അഥോദപതദ് ഉന്നാസദിങ്നാഗവദനധ്വനിഃ । പാതാലതലതാല്വന്തര്വിസ്ഫോടാമോടനോദ്ഭടഃ
അപ്പോൾ ഭൂമിയുടെ ആഴങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന തലകളോടെ പാമ്പുകൾ ഗർജിച്ചുപോലെയുള്ള ഒരു ഭയങ്കരമായ ശബ്ദം ഉയർന്നു. പാതാളത്തിന്റെ അഗാധതയിൽ നിന്ന് പൊട്ടിത്തെറിച്ച ആ ശബ്ദം എല്ലായിടത്തും പ്രതിധ്വനിച്ചു.
ചഞ്ചലാചലകീലോര്വീ ചചാല ജലചാലിതാ । ലോലശേവാലവല്ലീവ വ്യാലോലാമ്ഭോധിലങ്ഘിതാ
പർവതങ്ങൾ കുലുങ്ങിയും വെള്ളം ചലിച്ചും ഭൂമി ഒരു കുലുങ്ങുന്ന തളിരുപോലെ വിറയച്ചു. ആഴമുള്ള സമുദ്രം അതിനെ ഇളക്കി എറിയുന്ന പോലെ ഭൂമി ഉണർന്നുപോയി.
അഥ ദുര്വാരനിര്ഘോഷനിര്ഘാതാഡമ്ബരാന്വിതാ । പുസ്ഫോടേവ പതന്തീവ ദ്യൌര് ദിശാമ് അമരാരവൈഃ
അതിനുശേഷം സഹിക്കാനാവാത്ത ഒരു ഗർജ്ജനവും ഇടിമുഴക്കവും മുഴങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കെ, ആകാശം പൊട്ടിത്തെറിച്ചു വീഴുന്നപോലും ആകൃതി എടുത്തു. ദിക്കുകളിലൊക്കെയും ദേവന്മാരുടെ ആഹ്വാനങ്ങൾ മുഴങ്ങി.
ആവര്തവലനാകാരാẖ കേതവḫ പേതുര് അമ്ബരാത് । ഹേമരത്നമഹീമുക്താസ് സിന്ദൂരഭുജഗാ ഇവ
ചുറ്റുപാടുകൾ പോലെ ഭ്രമണാകൃതിയിലുള്ള പതാകകൾ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വീണു. പൊന്നും രത്നങ്ങളും അലങ്കരിച്ച അവ, ചുവപ്പുനിറമുള്ള പാമ്പുകൾ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് വിടുതൽ കിട്ടിയതുപോലെ തോന്നിച്ചു.
കകുബ്ഭ്യോ നഭസോ ഭൂമേര് ഉദഗുര് ദഗ്ധദിക്തടാഃ । വലജ്ജ്വാലാജടാടോപാ വിവിധോത്പാതപങ്ക്തയഃ
ആകാശത്തിന്റെ എല്ലാ ദിക്കുകളിൽ നിന്നും ഭൂമിയിൽ നിന്നും കനലിൽ കത്തിയ കടുത്ത കാറ്റുകൾ ഉയർന്നു. തീയുടെ ജ്വാലകൾ പടർന്ന് പലവിധ ദുരന്തങ്ങളുടെ നിരകൾ അപ്രത്യക്ഷമായി.
പൃഥ്വ്യാദീന്യ് അമരാദീനി ബ്രഹ്മോന്മുക്താനി സര്വതഃ । ദ്വിവിധാനി മഹാഭൂതാന്യ് അലം സങ്ക്ഷോഭമ് ആയയുഃ
ഭൂമി മുതലായ മഹാഭൂതങ്ങളും ദേവതകളുടെ ലോകങ്ങളും എല്ലാം ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് വിട്ടു പുറത്തുവന്നു; അവ ഇരട്ട രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷമായി, എല്ലായിടത്തും വലിയ കലഹം ഉണ്ടാക്കി.
ചന്ദ്രാര്കാനിലശക്രാഗ്നിലോകാ ഹലഹലാകുലാഃ । പരിപാതപരാ ആസന് ബ്രഹ്മലോകഗതേശ്വരാഃ
ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ, കാറ്റ്, ഇന്ദ്രൻ, അഗ്നി എന്നിവരുടെ ലോകങ്ങൾ വലിയ ആശങ്കയിലും കലഹത്തിലും ആകപ്പെട്ടു; അവിടുത്തെ ഭരണാധികാരികൾ ബ്രഹ്മലോകത്തേക്ക് പോയി രക്ഷപെടുന്നതിൽ മാത്രം ശ്രദ്ധയോടെ നിന്നു.
കമ്പൈẖ കടകടാരാവൈḫ പതത്പാദപപങ്ക്തയഃ । ഭൂമേര് അന്വഭവന് ഭൂരിദോലാന്ദോലനമ് അദ്രയഃ
കമ്പനിയും കഠാരവുമോടെ മരങ്ങളുടെ നിരകൾ വീണു; ഭൂമിയിലെ പർവതങ്ങൾ വലിയ ഊഞ്ഞാലിൽ ആടുന്നതുപോലെ കനത്ത ഇളക്കത്തിൽ ആകുകയായിരുന്നു.
ഭൂകമ്പലോലകൈലാസമേരുമന്ദരകന്ദരാഃ । പേതുẖ കല്പതരൂന്മുക്തരത്നസ്തബകവൃഷ്ടയഃ
ഭൂകമ്പം വന്നപ്പോൾ കൈലാസം, മേരു, മന്ദര എന്നീ പർവതങ്ങളുടെ ഗുഹകളും കുലുങ്ങി; അതിനൊപ്പം, കല്പവൃക്ഷങ്ങളിൽ നിന്നു വീണ രത്നങ്ങളുടെ കുലകൾ മഴപോലെ ചിതറിവന്നു.
ലോകാന്തരാദ്രിപുരവാരിധികാനനാനാമ് ഉത്പാതകല്പപവനേന മിഥോ ഹതാനാമ് । കോലാഹലൈര് ജഗദ് അഭൂത് പ്രവികീര്ണശീര്ണം പൂര്ണാര്ണവേ ത്രിപുരപൂര ഇവാഭിപാതീ
ലോകങ്ങൾ, പർവതങ്ങൾ, നഗരങ്ങൾ, സമുദ്രങ്ങൾ, കാടുകൾ എന്നിവയെല്ലാം ആ വലിയ ദുരന്തത്തിന്റെ കാറ്റ് തമ്മിൽ തട്ടി ഉണർത്തിയപ്പോൾ, വലിയ ശബ്ദവും കലഹവും മുഴങ്ങി; സകലവും ചിതറുകയും തകർന്നുപോകുകയും ചെയ്തു, തൃപുര നഗരം പൂർണ്ണമായ സമുദ്രത്തിൽ ഒഴുകിപ്പോകുന്നതുപോലെ.
അഥാകൃഷ്ടവതി പ്രാണാന് സ്വയമ്ഭുവി നഭോഭുവഃ । വിരാഡാത്മനി തത്യാജ വാതസ്കന്ധസ്ഥിതിം സ്ഥിരാമ്
അപ്പോൾ സ്വയംഭുവിൽ പ്രാണങ്ങൾ ആകർഷിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ആ വിശ്വരൂപന്റെ ശരീരത്തിൽ ആകാശത്തിലും ഭൂമിയിലും നിലനിന്നിരുന്ന വായുവിന്റെ ആ ഉറപ്പുള്ള അധിഷ്ഠാനം വിട്ടുപോയി.
തേ ഹി തസ്യ കില പ്രാണാസ് തേനാക്രാന്തേഷു തേഷ്വ് അപി । ഋക്ഷചക്രസ്ഥിതിം കോ ഽന്യശ് ചക്രേ ഭൂതൈകധാരിണീമ്
അവന്റെ പ്രാണങ്ങൾ അങ്ങനെ പിൻവലിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ആ അധിഷ്ഠാനങ്ങൾ ഇല്ലാതായപ്പോൾ, ആരാണ് മറ്റൊരാൾ നക്ഷത്രചക്രവും ഭൂതങ്ങളുടെ ഏകത്വവും നിലനിർത്താൻ കഴിയുക?
വാതസ്കന്ധേ സമാക്രാന്തേ ബ്രഹ്മണാ പ്രാണമാരുതേ । ശമം ഗന്തും പരിത്യജ്യ സംസ്ഥിതിം ക്ഷോഭമ് ആഗതേ
ബ്രഹ്മത്തിന്റെ പ്രാണവായുവാൽ നിറഞ്ഞ ആകാശത്തിൽ കാറ്റ് കയറുമ്പോൾ, അതിന്റെ ശാന്തത നഷ്ടപ്പെട്ട്, സ്ഥിരത അശാന്തിയിലേക്ക് മാറുന്നു.
നിരാധാരാസ് സവാതാഗ്നിദേഹോല്മുകവദ് ആപതന് । വ്യോമ്നസ് താരാസ് തരോḫ പുഷ്പനികരാ ഇവ ഭൂതലേ
ആശ്രയം ഇല്ലാതെ, കാറ്റും അഗ്നിയും കൂട്ടായി, ജ്വലിച്ചിരിക്കുന്ന അഗ്നിയിൽ നിന്നുള്ള ചിന്ഹങ്ങൾപോലെയും, ആകാശത്തിൽ നിന്നു വീഴുന്ന നക്ഷത്രങ്ങൾപോലെയും, മരത്തിൽ നിന്നു നിലത്തേക്ക് വീഴുന്ന പൂക്കളെപ്പോലെയും അവ വീണു.
കാലപാകഗലന്മൂലാ ജഗത്ഷണ്ഡഫലാദയഃ । പ്രശാന്തപവനാധാരാ വിമാനാവലയോ ഽപതന്
കാലത്തിന്റെ പ്രഭാവത്തിൽ വേരുകൾ ഉണങ്ങിയപ്പോൾ, ലോകങ്ങളും ആ വൃക്ഷത്തിലെ ഫലങ്ങളും, ദൈവാലയങ്ങളുടെ വലയങ്ങളും, അവയെ താങ്ങിയിരുന്ന വായു ശാന്തമായപ്പോൾ, എല്ലാം താഴേക്ക് വീണു.
പ്രശമോന്മുഖതാം യാതേ ബ്രാഹ്മേ സങ്കല്പനേന്ധനേ । സിദ്ധാനാം ഗതയശ് ശേമുര് ഇദ്ധാനാമ് അര്ചിഷാമ് ഇവ
ബ്രഹ്മത്തിന്റെ നിർണയം ശാന്തതയിലേക്ക് തിരിയുമ്പോൾ, സിദ്ധന്മാരുടെ സഞ്ചാരങ്ങൾ അഗ്നിയുടെ ജ്വാലകൾ ശമിച്ചുപോകുന്നതുപോലെ നിശ്ശബ്ദമായി.
പ്രഭ്രമന്ത്യോ ഽമ്ബരേ കല്പമാരുതൈസ് തനുതൂലവത് । സ്വശക്ത്യപചയേ മൂകാസ് സിദ്ധസന്തതയോ ഽപതന്
ലോകം നശിക്കുമ്പോള് കാറ്റ് ആകാശത്ത് തൂവല്പോലെയായി ഇളക്കി എറിഞ്ഞപ്പോള്, തങ്ങളുടെ ശക്തി ക്ഷയിച്ച സിദ്ധന്മാരുടെ വംശങ്ങള് മൌനമായ് വീണു.
സകല്പദ്രുമജാലാനി സേന്ദ്രാദിനഗരാണി ച । പേതുര് ഭൂകമ്പലോലസ്യ ശിരാംസ്യ് അമരഭൂഭൃതഃ
ഭൂമി കുലുങ്ങിയപ്പോള് അമരന്മാരുടെ തലകള് വിറെച്ചു; ആ സമയത്ത് ഇന്ദ്രനും മറ്റുള്ളവരും താമസിച്ച നഗരങ്ങളും, മനസ്സിലുള്ള ആഗ്രഹവൃക്ഷങ്ങളുടെ കാടുകളും താഴെ വീണു.
വക്ഷി സങ്കല്പമാത്രാത്മാ വിരാഡ് ബ്രഹ്മാ ജഗദ്വപുഃ । കിമ് അങ്ഗം തസ്യ ഭൂലോകẖ കിം സ്വര്ഗẖ കിം രസാതലമ്
സങ്കല്പം മാത്രം ആകൃതിയായ വിശ്വരൂപനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശരീരത്തില് ഭൂലോകം ഏത് ഭാഗം, സ്വര്ഗം ഏത് ഭാഗം, അടലോകം ഏത് ഭാഗമാണെന്ന് പറയൂ.
കഥമ് ഏതാനി ചാങ്ഗാനി ബ്രഹ്മംസ് തസ്യ സ്ഥിതാനി വാ । കഥം വാ സോ ഽന്തരേ തസ്യ സ്വസ്യൈവ വപുഷസ് സ്ഥിതഃ
ബ്രഹ്മന്, അവന്റെ ഈ അവയവങ്ങള് എങ്ങനെ നിലനില്ക്കുന്നു? അല്ലെങ്കില് അവന് തന്നെ തന്റെ ശരീരത്തിനുള്ളില് എങ്ങനെ നിലകൊള്ളുന്നു?
ബ്രഹ്മാ സങ്കല്പമാത്രാത്മാ നിരാകൃതിര് ഇദം സ്ഥിതമ് । ജഗദ് ഇത്യ് ഏവ ജാതോ മേ നിശ്ചയẖ കഥയേതരത്
ബ്രഹ്മം എന്നത് വെറും ചിന്തയുടെ സ്വഭാവമുള്ളതും, രൂപരഹിതവുമാണ്. ഈ ലോകം അങ്ങനെ തന്നെയാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്. ലോകം എന്നു പറയുന്നത് ഇതല്ലാതെ മറ്റൊന്നുമല്ലെന്നു ഞാൻ ഉറപ്പായി മനസ്സിലാക്കിയിരിക്കുന്നു.
ആദൌ താവദ് ഇദം നാസന് ന സദ് ആസ്തേ നിരാമയമ് । ചിന്മാത്രപരമാകാശമ് ആശാകോശൈകപൂരകമ്
ആദ്യത്തിൽ ഇതൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല; യാഥാർത്ഥ്യമായതും ഇല്ലായിരുന്നു. അപ്പോൾ ശുദ്ധവും അകലമില്ലാത്തതുമായ ചൈതന്യത്തിന്റെ ആകാശം മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ, അതിൽ എല്ലാ സാധ്യതകളും നിറഞ്ഞിരുന്നു.
തത് സ്വാമ് ആകാശതാം ചൈതച് ചേത്യമ് ഇത്യ് അവബുധ്യതേ । സ്വരൂപമ് അജഹന് നിത്യം ചിത്ത്വാദ് ഭവതി ചേതനമ്
അത് തന്നെ സ്വഭാവപ്രകാരം 'ഇതാണ് അറിയേണ്ടത്' എന്നിങ്ങനെ ആകാശമായി തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്നു. അതിന്റെ സ്വരൂപം ഒരിക്കലും വിട്ടുകളയാതെ, ചൈതന്യമായതിനാൽ അത് ബോധമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
വിദ്ധി ത്വം ചേതനം ജീവം സ ഘനത്വാന് മനസ് സ്ഥിതമ് । ഏതാവതി സ്ഥിതേ ജാലേ ന കിഞ്ചിത് സാകൃതി സ്ഥിതമ്
നീ തന്നെ ആ ബോധം, അതാണ് ജീവൻ, അതിന്റെ ഘനത്വം കൊണ്ടാണ് മനസ്സായി നിലകൊള്ളുന്നത്. ഈ വല നിലനിൽക്കുന്നിടത്ത് യഥാർത്ഥ രൂപമുള്ള മറ്റൊന്നും ഇല്ല.
ശുദ്ധം വ്യോമൈവ ചിദ്വ്യോമ സ്ഥിതമ് ആത്മനി പൂര്വവത് । യദ് ഏതത് പ്രതിഭാതം തു തദ് അനന്യച് ഛിവാത് തതഃ
ശുദ്ധമായ ആകാശം പോലെ, അതായത് ചൈതന്യത്തിന്റെ ആകാശം, എപ്പോഴും ആത്മാവിൽ നിലനിൽക്കുന്നു. പുറത്തു കാണുന്ന എല്ലാം അതിൽ നിന്നുതന്നെ ഉദിച്ചുവന്നതും, അതിൽ നിന്ന് വേറെയൊന്നുമില്ല.
അഥ തന് മന ആഭോഗി ഭാവിതാഹങ്കൃതി സ്ഫുരത് । സങ്കല്പാത്മകമ് ആകാശമ് ആസ്തേ തിമിതമ് അവ്യയമ്
പിന്നീട് ആ മനസ്സ്, അനുഭവസുഖത്തിലേക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെടുന്ന, 'ഞാൻ' എന്ന ഭാവം വളർന്നതായും, ആലോചനകളാൽ രൂപപ്പെട്ട ആകാശം അലഞ്ഞു കറങ്ങുന്നുവെങ്കിലും, അതു നശിക്കാത്തതും ആയിരിക്കുന്നു.
തത് സങ്കല്പചിദാഭാസനഭോ ഽഹമ് ഇതി ഭാവിതമ് । അസന്തമ് ഏവാനുഭവത് സന്നിവേശം ഖമ് ഏവ ഖേ
ആ മനസ്സ്, ചിന്തയും ബോധവും പോലെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു; 'ഞാൻ ആകുന്നു' എന്ന ഭാവത്തിൽ അത് നിലകൊള്ളുന്നു. യാഥാർത്ഥ്യമല്ലെങ്കിലും, അതു ക്രമീകരണങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു—ആകാശത്തിനുള്ളിലെ ആകാശം പോലെ.
വേത്തി ഭാവിതമ് ആത്മാനം പശ്യത്യ് അനുഭവത്യ് അപി । സങ്കല്പകാത്മകം ശൂന്യമ് ഏവ ദേഹ ഇതി സ്ഥിതമ്
അത് സ്വയം മനസ്സിൽ രൂപപ്പെടുത്തിയതായും, സ്വയം കാണുകയും അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ചിന്തകളാൽ രൂപപ്പെട്ട ശൂന്യമായതാണു ശരീരമെന്നു സ്ഥാപിതമായിരിക്കുന്നത്.
ശൂന്യമ് ഏവ യഥാകാരി സങ്കല്പനഗരം ഭവാന് । പശ്യത്യ് ഏവമ് അജോ ദേഹം ഖേ ഖമ് ഏവാനുഭൂതവാന്
നമുക്ക് മനസ്സിൽ ഉണ്ടാകുന്ന നഗരങ്ങൾ ശൂന്യമായതുപോലെ, ജനനം ഇല്ലാത്തവൻ തന്റെ ശരീരത്തെയും ശൂന്യത്തിൽ ശൂന്യമായതുപോലെ അനുഭവിക്കുന്നു.
സംവിദോ നിര്മലത്വാത് സ യാവദിച്ഛം തഥാവിധമ് । അനുഭൂയാനുഭവനം സ്വേച്ഛയൈവോപശാമ്യതി
ബോധം ശുദ്ധമായതിനാൽ, അതിന് ഇഷ്ടമുള്ളതെല്ലാം സ്വതന്ത്രമായി അനുഭവിക്കാം; അതിന്റെ ഇച്ഛയാൽ തന്നെ ആ അനുഭവം അവസാനിക്കും.