ചിതി സര്വം ചിതസ് സര്വം ചിത് സര്വം സര്വതശ് ച ചിത് । ചിത് സര്വൈകാത്മികേത്യ് ഏതദ് ദൃഷ്ടം തത്ര മയാഖിലമ്
ചൈതന്യം എല്ലാം തന്നെയാണ്; എല്ലാം മനസ്സാണ്; അവബോധം എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; എല്ലാം അവബോധത്തിന്റെ സ്വഭാവമാണ്. അവിടെയെല്ലാം ഞാന് ഇതു കണ്ടു.
ത്വം കാ ചിദ് ഇതി ചേദ് വക്ഷി തന് ന കിഞ്ചിദ് ഇവാങ്ഗ ചിത് । സാ ഹി ശൂന്യതമാ വ്യോമ്നോ ന ച നാമ നകിഞ്ചന
നീ എന്തെങ്കിലും ആണെന്ന് നീ പറയുകയാണെങ്കില്, പ്രിയമേ, അതൊന്നുമല്ലാത്തതുപോലെയാണ്. അതു ശൂന്യത്തില് ഏറ്റവും ശൂന്യമായതുപോലെയാണ്; അതിന് പേരോ മറ്റൊന്നോ ഇല്ല.
തദ് ആകാശമ് ഇദം ഭാതി ജഗദ് ഇത്യ് അഭിശബ്ദിതമ് । തേനൈവ ശബ്ദനഭസാ സര്വം ഹി പരമം നഭഃ
ഈ ആകാശം ലോകം എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു, അതു പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതിനാലാണ്. എന്നാല് ആ വാക്ക് കൊണ്ടുതന്നെ എല്ലാം പരമമായ ആകാശമാണ്.
ദൃശ്യദൃഷ്ടിര് ഇയം ഭ്രാന്തിര് ആകാശതരുമഞ്ജരീ । ചിദ്വ്യോമാങ്ഗകമ് ഏവേതി തത്രാഹമ് അനുഭൂതവാന്
കാണുന്നവനും കാണപ്പെടുന്നതും എന്ന ഈ ഭാവന ഒരു ഭ്രമം മാത്രമാണ്; ആകാശവൃക്ഷത്തിലെ പൂക്കളെപ്പോലെയാണ് അത്. അത് ചൈതന്യത്തിന്റെ ആകാശത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം മാത്രമാണെന്ന് അവിടെ ഞാന് അനുഭവിച്ചു.
ബുദ്ധ്യാകാശൈകരൂപേണ വ്യാപിനാ ബോധരൂപിണാ । തത്രാനന്തേ നസങ്കല്പമ് അനുഭൂതമ് ഇദം മയാ
ബുദ്ധിയുടെ ആകാശംപോലെ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന, ജ്ഞാനരൂപമായ അവസ്ഥയിൽ, ഞാൻ അവിടെ അനന്തവും ചിന്തകളില്ലാത്തതുമായ ഈ സ്ഥിതി അനുഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ബ്രഹ്മവ്യോമ ജഗജ്ജാലം ബ്രഹ്മവ്യോമ ദിശോ ദശ । ബ്രഹ്മവ്യോമ കലാകാലദേശദ്രവ്യക്രിയാദികമ്
ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ആകാശം തന്നെയാണ് ലോകങ്ങളുടെ ജാലം; പത്ത് ദിശകളും ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ആകാശം തന്നെയാണ്; കാലം, ഭാഗങ്ങൾ, സ്ഥലങ്ങൾ, വസ്തുക്കൾ, പ്രവർത്തനങ്ങൾ — എല്ലാം ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ആകാശം തന്നെയാണ്.
തത്രാഹമ് ഇവ സംസാരശതേ സാര്ധേ മുനീശ്വരാഃ । ദൃഷ്ടാ വസിഷ്ഠനാമാനോ ബ്രഹ്മപുത്രാ മദുത്തമാഃ
അവിടെ, അനേകം ജന്മചക്രങ്ങളോടൊപ്പം, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രന്മാരായ, വസിഷ്ഠ എന്ന പേരിലുള്ള മഹർഷിമാരെയും, എനിക്കു മേലുള്ളവരെയും ഞാൻ കണ്ടിട്ടുണ്ട്.
ബ്രഹ്മദ്വാസപ്തതേസ് ത്രേതാസ് സര്വാ ഏവ സരാഘവാഃ । തത്ര ദൃഷ്ടം കൃതശതം ദ്വാപരാണാം ശതം തഥാ
അവിടെ എഴുപത്തിരണ്ട് ബ്രഹ്മാക്കളെയും, എല്ലാ ത്രേതായുഗത്തിലെ രാമന്മാരെയും, നൂറുകണക്കിന് കൃതയുഗങ്ങളെയും, അങ്ങനെ തന്നെ നൂറ് ദ്വാപരയുഗങ്ങളെയും ഞാൻ കണ്ടിട്ടുണ്ട്.
ഭേദോദയേന ചേദ് ദൃഷ്ടാസ് താസ് താസ് സര്ഗദശാസ് തഥാ । ബോധേന ചേത് തദ് അത്യച്ഛമ് ഏകം ബ്രഹ്മനഭസ് തതമ്
ഭേദം ഉദയം ചെയ്യുമ്പോൾ, സൃഷ്ടിയുടെ വിവിധ അവസ്ഥകൾ കാണപ്പെടും. എന്നാൽ ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ അതെല്ലാം അതീതമായി, ഏകമായും ശുദ്ധമായും ബ്രഹ്മത്തിന്റെ പ്രകാശം നിറഞ്ഞതായും അനുഭവപ്പെടുന്നു.
ഭേദബ്രഹ്മണി നാമാസ്തി ജഗദ് ബ്രഹ്മണ്യ് അഥ ത്വ് ഇദമ് । ബ്രഹ്മൈവാജമ് അനാദ്യന്തം തത് സര്വം ത്വന്മദാദികമ്
ഭേദം ഉള്ള ബ്രഹ്മണിൽ ലോകം ഉണ്ടാകുന്നു; എന്നാൽ ബ്രഹ്മണിൽ തന്നെ ഇതൊന്നും ഇല്ല. ജനനമില്ലാത്തതും ആദിയില്ലാത്തതും അന്തമില്ലാത്തതുമായ ബ്രഹ്മം തന്നെ എല്ലാം—എന്നിൽ നിന്നു നിന്നിൽവരെ.
പാഷാണമൌനപ്രതിമം നകിഞ്ചിദ് അഭിശബ്ദിതമ് । യത് തത് കിഞ്ചിദ് ഇവോദ്ദ്യോതരൂപം ബ്രഹ്മ ജഗത് സ്മൃതമ്
കല്ലിന്റെ മൗനത്തിനെപ്പോലെയും, ഒരു വാക്കിനാലും വിവരിക്കാനാകാത്തതുമായ, ഏതോ രൂപം പോലെ തോന്നുന്ന അതാണ് ബ്രഹ്മം, ലോകമായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്.
വിഭാത്യ് അചേത്യചിദ്വ്യോമ്നി സ്വസത്തൈവ ജഗത്തയാ । നിരാകാരേ നിരാകാരാ സ്വപ്നാനുഭവസന്നിഭാ
അറിയലും അസ്തിത്വവും ഇല്ലാത്ത ശൂന്യത്തിൽ, അതിന്റെ സ്വയം നിലകൊള്ളുന്ന സത്ത തന്നെ ലോകമായി പ്രകാശിക്കുന്നു; ആകൃതിയില്ലാത്തതിൽ ആകൃതിയില്ലാതെ, സ്വപ്നാനുഭവം പോലെയാണ് അതിന്റെ ഭാവം.
അനന്യദ് ആത്മനോ ബ്രഹ്മ സര്വം ഭാമാത്രരൂപകമ് । പ്രകാശനമ് ഇവാലോകẖ കരോതി ന കരോതി ച
ആത്മാവിനോട് വേറിട്ടതല്ലാത്ത ബ്രഹ്മം എല്ലാം ആകുന്നു — അതു ബോധത്തിന്റെ പ്രകാശംപോലെയാണ്; വെളിച്ചം പോലെ അതു പ്രകാശിപ്പിക്കുകയും, ഒരുപാട് കാര്യങ്ങളിൽ പ്രകാശിപ്പിക്കാതിരിക്കുകയുമാണ്.
തേഷു രാമാനുഭൂയന്തേ ജഗല്ലക്ഷേഷു തത്ര വൈ । ഉഷ്ണാനി ചന്ദ്രവൃന്ദാനി സൂര്യാശ് ശീതലമൂര്തയഃ
അവിടെ, രാമാ, ലോകത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളിൽ ചിലത് അനുഭവപ്പെടുന്നു — ചന്ദ്രന്മാർ ചൂടുള്ളവയും, സൂര്യന്മാർ തണുത്ത രൂപമുള്ളവരുമാണ്.
പ്രജാസ് തമസി പശ്യന്തി പശ്യന്ത്യ് ഏവ ന തേജസി । ഉലൂകസ്യ സമാചാരാസ് തസ്യൈവ സദൃശസ്വനാഃ
അവിടെയുള്ള ജീവികൾ ഇരുട്ടിൽ കാണുന്നു, വെളിച്ചത്തിൽ കാണുന്നില്ല; അവയുടെ പെരുമാറ്റം ആണ്ടിക്കൊതുകിന്റെതുപോലെയും, ശബ്ദം അതുപോലെയും തന്നെയാണ്.
ഇതശ് ശുഭേന നശ്യന്തി യാന്തി പാപൈസ് തഥാ ദിവമ് । വിഷാശനേന ജീവന്തി മ്രിയന്തേ ഽമൃതഭോജനൈഃ
അവിടെ, നല്ലതുകൊണ്ടു അവർ നശിക്കുന്നു; പാപം ചെയ്താൽ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; വിഷം കഴിച്ചാണ് ജീവിക്കുന്നത്, അമൃതം കഴിച്ചാൽ മരിക്കുന്നു.
യദ് യഥാ ബുധ്യതേ ബോധോ യഥോദേത്യ് അഥ വാ സ്വതഃ । തഥാശു സ്ഫുടതാമ് ഏതി സദ് വാസദ് വാ സദ് ഏവ തത്
ഏത് ബോധം എങ്ങനെയായാലും, അതു സ്വയം ഉദയിച്ചാലും മറ്റേതെങ്കിലും വിധത്തിൽ വന്നാലും, അതു വേഗത്തിൽ സത്യമായോ അസത്യമായോ വ്യക്തമായി തെളിയുന്നു; അതു മാത്രമാണ് അവിടെ.
വിടപാകാരമൂലൌഘദര്ശനാദ് വജ്രശോഭിഭിഃ । ഘൂര്ണതേ പുഷ്പപത്ത്രാഢ്യൈḫ പാദപൈര് വ്യോമ്നി കാനനമ്
മരങ്ങളുടെ തണ്ടുകളും വേരുകളും കൊമ്പുകളും കാണുന്നതിനാൽ, ആകാശത്തിലെ കാടുകൾ പൂക്കളും ഇലകളും നിറഞ്ഞ മരങ്ങളാൽ വജ്രംപോലെ തിളങ്ങി കുലുങ്ങുന്നവയായി തോന്നുന്നു.
സികതാḫ പീഡിതാസ് സത്യസ് സ്രവന്തി സ്നേഹജം രസമ് । ശിലാഫലഹകേഭ്യശ് ച ജായന്തേ കമലാന്യ് അലമ്
മണൽ അമർത്തുമ്പോൾ, അതിൽ നിന്നു യഥാർത്ഥത്തിൽ ഈർപ്പംപോലുള്ള രസം ഒഴുകുന്നു; കല്ലുപോലെയുള്ള ഫലധാരങ്ങളിൽ നിന്ന് ധാരാളം താമരകൾ ഉദിക്കുന്നു.
ദാരുണ്യ് അശ്മനി ഭിത്തൌ ച ചഞ്ചലാസ് സാലഭഞ്ജികാഃ । ഗൃഹാങ്ഗനാഭിസ് സഹിതാ ഗായന്തി കഥയന്തി ച
മരം, കല്ല്, മതിൽ എന്നിവയിൽ ചഞ്ചലമായ ശാലഭഞ്ജികകളുടെ രൂപങ്ങൾ, വീട്ടിലെ സ്ത്രീകളോടൊപ്പം, പാടുകയും സംസാരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
മേഘാന് പരിദധത്യ് ഉച്ചൈര് ഭൂതാന്യ് ഉച്ചൈḫപടാന് ഇവ । പ്രതിവര്ഷം വിജാതീയാന്യ് ഉത്പദ്യന്തേ ഫലാന്യ് അഗേ
ഭൂതങ്ങൾ ഉയർന്ന വസ്ത്രം ധരിച്ചവരെപ്പോലെ, ആകാശത്ത് മേഘങ്ങൾ ചുമന്നു നിൽക്കുന്നു. ഓരോ വർഷവും, കൊമ്പിന്റെ അറ്റത്ത് വ്യത്യസ്തമായ പഴങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു.
സന്നിവേശേ ന നിയതൈര് അങ്ഗാനാം വിവിധാങ്ഗകൈഃ । ശിരോഭിസ് സര്വഭൂതനി പരിക്രാമന്തി ഭൂമിഗൈഃ
അവയുടെ ശരീരഘടനയിൽ, അവയവങ്ങൾ സ്ഥിരമായി ഇല്ലാതെ, വിവിധഭാഗങ്ങളോടെ, ഭൂമിയിൽ എല്ലാ ജീവികളും തല മാത്രം ശരീരമായി ചുറ്റി നടക്കുന്നു.
ശാസ്ത്രവേദവിഹീനാനി നിര്ധര്മാണ്യ് ഏവ കാനിചിത് । യത്കിഞ്ചനൈകകാരീണി തിര്യഗ്വത് ത്രിജഗന്ത്യ് അധഃ
ചില ലോകങ്ങൾ ശാസ്ത്രവും വേദങ്ങളും ഇല്ലാതെ, ധർമ്മം പോലും ഇല്ലാതെ, എന്ത് വേണമെങ്കിലും ചെയ്യുന്നവയും, മൃഗങ്ങളെപ്പോലെ പെരുമാറുന്നവയും ആണ്.
കാമസംവിത്തിഹീനാനി നിസ്സ്ത്രീജാതീനി കാനിചിത് । ഭൂതൈസ് സംശുഷ്കഹൃദയൈര് വ്യാപ്താന്യ് അശ്മമയൈര് ഇവ
ചില ലോകങ്ങളിൽ ആഗ്രഹവും ബോധവും ഇല്ല, സ്ത്രീജാതിയും ഇല്ല. അവിടം കല്ലുപോലുള്ള, ഉണങ്ങിയ ഹൃദയമുള്ള ജീവികളാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
പവനാശനഭൂതാനി സമരത്നാശ്മകാനി ച । അജ്ഞാതാര്ഥാന്യ് അലുബ്ധാനി നിര്ഗര്ധാനി ച കാനിചിത്
ചില ജീവികൾ വായുവിൽ മാത്രം ആശ്രയിച്ചാണ് ജീവിക്കുന്നത്; ചിലത് വിലയേറിയ രത്നങ്ങളോ കല്ലുകളോ പോലെ ഉണ്ട്; ചിലർക്ക് തങ്ങളുടേതായ ഉദ്ദേശ്യം അറിയില്ല; ചിലർക്ക് ലാലസയില്ല; ചിലർക്ക് ഒന്നും സ്വന്തമില്ല.
ക്വചിത് പ്രത്യേകമ് ആത്മാനം പശ്യത്യ് ആപ്നോതി നേതരത് । ബഹുഭൂതകമ് അപ്യ് അസ്തി ജഗദ് ഇത്യ് ഏകഭൂതകമ്
ചിലിടങ്ങളിൽ ഒരാൾക്ക് താനെ മാത്രം കാണാൻ കഴിയും, മറ്റൊന്നും ലഭിക്കില്ല; മറ്റിടങ്ങളിൽ ലോകം അനേകം ജീവികളാൽ നിറഞ്ഞതായും, ഒരൊറ്റ സത്യമായും തോന്നും.
നഖകേശാദികേ യദ്വത് തദ്വദ് അന്യത്ര സംസ്ഥിതിഃ । ആത്മവത് സര്വഭൂതാനാമ് ഏകഭൂതാത്മഭാവനാ
നഖം, മുടി തുടങ്ങിയവയിൽ നിലനിൽപുണ്ടെന്നപോലെ മറ്റിടങ്ങളിലും അതുപോലെ നിലനിൽപ്പുണ്ട്; എല്ലാ ജീവികളിലും ആത്മാവുപോലെയുള്ള ഏകത്വം മനസ്സിൽ ചിന്തിക്കപ്പെടുന്നു.
അനന്താപാരപര്യന്തം ശൂന്യമ് ഏവ ബഹു ക്വചിത് । യന് ന നസ് സംവിദ് ആപ്നോതി തസ്യാന്തേ ഽപി ജഗത് പുനഃ
ചിലിടങ്ങളിൽ അനന്തവും അപ്പാരവും അറ്റമില്ലാത്ത ശൂന്യത മാത്രം കാണാം; അവബോധം എത്താത്ത അതിന്റെ അറ്റത്തിലും ലോകം വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷമാകും.
അത്യന്താബുദ്ധബുദ്ധീനി മോക്ഷശബ്ദാര്ഥദൃഷ്ടിഷു । ദാരുയന്ത്രമയാശേഷഭൂതൌഘാന്യ് ഏവ കാനിചിത്
ചില ജീവികൾക്ക് ബോധം എന്നതെന്താണെന്നു പോലും അറിവില്ല; മോക്ഷം എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം പോലും അവർക്കറിയില്ല. മരക്കൊണ്ടുള്ള യന്ത്രങ്ങൾ പോലെയാണ് അവർ, ജീവികളുടെ ഒരു കൂട്ടം മാത്രമാണ്.
ഋക്ഷചക്രവിഹീനാനി നിഷ്കാലകലനാനി ച । മൂകസങ്കേതസാരാണി ഭൂതജാലാനി കാനിചിത്
ചില ജീവികൾക്ക് നക്ഷത്രങ്ങൾക്കോ ചക്രങ്ങൾക്കോ ഇല്ല; അവർക്കു കണക്കുകൂട്ടലും ഇല്ല. അവയുടെ സ്വഭാവം വാക്കില്ലാത്ത സൂചന മാത്രമാണ്, ജീവികളുടെ കൂട്ടം മാത്രമാണ് അവ.