പ്രലുണ്ഠിതവനവ്യൂഹലൂനകാനനിതാമ്ബരാഃ । സപക്ഷപര്വതാകാരതരങ്ഗാപൂരിതാമ്ബരാഃ
കാടുകൾ കവർച്ചയ്ക്ക് ഇരയായി, തോട്ടങ്ങൾ ശൂന്യമായി, ഇലകളുടെ മറവുമില്ലാതെ; ചിറകുള്ള പർവ്വതങ്ങളുപോലെയുള്ള തിരകൾ ആകാശം നിറയ്ക്കുന്നു.
മഹാരവമരുദ്ഭിന്നകലോലാചലചാലിതാഃ । ചഞ്ചത്തീരഗിരിവ്രാതപതത്തടരടജ്ജലാഃ
വലിയ ശബ്ദത്തോടെ വീശുന്ന കാറ്റിൽ പർവ്വതങ്ങൾ അലയുന്നു; നടുങ്ങുന്ന തീരത്തും മലകളുടെ ചരിവിലും വെള്ളം ചാടിത്തുള്ളുന്നു.
ഉല്ലലദ്വിപുലാവര്തപ്രോത്ക്ഷിപ്തമകരോത്കരാഃ । നിമജ്ജന്നിസ്തലാവര്തനിഗീര്ണഗിരികന്ദരാഃ
വലിയ ചുഴലിക്കാറ്റുകളിൽ കയറ്റിയെടുത്ത മകരങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ, താഴ്വരകളിൽ മുങ്ങി ഉയർന്ന് മലകളുടെ ഗുഹകൾ മുഴുവനും വിഴുങ്ങുന്ന ജലധാരം.
ദരീദലനസമ്പ്രാപ്തദൃഷദ്ദശനദന്തുരാഃ । ശൃങ്ഗലമ്ബിദരീപ്രോതമഗ്നവീചിജലേഭകാഃ । വ്യാലോലവലനാക്രാന്തവിടപിപ്രോതകച്ഛപാഃ
പാറകളുടെ മൂർച്ചയുള്ള അറ്റങ്ങൾ മലകളുടെ പിളർപ്പുകളിൽ കയറി, അലയടികൾ പല്ലുപോലെ തിളങ്ങുന്നു; കുന്തങ്ങളുടെ താഴ്വരകളിൽ നിന്ന് വെള്ളിയാനകൾ ചാടിപ്പൊങ്ങുന്നു; ചുഴലിക്കാറ്റിൽ വലിച്ചിഴക്കപ്പെടുന്ന വൃക്ഷശാഖകളിൽ പിടിച്ചിരിയ്ക്കുന്ന ആമകൾ.
യമേന്ദ്രവസുധാവാഹൈര് ഉത്കര്ണൈര് ഭയവിഹ്വലൈഃ । ശ്രൂയമാണപതച്ഛൈലതടീകടകടാരവാഃ
യമനും ഇന്ദ്രനും ഉണർത്തിയ ഭൂമിയിലെ നദികൾ ഉരുണ്ടുയർന്ന് ഭയാനകമായി മുഴങ്ങുന്നു; ഇടിഞ്ഞു വീഴുന്ന മലകളും തകർന്ന കരകളുടെ കറകറ ശബ്ദവും മുഴങ്ങുന്നു.
മത്സ്യപുച്ഛച്ഛടാച്ഛിന്നമഗ്നോന്മഗ്നദ്രുതാദ്രയഃ । നീലാലൂനവനവ്യൂഹശേവാലാശാരവാരയഃ
മത്സ്യങ്ങളുടെ വാലുകൾ തിളങ്ങി കുത്തി, മുങ്ങി ഉയരുന്ന മലകൾ തകർന്നുപോകുന്നു; നീല നിറം നിറഞ്ഞ വെള്ളത്തിൽ ചിതറിച്ച കാടുകളും പച്ചയുള്ള ചെളിയും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
പ്രജ്വലദ്വഡവാവഹ്നിജ്വാലാചലമിലജ്ജലാഃ । സ്വരസേന വിഭോര് നാശേ വിശന്തീവ മഹാനലമ്
തീവ്രമായ കടലിനുള്ളിലെ അഗ്നിയുടെ ജ്വാലകളിൽ കലർന്ന വെള്ളങ്ങൾ, സ്വാഭാവികമായും, മഹാപ്രളയത്തിലെ വലിയ അഗ്നിയിലേക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നപോലെ പ്രവേശിക്കുന്നതുപോലെ തോന്നി.
മിലച്ഛിഖരിമാതങ്ഗജലമാതങ്ഗയോധിനഃ । നൃത്യന്തീവ തരങ്ഗൌഘൈര് ജലാവലനവേധിനഃ
പർവ്വതശിഖരങ്ങളുടെയും ആനകളുടെയും ശക്തിയിൽ ഉണർന്ന വെള്ളങ്ങൾ, തിരകളാൽ എല്ലാം ഇടിച്ചുപൊളിച്ച് മറിച്ചുകൊണ്ട്, നൃത്തം ചെയ്യുന്നപോലെ കാണപ്പെട്ടു.
ജലാചലാചലാന്യോഽന്യസങ്ഘട്ടാസ്ഫോടപണ്ഡിതാഃ । വഹദ്ഗിരിവനവ്രാതപ്രാണിമണ്ഡലമണ്ഡിതാഃ
ചലിക്കുന്ന വെള്ളങ്ങളും അചലമായ പർവ്വതങ്ങളും തമ്മിലുള്ള കൂട്ടിയിടിയിൽ നിപുണരായി, കാട്ടുകളും കുന്നുകളും പോലെ ജീവജാലങ്ങളാൽ ഭൂമി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടു.
ഉഡ്ഡാമരരവേഭേന്ദ്രഭേരീരസനഭാസുരൈഃ । ആസുരൈര് ഇവ പാതാലാẖ കല്ലോലൈര് അലമ് ആകുലാഃ
മേഘങ്ങളുടെ ഗർജ്ജനവും ഇടിമുഴക്കവും മൃദംഗങ്ങളുടെ ശബ്ദവും ചേർന്നപ്പോൾ, തിരകൾ അസുരന്മാരെപ്പോലെ പാതാളം മുഴുവൻ കലഹത്തിലും ആശങ്കയിലും ആക്കി.
അഥോദപതദ് ഉന്നാസദിങ്നാഗവദനധ്വനിഃ । പാതാലതലതാല്വന്തര്വിസ്ഫോടാമോടനോദ്ഭടഃ
അപ്പോൾ ഭൂമിയുടെ ആഴങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന തലകളോടെ പാമ്പുകൾ ഗർജിച്ചുപോലെയുള്ള ഒരു ഭയങ്കരമായ ശബ്ദം ഉയർന്നു. പാതാളത്തിന്റെ അഗാധതയിൽ നിന്ന് പൊട്ടിത്തെറിച്ച ആ ശബ്ദം എല്ലായിടത്തും പ്രതിധ്വനിച്ചു.
ചഞ്ചലാചലകീലോര്വീ ചചാല ജലചാലിതാ । ലോലശേവാലവല്ലീവ വ്യാലോലാമ്ഭോധിലങ്ഘിതാ
പർവതങ്ങൾ കുലുങ്ങിയും വെള്ളം ചലിച്ചും ഭൂമി ഒരു കുലുങ്ങുന്ന തളിരുപോലെ വിറയച്ചു. ആഴമുള്ള സമുദ്രം അതിനെ ഇളക്കി എറിയുന്ന പോലെ ഭൂമി ഉണർന്നുപോയി.
അഥ ദുര്വാരനിര്ഘോഷനിര്ഘാതാഡമ്ബരാന്വിതാ । പുസ്ഫോടേവ പതന്തീവ ദ്യൌര് ദിശാമ് അമരാരവൈഃ
അതിനുശേഷം സഹിക്കാനാവാത്ത ഒരു ഗർജ്ജനവും ഇടിമുഴക്കവും മുഴങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കെ, ആകാശം പൊട്ടിത്തെറിച്ചു വീഴുന്നപോലും ആകൃതി എടുത്തു. ദിക്കുകളിലൊക്കെയും ദേവന്മാരുടെ ആഹ്വാനങ്ങൾ മുഴങ്ങി.
ആവര്തവലനാകാരാẖ കേതവḫ പേതുര് അമ്ബരാത് । ഹേമരത്നമഹീമുക്താസ് സിന്ദൂരഭുജഗാ ഇവ
ചുറ്റുപാടുകൾ പോലെ ഭ്രമണാകൃതിയിലുള്ള പതാകകൾ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വീണു. പൊന്നും രത്നങ്ങളും അലങ്കരിച്ച അവ, ചുവപ്പുനിറമുള്ള പാമ്പുകൾ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് വിടുതൽ കിട്ടിയതുപോലെ തോന്നിച്ചു.
കകുബ്ഭ്യോ നഭസോ ഭൂമേര് ഉദഗുര് ദഗ്ധദിക്തടാഃ । വലജ്ജ്വാലാജടാടോപാ വിവിധോത്പാതപങ്ക്തയഃ
ആകാശത്തിന്റെ എല്ലാ ദിക്കുകളിൽ നിന്നും ഭൂമിയിൽ നിന്നും കനലിൽ കത്തിയ കടുത്ത കാറ്റുകൾ ഉയർന്നു. തീയുടെ ജ്വാലകൾ പടർന്ന് പലവിധ ദുരന്തങ്ങളുടെ നിരകൾ അപ്രത്യക്ഷമായി.
പൃഥ്വ്യാദീന്യ് അമരാദീനി ബ്രഹ്മോന്മുക്താനി സര്വതഃ । ദ്വിവിധാനി മഹാഭൂതാന്യ് അലം സങ്ക്ഷോഭമ് ആയയുഃ
ഭൂമി മുതലായ മഹാഭൂതങ്ങളും ദേവതകളുടെ ലോകങ്ങളും എല്ലാം ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് വിട്ടു പുറത്തുവന്നു; അവ ഇരട്ട രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷമായി, എല്ലായിടത്തും വലിയ കലഹം ഉണ്ടാക്കി.
ചന്ദ്രാര്കാനിലശക്രാഗ്നിലോകാ ഹലഹലാകുലാഃ । പരിപാതപരാ ആസന് ബ്രഹ്മലോകഗതേശ്വരാഃ
ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ, കാറ്റ്, ഇന്ദ്രൻ, അഗ്നി എന്നിവരുടെ ലോകങ്ങൾ വലിയ ആശങ്കയിലും കലഹത്തിലും ആകപ്പെട്ടു; അവിടുത്തെ ഭരണാധികാരികൾ ബ്രഹ്മലോകത്തേക്ക് പോയി രക്ഷപെടുന്നതിൽ മാത്രം ശ്രദ്ധയോടെ നിന്നു.
കമ്പൈẖ കടകടാരാവൈḫ പതത്പാദപപങ്ക്തയഃ । ഭൂമേര് അന്വഭവന് ഭൂരിദോലാന്ദോലനമ് അദ്രയഃ
കമ്പനിയും കഠാരവുമോടെ മരങ്ങളുടെ നിരകൾ വീണു; ഭൂമിയിലെ പർവതങ്ങൾ വലിയ ഊഞ്ഞാലിൽ ആടുന്നതുപോലെ കനത്ത ഇളക്കത്തിൽ ആകുകയായിരുന്നു.
ഭൂകമ്പലോലകൈലാസമേരുമന്ദരകന്ദരാഃ । പേതുẖ കല്പതരൂന്മുക്തരത്നസ്തബകവൃഷ്ടയഃ
ഭൂകമ്പം വന്നപ്പോൾ കൈലാസം, മേരു, മന്ദര എന്നീ പർവതങ്ങളുടെ ഗുഹകളും കുലുങ്ങി; അതിനൊപ്പം, കല്പവൃക്ഷങ്ങളിൽ നിന്നു വീണ രത്നങ്ങളുടെ കുലകൾ മഴപോലെ ചിതറിവന്നു.
ലോകാന്തരാദ്രിപുരവാരിധികാനനാനാമ് ഉത്പാതകല്പപവനേന മിഥോ ഹതാനാമ് । കോലാഹലൈര് ജഗദ് അഭൂത് പ്രവികീര്ണശീര്ണം പൂര്ണാര്ണവേ ത്രിപുരപൂര ഇവാഭിപാതീ
ലോകങ്ങൾ, പർവതങ്ങൾ, നഗരങ്ങൾ, സമുദ്രങ്ങൾ, കാടുകൾ എന്നിവയെല്ലാം ആ വലിയ ദുരന്തത്തിന്റെ കാറ്റ് തമ്മിൽ തട്ടി ഉണർത്തിയപ്പോൾ, വലിയ ശബ്ദവും കലഹവും മുഴങ്ങി; സകലവും ചിതറുകയും തകർന്നുപോകുകയും ചെയ്തു, തൃപുര നഗരം പൂർണ്ണമായ സമുദ്രത്തിൽ ഒഴുകിപ്പോകുന്നതുപോലെ.
അഥാകൃഷ്ടവതി പ്രാണാന് സ്വയമ്ഭുവി നഭോഭുവഃ । വിരാഡാത്മനി തത്യാജ വാതസ്കന്ധസ്ഥിതിം സ്ഥിരാമ്
അപ്പോൾ സ്വയംഭുവിൽ പ്രാണങ്ങൾ ആകർഷിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ആ വിശ്വരൂപന്റെ ശരീരത്തിൽ ആകാശത്തിലും ഭൂമിയിലും നിലനിന്നിരുന്ന വായുവിന്റെ ആ ഉറപ്പുള്ള അധിഷ്ഠാനം വിട്ടുപോയി.
തേ ഹി തസ്യ കില പ്രാണാസ് തേനാക്രാന്തേഷു തേഷ്വ് അപി । ഋക്ഷചക്രസ്ഥിതിം കോ ഽന്യശ് ചക്രേ ഭൂതൈകധാരിണീമ്
അവന്റെ പ്രാണങ്ങൾ അങ്ങനെ പിൻവലിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ആ അധിഷ്ഠാനങ്ങൾ ഇല്ലാതായപ്പോൾ, ആരാണ് മറ്റൊരാൾ നക്ഷത്രചക്രവും ഭൂതങ്ങളുടെ ഏകത്വവും നിലനിർത്താൻ കഴിയുക?
വാതസ്കന്ധേ സമാക്രാന്തേ ബ്രഹ്മണാ പ്രാണമാരുതേ । ശമം ഗന്തും പരിത്യജ്യ സംസ്ഥിതിം ക്ഷോഭമ് ആഗതേ
ബ്രഹ്മത്തിന്റെ പ്രാണവായുവാൽ നിറഞ്ഞ ആകാശത്തിൽ കാറ്റ് കയറുമ്പോൾ, അതിന്റെ ശാന്തത നഷ്ടപ്പെട്ട്, സ്ഥിരത അശാന്തിയിലേക്ക് മാറുന്നു.
നിരാധാരാസ് സവാതാഗ്നിദേഹോല്മുകവദ് ആപതന് । വ്യോമ്നസ് താരാസ് തരോḫ പുഷ്പനികരാ ഇവ ഭൂതലേ
ആശ്രയം ഇല്ലാതെ, കാറ്റും അഗ്നിയും കൂട്ടായി, ജ്വലിച്ചിരിക്കുന്ന അഗ്നിയിൽ നിന്നുള്ള ചിന്ഹങ്ങൾപോലെയും, ആകാശത്തിൽ നിന്നു വീഴുന്ന നക്ഷത്രങ്ങൾപോലെയും, മരത്തിൽ നിന്നു നിലത്തേക്ക് വീഴുന്ന പൂക്കളെപ്പോലെയും അവ വീണു.
കാലപാകഗലന്മൂലാ ജഗത്ഷണ്ഡഫലാദയഃ । പ്രശാന്തപവനാധാരാ വിമാനാവലയോ ഽപതന്
കാലത്തിന്റെ പ്രഭാവത്തിൽ വേരുകൾ ഉണങ്ങിയപ്പോൾ, ലോകങ്ങളും ആ വൃക്ഷത്തിലെ ഫലങ്ങളും, ദൈവാലയങ്ങളുടെ വലയങ്ങളും, അവയെ താങ്ങിയിരുന്ന വായു ശാന്തമായപ്പോൾ, എല്ലാം താഴേക്ക് വീണു.
പ്രശമോന്മുഖതാം യാതേ ബ്രാഹ്മേ സങ്കല്പനേന്ധനേ । സിദ്ധാനാം ഗതയശ് ശേമുര് ഇദ്ധാനാമ് അര്ചിഷാമ് ഇവ
ബ്രഹ്മത്തിന്റെ നിർണയം ശാന്തതയിലേക്ക് തിരിയുമ്പോൾ, സിദ്ധന്മാരുടെ സഞ്ചാരങ്ങൾ അഗ്നിയുടെ ജ്വാലകൾ ശമിച്ചുപോകുന്നതുപോലെ നിശ്ശബ്ദമായി.
പ്രഭ്രമന്ത്യോ ഽമ്ബരേ കല്പമാരുതൈസ് തനുതൂലവത് । സ്വശക്ത്യപചയേ മൂകാസ് സിദ്ധസന്തതയോ ഽപതന്
ലോകം നശിക്കുമ്പോള് കാറ്റ് ആകാശത്ത് തൂവല്പോലെയായി ഇളക്കി എറിഞ്ഞപ്പോള്, തങ്ങളുടെ ശക്തി ക്ഷയിച്ച സിദ്ധന്മാരുടെ വംശങ്ങള് മൌനമായ് വീണു.
സകല്പദ്രുമജാലാനി സേന്ദ്രാദിനഗരാണി ച । പേതുര് ഭൂകമ്പലോലസ്യ ശിരാംസ്യ് അമരഭൂഭൃതഃ
ഭൂമി കുലുങ്ങിയപ്പോള് അമരന്മാരുടെ തലകള് വിറെച്ചു; ആ സമയത്ത് ഇന്ദ്രനും മറ്റുള്ളവരും താമസിച്ച നഗരങ്ങളും, മനസ്സിലുള്ള ആഗ്രഹവൃക്ഷങ്ങളുടെ കാടുകളും താഴെ വീണു.
വക്ഷി സങ്കല്പമാത്രാത്മാ വിരാഡ് ബ്രഹ്മാ ജഗദ്വപുഃ । കിമ് അങ്ഗം തസ്യ ഭൂലോകẖ കിം സ്വര്ഗẖ കിം രസാതലമ്
സങ്കല്പം മാത്രം ആകൃതിയായ വിശ്വരൂപനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശരീരത്തില് ഭൂലോകം ഏത് ഭാഗം, സ്വര്ഗം ഏത് ഭാഗം, അടലോകം ഏത് ഭാഗമാണെന്ന് പറയൂ.
കഥമ് ഏതാനി ചാങ്ഗാനി ബ്രഹ്മംസ് തസ്യ സ്ഥിതാനി വാ । കഥം വാ സോ ഽന്തരേ തസ്യ സ്വസ്യൈവ വപുഷസ് സ്ഥിതഃ
ബ്രഹ്മന്, അവന്റെ ഈ അവയവങ്ങള് എങ്ങനെ നിലനില്ക്കുന്നു? അല്ലെങ്കില് അവന് തന്നെ തന്റെ ശരീരത്തിനുള്ളില് എങ്ങനെ നിലകൊള്ളുന്നു?