ചതുര്ദശദശൈകാദിവിധഭൂതഗണാനി ച । പുനസ് താന്യ് ഏവ താന്യ് അന്തര് അന്യാന്യ് അന്യാന്യ് അഥോ ബഹിഃ
പതിനാലും പത്തും ഒന്നും എന്നിങ്ങനെ ഉള്ള ജീവികളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ, വീണ്ടും അവ തന്നെ അകത്തും, മറ്റൊന്നുകൾ പുറത്തും, വേറൊന്നുകൾ മറ്റിടങ്ങളിലും ഉണ്ട്.
നരകസ്വര്ഗപാതാലബന്ധുമിത്രമയാന്യ് അപി । മഹാരമ്ഭമയാന്യ് ഏവ ശൂന്യാനി പരമാര്ഥതഃ
നരകവും സ്വർഗ്ഗവും പാതാളവും ബന്ധവും സൗഹൃദവും എന്നിവകൊണ്ടുണ്ടായതായിരിക്കും, വലിയതായ കാര്യങ്ങൾപോലെ തോന്നും, എന്നാൽ പരമാർത്ഥത്തിൽ അവ ശൂന്യമാണ്.
ക്ഷീരാമ്ബുധേര് ജലാനീവ സ്നേഹസാരാണി സര്വതഃ । തരങ്ഗഭങ്ഗുരാണ്യ് അന്തര് ബഹിശ് ചാവൃത്തിമന്തി ച
പാലിന്റെ സമുദ്രത്തിലെ ജലബിന്ദുക്കളെപ്പോലെ, എല്ലായിടത്തും സ്നേഹത്തിന്റെ സാരമുള്ളവ, അവ തിരകളാണ് — അകത്തും പുറത്തും വളരെ ഭംഗുരവും, ആവർത്തനങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതുമാണ്.
ആഭാസമാത്രരൂപാണി തേജാംസ്യ് ആത്മവിവസ്വതഃ । ജാതാനീവ സ്വതസ് താനി സ്പന്ദനാനി നഭസ്വതഃ
അവ വെറും ഭാസങ്ങളാണ്, ആത്മസൂര്യന്റെ പ്രകാശങ്ങൾ പോലെ; സ്വയം ജനിച്ചതുപോലെയാണ് അവ, ആകാശത്തിൽ ഉണരുന്ന സ്പന്ദനങ്ങളുപോലെ.
വൃക്ഷരൂപാണി പത്ത്രാണാം ബുദ്ധ്യഹങ്കാരചേതസാമ് । അസതാമ് അപ്യ് അസന്ത്യ് ഏവ സ്വപ്നോ ഽന്യസ്ഥോ നൃണാമ് ഇവ
ഇവ ബുദ്ധി, അഹങ്കാരം, മനസ്സ് എന്നിവയ്ക്ക് ഇലകൾ പോലുള്ള വൃക്ഷങ്ങളാണ്; യാഥാർത്ഥ്യമില്ലെങ്കിലും, സ്വപ്നം മറ്റൊരിടത്തുള്ളതുപോലെ, ഇവ മനുഷ്യർക്കു നിലവിലുണ്ട്.
പുരാണവേദസിദ്ധാന്തകല്പനാതല്പപാലിഷു । ഘനനിദ്രാണി സുപ്താനി ബിഭ്രന്തി ശവതാമ് ഇവ
പഴയതും വേദപരമായതുമായ സിദ്ധാന്തങ്ങളും കൽപ്പനകളും നിറഞ്ഞ ചെറിയ പെട്ടികളിൽ, ഇവ ആഴമുള്ള ഉറക്കം വഹിക്കുന്നു, ശവങ്ങൾക്കുള്ളതുപോലെ.
പരമാര്ഥമഹാരണ്യേ ചിദ്ഗന്ധര്വകൃതാണി ഖേ । സൂര്യദീപകദീപ്തീനി ഗൃഹാണി ഗഹനാന്യ് അതി
പരമാർത്ഥത്തിന്റെ മഹാവനത്തിൽ, ആകാശത്തിൽ ദിവ്യഗാനപ്രവീണന്മാർ നിർമ്മിച്ച അത്ഭുതമായ ഭവനങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവ സൂര്യനും വിളക്കുകളും പോലെ പ്രകാശിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നതും, അത്യന്തം ഗഹനവും ആഴമുള്ളതുമായിരുന്നു.
പ്രജായമാനാനി നഭസ്യ് അനന്തേ വിശീര്യമാണാനി ച നിര്നിമിത്തമ് । തദാ ത്വ് അഹം തൈമിരികാക്ഷദൃഷ്ടകേശോണ്ഡുകാനീവ ജഗന്ത്യ് അപശ്യമ്
അവ ആകാശത്തിന്റെ അപ്പുറത്തോളം വ്യാപിച്ചിരുന്ന അനന്താവകാശത്തിൽ ഉദിച്ചുവന്നു, പിന്നെ കാരണമൊന്നുമില്ലാതെ അപ്രത്യക്ഷമായി. അപ്പോൾ എന്റെ കണ്ണുകൾ കുരുടന്റെ കണ്ണുപോലെ ഇരുണ്ടതായിരുന്നു; ലോകങ്ങളെ ഞാൻ വെറും മുടികണ്ടങ്ങൾ പോലെ മാത്രമേ കണ്ടുള്ളൂ.
തതോ ഽഹമ് അഭിതോ ഭ്രാന്തസ് താദൃശḫ പ്രവിചാരയന് । ബഹുകാലമ് അസംരുദ്ധസംവിദാകാശതാം ഗതഃ
അതിനുശേഷം ഞാൻ ചുറ്റും അലഞ്ഞു, ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു. ദീർഘകാലം, എന്റെ ബോധം തടസ്സങ്ങളില്ലാതെ, ആകാശംപോലെ വ്യാപിച്ചു നിന്ന അവസ്ഥയിലേക്കാണ് ഞാൻ എത്തിയത്.
ശബ്ദം പശ്ചാത് തമ് അശ്രൌഷമ് അഹം വീണാസ്വനോപമമ് । ക്രമാത് സ്ഫുടപദം ജാതം തത ആര്യാത്വമ് ആഗതമ്
പിന്നീട് ഞാൻ ഒരു ശബ്ദം കേട്ടു, അതു വീണയുടെ സംഗീതംപോലെയായിരുന്നു. ക്രമേണ അതിന്റെ വാക്കുകൾ വ്യക്തമായിത്തുടങ്ങി, അതിൽ നിന്ന് ഉന്നതത്വം ഉദിച്ചുവന്നു.
ശബ്ദദേശപതദ്ദൃഷ്ടിര് ദൃഷ്ടവാന് വനിതാമ് അഹമ് । പാര്ശ്വേ കനകനിഷ്ഷ്യന്ദപ്രഭയാ ഭാസിതാമ്ബരാമ്
ശബ്ദത്തിന്റെ ദിശ പിന്തുടർന്ന് ഞാൻ ഒരു സ്ത്രീയെ കണ്ടു. അവളുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ, അരികിൽ നിന്നു പൊൻകണികൾ ഒഴുകുന്ന പ്രകാശത്തിൽ തെളിഞ്ഞു.
ആലോലമാല്യവസനാമ് അലകാകുലലോചനാമ് । ലോലധമ്മില്ലവലനാമ് അന്യാം ശ്രിയമ് ഇവാഗതാമ്
അവൾ ധരിച്ചിരുന്ന പൂമാലകളും വസ്ത്രങ്ങളും ഇളകിയിരുന്നു. അവളുടെ കണ്ണുകൾ അലസമായിരുന്നു, മുടി അശ്രദ്ധയായി ചിതറിപ്പോയി, ഇളകുന്ന മുടിയോടെ അവൾ പുതുതായി വന്ന ലക്ഷ്മിയെപ്പോലെയായിരുന്നു.
കാന്തകാഞ്ചനഗൌരാങ്ഗീമ് അങ്ഗസ്ഥനവയൌവനാമ് । വനദേവീമ് ഇവാമോദിസര്വാവയവസുന്ദരീമ്
അവളുടെ ശരീരം പുളകിച്ച പൊന്നിന്റെ നിറത്തിൽ തിളങ്ങി, അവൾ യുവതിയും പുഷ്ടിയുമായിരുന്നു. അവളുടെ എല്ലാ അവയവങ്ങളും മനോഹരമായിരുന്നു, വനദേവിയെപ്പോലെ ആനന്ദം പകർന്നവളായിരുന്നു.
സാ പൂര്ണചന്ദ്രവദനാ പുഷ്പപ്രകരഹാസിനീ । യൌവനോദ്ദാമവദനാ പക്ഷ്മലേക്ഷണശാലിനീ
അവളുടെ മുഖം പൂർണ്ണചന്ദ്രനെപ്പോലെ വലുതും തിളക്കമുള്ളതുമായിരുന്നു. പൂക്കളെപ്പോലെ പുഞ്ചിരിച്ചു, യുവത്വത്തിന്റെ ഉല്ലാസം മുഖത്ത് തെളിഞ്ഞു, നീണ്ട കനലുകൾ ഉള്ള കണ്ണുകളോടെയായിരുന്നു അവൾ.
ആകാശകോശസദനാ ശശാങ്കകരസുന്ദരീ । മുക്താകലാപരചനാ കാന്താ മദനുസാരിണീ
ആകാശം തന്നെയാണ് അവളുടെ വീട്. ചന്ദ്രന്റെ കിരണങ്ങളെപ്പോലെയുള്ള സൗന്ദര്യവും മുത്തുമാലകളാൽ അലങ്കരിച്ച ദേഹവും ഉള്ള എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവൾ എന്നെ പിന്തുടർന്നു.
സ്വരേണ മധുരേണേമാമ് ആര്യാമ് ആര്യവിലാസിനീ । പപാഠാകഠിനം വാമാ മത്പാര്ശ്വേ മൃദുഹാസിനീ
മധുരമായ ശബ്ദത്തിൽ ഈ സുന്ദരിയും മാന്യയുമായ സ്ത്രീ, എന്റെ അരികിൽ നന്നായി പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട്, കുറച്ച് കഠിനതയോടെ ഗൗരവമുള്ള വാക്കുകൾ വായിച്ചു.
അസദുദിതരിക്തചേതനസംസൃതിമൃഗസരിതി മുഹ്യമാനാനാമ് । അവലമ്ബനതടവിടപിനമ് അഭിനൌമി ഭവന്തമ് ഏവ മുനേ
മഹർഷേ, അസത്യം നിറഞ്ഞ് ശൂന്യമായ മനസ്സോടെ ലോകസമുദ്രത്തിൽ വഴിതെറ്റുന്നവർക്കു ആശ്രയമായ വൃക്ഷംപോലെയുള്ള നിങ്ങളെ മാത്രം ഞാൻ വണങ്ങുന്നു.
ഇത്യ് ആകര്ണ്യാഹമ് ആലോക്യ താം ചാരുവചനസ്വനാമ് । ലലനേയം കിമ് അനയേത്യ് അനാദൃത്യൈവ താം ഗതഃ
ഇത് കേട്ടും അവളുടെ മനോഹരമായ വാക്കുകളും ശബ്ദവും കണ്ടും, 'ഇവൾ ആരാണ്?' എന്ന് ഞാൻ വിചാരിച്ചു. അവളെ ശ്രദ്ധിക്കാതെയെ ഞാൻ അവിടെ നിന്ന് പോയി.
തതോ ജഗദ്വൃന്ദമയീം മായാം സമ്പ്രേക്ഷ്യ വിസ്മിതഃ । അനാദൃത്യൈവ താം വ്യോമ്നി വിഹര്തുമ് അഹമ് ഉദ്യതഃ
അപ്പോൾ ലോകങ്ങളുടെ ഈ മഹാമായയെ ഞാൻ കണ്ടപ്പോൾ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. അതിനെ അശ്രദ്ധിച്ച് ഞാൻ ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കാൻ മനസ്സുറപ്പിച്ചു.
തതസ് താം തത്കൃതാം ചിന്താമ് അലമ് ഉത്സൃജ്യ ഖേ സ്ഥിതാമ് । ജഗന്മായാം കലയിതും വ്യോമാത്മാഹം പ്രവൃത്തവാന്
അവൾ ഉണ്ടാക്കിയ ആ ചിന്തയെ, ആകാശത്ത് നിലകൊണ്ടതിനെ, ഞാൻ വിട്ടുകളഞ്ഞു. പിന്നെ, ആകാശസ്വഭാവമുള്ള ഞാൻ, ഈ ലോകമായയെ ധ്യാനിക്കാൻ തുടങ്ങി.
യാവത് താനി തഥോഗ്രാണി ജഗന്തി സകലാനി ഖമ് । ശൂന്യമ് ഏവ യഥാ സ്വപ്നേ സങ്കല്പകഥനേ തഥാ
ആ ഭയങ്കരമായ ലോകങ്ങൾ എല്ലാം ആകാശത്തിൽ നിലനിന്നിരിക്കുമ്പോൾ, അവ സ്വപ്നത്തിൽപോലെയും, ഒരു മനസ്സിൽ ഉദിച്ച കഥപോലെയും, ശൂന്യമായിരുന്നു.
ന പശ്യന്തി ന ശൃണ്വന്തി കദാചിത് കാനിചിത് ക്വചിത് । താനി കല്പമഹാകല്പജാതാന് ഏകത്ര താന് മിഥഃ
അവ ലോകങ്ങൾ എവിടെയും, ഒരിക്കലും, ഒന്നും കാണുന്നില്ല, ഒന്നും കേൾക്കുന്നില്ല. അവ മനസ്സിന്റെ കല്പനയാൽ, മഹാകല്പനയാൽ പിറന്നവ, ഒറ്റയിടത്ത് ഒന്നിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നു.
പ്രമത്തപുഷ്കരാവര്താന് ഉന്മത്തോത്പാതമാരുതാന് । സ്ഫുടിതാദ്രീന്ദ്രഡാക്കാരഘട്ടിതബ്രഹ്മമണ്ഡപാന്
അവിടെയുണ്ടായിരുന്നോരു അശ്രദ്ധയോടെ ചുറ്റുന്ന താമരപ്പുഴകള്, ഭയാനകമായ ദുരന്തങ്ങളുടെ കാറ്റുകള്, പൊട്ടിത്തെറിച്ച പര്വ്വതശിഖരങ്ങളെപ്പോലെ തകര്ന്ന ബ്രഹ്മമണ്ഡപങ്ങളുടെ ഗോളങ്ങള്—
ജ്വലത്കല്പാഗ്നിവിസ്ഫോടസ്ഫുടദൈഡബിഡാസ്പദാന് । പ്രതപദ്ദ്വാദശാകാരകടുമാര്താണ്ഡമണ്ഡലാന്
അവിടെ ലോകവിളക്കായ തീ പിളര്ന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു, ദേവതകളുടെ വാസസ്ഥലങ്ങള് പിളര്ന്നു തകര്ന്നു, പന്ത്രണ്ടു സൂര്യന്മാരുടെ ഉഗ്രമായ ചക്രങ്ങള് എല്ലാം കത്തിച്ചു കുരുക്കുന്നു—
ലുഠത്സുരപുരവ്രാതവിതതാക്രന്ദഘര്ഘരാന് । രണന്മേര്വാദികടകശ്രേണീനിഗരണോദ്ഭടാന്
അവിടെയുണ്ടായിരുന്നോരു ചിതറിയ ദേവനഗരികളുടെ കൂട്ടങ്ങള് ഉച്ചത്തില് കരയുകയും ഗര്ജ്ജിക്കുകയും ചെയ്തു, മേരു പര്വ്വതം പോലുള്ള കോട്ടകളുടെ നിരകള് വിഴുങ്ങപ്പെടുന്നതുപോലെ ഭയാനകമായി ഉദിച്ചുയര്ന്നു—
കല്പാഗ്നിജ്വലനോല്ലാസപടത്പടപടാരവാന് । ആത്മഭ്രംശബൃഹത്ക്ഷോഭക്ഷുബ്ധാമ്ബരമഹാര്ണവാന്
അവിടെ കല്പാന്തത്തിലെ തീയുടെ പിളര്ച്ചയുടെ കഠിനമായ ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്നു, ആത്മാവിന്റെ നഷ്ടത്തില് ഉണര്ന്ന ആകാശസമുദ്രം വലിയ ഉല്ലാസത്തോടെ ഉണരുന്നു—
ദേവാസുരനരാഗാരഘര്ഘരാക്രന്ദകര്കശാന് । സപ്താര്ണവമഹാപൂരപൂരിതാര്കേന്ദുമന്ദിരാന്
ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും മനുഷ്യരുടെയും വീടുകളിൽ നിന്നുള്ള കഠിനമായ ശബ്ദങ്ങളും, ഏഴു വലിയ സമുദ്രങ്ങളുടെ പ്രളയജലത്തിൽ നിറഞ്ഞ സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ഉള്ള മഹാലയങ്ങളും—
ന വിചേതന്തി കല്പാന്താന് സര്വാണ്യ് ഏവ പരസ്പരമ് । ഏകമന്ദിരസംസുപ്താസ് സ്വപ്നേ രണരയാന് ഇവ
എന്നാൽ ലോകചക്രത്തിന്റെ അവസാനം ഇവയിൽ ഒന്നും പരസ്പരം അറിയുന്നില്ല; എല്ലാവരും ഒരു വീട്ടിൽ ഉറങ്ങുന്നവരെപ്പോലെ, യുദ്ധം സ്വപ്നം കാണുന്ന സൈനികരെപ്പോലെ, അജ്ഞതയിൽ ആയിരിക്കുന്നു.
തത്ര രുദ്രസഹസ്രാണി ബ്രഹ്മകോടിശതാനി ച । ദൃഷ്ടാനി വിഷ്ണുലക്ഷാണി കല്പവൃന്ദാന്യ് അലം മയാ
അവിടെ ഞാൻ ആയിരക്കണക്കിന് രുദ്രന്മാരെയും, കോടിക്കണക്കിന് ബ്രഹ്മാക്കളെയും, അനവധി വിഷ്ണുമാരെയും, അനേകം ലോകചക്രങ്ങളെയും കണ്ടിട്ടുണ്ട്.
തത്ര ക്വചിദ് അനാദിത്യേ നിരഹോരാത്രഭൂതലേ । അകല്പയുഗവര്ഷാന്തേ ജഗദ്വ്യൂഹൈẖ ക്ഷയോദയഃ
അവിടെ ചിലിടങ്ങളിൽ സൂര്യനും, പകലും, രാത്രിയും ഇല്ലാത്ത ഭൂമിയിൽ, അളക്കാനാകാത്ത കാലയളവിന്റെ അവസാനം, ലോകങ്ങളുടെ ഉത്ഭവവും നാശവും സംഭവിക്കുന്നു.