യദാ ത്വ് അത്ര പരിജ്ഞാനമ് അസ്മദാദേസ് തദാതതമ് । ഇദം സംസരണം വിദ്ധി ശൂന്യം സത്യമ് ഇവ സ്ഥിതമ്
ഇവയെക്കുറിച്ച് എന്റെപോലുള്ള ഉപദേശങ്ങളിൽ നിന്നു യഥാർത്ഥമായ അറിവ് ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, ഈ ജനനമരണചക്രം സത്യത്തെപ്പോലെ ശൂന്യമാണെന്ന് അറിയണം.
യഥാഭൂതപരിജ്ഞാനാദ് അത്ര ശാമ്യതി വാസനാ । അദ്വൈതാന് നിരഹങ്കാരാത് തതോ മോക്ഷോ ഽവശിഷ്യതേ
യഥാർത്ഥമായ അറിവ് ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, മനസ്സിലെ ആഗ്രഹങ്ങൾ ശമിക്കും; ഇരട്ടത്വം ഇല്ലാതെയും അഹംഭാവം ഇല്ലാതെയും മോക്ഷം മാത്രം ശേഷിക്കും.
ഏവമ് ഏഷ സ യോ ബ്രഹ്മാ സ ഏവേദം ജഗത് സ്ഥിതമ് । വിരാജോ ബ്രഹ്മണോ രാമ ദേഹോ യസ് തദ് ഇദം ജഗത്
ഇവിടെ ബ്രഹ്മാവെന്നു പറയുന്നവൻ തന്നെയാണ് ഈ ലോകം. രാമാ, ബ്രഹ്മാവായ വിരാജിന്റെ ശരീരം ഈ ലോകം തന്നെയാണ്.
സങ്കല്പാകാശരൂപസ്യ തസ്യ യാ ഭ്രാന്തിര് ഉത്ഥിതാ । തദ് ഇദം ജഗദ് ആഭാതി തദ് ബ്രഹ്മാണ്ഡമ് ഉദാഹൃതമ്
യോജനങ്ങളുടെ ആകാശംപോലെയുള്ളവന്റെ മനസ്സിൽ ഉദിക്കുന്ന ഭ്രമം തന്നെയാണ് ഈ ലോകം എന്നപേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ബ്രഹ്മാണ്ഡം.
സര്വമ് ആകാശമ് ഏവേദം സങ്കല്പകലനാത്മകമ് । വസ്തുതസ് ത്വ് അസ്തി ന ജഗത് ത്വത്താമത്തേ ച ന ക്വചിത്
ഈ എല്ലാം യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ യോജനങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമായ ആകാശം മാത്രമാണ്. വാസ്തവത്തിൽ ലോകം ഇല്ല, നിനക്കോ മറ്റൊരിടത്തോ അത്തരം ഒന്നുമില്ല.
ക്വ ചിന്മാത്രേ ഽമലേ വ്യോമ്നി കഥം വാ കേന വാ ജഗത് । കിം ജായതേ കിമ് അത്രാസ്തി കാരണം സഹകാരി യത്
നിർമ്മലമായ ചൈതന്യാകാശത്തിൽ എങ്ങനെയോ ആരാലോ ലോകം ഉണ്ടാകുമോ? ഇവിടെ എന്താണ് ജനിക്കുന്നത്, എന്താണ് ഉള്ളത്, എന്താണ് കാരണം, സഹായം എന്നൊന്നുമില്ലല്ലോ?
അതോ ഽലീകമ് ഇദം ജാതമ് അലീകം പരിദൃശ്യതേ । അലീകം സ്വദതേ ഽലീകമ് ഏവ നശ്യതി ശൂന്യകമ്
അതിനാല് ഇതെല്ലാം അസത്യത്തില് നിന്നാണ് ഉദിച്ചിരിക്കുന്നത്; അസത്യം തന്നെയാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. അസത്യം തന്നെ അനുഭവിക്കുകയും, അവസാനം അസത്യം തന്നെ ശൂന്യത്തില് ലയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ജഗദാദികയാ ഭാസാ ചിന്മാത്രം സ്വദതേ സ്വതഃ । ആത്മനാത്മാമ്ബരേ ദ്വൈതം സ്പന്ദനേനേവ മാരുതഃ
ലോകത്തിന്റെ ആരംഭപ്രകാശം കൊണ്ടു ശുദ്ധമായ ചൈതന്യം സ്വയം ആസ്വദിക്കുന്നു; ആത്മാവിന്റെ ആകാശത്ത്, കാറ്റ് ഇളകുന്നതുപോലെ, ദ്വൈതം ഉണരുന്നു.
ഇദം കിഞ്ചിന് നകിഞ്ചിദ് വാ ദ്വൈതാദ്വൈതവിവര്ജിതമ് । ചിദാകാശം ജഗദ് വിദ്ധി ശൂന്യമ് അച്ഛം നിരാമയമ്
ഇത് എന്തോ അല്ലെങ്കില് ഒന്നുമല്ല, ദ്വൈതവും അദ്വൈതവും ഇല്ലാത്തത്. ഈ ലോകം ചൈതന്യത്തിന്റെ ആകാശം തന്നെയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം—ശൂന്യവും, സുതാര്യവും, ദുഃഖരഹിതവും.
ശാന്താശേഷവിശേഷോ ഽഹം തേന രാഘവ സംസ്ഥിതഃ । സന്ന് ഏവാസന്ന് ഇവാതസ് ത്വമ് ഏവമ് ഏവാസ്സ്വ നിര്മമഃ
എല്ലാ വ്യത്യാസങ്ങളും ശാന്തമായ അവസ്ഥയിലാണ് ഞാന് നിലകൊള്ളുന്നത്, രാഘവാ. ഉണ്ടാകുമ്പോഴും ഇല്ലാത്തതുപോലെയാണ്; അതുപോലെ നീയും അഹങ്കാരമില്ലാതെ നിലകൊള്ളണം.
നിര്വാസനശ് ശാന്തമനാ മൌനീ വിഗതചാപലഃ । സര്വം കുരു യഥാപ്രാപ്തം കുരു വാ മാത്ര കിം ഗ്രഹഃ
വാസനകളില്ലാതെ, മനസ്സ് സമാധാനത്തോടെ, മൗനവും ചഞ്ചലതയില്ലാത്തവനും ആയ്, ലഭിക്കുന്നതെല്ലാം ചെയ്യുക, അല്ലെങ്കിൽ ഒന്നും ചെയ്യാതിരിക്കുക; പിടിച്ചുപിടിക്കാനൊന്നുമില്ലല്ലോ.
അനാദിനിത്യാനുഭവോ യ ഏകസ് സ ഏവ ദൃശ്യം ന തു ദൃശ്യമ് അന്യത് । സത്യാനുഭൂതേര് അനുഭൂതയോ യാസ് സുവിസ്തൃതാ ദൃശ്യമഹാദൃശസ് താഃ
ആദിയില്ലാത്തതും ശാശ്വതവുമായ അനുഭവം തന്നെയാണ് കാണുന്നത്; വേറൊരു കാണുന്നില്ല. സത്യാനുഭവങ്ങളുടെ വിശാലമായ അനുഭവങ്ങളാണ് ഈ മഹത്തായ ദൃശ്യങ്ങൾ.
ബന്ധമോക്ഷജഗദ്ബുദ്ധിര് ന ശൂന്യാ നാപി സന്മയീ । നാസ്തമ് ഏതി ന ചോദേതി കിമ് അപ്യ് ആദ്യമ് അസൌ കില
ബന്ധം, മോക്ഷം, ലോകം, ബുദ്ധി എന്നിവ ശൂന്യവും അല്ല, സത്തായും അല്ല; ഇവ അസ്തമിക്കുകയോ ഉദിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല — ഇവ യഥാർത്ഥത്തിൽ ആദിമമായതാണു.
ഉപദിഷ്ടമ് ഇദം ബ്രഹ്മംസ് ത്വയാ ബുദ്ധമ് അലം മയാ । ഭൂയẖ കഥയ തൃപ്തിര് ഹി ശൃണ്വതോ നാസ്തി മേ ഽമൃതമ്
നീ ഈ ഉപദേശം നൽകിയിരിക്കുന്നു, ബ്രഹ്മൻ, ഞാൻ അതു മനസ്സിലാക്കി. എന്നിരുന്നാലും, ഈ അമൃതം ഞാൻ കേൾക്കുമ്പോൾ തൃപ്തിയില്ല; ദയവായി കൂടുതൽ പറയൂ.
സര്ഗാദിസമ്ഭ്രമദൃശശ് ശൂന്യതാദിദൃശസ് തഥാ । ന കാശ്ചന വിഭോ സത്യാ അസത്യാ ന ച കാശ്ചന
സൃഷ്ടി തുടങ്ങിയ ദൃശ്യങ്ങളും, ശൂന്യത തുടങ്ങിയ ദൃശ്യങ്ങളും, പരിപൂർണ്ണനാഥാ, ഇവയിലൊന്നും യഥാർത്ഥത്തിൽ സത്യവും ഇല്ല, അസത്യവും ഇല്ല.
ഏവം സ്ഥിതേ തു യത് സത്യം തത് സര്വം ബുദ്ധവാന് അഹമ് । തഥാപി ഭൂയോ ബോധായ സര്ഗാനുഭവ ഉച്യതാമ്
ഇങ്ങനെ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ സത്യമുള്ളതെല്ലാം ഞാൻ മനസ്സിലാക്കി. എന്നിരുന്നാലും കൂടുതൽ ബോധം ലഭിക്കാൻ സൃഷ്ടിയുടെ അനുഭവം വീണ്ടും വിശദീകരിക്കപ്പെടട്ടെ.
യദ് ഇദം ദൃശ്യതേ കിഞ്ചിജ് ജഗത് സ്ഥാവരജങ്ഗമമ് । സര്വം സര്വപ്രകാരാഢ്യം ദേശകാലക്രിയാദിമത്
ഇവിടെ കാണുന്ന ഈ ലോകം, ചലനമുള്ളതോ അചലമോ ആയ എല്ലാം, അനേകം രൂപങ്ങൾ നിറഞ്ഞതും ദേശം, കാലം, പ്രവർത്തി എന്നിവയുള്ളതുമാണ്.
തസ്യ നാശേ മഹാനാശേ മഹാപ്രലയനാമനി । ബ്രഹ്മോപേന്ദ്രമരുദ്രുദ്രമഹേന്ദ്രപരിണാമിനി
അത് നശിക്കുന്നപ്പോൾ, മഹാപ്രളയം എന്ന വലിയ നാശത്തിൽ, ബ്രഹ്മാവും ഉപേന്ദ്രനും മരുതുകളും രുദ്രനും മഹേന്ദ്രനും എല്ലാം മാറ്റം സംഭവിക്കുന്നു.
ശിഷ്യതേ ശാന്തമ് അത്യച്ഛം കിമ് അപ്യ് അജമ് അനാദിമത് । യതോ വാചോ നിവര്തന്തേ കിമ് അന്യദ് അവഗമ്യതേ
അവിടെ ഒരൊറ്റ ശാന്തവും അത്യന്തം തെളിഞ്ഞതുമായ, ജനനം ഇല്ലാത്തതും ആരംഭമില്ലാത്തതുമായ ഒന്നാണ് ശേഷിക്കുന്നത്. അതിൽനിന്ന് വാക്കുകൾ മടങ്ങിപ്പോകുന്നു; അതിനപ്പുറം എന്താണ് അറിയാവുന്നത്?
സര്ഷപാപേക്ഷയാ മേരുര് യഥാതിവിതതാകൃതിഃ । തഥാകാശമ് അപി സ്ഥൂലം ശൂന്യം സദ് യദപേക്ഷയാ
ഒരു കടുകിനൊപ്പം താരതമ്യം ചെയ്താൽ മെരു പർവ്വതം എത്ര വിശാലമാണോ, അതുപോലെ സത്യമായ അതിനൊപ്പം നോക്കുമ്പോൾ ആകാശവും വലിയതും ശൂന്യവുമാണ് തോന്നുന്നത്.
അമാനേ ഽകലിതേ സോമ്യേ ഽകാലേ ഽപരിണതേ ചിരമ് । ശാന്തേ തസ്മിന് പരേ വ്യോമന്യ് ആദ്യേ ഹ്യ് അനുഭവാത്മനി
അളവില്ലാത്തതും വിഭജിക്കപ്പെടാത്തതും മൃദുവും കാലമില്ലാത്തതും മാറാതെയും എപ്പോഴും ശാന്തവുമായ അതു, അത്യുന്നതമായ ആകാശം, അനുഭവത്തിന്റെ ആദിമ സ്വഭാവം തന്നെയാണ്.
അസങ്കല്പോ മഹാശാന്തോ ദിക്കാലൈര് അമിതാകൃതിഃ । അന്തര് മഹാംശ് ചിദാകാശോ വേത്തീവ പരമാണുതാമ്
അവിടെ, ചിന്തകളില്ലാതെ, മഹാശാന്തതയോടെ, ദിക്കുകളാലോ സമയത്താലോ പരിധിയില്ലാതെ, ആന്തരികമായ വലിയ ചൈതന്യാകാശം ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മമായ അണുവിനെയും അറിയുന്നവണ്ണം അനുഭവപ്പെടുന്നു.
അസത്യാമ് ഏവ താമ് അന്തര് ഭാവയന് സ്വപ്നവത് സ്വതഃ । തതസ് സ ബ്രഹ്മശബ്ദാര്ഥാം വേത്തി ചിദ്രൂപതാം തതാമ്
അസത്യമായ ആ ഭാവം സ്വപ്നം പോലെ ഉള്ളിൽ ആലോചിച്ചാൽ, പിന്നെ അവൻ 'ബ്രഹ്മം' എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം, അതായത് ശുദ്ധമായ ചൈതന്യം, തിരിച്ചറിയുന്നു.
വിദ്ഭാവോ ഽനുഭവത്യ് അന്തശ് ചിത്ത്വാച് ചിദണുതാം നിജാമ് । താമ് ഏവ പശ്യതീവാഥ തതോ ദ്രഷ്ടേവ തിഷ്ഠതി
അറിയുന്നവൻ, തന്റെ മനസ്സിലെ ചൈതന്യത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ, ആ സൂക്ഷ്മമായ ബോധം അനുഭവിക്കുന്നു; അവൻ അതേ ബോധം കാണുന്നവനായി തോന്നുന്നു, അങ്ങനെ ദർശകനായി നിലകൊള്ളുന്നു.
യഥാ സ്വപ്നേ മൃതിം പശ്യത്യ് ഏക ഏവാത്മനാത്മനഃ । മൃത ഏവ മൃതേര് ദ്രഷ്ടാ തഥാ ചിദണുര് ആത്മനി
സ്വപ്നത്തിൽ ഒരാൾ തന്റെ മരണത്തെ കാണുന്നതുപോലെ—അവൻ തന്നെ മരിക്കുന്നവനും മരണം കാണുന്നവനും ആകുന്നു—അങ്ങനെ തന്നെ ആത്മാവിലുള്ള സൂക്ഷ്മബോധവും ഇരട്ടഭാവത്തിൽ അനുഭവിക്കുന്നു.
തതശ് ചിദ്ഭാവ ഏഷോ ഽന്തര് ഏക ഏവ ദ്വിതാമ് ഇവ । പശ്യന് ഖരൂപ ഏവാസ്തേ ദ്രഷ്ടൃദൃശ്യമ് ഇവ സ്ഥിതഃ
അങ്ങനെ, ഉള്ളിലെ ഈ ബോധഭാവം ഒറ്റതായിട്ടാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്, പക്ഷേ രണ്ടായി കാണുന്നതുപോലെ തോന്നുന്നു; അത് കാണുന്നവനും കാണപ്പെടുന്നതുമെന്ന നിലയിൽ, ശുദ്ധമായ ആകാശംപോലെ നിലനിൽക്കുന്നു.
ചിദ്ഭാവശ് ശൂന്യ ഏവാതിനിരാകാരോ ഽപ്യ് അണും തനുമ് । പശ്യന് ദൃശ്യമ് ഇവോദേതി ദ്രഷ്ടേവ ച തദാ ദ്വിതാ
ബോധം യഥാർത്ഥത്തിൽ ശൂന്യവും ആകൃതിയില്ലാത്തതുമാണെങ്കിലും, അതു സൂക്ഷ്മമായ രൂപം ധരിച്ചവണ്ണം തോന്നുന്നു; കാണുന്നതു കാണുന്നതായി, അതു ദ്വന്ദമായി, കാണുന്നവനും കാണപ്പെടുന്നവയും പോലെ ഉദയം ചെയ്യുന്നു.
പ്രകാശമ് അണുമ് ആത്മാനം പശ്യംസ് തദനുഭാവതഃ । ഉച്ഛൂനതാം ചേതയതേ ബീജമ് അങ്കുരതാമ് ഇവ
തനിക്കു പ്രകാശമുള്ള ഒരു സൂക്ഷ്മരൂപം കാണുമ്പോൾ, ആ അനുഭവത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ, അതു താനെത്തന്നെ വികസിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ അനുഭവിക്കുന്നു — വിത്ത് മുളയെടുക്കുന്നതുപോലെ.
ദേശകാലക്രിയാദ്രവ്യദ്രഷ്ടൃദര്ശനദൃഗ്ദൃശഃ । അര്ഥാന്തരസ്വഭാവേന തിഷ്ഠന്ത്യ് അനുദിതാഭിധാഃ
സ്ഥലം, കാലം, പ്രവർത്തനം, ദ്രവ്യം, കാണുന്നവൻ, കാണുന്നത്, കാണപ്പെടുന്നത് — ഇവയെല്ലാം വേറിട്ട സ്വഭാവങ്ങളോടെ, പ്രകടമാകാത്ത പേരുകളായി നിലകൊള്ളുന്നു.
ചിദണുര് യത്ര ഭാതോ ഽസൌ ദേശോ മിതിമ് ഉപാഗതഃ । യദാ ഭാതസ് തദാ കാലോ യദ് ഭാനം സാ ക്രിയാ സ്മൃതാ
ബോധത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മത്വം എവിടെ പ്രകാശിക്കുന്നു, അതാണ് 'സ്ഥലം' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്; അതു പ്രകാശിക്കുന്ന സമയമാണ് 'കാലം'; അതിന്റെ പ്രകാശം തന്നെയാണ് 'പ്രവർത്തനം' എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നത്.