നാസ്തി ദൃശ്യം ജഗദ് ദ്രഷ്ടാ ദൃശ്യാഭാവാദ് വിലീനവത് । ഭാതീതി ഭാസനം യത് സ്യാത് തദ് രൂപം തസ്യ വസ്തുനഃ
ഇവിടെ കാണാവുന്ന ലോകവും, അതിനെ കാണുന്നവനും ഇല്ല; കാരണം, കാണാവുന്നതൊന്നുമില്ലെങ്കിൽ എല്ലാം ലയിച്ചുപോകുന്നു. എന്നാൽ പ്രകാശം പോലെ തിളങ്ങുന്നത് മാത്രം അവശേഷിക്കും; അതാണ് ആ സത്യത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപം.
ചിതേര് ജീവസ്വഭാവോ യോ യദി ചേത്യോന്മുഖോ വപുഃ । ചിന്മാത്രം വിമലം ശാന്തം യത് തത് കാരണകാരണമ്
ജീവന്റെ സ്വഭാവം ബാഹ്യവസ്തുക്കളിലേക്കാണ് തിരിയുന്നത് എങ്കിൽ അത് ശരീരമായിരിക്കും; എന്നാൽ നിർമലവും ശാന്തവുമായ ചൈതന്യം മാത്രം അവശേഷിക്കുമ്പോൾ, അതാണ് എല്ലാറ്റിനും കാരണം.
അങ്ഗുഷ്ഠസ്യാഥ വാങ്ഗുല്യാ വാതാദ്യസ്പര്ശനേ സതി । ജീവതശ് ചേതസോ രൂപം യത് തദ് പരമമ് ആത്മനഃ
വായുവോ മറ്റേതെങ്കിലും സ്പർശം ഇല്ലാതെ അങ്കുസ്ഥം അല്ലെങ്കിൽ വിരൽ നില്ക്കുമ്പോൾ, ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന മനസ്സിന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപം അതാണ് പരമാത്മാവ്.
അസ്വപ്നായാ അനന്തായാ അജഡായാ ഘനസ്ഥിതേഃ । യദ് രൂപം ചിരചിന്തായാസ് തത് തദാനഘ ശിഷ്യതേ
നിദ്രയില്ലാതെ, അനന്തമായും ജഡതയില്ലാതെ, ഉറപ്പോടെ നിലനിൽക്കുന്ന ദീർഘചിന്തയുടെ അവസാനം ശേഷിക്കുന്ന രൂപം, അഹങ്കാരമില്ലാത്തവനേ, അതാണ് അവിടെ നിലനിൽക്കുന്നത്.
യദ് വ്യോമ്നോ ഹൃദയം യദ് വാ ശിലായാഃ പവനസ്യ ച । തസ്യാചേത്യസ്യ ചിദ്വ്യോമ്നസ് തദ് രൂപം പരമാത്മനഃ
ആകാശത്തിന്റെയും കല്ലിന്റെയും കാറ്റിന്റെയും ഹൃദയം എന്താണോ, ആ ഗ്രഹിക്കാനാകാത്ത ചൈതന്യാകാശത്തിന്റെ അതാണ് പരമാത്മാവിന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപം.
അചേത്യസ്യാമനസ്കസ്യ ജീവതോ യാ ക്രിയാവതഃ । സ്യാത് സ്ഥിതിസ് സാ പരാ ശാന്താ സത്താ തസ്യാദ്യവസ്തുനഃ
ഗ്രഹിക്കാനാവാത്തതും മനസ്സില്ലാത്തതുമായ ജീവൻ പ്രവർത്തനം നടത്തുന്ന അവസ്ഥ, അതാണ് ആദിമ വസ്തുവിന്റെ ശാന്തമായ പരമാവസ്ഥ.
ചിത്പ്രകാശസ്യ യന് മധ്യം പ്രകാശസ്യ ഘനസ്യ വാ । ദര്ശനസ്യ ച യന് മധ്യം തദ് രൂപം പരമാത്മനഃ
ചൈതന്യത്തിന്റെ പ്രകാശത്തിന്റെ നടുവിലോ, അതിനിശ്ചിതമായ പ്രകാശത്തിന്റെ നടുവിലോ, ദർശനത്തിന്റെ നടുവിലോ ഉള്ളത് തന്നെയാണ് പരമാത്മാവിന്റെ സ്വരൂപം.
വേദനസ്യ പ്രകാശസ്യ ദൃശ്യസ്യ തമസസ് തഥാ । വേദനം യദ് അനാദ്യന്തം തദ് രൂപം പരമാത്മനഃ
അനുഭവം, പ്രകാശം, കാണുന്നതു, ഇരുണ്ടതെല്ലാം — ഇതിന്റെ അകത്തുള്ള ആരംഭമോ അവസാനംതന്നെയില്ലാത്ത那个 ബോധം തന്നെയാണ് പരമാത്മാവിന്റെ സ്വരൂപം.
യതോ ജഗദ് ഉദേതീവ നിത്യാനുദിതരൂപ്യ് അപി । വിഭിന്നവദ് ഇവാഭിന്നം തദ് രൂപം പാരമാത്മനഃ
ലോകം ഉദയിക്കുന്നു എന്നപോലെ തോന്നുന്നുവെങ്കിലും, അതിന്റെ രൂപം ഒരിക്കലും ഉദിച്ചിട്ടില്ല; വിഭജിച്ചതുപോലും, പക്ഷേ യഥാർത്ഥത്തിൽ അഖണ്ഡമായതും — അതാണ് പരമാത്മാവിന്റെ സ്വരൂപം.
വ്യവഹാരപരസ്യാപി യത് പാഷാണവദ് ആസനമ് । അവ്യോമ്ന ഏവ വ്യോമത്വം തദ് രൂപം പാരമാത്മികമ്
ലൗകികകാര്യങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവർക്കും, കല്ലുപോലെയുള്ള ആ സാന്നിധ്യവും, ആകാശമില്ലാത്തതിൽ ആകാശംപോലെയുള്ളതും — അതാണ് പരമാത്മാവിന്റെ സ്വരൂപം.
വേദ്യവേദനവേത്തൃത്വരൂപത്രയമ് ഇദം പുനഃ । യത്രോദേത്യ് അസ്തമ് ആയാതി തത് തത് പരമമ് ഉത്തമമ്
അറിയപ്പെടുന്നത്, അറിയുന്നത്, അറിയുന്നവൻ എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഈ മൂന്നു രൂപങ്ങൾ എവിടെയാണുണ്ടാകുന്നത്, എവിടെയാണവ ശമിക്കുന്നത്, അതാണ് പരമവും ഉത്തമവുമാണ്.
വേദ്യവേദനവേത്തൃത്വം യത്രേദം പ്രതിബിമ്ബതി । അബുദ്ധ്യാദൌ മഹാദര്ശേ തദ് രൂപം പരമം സ്മൃതമ്
അറിയപ്പെടുന്നത്, അറിയുന്നത്, അറിയുന്നവൻ എന്നിവ എവിടെയാണ് പ്രതിഫലിക്കുന്നത്, മനസ്സും അതുപോലുള്ളവയും ഇല്ലാത്ത മഹാനായ കണ്ണാടിയിൽ, അതാണ് പരമമായ രൂപം എന്ന് പറയപ്പെടുന്നത്.
മനഷ്ഷഷ്ഠേന്ദ്രിയോന്മുക്തം യദ് രൂപം സ്യാന് മഹാചിതേഃ । ജങ്ഗമേ സ്ഥാവരേ വാപി തത് സര്ഗാന്തേ ഽവശിഷ്യതേ
മനസ്സും ആറ് ഇന്ദ്രിയങ്ങളും അവയുടെ പ്രവണതകളും ഇല്ലാത്ത മഹത്തായ ചൈതന്യത്തിന്റെ രൂപം, ചലിക്കുന്നതിലോ അചലമായതിലോ ഉണ്ടായാലും, സൃഷ്ടിയുടെ അവസാനം അതാണ് ശേഷിക്കുന്നത്.
സ്ഥാവരാണാം ഹി യദ് രൂപം തച് ചേദ് ബോധമയം ഭവേത് । മനോബുദ്ധ്യാദിനിര്മുക്തം തത് പരേണ സമം ഭവേത്
അചല ജീവികളുടെ രൂപം ചൈതന്യത്തിൽ നിന്നുള്ളതും, മനസ്സും ബുദ്ധിയും മുതലായവ ഇല്ലാത്തതുമാണെങ്കിൽ, അതാണ് പരമത്തോടു തുല്യമായത്.
ബ്രഹ്മാര്കവിഷ്ണുഹരശക്രസദാശിവാദിശാന്തൌ ശിവം പരമമ് ഏതദ് ഇഹൈകമ് ആസ്തേ । ശിഷ്ടം പ്രദിഷ്ടമ് അവിനഷ്ടമ് അകഷ്ടമ് ഇഷ്ടം മിശ്രം ന മിശ്രമ് അണുനാശ്രിതമ് ആശ്രിതേന
ബ്രഹ്മാവും സൂര്യനും വിഷ്ണുവും ഹരനും ഇന്ദ്രനും സദാശിവനും മറ്റും ഉള്ള ആ സമാധാനത്തിൽ, ഈ ഒരേ പരമശിവൻ മാത്രമാണ് ഇവിടെ നിലകൊള്ളുന്നത്. ബാക്കി എല്ലാം നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടതും നശിക്കാത്തതും വേദനയില്ലാത്തതും ആഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നതും കലർന്നതോ കലരാത്തതോ സൂക്ഷ്മമായതോ ആശ്രയിക്കുന്നവയ്ക്ക് ആശ്രയമായതോ ആണു.
ഇത്ഥംരൂപമ് ഇദം ദൃശ്യം ജഗന് നാമാസ്തി ഭാസുരമ് । മഹാപ്രലയസമ്പത്തൌ ഭോ ബ്രഹ്മന് ക്വ നു ഗച്ഛതി
ഇങ്ങനെ രൂപവും പേരും ഉള്ള ഈ പ്രകാശമുള്ള ലോകം, മഹാപ്രളയം വരുമ്പോൾ, ബ്രഹ്മൻ, ഇത് എവിടേക്ക് പോകുന്നു?
കുത ആയാതി കീദൃഗ് വാ വന്ധ്യാപുത്രഃ ക്വ ഗച്ഛതി । ക്വ യാതി കുത ആയാതി വദ വാ വ്യോമകാനനമ്
ഇത് എവിടെ നിന്നാണ് വരുന്നത്, അതിന്റെ സ്വഭാവം എന്താണ്? വന്ധ്യയുടെ മകൻ എവിടേക്ക് പോകുന്നു? ആകാശവനം എവിടെ പോകുന്നു, എവിടെ നിന്നാണ് വരുന്നത്? എന്നോട് പറയൂ.
വന്ധ്യാപുത്രോ വ്യോമവനം നൈവാസ്തി ന ഭവിഷ്യതി । കീദൃശീ ദൃശ്യതാ തസ്യ കീദൃശീ തസ്യ നാസ്തിതാ
വന്ധ്യയുടെ മകനും ആകാശവനവും ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല, ഇനി ഉണ്ടാകുകയും ഇല്ല. അതിന് എങ്ങനെയൊരു ദൃശ്യതയുണ്ട്, അതിന്റെ ഇല്ലായ്മ എങ്ങനെയാണ്?
വന്ധ്യാപുത്രവ്യോമവനേ യഥാ ന സ്തഃ കദാചന । ജഗദാദ്യ് അഖിലം ദൃശ്യം തഥാ നാസ്തി കദാചന
പിണറായി പെണ്ണിന്റെ മകന്റെ ആകാശത്ത് ഒരിക്കലും കാടുകളൊന്നും ഇല്ലാത്തതുപോലെ, ഈ ലോകം മുഴുവൻ കാണുന്നതെല്ലാം യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഒരിക്കലും ഇല്ല.
ന ചോത്പന്നം ന ച ധ്വംസി യത് കിലാദൌ ന വിദ്യതേ । ഉത്പത്തിഃ കീദൃശീ തസ്യ നാശശബ്ദസ്യ കാ കഥാ
ആദിയിൽ ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിരുന്നില്ലാത്തത് neither ഉണ്ടാകുന്നതുമില്ല, നശിക്കുന്നതുമില്ല; അത്തരം ഒന്നിന് ജന്മം എങ്ങനെയോ നാശം എങ്ങനെയോ പറയാൻ എന്താണ് അർത്ഥം?
വന്ധ്യാപുത്രനഭോവൃക്ഷകല്പനാ താവദ് അസ്തി ഹി । സാ യഥാ നാശജന്മാദ്യാ തഥൈവേദം ന കിം ഭവേത്
പിണറായി പെണ്ണിന്റെ മകന്റെ ആകാശത്തിൽ ഒരു മരമുണ്ടെന്നു മനസ്സിൽ ചിന്തിക്കുന്നത് പോലെ മാത്രമേ അതു ഉണ്ടാകൂ; അതിന് neither ജന്മമുണ്ടോ നാശമുണ്ടോ ഇല്ലാത്തതുപോലെ ഈ ലോകവും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
ഫുല്ലസ്യാതുലഭുസ് സമ്യഗ് ആലകൈഃ കുരു കോലനമ് । നിരന്വയാ യഥൈവോക്തിര് ജഗത്സത്താ തഥൈവ ഹി
പൂവിന്റെ മുടിയാൽ കാറ്റിനെ ചുരുട്ടാൻ നീ ശ്രമിച്ചാൽ അതെങ്ങനെ സാധ്യമല്ലയോ, അങ്ങനെ തന്നെയാണ് ഈ ലോകത്തിന്റെ സത്തയും അർത്ഥശൂന്യമാകുന്നത്.
യഥാ സൌവര്ണകടകേ ദൃശ്യമാനമ് അപി സ്ഫുടമ് । കടകത്വം തു നാസ്ത്യ് ഏവ ജഗത്ത്വം തു തഥാ പരേ
പൊന്നുകൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കിയ കങ്കണം നമുക്ക് വ്യക്തമായി കാണാം എങ്കിലും, അതിന് പൊന്നിൽ നിന്ന് വേറിട്ട ഒരു 'കങ്കണത്വം' ഇല്ലാത്തതുപോലെ, പരമാത്മാവിൽ 'ലോകത്വം' എന്നതും യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഇല്ല.
ആകാശേ ച യഥാ നാസ്തി ശൂന്യത്വം വ്യതിരേകവത് । ജഗത്ത്വം ബ്രഹ്മണി തഥാ നാസ്ത്യ് ഏവാപ്യ് ഉപലബ്ധിമത്
ആകാശത്തിൽ വേറിട്ട ഒരു ശൂന്യത്വം ഇല്ലാത്തതുപോലെ, ബ്രഹ്മത്തിൽ പോലും, കാണുന്നവർക്കും, യഥാർത്ഥത്തിൽ 'ലോകത്വം' എന്നത് ഇല്ല.
കജ്ജലാന് ന യഥാ കാര്ഷ്ണ്യം ശൈത്യം ച ന യഥാ ഹിമാത് । പൃഥഗ് ഏവ ഭവേദ് ബുദ്ധം ജഗന് നാസ്തി പരേ പദേ
കജ്ജലത്തിൽ നിന്ന് കറുപ്പ് വേറെയായി ഉണ്ടാകുന്നില്ല, ഹിമത്തിൽ നിന്ന് തണുപ്പ് വേറെയായി ഇല്ലാത്തതുപോലെ, ശരിയായി മനസ്സിലാക്കിയാൽ പരമാവസ്ഥയിൽ ലോകം എന്നത് യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഇല്ല.
യഥാ ച ശൈത്യം ശശിനോ ന ഹിമാദ് വ്യതിരിച്യതേ । ബ്രഹ്മണോ ന തഥാ സര്ഗോ വിദ്യതേ വ്യതിരേകവാന്
ചന്ദ്രന്റെ തണുപ്പു ചന്ദ്രനിൽ നിന്ന് വേറെയായി ഇല്ലാത്തതുപോലെ, ബ്രഹ്മത്തിൽ സൃഷ്ടിയും വേറിട്ടതായും നിലനിൽക്കുന്നില്ല.
മരുനദ്യാം യഥാ തോയം ദ്വിതീയേന്ദൌ യഥേന്ദുതാ । നാസ്ത്യ് ഏവൈവം ജഗന് നാസ്തി ദൃഷ്ടമ് അപ്യ് അമലാത്മനി
മൃഗതൃഷ്ണിയില് വെള്ളം ഇല്ലാത്തതുപോലെയും, രണ്ടാമത്തെ ചന്ദ്രനില് ചന്ദ്രപ്രകാശം ഇല്ലാത്തതുപോലെയും, ഈ ലോകം ശുദ്ധമായ ആത്മാവില് ദൃശ്യമാകുന്നുവെങ്കിലും യാഥാര്ത്ഥ്യത്തില് ഇല്ല.
സംവിദ്വിലോചനാലോകോ ഭാത്യ് അയം സംവിദമ്ബരേ । ജഗദാഖ്യേ ഽമലേ വ്യോമ്നി ദൃഷ്ടിമുക്താവലീ യഥാ
ബോധത്തിന്റെ ആകാശത്തില് ബോധത്തിന്റെ കണ്ണായുള്ള പ്രകാശം തിളങ്ങുന്നു; 'ലോകം' എന്നു വിളിക്കുന്ന ശുദ്ധമായ ആകാശത്തില് അത് കണ്ണിന് മുന്നില് മുത്തുകളുടെ മാലപോലെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
ചിദാകാശേ ചിദാകാശശ് ചിത്ത്വാദ് യഃ കചതി സ്വയമ് । തദ് ഏവ തേന രൂപം സ്വം ജഗദ് ഇത്യ് അവബുധ്യതേ
ബോധത്തിന്റെ ആകാശത്തില് സ്വയം പ്രകാശിക്കുന്ന ബോധം തന്നെയാണ് സ്വരൂപമായി തനിക്കുതന്നെ ലോകമായി അനുഭവപ്പെടുന്നത്.
ആദാവ് ഏവ ഹി യന് നാസ്തി കാരണാസമ്ഭവാത് സ്വയമ് । വര്തമാനേ ഽപി തന് നാസ്തി നാശസ് സ്യാത് തത്ര കീദൃശഃ
ആദിയില് കാരണമില്ലാത്തതിനാല് ഇല്ലാത്തത്, ഇപ്പോഴും ഇല്ല; അങ്ങനെ ഇല്ലാത്തതിനെന്ത് നാശം സംഭവിക്കാനാകും?