ശബ്ദദേശപതദ്ദൃഷ്ടിര് ദൃഷ്ടവാന് വനിതാമ് അഹമ് । പാര്ശ്വേ കനകനിഷ്ഷ്യന്ദപ്രഭയാ ഭാസിതാമ്ബരാമ്
ശബ്ദത്തിന്റെ ദിശ പിന്തുടർന്ന് ഞാൻ ഒരു സ്ത്രീയെ കണ്ടു. അവളുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ, അരികിൽ നിന്നു പൊൻകണികൾ ഒഴുകുന്ന പ്രകാശത്തിൽ തെളിഞ്ഞു.
ആലോലമാല്യവസനാമ് അലകാകുലലോചനാമ് । ലോലധമ്മില്ലവലനാമ് അന്യാം ശ്രിയമ് ഇവാഗതാമ്
അവൾ ധരിച്ചിരുന്ന പൂമാലകളും വസ്ത്രങ്ങളും ഇളകിയിരുന്നു. അവളുടെ കണ്ണുകൾ അലസമായിരുന്നു, മുടി അശ്രദ്ധയായി ചിതറിപ്പോയി, ഇളകുന്ന മുടിയോടെ അവൾ പുതുതായി വന്ന ലക്ഷ്മിയെപ്പോലെയായിരുന്നു.
കാന്തകാഞ്ചനഗൌരാങ്ഗീമ് അങ്ഗസ്ഥനവയൌവനാമ് । വനദേവീമ് ഇവാമോദിസര്വാവയവസുന്ദരീമ്
അവളുടെ ശരീരം പുളകിച്ച പൊന്നിന്റെ നിറത്തിൽ തിളങ്ങി, അവൾ യുവതിയും പുഷ്ടിയുമായിരുന്നു. അവളുടെ എല്ലാ അവയവങ്ങളും മനോഹരമായിരുന്നു, വനദേവിയെപ്പോലെ ആനന്ദം പകർന്നവളായിരുന്നു.
സാ പൂര്ണചന്ദ്രവദനാ പുഷ്പപ്രകരഹാസിനീ । യൌവനോദ്ദാമവദനാ പക്ഷ്മലേക്ഷണശാലിനീ
അവളുടെ മുഖം പൂർണ്ണചന്ദ്രനെപ്പോലെ വലുതും തിളക്കമുള്ളതുമായിരുന്നു. പൂക്കളെപ്പോലെ പുഞ്ചിരിച്ചു, യുവത്വത്തിന്റെ ഉല്ലാസം മുഖത്ത് തെളിഞ്ഞു, നീണ്ട കനലുകൾ ഉള്ള കണ്ണുകളോടെയായിരുന്നു അവൾ.
ആകാശകോശസദനാ ശശാങ്കകരസുന്ദരീ । മുക്താകലാപരചനാ കാന്താ മദനുസാരിണീ
ആകാശം തന്നെയാണ് അവളുടെ വീട്. ചന്ദ്രന്റെ കിരണങ്ങളെപ്പോലെയുള്ള സൗന്ദര്യവും മുത്തുമാലകളാൽ അലങ്കരിച്ച ദേഹവും ഉള്ള എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവൾ എന്നെ പിന്തുടർന്നു.
സ്വരേണ മധുരേണേമാമ് ആര്യാമ് ആര്യവിലാസിനീ । പപാഠാകഠിനം വാമാ മത്പാര്ശ്വേ മൃദുഹാസിനീ
മധുരമായ ശബ്ദത്തിൽ ഈ സുന്ദരിയും മാന്യയുമായ സ്ത്രീ, എന്റെ അരികിൽ നന്നായി പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട്, കുറച്ച് കഠിനതയോടെ ഗൗരവമുള്ള വാക്കുകൾ വായിച്ചു.
അസദുദിതരിക്തചേതനസംസൃതിമൃഗസരിതി മുഹ്യമാനാനാമ് । അവലമ്ബനതടവിടപിനമ് അഭിനൌമി ഭവന്തമ് ഏവ മുനേ
മഹർഷേ, അസത്യം നിറഞ്ഞ് ശൂന്യമായ മനസ്സോടെ ലോകസമുദ്രത്തിൽ വഴിതെറ്റുന്നവർക്കു ആശ്രയമായ വൃക്ഷംപോലെയുള്ള നിങ്ങളെ മാത്രം ഞാൻ വണങ്ങുന്നു.
ഇത്യ് ആകര്ണ്യാഹമ് ആലോക്യ താം ചാരുവചനസ്വനാമ് । ലലനേയം കിമ് അനയേത്യ് അനാദൃത്യൈവ താം ഗതഃ
ഇത് കേട്ടും അവളുടെ മനോഹരമായ വാക്കുകളും ശബ്ദവും കണ്ടും, 'ഇവൾ ആരാണ്?' എന്ന് ഞാൻ വിചാരിച്ചു. അവളെ ശ്രദ്ധിക്കാതെയെ ഞാൻ അവിടെ നിന്ന് പോയി.
തതോ ജഗദ്വൃന്ദമയീം മായാം സമ്പ്രേക്ഷ്യ വിസ്മിതഃ । അനാദൃത്യൈവ താം വ്യോമ്നി വിഹര്തുമ് അഹമ് ഉദ്യതഃ
അപ്പോൾ ലോകങ്ങളുടെ ഈ മഹാമായയെ ഞാൻ കണ്ടപ്പോൾ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. അതിനെ അശ്രദ്ധിച്ച് ഞാൻ ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കാൻ മനസ്സുറപ്പിച്ചു.
തതസ് താം തത്കൃതാം ചിന്താമ് അലമ് ഉത്സൃജ്യ ഖേ സ്ഥിതാമ് । ജഗന്മായാം കലയിതും വ്യോമാത്മാഹം പ്രവൃത്തവാന്
അവൾ ഉണ്ടാക്കിയ ആ ചിന്തയെ, ആകാശത്ത് നിലകൊണ്ടതിനെ, ഞാൻ വിട്ടുകളഞ്ഞു. പിന്നെ, ആകാശസ്വഭാവമുള്ള ഞാൻ, ഈ ലോകമായയെ ധ്യാനിക്കാൻ തുടങ്ങി.
യാവത് താനി തഥോഗ്രാണി ജഗന്തി സകലാനി ഖമ് । ശൂന്യമ് ഏവ യഥാ സ്വപ്നേ സങ്കല്പകഥനേ തഥാ
ആ ഭയങ്കരമായ ലോകങ്ങൾ എല്ലാം ആകാശത്തിൽ നിലനിന്നിരിക്കുമ്പോൾ, അവ സ്വപ്നത്തിൽപോലെയും, ഒരു മനസ്സിൽ ഉദിച്ച കഥപോലെയും, ശൂന്യമായിരുന്നു.
ന പശ്യന്തി ന ശൃണ്വന്തി കദാചിത് കാനിചിത് ക്വചിത് । താനി കല്പമഹാകല്പജാതാന് ഏകത്ര താന് മിഥഃ
അവ ലോകങ്ങൾ എവിടെയും, ഒരിക്കലും, ഒന്നും കാണുന്നില്ല, ഒന്നും കേൾക്കുന്നില്ല. അവ മനസ്സിന്റെ കല്പനയാൽ, മഹാകല്പനയാൽ പിറന്നവ, ഒറ്റയിടത്ത് ഒന്നിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നു.
പ്രമത്തപുഷ്കരാവര്താന് ഉന്മത്തോത്പാതമാരുതാന് । സ്ഫുടിതാദ്രീന്ദ്രഡാക്കാരഘട്ടിതബ്രഹ്മമണ്ഡപാന്
അവിടെയുണ്ടായിരുന്നോരു അശ്രദ്ധയോടെ ചുറ്റുന്ന താമരപ്പുഴകള്, ഭയാനകമായ ദുരന്തങ്ങളുടെ കാറ്റുകള്, പൊട്ടിത്തെറിച്ച പര്വ്വതശിഖരങ്ങളെപ്പോലെ തകര്ന്ന ബ്രഹ്മമണ്ഡപങ്ങളുടെ ഗോളങ്ങള്—
ജ്വലത്കല്പാഗ്നിവിസ്ഫോടസ്ഫുടദൈഡബിഡാസ്പദാന് । പ്രതപദ്ദ്വാദശാകാരകടുമാര്താണ്ഡമണ്ഡലാന്
അവിടെ ലോകവിളക്കായ തീ പിളര്ന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു, ദേവതകളുടെ വാസസ്ഥലങ്ങള് പിളര്ന്നു തകര്ന്നു, പന്ത്രണ്ടു സൂര്യന്മാരുടെ ഉഗ്രമായ ചക്രങ്ങള് എല്ലാം കത്തിച്ചു കുരുക്കുന്നു—
ലുഠത്സുരപുരവ്രാതവിതതാക്രന്ദഘര്ഘരാന് । രണന്മേര്വാദികടകശ്രേണീനിഗരണോദ്ഭടാന്
അവിടെയുണ്ടായിരുന്നോരു ചിതറിയ ദേവനഗരികളുടെ കൂട്ടങ്ങള് ഉച്ചത്തില് കരയുകയും ഗര്ജ്ജിക്കുകയും ചെയ്തു, മേരു പര്വ്വതം പോലുള്ള കോട്ടകളുടെ നിരകള് വിഴുങ്ങപ്പെടുന്നതുപോലെ ഭയാനകമായി ഉദിച്ചുയര്ന്നു—
കല്പാഗ്നിജ്വലനോല്ലാസപടത്പടപടാരവാന് । ആത്മഭ്രംശബൃഹത്ക്ഷോഭക്ഷുബ്ധാമ്ബരമഹാര്ണവാന്
അവിടെ കല്പാന്തത്തിലെ തീയുടെ പിളര്ച്ചയുടെ കഠിനമായ ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്നു, ആത്മാവിന്റെ നഷ്ടത്തില് ഉണര്ന്ന ആകാശസമുദ്രം വലിയ ഉല്ലാസത്തോടെ ഉണരുന്നു—
ദേവാസുരനരാഗാരഘര്ഘരാക്രന്ദകര്കശാന് । സപ്താര്ണവമഹാപൂരപൂരിതാര്കേന്ദുമന്ദിരാന്
ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും മനുഷ്യരുടെയും വീടുകളിൽ നിന്നുള്ള കഠിനമായ ശബ്ദങ്ങളും, ഏഴു വലിയ സമുദ്രങ്ങളുടെ പ്രളയജലത്തിൽ നിറഞ്ഞ സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ഉള്ള മഹാലയങ്ങളും—
ന വിചേതന്തി കല്പാന്താന് സര്വാണ്യ് ഏവ പരസ്പരമ് । ഏകമന്ദിരസംസുപ്താസ് സ്വപ്നേ രണരയാന് ഇവ
എന്നാൽ ലോകചക്രത്തിന്റെ അവസാനം ഇവയിൽ ഒന്നും പരസ്പരം അറിയുന്നില്ല; എല്ലാവരും ഒരു വീട്ടിൽ ഉറങ്ങുന്നവരെപ്പോലെ, യുദ്ധം സ്വപ്നം കാണുന്ന സൈനികരെപ്പോലെ, അജ്ഞതയിൽ ആയിരിക്കുന്നു.
തത്ര രുദ്രസഹസ്രാണി ബ്രഹ്മകോടിശതാനി ച । ദൃഷ്ടാനി വിഷ്ണുലക്ഷാണി കല്പവൃന്ദാന്യ് അലം മയാ
അവിടെ ഞാൻ ആയിരക്കണക്കിന് രുദ്രന്മാരെയും, കോടിക്കണക്കിന് ബ്രഹ്മാക്കളെയും, അനവധി വിഷ്ണുമാരെയും, അനേകം ലോകചക്രങ്ങളെയും കണ്ടിട്ടുണ്ട്.
തത്ര ക്വചിദ് അനാദിത്യേ നിരഹോരാത്രഭൂതലേ । അകല്പയുഗവര്ഷാന്തേ ജഗദ്വ്യൂഹൈẖ ക്ഷയോദയഃ
അവിടെ ചിലിടങ്ങളിൽ സൂര്യനും, പകലും, രാത്രിയും ഇല്ലാത്ത ഭൂമിയിൽ, അളക്കാനാകാത്ത കാലയളവിന്റെ അവസാനം, ലോകങ്ങളുടെ ഉത്ഭവവും നാശവും സംഭവിക്കുന്നു.
ചിതി സര്വം ചിതസ് സര്വം ചിത് സര്വം സര്വതശ് ച ചിത് । ചിത് സര്വൈകാത്മികേത്യ് ഏതദ് ദൃഷ്ടം തത്ര മയാഖിലമ്
ചൈതന്യം എല്ലാം തന്നെയാണ്; എല്ലാം മനസ്സാണ്; അവബോധം എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; എല്ലാം അവബോധത്തിന്റെ സ്വഭാവമാണ്. അവിടെയെല്ലാം ഞാന് ഇതു കണ്ടു.
ത്വം കാ ചിദ് ഇതി ചേദ് വക്ഷി തന് ന കിഞ്ചിദ് ഇവാങ്ഗ ചിത് । സാ ഹി ശൂന്യതമാ വ്യോമ്നോ ന ച നാമ നകിഞ്ചന
നീ എന്തെങ്കിലും ആണെന്ന് നീ പറയുകയാണെങ്കില്, പ്രിയമേ, അതൊന്നുമല്ലാത്തതുപോലെയാണ്. അതു ശൂന്യത്തില് ഏറ്റവും ശൂന്യമായതുപോലെയാണ്; അതിന് പേരോ മറ്റൊന്നോ ഇല്ല.
തദ് ആകാശമ് ഇദം ഭാതി ജഗദ് ഇത്യ് അഭിശബ്ദിതമ് । തേനൈവ ശബ്ദനഭസാ സര്വം ഹി പരമം നഭഃ
ഈ ആകാശം ലോകം എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു, അതു പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതിനാലാണ്. എന്നാല് ആ വാക്ക് കൊണ്ടുതന്നെ എല്ലാം പരമമായ ആകാശമാണ്.
ദൃശ്യദൃഷ്ടിര് ഇയം ഭ്രാന്തിര് ആകാശതരുമഞ്ജരീ । ചിദ്വ്യോമാങ്ഗകമ് ഏവേതി തത്രാഹമ് അനുഭൂതവാന്
കാണുന്നവനും കാണപ്പെടുന്നതും എന്ന ഈ ഭാവന ഒരു ഭ്രമം മാത്രമാണ്; ആകാശവൃക്ഷത്തിലെ പൂക്കളെപ്പോലെയാണ് അത്. അത് ചൈതന്യത്തിന്റെ ആകാശത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം മാത്രമാണെന്ന് അവിടെ ഞാന് അനുഭവിച്ചു.
ബുദ്ധ്യാകാശൈകരൂപേണ വ്യാപിനാ ബോധരൂപിണാ । തത്രാനന്തേ നസങ്കല്പമ് അനുഭൂതമ് ഇദം മയാ
ബുദ്ധിയുടെ ആകാശംപോലെ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന, ജ്ഞാനരൂപമായ അവസ്ഥയിൽ, ഞാൻ അവിടെ അനന്തവും ചിന്തകളില്ലാത്തതുമായ ഈ സ്ഥിതി അനുഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ബ്രഹ്മവ്യോമ ജഗജ്ജാലം ബ്രഹ്മവ്യോമ ദിശോ ദശ । ബ്രഹ്മവ്യോമ കലാകാലദേശദ്രവ്യക്രിയാദികമ്
ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ആകാശം തന്നെയാണ് ലോകങ്ങളുടെ ജാലം; പത്ത് ദിശകളും ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ആകാശം തന്നെയാണ്; കാലം, ഭാഗങ്ങൾ, സ്ഥലങ്ങൾ, വസ്തുക്കൾ, പ്രവർത്തനങ്ങൾ — എല്ലാം ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ആകാശം തന്നെയാണ്.
തത്രാഹമ് ഇവ സംസാരശതേ സാര്ധേ മുനീശ്വരാഃ । ദൃഷ്ടാ വസിഷ്ഠനാമാനോ ബ്രഹ്മപുത്രാ മദുത്തമാഃ
അവിടെ, അനേകം ജന്മചക്രങ്ങളോടൊപ്പം, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രന്മാരായ, വസിഷ്ഠ എന്ന പേരിലുള്ള മഹർഷിമാരെയും, എനിക്കു മേലുള്ളവരെയും ഞാൻ കണ്ടിട്ടുണ്ട്.
ബ്രഹ്മദ്വാസപ്തതേസ് ത്രേതാസ് സര്വാ ഏവ സരാഘവാഃ । തത്ര ദൃഷ്ടം കൃതശതം ദ്വാപരാണാം ശതം തഥാ
അവിടെ എഴുപത്തിരണ്ട് ബ്രഹ്മാക്കളെയും, എല്ലാ ത്രേതായുഗത്തിലെ രാമന്മാരെയും, നൂറുകണക്കിന് കൃതയുഗങ്ങളെയും, അങ്ങനെ തന്നെ നൂറ് ദ്വാപരയുഗങ്ങളെയും ഞാൻ കണ്ടിട്ടുണ്ട്.
ഭേദോദയേന ചേദ് ദൃഷ്ടാസ് താസ് താസ് സര്ഗദശാസ് തഥാ । ബോധേന ചേത് തദ് അത്യച്ഛമ് ഏകം ബ്രഹ്മനഭസ് തതമ്
ഭേദം ഉദയം ചെയ്യുമ്പോൾ, സൃഷ്ടിയുടെ വിവിധ അവസ്ഥകൾ കാണപ്പെടും. എന്നാൽ ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ അതെല്ലാം അതീതമായി, ഏകമായും ശുദ്ധമായും ബ്രഹ്മത്തിന്റെ പ്രകാശം നിറഞ്ഞതായും അനുഭവപ്പെടുന്നു.
ഭേദബ്രഹ്മണി നാമാസ്തി ജഗദ് ബ്രഹ്മണ്യ് അഥ ത്വ് ഇദമ് । ബ്രഹ്മൈവാജമ് അനാദ്യന്തം തത് സര്വം ത്വന്മദാദികമ്
ഭേദം ഉള്ള ബ്രഹ്മണിൽ ലോകം ഉണ്ടാകുന്നു; എന്നാൽ ബ്രഹ്മണിൽ തന്നെ ഇതൊന്നും ഇല്ല. ജനനമില്ലാത്തതും ആദിയില്ലാത്തതും അന്തമില്ലാത്തതുമായ ബ്രഹ്മം തന്നെ എല്ലാം—എന്നിൽ നിന്നു നിന്നിൽവരെ.