യന് ന ചേത്യം ന ചിദ്രൂപം യച് ചിത്തൈര് അപ്യ് അചേതിതമ് । തദ്ഭാവൈക്യം ഗതാസ് തജ്ജ്ഞാശ് ശാന്താ വ്യവഹൃതൌ സ്ഥിതേഃ
അറിയപ്പെടാൻ കഴിയാത്തതും, ബോധത്തിന്റെ സ്വഭാവമല്ലാത്തതും, മനസ്സിനാലും അറിയാൻ കഴിയാത്തതുമായ അതിനോട് ഐക്യമായവരും, അതിനെ അറിഞ്ഞവരും, ലോകകാര്യങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുമ്പോഴും മനസ്സിൽ സമാധാനമുള്ളവരാണ്.
ചിത്കാചകാചകച്യം യജ് ജഗന് നാമ്നാ തദ് ഉച്യതേ । അത്യച്ഛേ പരമാകാശേ ബന്ധമോക്ഷദൃശẖ കുതഃ
ബോധത്തിന്റെ അലകൾ പോലെ മാറിമറിഞ്ഞ് കാണപ്പെടുന്നതാണ് ലോകം എന്ന് പറയുന്നു. അത്യന്തം വിശുദ്ധമായ ആ വിശാലതയിൽ ബന്ധമോ മോക്ഷമോ എന്ന ധാരണയ്ക്ക് സ്ഥാനം എവിടെയാണ്?
ചിന്നഭസ്സ്പന്ദമാത്രാത്മ സങ്കല്പാത്മതയാ ജഗത് । സഭൂതമയമ് ഏവേദം ന പൃഥ്വ്യാദിമയം ക്വചിത്
ഈ ലോകം ചൈതന്യത്തിന്റെ ഒരു തരംഗം പോലെ, മനസ്സിന്റെ ഭാവന മാത്രമാണ്. ഇതിന് യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ മാത്രം സത്തയുണ്ട്, മണ്ണോ മറ്റേതെങ്കിലും വസ്തുക്കളോ ഇതിൽ എപ്പോഴും ഇല്ല.
നേഹ ദേശോ ന കാലോ ഽസ്തി ന ദ്രവ്യം ന ക്രിയാ ന ഖമ് । സദ് ഇവാഖിലമ് ഉച്ഛൂനം ചാപ്യ് അനുച്ഛൂനമ് അപ്യ് അസത്
ഇവിടെ സ്ഥലം ഇല്ല, കാലം ഇല്ല, വസ്തു ഇല്ല, പ്രവർത്തി ഇല്ല, ആകാശം പോലും ഇല്ല. എല്ലാം യാഥാർത്ഥ്യമായി തോന്നുന്നു, പക്ഷേ അതിൽ ഒന്നുമില്ലാത്തതുപോലെയും, ഒന്നുമില്ലാത്തതല്ലാത്തതുപോലെയും, യാഥാർത്ഥ്യമായതല്ലാത്തതുപോലെയും ആണ്.
ഭാതി കേവലമ് ഏവേത്ഥം പരമാര്ഥഘനം ഘനമ് । യന് ന ശൂന്യം ന ചാശൂന്യമ് അത്യച്ഛം ഗഗനാദ് അപി
ഇവിടെ പ്രകാശിക്കുന്നത് പരിപൂർണ്ണമായ യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ സാന്നിധ്യമാണ്. അതിന് ശൂന്യതയില്ല, ശൂന്യതയില്ലാത്തതുമില്ല, ആകാശത്തേക്കാൾ വെടിപ്പുള്ളതും തെളിഞ്ഞതുമാണ്.
സാകാരമ് അപ്യ് അനാകാരമ് അസദ് ഏവാതിഭാസുരമ് । അതിശുദ്ധൈകചിന്മാത്രം സ്ഫാരം സ്വപ്നപുരം യഥാ
രൂപമുള്ളതായോ രൂപമില്ലാത്തതായോ തോന്നുമ്പോഴും, അതിന് യഥാർത്ഥത്തിൽ സത്വമില്ല; അത്യന്തം പ്രകാശമുള്ളതും, അത്യന്തം ശുദ്ധമായ ചൈതന്യമായതും, വലിയ സ്വപ്നനഗരത്തെപ്പോലെയും ആണ്.
നിര്വാണമ് ഏവമ് ഇദമ് ആതതമ് ഇത്ഥമ് അന്തശ് ചിദ്വ്യോമ്ന ആബിലമ് അനാബിലരൂപമ് ഏവ । നാനേവ ന ക്വചിദ് അപി പ്രസൃതം ന നാനാ ശൂന്യത്വമ് അമ്ബര ഇവാമ്ബുനി വാ ദ്രവത്വമ്
മുക്തി എന്നത് ഇങ്ങനെ തന്നെ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. മനസ്സിന്റെ ആന്തരിക ആകാശത്തിൽ, അത് ചിലപ്പോഴൊന്നു മങ്ങിയതുപോലെയും ചിലപ്പോഴൊന്നു നിർമലമായതുപോലെയും തോന്നുന്നു. അതിന് പലതരമോ, പലഭാഗങ്ങളിലോ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതോ ഇല്ല. അതിന്റെ ശൂന്യത ആകാശം പോലെയോ വെള്ളത്തിൽ ദ്രവത്വം പോലെയോ ആണ്.
സര്വത്ര സര്വദാ സര്വം സര്വഥാ വ്യോമ്നി ചിന്മയേ । സാധു സമ്ഭവതി സ്വച്ഛം ശൂന്യത്വമ് ഖ ഇവാഖിലേ
എല്ലായിടത്തും, എല്ലായ്പ്പോഴും, എല്ലാം, എല്ലാതരത്തിലുമാണ് ശുദ്ധമായ മനസ്സാകാശത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നത്. ആകാശം എല്ലായിടത്തും കാണപ്പെടുന്നതുപോലെ, ശുദ്ധമായ ശൂന്യതയും എവിടെയും തെളിഞ്ഞ് നിലനിൽക്കുന്നു.
യത്ര വിത് തത്ര സര്ഗശ്രീര് അവ്യോമ്നി വ്യോമ്നി ചാസ്തി വിത് । ചിന്മയത്വാത് പദാര്ഥാനാം സര്വേഷാം നാസ്ത്യ് അവിത് ക്വചിത്
എവിടെയാണോ മനസ്സ്, അവിടെയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ മഹിമയും. ശൂന്യമായിടത്തിലും മനസ്സാകാശം നിലനിൽക്കുന്നു. എല്ലായ്പ്പോഴും എല്ലാപദാർത്ഥങ്ങളും മനസ്സിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്, അതിനാൽ എവിടെയും മനസ്സില്ലാത്ത സ്ഥലം ഇല്ല.
പദാര്ഥജാതം ശൈലാദി യഥാ സ്വപ്നേ പുരാദി വാ । ചിദ് ഏവൈകം പരം വ്യോമ തഥാ ജാഗ്രത്പദാര്ഥഭൂഃ
സ്വപ്നത്തിൽ മലകളും നഗരങ്ങളും കാണുന്നവണ്ണം, ജാഗ്രതയിലുണ്ടാകുന്ന എല്ലാ വസ്തുക്കളും പരമമായ മനസ്സാകാശം മാത്രമാണ്.
പാഷാണാഖ്യാനമ് അത്രേദം ശൃണു ശ്രുതിരസായനമ് । പൂര്വം മയൈവ യദ് ദൃഷ്ടം ചിത്രം പ്രകൃതമ് ഏവ വാ
ഇപ്പോൾ ഞാൻ നേരത്തെ കണ്ട അത്ഭുതമോ സ്വാഭാവികമോ ആയ പാറയുടെ കഥ, ഈ ശാസ്ത്രസൂക്തിയുടെ അമൃതം, നീ കേൾക്കൂ.
അഹം വിദിതവേദ്യത്വാത് കദാചിത് പൂര്ണമാനസഃ । ത്യക്തുമ് ഇച്ഛുര് ഇമം ലോകം വ്യവഹാരഘനഭ്രമമ്
എനിക്ക് അറിയേണ്ടതെല്ലാം അറിഞ്ഞതുകൊണ്ട്, ഒരിക്കൽ മനസ്സ് നിറഞ്ഞു; ഈ ലോകം, വ്യവഹാരങ്ങളുടെ കനത്ത ആശയക്കുഴപ്പം, ഉപേക്ഷിക്കണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചു.
ധ്യാനൈകനിഷ്ഠതാമ് ഏത്യ ശനൈര് വിശ്രാന്തയേ ചിരമ് । ത്യക്താജവഞ്ജവീഭാവ ഏകാന്താര്ഥീ ശമം വ്രജന്
ധ്യാനത്തിൽ ഉറച്ച നിലയിലായി, ദീർഘകാലം ശാന്തിയിലേക്കായി ക്രമേണ വിശ്രമം തേടി, എല്ലാ ഇരട്ടപ്പാടുകളും വഞ്ചനകളും ഉപേക്ഷിച്ചു, ഏകാന്തത മാത്രം ആഗ്രഹിച്ചു, മനസ്സിനെ സമാധാനത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.
ഇദം ചിന്തിതവാന് അസ്മി കസ്മിംശ്ചിദ് അമരാലയേ । സംസ്ഥിതോ വിവിധാḫ പശ്യന് ഭങ്ഗുരാ ജാഗതീര് ഗതീഃ
ഒരു അമരാലയത്തിൽ ഞാൻ ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ചു; അവിടെ നിന്നുകൊണ്ട് ലോകത്തിലെ വിവിധ ഭംഗുരമായ വഴികൾ നിരീക്ഷിച്ചു.
വിരസാ ഖല്വ് ഇയം ലോകസ്ഥിതിര് ആപാതസുന്ദരീ । ന ജാതു സുഖദാ മന്യേ കസ്യചിത് കേനചിത് ക്വചിത്
ഈ ലോകജീവിതം വെറുതെ പുറത്തുനിന്ന് മനോഹരമായി തോന്നുന്നുവെങ്കിലും, അതിൽ യഥാർത്ഥ സന്തോഷം ആര്ക്കും എപ്പോഴും എങ്ങും കിട്ടിയിട്ടില്ലെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നില്ല.
ഉദ്വേഗം ജനയന്ത്യ് അന്തസ് തീവ്രസംവേഗഖേദതഃ । ഇമാ ദൃശ്യദൃശോ ദ്രഷ്ടുര് ഇഷ്ടാനിഷ്ടഫലപ്രദാഃ
ഇവിടെ കാണുന്നവയും കാണാത്തവയും, കാണുന്നവന് ഇഷ്ടവും അനിഷ്ടവും ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നവ, ഉള്ളിൽ ശക്തമായ വിഷമവും ഉത്കണ്ഠയും ഉണർത്തുന്നു.
കിമ് ഇദം ദൃശ്യതേ കിം വാ പ്രേക്ഷ്യതേ കോ ഽഹമ് ഏവ വാ । സര്വം ശാന്തമ് അജം വ്യോമ ചിന്മാത്രാത്മ നിരിങ്ഗനമ്
ഇവിടെ എന്താണ് കാണുന്നത്? എന്താണ് നിരീക്ഷിക്കുന്നത്? ഞാൻ ആരാണ്? എല്ലാം ശാന്തവും ജനനമില്ലാത്തതും ആകാശംപോലെയുള്ളതും, ശുദ്ധമായ ബോധം മാത്രവുമാണ്, യാതൊരു വ്യത്യാസവും ഇല്ലാതെ.
തസ്മാത് സമസ്തസിദ്ധേന്ദ്രദേവദൈത്യാദിദുര്ഗമമ് । സുപ്രദേശമ് ഇതോ ഗത്വാ സങ്ഗോപ്യാത്മാനമ് ആത്മനാ
അതിനാൽ, എല്ലാ സിദ്ധന്മാർക്കും ദേവന്മാർക്കും ദാനവന്മാർക്കും അതിക്രമിക്കാൻ കഴിയാത്ത അത്യുത്തമമായ സ്ഥലത്ത് എത്തി, ആത്മാവിനെ ആത്മാവിൽ തന്നെ ഒളിപ്പിക്കണം.
അദൃശ്യസ് സര്വഭൂതാനാം നിര്വികല്പസമാധിഗഃ । സമേ സ്വച്ഛേ പദേ ശാന്തേ ആസേ വിഗതവേദനമ്
എല്ലാ ജീവികൾക്കും കാണാനാവാത്തവനായി, ഭേദഭാവമില്ലാത്ത സമാധിയിൽ സ്ഥിരമായി, ഞാൻ ആ ശാന്തവും തെളിഞ്ഞുമുള്ള നിലയിൽ, എല്ലാ വേദനകളും വിട്ട്, വിശ്രമിക്കുന്നു.
തസ്മാത് കോ നു പ്രദേശസ് സ്യാദ് അത്യന്തം ശൂന്യതാം ഗതഃ । യത്രൈതാ നാനുഭൂയന്തേ പഞ്ചബാഹ്യാര്ഥവേദനാഃ
അതിനാൽ, ഈ അഞ്ചു ബാഹ്യവിഷയങ്ങളുടെയും അനുഭവം ഇല്ലാത്തത്ര പൂർണ്ണമായ ശൂന്യതയിലേക്കെത്തിയ സ്ഥലം എവിടെയുണ്ട്?
ശബ്ദകാനനവാര്യബ്ദഭൂതാ ധ്യാനിനമ് ആകുലാഃ । ക്ഷോഭയന്ത്യ് അപ്യ് അസങ്ക്ഷുബ്ധാസ് തസ്മാന് മേ ഗിരയോ ഽരയഃ
ശബ്ദം, കാടുകൾ, വെള്ളം, പർവതങ്ങൾ, ഭൂതങ്ങൾ എന്നിവ ധ്യാനിയിൽ പോലും കലഹം ഉണ്ടാക്കുന്നു, അവയ്ക്ക് തന്നെ അശാന്തതയൊന്നുമില്ലെങ്കിലും. അതുകൊണ്ടാണ് എനിക്ക് പർവതങ്ങളും കാടുകളും ശത്രുക്കളായത്.
നാനാവിധാ നഗേന്ദ്രാണാമ് അന്തരാ വലിതാ ജനൈഃ । ദേശാ വിഷമയാ ഏവ നിശ്ശേഷാ വിഷയാഹിഭിഃ
പർവതരാജികളുടെ ഇടയിലുള്ള പല പ്രദേശങ്ങളും ജനങ്ങളിൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അവ മുഴുവൻ ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളെന്ന പാമ്പുകൾ കൊണ്ട് അപകടകരമാണ്.
ജനൈര് ജലചരൈര് വ്യാപ്താസ് സാഗരാഗാരകുക്ഷയഃ । വിവിധാരമ്ഭസംരബ്ധൈര് നഗരാണീവ നാഗരൈഃ
സമുദ്രത്തിലെ ആഴമുള്ള ഗുഹകളും, അതിലെ വെള്ളജീവികളാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതുപോലെ, നഗരങ്ങൾ വിവിധതരം പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ തിരക്കോടെയുള്ള ജനങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുപോലെയാണ്.
തടാന്യ് അദ്ര്യമ്ബുരാശീനാം ലോകപാലപുരാണി ച । ഭൂതാകുലാനി ശൃങ്ഗാണി പാതാലകുഹരാണി ച
പർവ്വതങ്ങളുടെയും ജലാശയങ്ങളുടെയും തീരങ്ങൾ, ലോകപാലകരുടെ പഴയ നഗരങ്ങൾ, ജീവികളാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്ന പർവ്വതശിഖരങ്ങൾ, പാതാളത്തിലെ ഇരുണ്ട ഗുഹകൾ—
ഗായന്ത്യ് അനിലശീത്കാരൈര് നൃത്യന്തി ലതികാകരൈഃ । പുഷ്പൈര് ഹസന്ത്യ് അഗേന്ദ്രാണാം ഗുഹാ ഗഹനകോടരാഃ
വായുവിന്റെ സംഗീതം മുഴങ്ങുന്നു, തളിരുകളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ നൃത്തം ചെയ്യുന്നു, പർവ്വതങ്ങളുടെ ആഴത്തിലുള്ള ഗുഹകൾ പുഷ്പങ്ങളാൽ ചിരിക്കുന്നു.
മൌനിമീനമുനിസ്പര്ശകമ്പിനാലചലാമ്ബുജാഃ । സരസ്യോ വിരസാ ഏവ വാര്യാവര്തവിരാവിതാഃ
മൗനിയായ സന്യാസികളും മീനുകളും സ്പർശിച്ചപ്പോൾ, തടാകത്തിലെ താമരകൾ വിറയുന്നു; വെള്ളത്തിൽ തിരകൾ മുഴങ്ങുമ്പോൾ അവയ്ക്ക് രസം ഇല്ലാതെ തോന്നുന്നു.
പവനസ്പന്ദസങ്ക്ഷുബ്ധതൃണപാംസുപതാകിനീ । രടത്യ് അനിലഭാങ്കാരൈര് നിര്ജനോര്വ്യ് അപ്യ് അസംയതാ
പവനത്തിന്റെ സ്പന്ദനത്തിൽ ഉണരുന്ന പുല്ലും പൊടിയും പതാകപോലെ ഉയർന്നുനിൽക്കുന്ന ഈ നിർജനമായ ഭൂമി, കാറ്റിന്റെ ശബ്ദത്തിൽ മുഴങ്ങുന്നു, ഒരുപാടും അടക്കമില്ലാതെ.
തസ്മാദ് ആകാശമ് ആശൂന്യം കസ്മിംശ്ചിദ് ദൂരകോണകേ । അത്ര തിഷ്ഠാമ്യ് അവഷ്ടഭ്യ യോഗയുക്തിമ് അനിന്ദിതാമ്
അതിനാൽ, ദൂരെയുള്ള ഒരു കോണിൽ, ആകാശം ശൂന്യമല്ലാത്ത സ്ഥലത്ത്, ഞാൻ കുറ്റമില്ലാത്ത യോഗശീലത്തിൽ ഉറപ്പോടെ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
കസ്മിംശ്ചിദ് ഏകകോണേ ഽത്ര കൃത്വാ കല്പനയാ കുടീമ് । വജ്രോദരദൃഢാം തസ്യാമ് അന്തസ് തിഷ്ഠാമ്യ് അവാസനമ്
ഇവിടെ, ഒരൊറ്റ കോണിൽ, മനസ്സിൽ സൃഷ്ടിച്ച വജ്രംപോലെ ദൃഢമായ അടിത്തറയുള്ള ഒരു കുടിൽ ഞാൻ ഉണ്ടാക്കി, അതിന്റെ അകത്ത് ഇരിപ്പില്ലാതെ ഞാൻ വസിക്കുന്നു.
ഇതി സഞ്ചിന്ത്യ യാതോ ഽഹമ് ആകാശമ് അസിനിര്മലമ് । യാവത് തദ് അപി പശ്യാമി സകലം വിതതാന്തരമ്
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച്, ഞാൻ നിർമ്മലമായ ആകാശത്തിലേക്ക് കടന്നുപോയി; അതിനെ ഞാൻ നോക്കുമ്പോൾ, അതിന്റെ മുഴുവൻ വ്യാപകതയും ഞാൻ കാണുന്നു.