതാമൃതബൃഹദ്ഭൂതമജ്ജനോന്മജ്ജനാകുലാന് । തരങ്ഗമകുരാന് കര്ഷന് പ്രതിബിമ്ബാന്വിതാന് ഇവ
മരിച്ചവരും ജീവനോടുള്ളവരും, വലിയവരും ചെറുതുമായവരും, മുങ്ങലിലും ഉയിർപ്പിലും അലയുന്നവരെയും, തിരകളിൽ പിടിക്കപ്പെട്ട പ്രതിഫലങ്ങൾ പോലെ അവൻ ആകർഷിക്കുന്നു.
മൃതശിഷ്ടാന് പുരഭ്രഷ്ടാന് ഫേനാദ്രിതടകോടിഷു । ദധജ് ജലബലശ്രാന്താംസ് ത്രിദശാന് മഷകാന് ഇവ
മരിച്ചവരെയും നഗരങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടവരെയും, വെള്ളത്തിന്റെ ശക്തിയിൽ ക്ഷീണിച്ചവരെയും, നുരയുടെ മുകളിൽ കയറിയും പർവതശിഖരങ്ങളിൽ കയറിയും, ദേവന്മാരെ ചെറുപുഴുക്കളെപ്പോലെ അവൻ ചുമക്കുന്നു.
വിമലാദ്യതനാകാശവിപുലാന് അമ്ബുബുദ്ബുദാന് । സഹസ്രസങ്ഖ്യാന് വലയംല് ലോചനാനീവ വാസവഃ
പുതുതായി രൂപംകൊണ്ടു, വിശുദ്ധവും ആകാശത്തെപ്പോലെ വിശാലവുമായ അനേകം വെള്ളപ്പൊക്ക ബുഡ്ബുദങ്ങൾ, സഹസ്രങ്ങൾക്കണക്കിന്, വലയമായ കണ്ണുകളെപ്പോലെ ഇന്ദ്രൻ പിടിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ അവൻ കൈവശം വയ്ക്കുന്നു.
ശരദ്വ്യോമസമാഭോഗൈര് വലദ്ഭിര് ബുദ്ബുദേക്ഷണൈഃ । പശ്യന്ന് ഇവ നദീധാരാന് മേഘാന് ആത്മപ്രപൂരകാന്
ശരദ്കാലത്തെ ആകാശംപോലെയുള്ള, വലിച്ചുകിടക്കുന്ന ഒരു കണ്ണുള്ള കിളിവള്ളികൾകൊണ്ട്, തന്റെ ഉള്ളിൽ നിറയുന്ന നദികളെയും മേഘങ്ങളെയും അവൻ കാണുന്നപോലെയാണ്.
പുഷ്കരാവര്തകാഭ്രാണാം ബാഹുഭിര് വീചിമണ്ഡലൈഃ । കുര്വന്ന് ആലിങ്ഗനാനീവ സപക്ഷാദ്രിവദ് ഉത്ഥിതൈഃ
വട്ടമിടുന്ന തിരകളെ കൈകളായി എടുത്ത്, ചക്രംപോലുള്ള താമരകളും മേഘങ്ങളെയും, ചിറകുള്ള പർവതങ്ങൾ ഉയരുന്നപോലെ, ചേർത്ത് പിടിക്കുന്നതുപോലെയാണ്.
ത്രിജഗദ്ഗ്രാസസന്തൃപ്തḫ പ്രഗായന്ന് ഇവ ഘര്ഘരൈഃ । രവൈര് നൃത്യന്ന് ഇവോഗ്രാദ്രികടകൈര് വീചിദോര്ദ്രുമൈഃ
മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും വിഴുങ്ങിയതിൽ തൃപ്തനായി ഗർജ്ജനങ്ങൾ കൊണ്ട് പാടുന്നതുപോലെയും, ഭയങ്കരമായ പാറകളെപ്പോലുള്ള തിരകളുടെ മുകളിൽ നൃത്തം ചെയ്യുന്നതുപോലെയും അവൻ തോന്നുന്നു.
നദീധാരാധരൈര് ഊര്ധ്വേ മധ്യേ ദഗ്ധൈര് ധരാധരൈഃ । അധോ ധരാധരൈര് നാഗൈര് അധരഃ പങ്കഗൈര് വൃതഃ
മുകളിൽ നദിയുടെ ഒഴുക്കുപോലുള്ള മേഘങ്ങൾ കൊണ്ടും, നടുവിൽ ചുട്ടുപോയ പർവതങ്ങൾ കൊണ്ടും, താഴെ പർവതങ്ങളും പാമ്പുകളും ചവിട്ടുനനഞ്ഞവരും കൊണ്ടും അവൻ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ധാരാത്രിപഥഗാപൂരൈര് നിപതദ്ഭിര് നിരന്തരമ് । മഗ്നോന്മഗ്നോഹ്യമാനാദ്രിശൃങ്ഗദിണ്ഡീരബുദ്ബുദഃ
നദിയുടെ പാത നിറച്ച് ഒഴുകുന്ന വെള്ളം തുടർച്ചയായി വീണു കൊണ്ടിരുന്നു. മലയുടെ കൊടുമുടികൾ അതിൽ മുങ്ങി ഉയർന്ന്, പൊട്ടുന്ന കിളിവാതകങ്ങളുടെ ശബ്ദം പോലെ മുഴങ്ങുകയായിരുന്നു.
ഉഹ്യമാനഗലത്സ്വര്ഗഖണ്ഡക്രന്ദന്നഭശ്ചരഃ । വഹദ്വിദ്യാധരീവൃന്ദപദ്മിനീസുന്ദരാന്തരഃ
ഓളം കൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ തകർന്ന ഭാഗങ്ങൾ ആകാശത്ത് കരയുന്നതുപോലെ തോന്നി. അതിനകത്ത്, പദ്മിനികളിൽ സുന്ദരമായ അന്തരങ്ങളിൽ വിദ്യാധരരുടെ കൂട്ടങ്ങൾ ഒഴുകി പോവുകയായിരുന്നു.
ഏകാര്ണവപയḫപൂരേ ഘര്ഘരാരാവരംഹസി । ത്രൈലോക്യഖണ്ഡസമ്ഭാരേ പ്രോഹ്യമാനേ മഹാമ്ഭസി
ഒറ്റ സമുദ്രം പോലെ വെള്ളം നിറഞ്ഞു, ഗർജ്ജന ശബ്ദത്തോടെ മുഴങ്ങി. മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും ഭാഗങ്ങൾ ആ മഹാ വെള്ളത്തിൽ ഒഴുകിക്കൊണ്ടിരുന്നു.
നാസീത് കശ്ചിത് പരിത്രാതാ ദാതാ വാ വചസോ ഽപി ച । ശക്നോതി കḫ പരിത്രാതും കാലേന കവലീകൃതമ്
അവിടെ രക്ഷിക്കാൻ ആരുമില്ലായിരുന്നു, ഒരു വാക്ക് പോലും നൽകാൻ ആരുമില്ല. കാലം മുഴുവൻ വിഴുങ്ങിയതിനെ ആരാണ് രക്ഷിക്കാൻ കഴിയുക?
നാകാശമ് ആസീന് ന ദിഗന്തമ് ആസീദ് അധോ ഽപി നാസീന് ന തദോര്ധ്വമ് ആസീത് । ഭൂതം ന ചാസീന് ന ച സര്ഗ ആസീദ് ആസീത് പരം കേവലമ് ഏവ വാരി
അവിടെ ആകാശം ഇല്ലായിരുന്നു, ദിക്കുകൾ ഇല്ലായിരുന്നു, താഴെ ഒന്നുമില്ല, മുകളിലും ഒന്നുമില്ല. ഒന്നും സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിരുന്നില്ല, ഒന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഒറ്റയ്ക്ക് വെള്ളം മാത്രം അവിടെ നിലനിന്നിരുന്നു.
ഏതസ്മിന്ന് അന്തരേ ചക്ഷുര് വ്യോമസ്ഥോ ഽഹമ് അഥാത്യജമ് । ബ്രഹ്മലോകേ മഹീലോകേ പ്രഭാതേ ഽര്കḫ പ്രഭാമ് ഇവ
അവസരത്തിൽ എന്റെ കാഴ്ച ആകാശത്തിൽ നിലകൊണ്ടു, അതിജീവിച്ചു. ബ്രഹ്മലോകത്തും ഭൂമിയിലും ഞാൻ പ്രഭാതത്തിലെ സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
യാവദ് ദൃഷ്ടോ മയാ തത്ര ശൈലാദ് ഇവ വിനിര്മിതഃ । പരമേഷ്ഠീ സമാധിസ്ഥḫ പ്രധാനപരിവാരവാന്
അവിടെ ഞാൻ കണ്ടത്, ഒരു പർവതത്തിൽ നിന്നു നിർമ്മിച്ചതുപോലെ, സമാധിയിൽ ലീനനായ പരമേഷ്ഠിയെ, പ്രധാന അനുചരന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവനായി.
സമൂഹശ് ചൈവ വേദാനാം മുനീനാം ഭാവിതാത്മനാമ് । ശുക്രോ ബൃഹസ്പതിശ് ചൈവ ശക്രോ വൈശ്രവണോ യമഃ
അവിടെ വേദങ്ങളുടെ കൂട്ടവും, ശുദ്ധമനസ്സുള്ള മുനികളുടെയും സംഗമവും ഉണ്ടായിരുന്നു. ശുക്രൻ, ബൃഹസ്പതി, ഇന്ദ്രൻ, വൈശ്രവണൻ, യമൻ എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സോമോ ഽഥ വരുണോ ഽഗ്നിശ് ച തഥാന്യേ ച സുരര്ഷയഃ । ദേവഗന്ധര്വസിദ്ധാനാം സാധ്യാനാം ചൈവ നായകാഃ
അപ്പോൾ സോമനും വരുണനും അഗ്നിയും മറ്റു ദേവമുനികളും, ദേവന്മാരുടെയും ഗാന്ധർവന്മാരുടെയും സിദ്ധന്മാരുടെയും സാധ്യന്മാരുടെയും നേതാക്കളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ലിപികര്മാര്പിതാകാരാസ് സര്വേ ധ്യാനപരായണാഃ । ബദ്ധപദ്മാസനാസ് തത്ര നിര്ജീവാ ഇവ സംസ്ഥിതാഃ
എല്ലാവരും എഴുത്തുകാരുടെ കയ്യിൽ രൂപം ലഭിച്ചവർപോലെ, ധ്യാനത്തിൽ മുഴുകി, പാദ്മാസനത്തിൽ ഇരുന്നു, ജീവൻ ഇല്ലാത്തവരെപ്പോലെ അവിടെ നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
അഥൈതേ ദ്വാദശാദിത്യാസ് തമ് ഏവോദ്ദേശമ് ആഗതാഃ । ബദ്ധപദ്മാസനാസ് തസ്ഥുസ് തഥൈവാശു യഥൈവ തേ
അതിനുശേഷം പന്ത്രണ്ടു ആദിത്യന്മാരും അതേ സ്ഥലത്ത് വന്നു, മറ്റുള്ളവരെപ്പോലെ പെട്ടെന്ന് പാദ്മാസനത്തിൽ ഇരുന്നു.
തതോ മുഹൂര്തമാത്രേണ ദൃഷ്ടവാന് നാഹമ് അബ്ജജമ് । പുരോ വിനിദ്രതാം യാതസ് സ്വപ്നദൃഷ്ടമ് ഇവാഗ്രഗമ്
അൽപ്പസമയത്തിനുശേഷം ഞാൻ അമ്പുജജനെ എന്റെ മുന്നിൽ കാണാനില്ലായിരുന്നു; അവൻ ഉറക്കത്തിലേക്കു കടന്നതുപോലെയും സ്വപ്നത്തിൽ കാണുന്നതുപോലെയും ആയിരുന്നു.
ബ്രഹ്മലോകജനം സര്വമ് അഹം താമ് അപി വാസനാമ് । നാപശ്യം സ്വപ്നനഗരം ബുധ്യമാന ഇവാഗ്രഗമ്
ബ്രഹ്മലോകത്തിലെ എല്ലാവരും, അവിടത്തെ ആ ആസ്വാദനവും, ഞാൻ ഒന്നും കണ്ടില്ല; സ്വപ്നനഗരത്തിൽ നിന്ന് ഉണർന്നുപോലെയാണ് അതു തോന്നിയത്.
അരണ്യം ശൂന്യമ് ഏവാസീത് തദ് ബ്രഹ്മനഗരം തദാ । കഠിനാകാണ്ഡവിധ്വസ്തം പൃഥിവ്യാമ് ഇവ പത്തനമ്
അപ്പോൾ ബ്രഹ്മയുടെ നഗരം ശൂന്യമായ ഒരു കാട്ടുപോലെയായിരുന്നു; ഭൂമിയിൽ തകർന്നുപോയ ഒരു പട്ടണത്തെപ്പോലെ, അവിടം മുഴുവൻ ശൂന്യവും നശിച്ചും പോയിരുന്നു.
സര്വ ഏവ ഗതാẖ ക്വാപി തേ തഥാ താദൃശാസ് തദാ । ഋഷയോ മുനയോ വേദാ ദേവാ വിദ്യാധരാദയഃ
അപ്പോഴത്തെ ആ മഹർഷിമാരും, മുനിമാരും, വേദങ്ങളും, ദേവന്മാരും, വിദ്യാധരന്മാരും, അങ്ങനെയുള്ള എല്ലാവരും എവിടെയോ പോയി വിട്ടിരുന്നു.
ജ്ഞാതം തതോ ഽവധാനേന മയാ നഭസി തിഷ്ഠതാ । യാവന് നിര്വാണമ് ആപന്നാ ബ്രഹ്മവത് സര്വ ഏവ തേ
ആകാശത്ത് നിന്നുനിൽക്കുമ്പോൾ, ഞാൻ ശ്രദ്ധയോടെ മനസ്സിലാക്കി: അവരൊക്കെയും ബ്രഹ്മയെപ്പോലെ നിർവാണം പ്രാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.
വാസനായാം വിലീനായാമ് അദര്ശനമ് ഉപാഗതാഃ । സ്വപ്നലോകാഃ പ്രബുദ്ധാനാമ് ഇവ സ്വം രൂപമ് ആഗതാഃ
വാസനകൾ മുഴുവനും അകറ്റപ്പെട്ടാൽ, സ്വപ്നലോകങ്ങൾ കാണാതാവുന്നു; ഉണർന്നവർക്കു സ്വപ്നങ്ങൾ സ്വഭാവത്തിൽ ലയിക്കുന്നതുപോലെ.
ആകാശാത്മൈവ ദേഹോ ഽയം ഭാതി വാസനയാ സ്ഫുടഃ । തദഭാവാത് തു നാഭാതി സ്വപ്നോ ബോധവതോ യഥാ
ഈ ശരീരം ആകാശസ്വഭാവമുള്ളതാണെങ്കിലും, വാസനകളാൽ ഇത് വ്യക്തമായി തോന്നുന്നു; അവ ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ, ഉണർന്നവർക്കു സ്വപ്നം കാണാത്തതുപോലെ, ശരീരം കാണപ്പെടുന്നില്ല.
അന്തരിക്ഷഗതോ ദേഹോ യഥാ സ്വപ്നേ ഽവലോക്യതേ । ബോധേ തദ്വാസനാശാന്തൌ ന കിഞ്ചിദ് അപി ലക്ഷ്യതേ
സ്വപ്നത്തിൽ ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്ന ശരീരം കാണുന്നതുപോലെ, ഉണരുന്ന സമയത്ത് ആ വാസനകൾ ശാന്തമായാൽ ഒന്നും കാണപ്പെടുന്നില്ല.
ജാഗ്രത്യ് അപി തഥൈവായം വാസനായാḫ പരിക്ഷയേ । നൈവാതിവാഹികോ നൈവ ലക്ഷ്യതേ ഽത്രാധിഭൌതികഃ
ജാഗ്രതാവസ്ഥയിലും ഈ വാസനകൾ തീർന്നാൽ, സൂക്ഷ്മശരീരവും ഭൗതികശരീരവും ഒന്നും ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നില്ല.
സ്വപ്നാനുഭവ ഏഷോ ഽത്ര ദൃഷ്ടാന്തẖ കേന ഖണ്ഡ്യതേ । ആബാലമ് ഏതത് സംസിദ്ധമ് അനുഭൂതം ശ്രുതം സ്മൃതമ്
സ്വപ്നാനുഭവം ഉദാഹരണമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നത് ആരാണ് നിഷേധിക്കാനാവുക? ബാല്യകാലം മുതലേ ഇത് എല്ലാവർക്കും വ്യക്തമായും, നേരിട്ട് അനുഭവിച്ചും, കേട്ടും ഓർത്തും അറിയാവുന്ന ഒന്നാണ്.
അപഹ്നവേച് ച വാ യോ ഽപി സ്വമ് ഏവാനുഭവം ശഠഃ । സ ത്യാജ്യẖ കോ ഹ്യ് അലീകേന സുപ്തമ് ഉദ്ബോധയേത് കില
തന്റെ സ്വന്തം അനുഭവം തന്നെ വഞ്ചനയോടെ ആരെങ്കിലും നിഷേധിച്ചാൽ, അത്തരം ആളെ അവഗണിക്കണം. കള്ളം പറയുന്നവനെ ആരാണ് ഉറക്കത്തിൽ നിന്ന് ഉണർത്താൻ കഴിയുക?