തതസ് തേന സ്വഭാവേന ഭൂതവ്യോമൈകതാമ് അഹമ് । സമ്പ്രയാതോ ഽമ്ബുനേവാമ്ബു സൌരഭം സൌരഭേണ വാ
അങ്ങനെ, ആ സ്വഭാവം കൊണ്ടു തന്നെ, ഞാൻ ഭൂതവ്യോമം എന്നത് ഒറ്റയാക്കിത്തീർന്നു; വെള്ളം വെള്ളത്തിൽ കലരുന്നതുപോലെയോ, സുഗന്ധം സുഗന്ധത്തിൽ ലയിക്കുന്നതുപോലെയോ.
സമ്പന്നോ ഽഥ മഹാകാശോ വ്യാപ്യ് അനന്തോ ഽഥ സര്വഗഃ । അനാകാരോ ഽപ്യ് അനാധാരസ് സര്വാര്ഥാധാരതാം ഗതഃ
അപ്പോൾ ഞാൻ മഹത്തായ ആകാശമായി, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചു, അനന്തമായി, എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞു; രൂപമില്ലാത്തതും, ആശ്രയമില്ലാത്തതുമെങ്കിലും, എല്ലാറ്റിനും ആശ്രയമായിത്തീർന്നു.
യാവത് ത്രൈലോക്യവൃന്ദാനി സംസാരാണാം ശതാനി ച । തത്ര ബ്രഹ്മാണ്ഡലക്ഷാണി പശ്യാമ്യ് അഗണിതാന്യ് അപി
എത്രയോ മൂന്ന് ലോകങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങൾയും അനേകം ജന്മചക്രങ്ങളും ഉണ്ടോ, അവിടെയൊക്കെയും ഞാൻ എണ്ണമറ്റ ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങൾ കാണുന്നു; അവയെ എണ്ണാൻ കഴിയില്ല.
പരസ്പരമ് അദൃഷ്ടാനി മിഥẖ ഖാന്യ് അമലാനി ച । നാനാചാരവിചാരാണി ശൂന്യാന്യ് ഏവ പരസ്പരമ്
അവയൊന്നും ഒന്നിനെ കാണുന്നില്ല, പരസ്പരം വ്യത്യസ്തവും ശുദ്ധവുമാണ്; ഓരോന്നിന്റെയും വഴികളും ചിന്തകളും മറ്റൊന്നിനോട് ശൂന്യമാണ്, പരസ്പരം ശൂന്യമായിരിക്കുന്നു.
സ്വപ്നരൂപാണി സുപ്താനാം തുല്യകാലം നൃണാമ് ഇവ । മഹാരമ്ഭാണ്യ് അദൃഷ്ടാനി ശൂന്യാനി ച പരസ്പരമ്
ഉറങ്ങുന്നവർക്കുള്ള സ്വപ്നങ്ങൾ പോലെ, ഓരോരുത്തർക്കും ഒരേ സമയം, ഈ മഹത്തായ സൃഷ്ടികളും പരസ്പരം കാണപ്പെടാത്തതും ശൂന്യവുമാണ്.
ജായമാനാനി നശ്യന്തി വര്ധമാനാനി ഭൂരിശഃ । വര്തമാനാന്യ് അതീതാനി ഭവിഷ്യന്തി ച സര്വശഃ
അവ തുടർച്ചയായി ജനിച്ചു നശിക്കുന്നു; പലതും വളരുന്നു; നിലവിലുള്ളതും കഴിഞ്ഞതും വരാനിരിക്കുന്നതും എല്ലാം ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
അനേകചിത്തജാതാനി മഹാഭിത്തീനി ഖാനി ച । മനസ്യ് ഏവോഗ്രരാജ്യാനി കൃതാനി വിവിധൈര് ജനൈഃ
നാനാതരം മനസ്സിൽ തന്നെ വലിയ മതിലുകളും ആഴമുള്ള കുഴികളും വിവിധരൂപത്തിൽ ശക്തമായ ആധിപത്യം പുലർത്തുന്ന ആളുകൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു.
നിരാവരണരൂപാണി തഥൈകാവരണാനി ച । പഞ്ചാവരണരൂപാണി ഷഡേകാവരണാനി ച
ചിലത് മറവില്ലാത്തതും ചിലത് ഒറ്റ മറയുള്ളതും ചിലത് അഞ്ചു മറയുള്ളതും ചിലത് ആറു മറയുള്ളതുമാണ്.
ദശാവരണചിത്രാണി ഷോഡശാവരണാനി ച । ചതുര്വിംശത്യാവൃതീനി ഷട്ത്രിംശത്യാവൃതീനി ച
ചിലത് പത്ത് മറകളാൽ വേർതിരിച്ചതും ചിലത് പതിനാറു മറകളുള്ളതും ചിലത് ഇരുപത്തിനാലു ചുറ്റുമതിലുകളുള്ളതും ചിലത് മുപ്പത്താറു ചുറ്റുമതിലുകളുള്ളതുമാണ്.
ശൂന്യാനി ഭൂതപൂര്ണാനി പഞ്ചഭൂതമയാനി ച । ഏകപൃഥ്വ്യാദിഭൂതാനി ചതുഷ്പൃഥ്വ്യാദികാനി ച
ചിലത് ശൂന്യമായതും ചിലത് ഭൂതങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും ചിലത് അഞ്ചു ഭൂതങ്ങളാൽ രൂപംകൊണ്ടതും ചിലത് ഒരു ഭൂതം മാത്രം ഉള്ളതും ചിലത് നാല് ഭൂതങ്ങൾ അടങ്ങിയതുമാണ്.
ത്രിപൃഥ്വ്യാദീനി ചാന്യാനി ദ്വിപൃഥ്വ്യാദീന്യ് അഥാപി ച । തഥാ സപ്തമഹാഭൂതാന്യ് ഏകജാതിമയാനി ച
മൂന്ന് ഭൂമി ഘടകങ്ങളാൽ ഉണ്ടാകുന്നവയും, രണ്ട് ഭൂമി ഘടകങ്ങളാൽ രൂപപ്പെട്ടവയും, അങ്ങനെ ഏഴു പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ ഓരോന്നും തനതായ സ്വഭാവമുള്ളവയും ഉണ്ട്.
ത്വാദൃശാനുഭവാഭോഗവിരുദ്ധാനീദൃശാനി തു । തഥാ നിത്യാന്ധകാരാണി സൂര്യാദിരഹിതാനി ച
നിന്റെ അനുഭവത്തിനും ആസ്വാദനത്തിനും വിപരീതമായ ലോകങ്ങളും, സూర്യനും മറ്റും ഇല്ലാതെ എപ്പോഴും ഇരുണ്ടിരിയ്ക്കുന്ന ലോകങ്ങളും ഉണ്ട്.
തഥാ മീലിതസര്ഗാണി ഏകനാഥാവൃതാനി ച । വിലക്ഷണപ്രജേശാനി വിചിത്രാചാരവന്തി ച
അങ്ങനെ സൃഷ്ടി ഒളിച്ചിരിക്കുന്ന ലോകങ്ങളും, ഒരൊറ്റ അധിപൻ ഉള്ളവയും, വ്യത്യസ്ത ഭരണാധികാരികൾ ഉള്ളവയും, വിചിത്രമായ ആചാരങ്ങൾ ഉള്ളവയും ഉണ്ട്.
ജാത്യന്ധപാരമ്പര്യേണ സങ്കേതാചാരവന്തി ച । തഥാ നിത്യപ്രകാശാനി ജ്വലിതാഗ്നിമയാനി ച
കുടുംബപരമ്പരയായി കാഴ്ചക്കുരുടതയുള്ളവയും, നിശ്ചിത ആചാരങ്ങൾ അനുസരിക്കുന്നവയും, അങ്ങനെ എപ്പോഴും പ്രകാശമുള്ളവയും ജ്വലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന അഗ്നിയാൽ നിറഞ്ഞവയും ഉണ്ട്.
തഥാ ജലൈകപൂര്ണാനി പവനൈകാത്മകാനി ച । സ്തബ്ധാനി പരമാകാശേ വഹന്തി ച തഥാനിശമ്
പാത്രങ്ങൾ വെള്ളം മാത്രം നിറഞ്ഞതും, വായു മാത്രം ഉള്ളതും, അതിവിശാലമായ ആകാശത്തിൽ അചഞ്ചലമായി നിലകൊള്ളുന്നതുപോലെ, ഈ ലോകങ്ങൾ രാത്രിയും പകലും അപ്രയാസം നിലനിൽക്കുന്നു.
ജായമാനാനി പുഷ്യന്തി പരിപുഷ്ടാനി ചാഭിതഃ । തിര്യഗ് ഗച്ഛന്തി ചാന്യാനി മൂകസര്ഗമയാന്യ് അപി
ചില ലോകങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ജനിച്ചു വളരുന്നു, ചിലത് എല്ലാ ഭാഗത്തും പൂർണ്ണമായി വികസിച്ചിരിക്കുന്നു; മറ്റൊന്നുകൾ വലതോട്ടോ ഇടതോട്ടോ നീങ്ങുന്നു, ചിലത് മിണ്ടാതിരിക്കുന്ന സൃഷ്ടികളാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ദേവമാത്രൈകസര്ഗാണി നരമാത്രമയാനി ച । ദൈത്യവൃന്ദമയാന്യ് ഏവ ക്രിമിനിര്വിവരാണി ച
ചില ലോകങ്ങൾ ദേവന്മാർ മാത്രം ഉള്ളതും, ചിലത് മനുഷ്യർ മാത്രം ഉള്ളതും, മറ്റൊന്നുകൾ അസുരരുടെ കൂട്ടം നിറഞ്ഞതും, ചിലത് പുഴുവുകളുടെ കൂടുപോലെയും ഉണ്ട്.
അന്തര് അന്തസ് തദന്തശ് ച സ്വകോശേഷ്വ് അണുകം പ്രതി । ജാതാനി ജായമാനാനി കദലീദലപീഠവത്
ഓരോ സൂക്ഷ്മ കോശത്തിനുള്ളിലും അതിന്റെ ഉള്ളിലുമാണ്, വാഴക്കൊമ്പിന്റെ തണ്ടിനുള്ളിലെ പാളികൾപോലെ, ലോകങ്ങൾ ജനിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു, ജനനം തുടരുന്നു.
പരസ്പരമ് അദൃഷ്ടാനി നാനുഭൂതാനി വൈ മിഥഃ । സൈനികസ്വപ്നജാലാനി ജാതാനീവ മഹാന്ത്യ് അപി
ഇവ പരസ്പരം കാണാത്തതും ഒരുമിച്ച് അനുഭവിക്കാത്തതുമായിരിക്കുന്നു. വലിയ സൈന്യങ്ങൾ സ്വപ്നത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്നുവെങ്കിലും പരസ്പരം കാണാത്തതുപോലെയാണ് ഇവയും.
വിവിധാന്യ് അപ്യ് അനന്താനി സ്വച്ഛാകാശാത്മകാന്യ് അലമ് । അന്യോഽന്യമ് അന്യവൃത്തീനി ന മിഥോ ഽന്യസ്ഥിതീനി ച
ഇവ അനന്തമായും വിവിധമായും, മുഴുവനും വെളിച്ചംപോലെയുള്ള ശുദ്ധമായ ആകാശസ്വഭാവമുള്ളതുമാണ്. ഓരോന്നും തനതായ വഴിയിലാണ് നടക്കുന്നത്, മറ്റൊന്നിന്റെ നിലയോ അവസ്ഥയോ ഇവക്ക് ഒന്നുമില്ല.
മിഥശ് ചാന്യാന്യശാസ്ത്രാണി മിഥോ ഽനന്താനി യാനി ച । അന്യാന്യസന്നിവേശാനി മിഥോ ഽന്യാന്യാനി യാനി ച
ഇവയുടെ ശാസ്ത്രങ്ങൾ തമ്മിൽ വ്യത്യസ്തമാണ്, അതുപോലെ അനന്തമായിരിക്കും. ഓരോന്നിന്റെയും ക്രമീകരണവും മറ്റൊന്നിനേക്കാൾ വേറിട്ടതും, ഓരോന്നും മറ്റൊന്നിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തവുമാണ്.
അന്യോഽന്യം പരലോകാനി മിഥസ് സിദ്ധപുരാണി ച । അന്യാദൃശമഹാഭൂതാന്യ് അന്യാദൃക്ഷഗിരീണി ച
ഇവയുടെ ലോകങ്ങൾ തമ്മിൽ പരസ്പരം വ്യത്യസ്തമാണ്, അതുപോലെ സിദ്ധന്മാരുടെ നഗരങ്ങളും. അവയുടെ മൂലഭൂതങ്ങൾ വേറിട്ടതും, പർവ്വതങ്ങളും ഓരോന്നിന്റെയും സ്വഭാവത്തിൽ വ്യത്യസ്തവുമാണ്.
ത്വാദൃശാനുഭവേഹാനാമ് അഗമ്യാന്യ് ആതതാനി ച । അസമഞ്ജസരൂപാണി കഥ്യമാനാനി മാദൃശൈഃ
നിന്റെ അനുഭവങ്ങൾ എത്രയും ദൂരത്തും എത്തിപ്പെടാൻ കഴിയാത്തതും, അത്രയേറെ വിപുലവുമാണ്. ഞാനൊക്കെയായി അവയെ വിവരിക്കുമ്പോൾ, അവ ചേർന്നില്ലാത്തതുപോലെയും, ഒത്തുപോകാത്തതുപോലെയും തോന്നും.
അണുവത് പ്രോഹ്യമാനാനി ചിദാദിത്യാംശുമണ്ഡലേ । പരമാര്ഥശ്രിയോ വ്യോമ്നി രശ്മിജാലാനി കുണ്ഡലേ
അവ അതിവിസ്മയകരമായ സൂക്ഷ്മതയിൽ, മനസ്സിന്റെ സൂര്യന്റെ പ്രകാശവട്ടത്തിൽ, പരമാർത്ഥത്തിന്റെ ആകാശത്തിൽ കിരണങ്ങളുടെ വളയങ്ങൾപോലെ പടർന്നുപോകുന്നു.
കാനിചിത് താനി താന്യ് ഏവ ഭൂത്വാ ഭൂത്വാ ഭവന്ത്യ് അലമ് । കാനിചിത് താദൃശാന്യ് ഏവ ജാതാനി വനപര്ണവത്
അവയിൽ ചിലത് വീണ്ടും വീണ്ടും ഉണ്ടാകുകയും അപ്രത്യക്ഷമാകുകയും ചെയ്യുന്നു; മറ്റുചിലത് അതുപോലെ തന്നെ നിലനിൽക്കുന്നു, കാട്ടിലെ ഇലകൾപോലെ.
അന്യാന്യ് അത്രാര്ധസദൃശാന്യ് അന്യാനി സദൃശാന്യ് അപി । കഞ്ചിത് കാലം സുസദൃശാന്യ് അന്യാന്യ് അനഘ കാനിചിത്
ഇവയിൽ ചിലത് പകുതിവരെ മാത്രമേ ഒത്തുപോകുന്നുള്ളൂ, ചിലത് പൂർണ്ണമായും ഒത്തുപോകുന്നു; പാപരഹിതനായവാ, ചിലത് കുറേ സമയം ഒരുപോലെയായി തുടരും, മറ്റുചിലത് കുറച്ച് നേരം മാത്രമേ അങ്ങനെ ഇരിക്കുകയുള്ളൂ.
അന്യാന്യ് അജ്ഞാതകാലാനി യദൃച്ഛാവശതസ് സ്വയമ് । ജായമാനാനി പുഷ്യന്തി സുസ്ഥിരാണി സ്ഥിതാനി ച
ചിലത് അറിയപ്പെടാത്ത സമയങ്ങളിൽ സ്വയം ഉദിച്ച്, യാദൃശ്ചികമായും നിലനിൽക്കുന്നു; അവ വളർന്ന് ദീർഘകാലം ഉറപ്പോടെ നിലനിൽക്കും.
ഫലാനി താന്യ് അനന്താനി പരമാര്ഥമഹാതരോഃ । അനന്യാന്യ് ഏവ ചാന്യാനി തന്മയാന്യ് ഏവ വൈ തതഃ
അവയൊക്കെയും പരമാർത്ഥമഹാവൃക്ഷത്തിന്റെ അനന്തമായ ഫലങ്ങളാണ്; ചിലത് വേറിട്ടതും, ചിലത് വേറിട്ടതല്ലാത്തതും, ചിലത് അതിന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ നിന്നു തന്നെ ഉദിച്ചവയുമാണ്.
കാനിചിത് സ്വല്പകല്പാനി ദീര്ഘകല്പാനി കാനിചിത് । അന്യാന്യ് അനിയതം ഭൂരി നിയതം ഭൂരി കാനിചിത്
ചിലത് അല്പകാലം മാത്രം നിലനിൽക്കും, ചിലത് ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കും; ചിലത് അനിശ്ചിതമായും അനവധി ആയും, ചിലത് നിശ്ചിതമായും അനവധി ആയും കാണാം.
താനി ശൂന്യത്വജാലാനി പരമാകാശകോശകേ । അപരിജ്ഞാതകാലാനി ദൃഢാന്യ് അജ്ഞാതദോഷകേ
അവ പരമാകാശത്തിന്റെ ആവരണത്തിനുള്ളിൽ ശൂന്യതയുടെ വലകളാണ്; അവയുടെ ഉദയസമയം അറിയപ്പെടാത്തതും, ഉറപ്പുള്ളതും, അവയിലെ ദോഷങ്ങൾ ആരും തിരിച്ചറിയാത്തതുമാണ്.