ജ്വലതസ് സര്വതോ ഽജസ്രം ചിത്തസ്ഥാലീഷു തിഷ്ഠതഃ । യസ്യ ചിന്മാത്രദീപസ്യ ഭാസാ ഭാതി ജഗത്ത്രയമ്
മനസ്സെന്ന പാത്രത്തിൽ ശുദ്ധചൈതന്യത്തിന്റെ ദീപം എല്ലായിടത്തും നിരന്തരമായി ജ്വലിക്കുമ്പോൾ, അതിന്റെ പ്രകാശം കൊണ്ടാണ് മൂന്ന് ലോകവും തെളിയുന്നത്.
യം വിനാര്കാദയോ ഽപ്യ് ഏതേ പ്രകാശാസ് തിമിരോപമാഃ । സതി യസ്മിന് പ്രവര്തന്തേ ത്രിജഗന്മൃഗതൃഷ്ണികാഃ
ആയാളില്ലാതെ, സൂര്യനും മറ്റുള്ളവരും പ്രകാശിക്കുന്നവരായിട്ടും ഇരുട്ടുപോലെയാണ്; അവന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ മാത്രമാണ് മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലെ മൃഗതൃശ്യിക പോലെ ഭ്രമം ഉണ്ടാകുന്നത്.
സസ്പന്ദേ സമുദേതീവ നിസ്സ്പന്ദേ ഽന്തര്ഗതേവ ച । ഇയം യസ്മിഞ് ജഗല്ലക്ഷ്മീര് അലാത ഇവ ചക്രതാ
യാരിൽ ചലനം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ ലോകസൗഭാഗ്യം ഉദയിക്കുന്നതുപോലെയും, നിശ്ചലതയിൽ അകത്തേക്ക് മറഞ്ഞുപോകുന്നതുപോലെയും തോന്നുന്നു; കയറുന്ന വിളക്കിന്റെ ചുറ്റളവുപോലെ.
ജഗന്നിര്മാണവിലയവിലാസോ വ്യാപകോ മഹാന് । സ്പന്ദാസ്പന്ദാത്മകോ യസ്യ സ്വഭാവോ നിര്മലോ ഽക്ഷയഃ
ലോകത്തിന്റെ സൃഷ്ടിയും ലയവും കളിയാക്കുന്ന, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന മഹത്തായ ശുദ്ധവും അക്ഷയവുമായ സ്വഭാവം, ചലനവും നിശ്ചലതയും ഒന്നിച്ചുള്ളത്.
സ്പന്ദാസ്പന്ദമയീ യസ്യ പവനസ്യേവ സര്വഗാ । സത്താ നാമ്നൈവ ഭിന്നേവ വ്യവഹാരാന് ന വസ്തുതഃ
വായുവിനെപോലെ ചലനത്തിലും നിശ്ചലതയിലും എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന അവന്റെ സത്ത, പേരിൽ മാത്രം വ്യത്യാസമുണ്ടെന്നു പറയപ്പെടുന്നു, യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഒന്നാണ്.
സര്വദൈവ പ്രബുദ്ധോ യസ് സുപ്തോ യസ് സര്വദൈവ ച । ന സുപ്തോ ന പ്രബുദ്ധശ് ച യസ് സര്വത്രൈവ സര്വദാ
എപ്പോഴും ഉണർന്നിരിക്കുന്നവനും, എപ്പോഴും ഉറങ്ങുന്നവനും, ഒരിക്കലും ഉരങ്ങുകയോ ഉണരുകയോ ചെയ്യാത്തവനും എല്ലായിടത്തും എല്ലായ്പ്പോഴും ഒരുപോലെയാണ്.
യദസ്പന്ദശ് ശിവം ശാന്തം യത്സ്പന്ദസ് ത്രിജഗത്സ്ഥിതിഃ । സ്പന്ദാസ്പന്ദവിലാസാത്മാ യ ഏകോ ഭരിതാകൃതിഃ
അചഞ്ചലമായത് ശിവവും ശാന്തിയും ആണ്; ചലനം ഉള്ളത് മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും നിലനില്പാണ്. ചലനത്തിന്റെയും അചലനത്തിന്റെയും കളിയാണ് അവന്റെ സ്വഭാവം; അവൻ ഒരുത്തൻ മാത്രമാണ് എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നവൻ.
ആമോദ ഇവ പുഷ്പേഷു ന നശ്യതി വിനാശിഷു । പ്രത്യക്ഷസ്ഥോ ഽപ്യ് അഥാഗ്രാഹ്യശ് ശൌക്ല്യം ശുക്ലപടേഷ്വ് ഇവ
പൂക്കളിൽ സുഗന്ധം പൂവുകൾ നശിച്ചാലും അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നില്ലാത്തതുപോലെയും, വെള്ള വസ്ത്രങ്ങളിൽ വെളുപ്പു കാണിച്ചാലും അതിനെ പിടികൂടാൻ കഴിയാത്തതുപോലെയും, അതുപോലെയാണ് ഇതും.
മൂകോപമോ ഽപി യോ വക്താ മന്താ യോ ഽപ്യ് ഉപലോപമഃ । യോ ഭോക്താ നിത്യതൃപ്തോ ഽപി കര്താ യശ് ചാപ്യ് അകിഞ്ചന
അവൻ വാക്കില്ലാത്തവനുപോലെയാണെങ്കിലും സംസാരിക്കുന്നു; അവൻ ചിന്തിക്കുന്നവനാണെങ്കിലും പാറപോലെയാണ്; അനുഭവിക്കുന്നവനാണെങ്കിലും എപ്പോഴും തൃപ്തനാണ്; പ്രവർത്തിക്കുന്നവനാണെങ്കിലും അവനു സ്വന്തമായി ഒന്നുമില്ല.
യോ ഽനങ്ഗോ ഽപി സമസ്താങ്ഗസ് സഹസ്രകരലോചനഃ । നകിഞ്ചിത് സംസ്ഥിതേനാപി യേന വ്യാപ്തമ് ഇദം ജഗത്
അവന് അങ്ങേയറ്റം അങ്ങയില്ലെങ്കിലും എല്ലാം അവയവങ്ങളുമുള്ളവനാണ്; ആയിരം കൈകളും കണ്ണുകളും ഉള്ളവൻ. ഒന്നിലും അടിയുറച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും ഈ ലോകം മുഴുവൻ അവനാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
നിരിന്ദ്രിയബലസ്യാപി യസ്യാശേഷേന്ദ്രിയക്രിയാഃ । യസ്യ നിര്മനസോ ഽപ്യ് ഏതാ മനോനിര്മാണരീതയഃ
ഇന്ദ്രിയശക്തി ഇല്ലാതിരുന്നാലും, എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളും അവനാണ്. മനസ്സില്ലാതിരുന്നാലും, ഈ മനസ്സിന്റെ സൃഷ്ടികളും അവനാണ്.
യദനാലോചനാദ് ഭാന്തി സംസാരോരഗഭീതയഃ । യസ്മിന് ദൃഷ്ടേ പലായന്തേ സര്വഥാ സര്വദേതയഃ
അവനെ കാണാതിരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഈ ലോകജീവിതത്തിന്റെ പാമ്പുപോലെയുള്ള ഭയങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നത്. അവനെ കണ്ടാൽ, ആ ഭയങ്ങൾ എല്ലാം പൂർണ്ണമായും ഒളിച്ചോടും.
സാക്ഷിണി സ്ഫാര ആഭാസേ ധ്രുവേ ദീപ ഇവ ക്രിയാഃ । സതി യസ്മിന് പ്രവര്തന്തേ ചിത്രേഹാസ് സ്പന്ദപൂര്വികാഃ
സാക്ഷിയായ് നിലനിൽക്കുന്ന, ദീപംപോലെ സ്ഥിരവും പ്രകാശമുള്ളവനിൽ പ്രവർത്തികൾ ഉണ്ടാകുന്നു; അവൻ ഉണ്ടെങ്കിൽ, വിവിധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഉണരുന്നു, ചലനത്തോടെ.
യസ്മാദ് ഘടപടാകാരപദാര്ഥശതപങ്ക്തയഃ । തരങ്ഗകണകല്ലോലവീചയോ വാരിധേര് ഇവ
അവനിൽ നിന്നാണ് കുഴി, വസ്ത്രം തുടങ്ങിയ അനേകം വസ്തുക്കളുടെ നിരകൾ സമുദ്രത്തിൽ നിന്നുള്ള തിര, തുള്ളി, കല്ലോലം, തരംഗംപോലെ ഉദയിക്കുന്നത്.
സ ഏവാന്യതയോദേതി യഃ പദാര്ഥശതഭ്രമൈഃ । കടകാങ്ഗദകേയൂരനൂപുരൈര് ഇവ കാഞ്ചനമ്
പലവിധ വസ്തുക്കളുടെ ഭ്രമത്തിലൂടെ, അതേ ഒന്നാണ് മറ്റൊന്നായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്. അതുപോലെ തന്നെ, കങ്കണങ്ങളും കൈവളകളും പാദസരങ്ങളും ആകുമ്പോൾ സ്വർണ്ണം വ്യത്യസ്തമായി തോന്നുന്നതുപോലെ.
യസ് ത്വമ് ഏകാവഭാസാത്മാ യോ ഽഹമ് ഏതേ ജനാശ് ച യേ । യശ് ച ന ത്വമ് അബുദ്ധാത്മന് നാഹം നൈതേ ജനാശ് ച യേ
നീ ഒരേ പ്രകാശത്തിന്റെ സ്വരൂപം; ഞാനും ഈ ജനങ്ങളും മറ്റുള്ളവരും — ആത്മജ്ഞാനമില്ലാത്തവർക്കു നീയല്ല, ഞാനല്ല, ഇവരും അല്ല എന്നു തോന്നുന്നു — എന്നാൽ എല്ലാം ഒരേ അത്മാവാണ്.
അന്യേവാവ്യതിരിക്തൈവ സൈവാസേവ ച ഭങ്ഗുരാ । പയസീവ തരങ്ഗാലീ യസ്മിന് സ്ഫുരതി ദൃശ്യഭൂഃ
അത് വേറെയും അല്ല, വേറിട്ടതുമല്ല, ഉണ്ടെന്നു തോന്നുന്നു, ഇല്ലെന്നു തോന്നുന്നു, നശ്വരവുമാണ് — വെള്ളത്തിൽ ഉയരുന്ന തിരകളെപ്പോലെ, അതിൽ ഈ ദൃശ്യലോകം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
യതഃ കാലസ്യ കലനാ യതോ ദൃശ്യസ്യ ദൃശ്യതാ । മാനസീ കലനാ യേന യേന ഭാസാം വിഭാസനമ്
കാലത്തിന്റെ അളവു വരുത്തുന്നത്, ദൃശ്യങ്ങളുടെ ദൃശ്യത, മനസ്സിലെ കണക്കുകൂട്ടൽ, എല്ലാ പ്രകാശങ്ങൾക്കും പ്രകാശം നൽകുന്നത് — അതിൽ നിന്നാണ് ഇവയൊക്കെയും ഉണ്ടാകുന്നത്.
ക്രിയാം രൂപം രസം ഗന്ധം സ്പര്ശം ശബ്ദം ച ചേതനമ് । യദ് വേത്സി തദ് അസൌ ദേവോ യേന വേത്സി തദ് അപ്യ് അസൌ
നീ അറിയുന്ന എല്ലാ പ്രവൃത്തിയും, രൂപവും, രുചിയും, ഗന്ധവും, സ്പർശവും, ശബ്ദവും, ബോധവും — അതെല്ലാം ആ ദൈവം തന്നെയാണ്. നീ അറിയുന്നത് ആരിലൂടെ ആണോ, ആ വ്യക്തിയും ആ ദൈവം തന്നെയാണ്.
ദ്രഷ്ടൃദര്ശനദൃശ്യാനാം മധ്യേ യദ് ദര്ശനം സ്ഥിതമ് । സാധോ തദവധാനേന സ്വാത്മാനമ് അവബുധ്യസേ
കാണുന്നവനും, കാണുന്നതും, കാണപ്പെടുന്നതും ഇവയുടെ മധ്യേ നിലകൊള്ളുന്ന那个 ബോധം — മഹാനേ, അതിലേക്കു ശ്രദ്ധയോടെ നോക്കുമ്പോൾ നീ സ്വന്തം ആത്മാവിനെ തിരിച്ചറിയും.
അജമ് അജരമ് അജാഡ്യം ശാശ്വതം ബ്രഹ്മ നിത്യം ശിവമ് അമലമ് അനാദ്യം വന്ധ്യവേദ്യൈര് അനിന്ദ്യമ് । സകലകലനശൂന്യം കാരണം കാരണാനാമ് അനുഭവനമ് അവേദ്യം വേദനം വിത്ത്വമ് അന്തഃ
മഹാപ്രലയസമ്പത്തൌ യദ് ഏതദ് അവശിഷ്യതേ । ഭവത്വ് ഏതദ് അനാകാരം നാമ നാസ്ത്യ് അത്ര സംശയഃ
മഹാപ്രളയം സംഭവിക്കുമ്പോൾ ശേഷിക്കുന്നതെന്താണോ, അതിന് രൂപമൊന്നും ഇല്ലാതിരിക്കട്ടെ; ഇതിൽ സംശയമൊന്നുമില്ല.
ന ശൂന്യം കഥമ് ഏതത് സ്യാന് ന പ്രകാശഃ കഥം ഭവേത് । കഥം വാ ന തമോരൂപം കഥം വാ നൈവ ഖാത്മകമ്
ഇത് ശൂന്യമല്ലെന്ന് എങ്ങനെയാകും? പ്രകാശമില്ലെന്നു പറയാൻ എങ്ങനെയാകും? ഇരുണ്ടതല്ലെന്നു എങ്ങനെ പറയാം? ആകാശസ്വഭാവമല്ലെന്നു എങ്ങനെയാകും?
കഥം വാ നൈവ ചിദ്രൂപം ജീവോ വാ ന കഥം ഭവേത് । കഥം ന ബുദ്ധിതത്ത്വം സ്യാത് കഥം വാ ന മനോ ഭവേത്
ചൈതന്യസ്വഭാവമല്ലെന്നു എങ്ങനെ പറയാം? ജീവൻ ഇല്ലെന്നു എങ്ങനെയാകും? ബുദ്ധിയില്ലെന്നു എങ്ങനെ പറയാം? മനസ്സില്ലെന്നു എങ്ങനെയാകും?
കഥം വാ ന നകിഞ്ചിത് സ്യാത് കഥം വാ സര്വമ് ഇത്യ് അപി । അനയാ ച വചോഭങ്ഗ്യാ മമ മോഹ ഇവോദിതഃ
ഒന്നുമില്ലെന്നു എങ്ങനെയാകും? എല്ലാം ഉണ്ട് എന്നതും എങ്ങനെ സാദ്ധ്യമാകും? ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചാൽ എന്റെ തന്നെ മോഹം പ്രകടമാകുന്നുവെന്ന് തോന്നുന്നു.
വിഷമോ ഽയമ് അതി പ്രശ്നോ ഭവതാ സമുദാഹൃതഃ । ഭിനദ്മ്യ് ഏനം ത്വ് അയത്നേന നൈശം തമ ഇവാംശുമാന്
നിങ്ങൾ വളരെ കഠിനമായ ഒരു ചോദ്യം ഉന്നയിച്ചിരിക്കുന്നു; എന്നിരുന്നാലും, രാത്രിയിലെ ഇരുണ്ടതിനെ സൂര്യൻ പോലെ എളുപ്പത്തിൽ ഞാൻ അതിനെ തകർക്കും.
മഹാകല്പാന്തസമ്പത്തൌ യത് തത് സദ് അവശിഷ്യതേ । തന് നാമ ന യഥാ ശൂന്യം തദ് ഇദം കഥ്യതേ ശൃണു
ഒരു മഹാകല്പം അവസാനിക്കുമ്പോള് ശേഷിക്കുന്നതെന്താണോ അതു ശൂന്യമായതല്ല; അതിന് എന്ത് പേരാണെന്ന് ഞാന് വിശദീകരിക്കാം, കേള്ക്കൂ.
അനുത്കീര്ണാ യഥാ സ്തമ്ഭേ സംസ്ഥിതാ സാലഭഞ്ജികാ । തഥാ വിശ്വം സ്ഥിതം തത്ര തേന ശൂന്യം ന തത് പദമ്
ഒരു തൂണില് കൊത്തിയ രൂപം അവിടെയുണ്ടായിരിക്കുന്നു പോലെ, അതുപോലെ ഈ ലോകവും അവിടെയുണ്ട്; അതുകൊണ്ട് ആ അവസ്ഥ ശൂന്യമല്ല.
അയമ് ഇത്ഥം മഹാഭോഗോ ജഗദാഖ്യോ ഽവഭാസതേ । സത്യോ ഭവത്വ് അസത്യോ വാ യത്ര തത്ര ക്വ ശൂന്യതാ
ഇങ്ങനെ ഈ വിശാലമായ അനുഭവം ലോകം എന്ന പേരില് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു; അതു സത്യമാണോ അസത്യമാണോ എന്നതെന്തായാലും, അവിടെ ശൂന്യത എവിടെയാണ്?
യഥാ ന പുത്രികാശൂന്യസ് സ്തമ്ഭോ ഽനുത്കീര്ണസാലികഃ । തഥാ താത ജഗദ് ബ്രഹ്മ തേന ശൂന്യം ന തത് പദമ്
ഒരു തൂണില് കൊത്തിയ രൂപം ഇല്ലാതിരുന്നാല് മാത്രമേ അതു ശൂന്യമായിരിക്കൂ; അതുപോലെ, പ്രിയനേ, ഈ ലോകം ബ്രഹ്മമാണ്, അതുകൊണ്ട് ആ അവസ്ഥ ശൂന്യമല്ല.
ജനനം ഇല്ലാത്തത്, നശിക്കാത്തത്, മൂടൽ ഇല്ലാത്തത്, ശാശ്വതം, ബ്രഹ്മം, എപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നത്, ശിവം, മലിനതയില്ലാത്തത്, ആദി ഇല്ലാത്തത്, വൃഥാ അറിവിനാൽ പിടികൂടാനാവാത്തത്, കുറ്റം പറയാനാവാത്തത്, സകല നിർമ്മിതികളിൽ നിന്നും ഒഴിഞ്ഞത്, എല്ലാ കാരണങ്ങളുടെയും കാരണമാകുന്നത്, അറിയാനാവാത്ത അനുഭവം, അറിവ്, ഉള്ളിൽ അറിയുന്നവൻ — ഇതെല്ലാം അതാണ്.