ചിന്നഭശ് ചിന്നഭസ്യ് ഏവ പയസീവ പയോദ്രവഃ । ചിത്ത്വാത് കചതി യത് തേന തദ് ഏവ ച ജഗത് കൃതമ്
ജലം ജലത്തിൽ നിന്നു ഉദിക്കുന്നു പോലെ, ആകാശം ആകാശത്തിൽ നിന്നു ഉദിക്കുന്നു പോലെ, അതുപോലെ തന്നെ, ചൈതന്യത്തിൽ നിന്നു ഉദിക്കുന്നതെന്തും ചൈതന്യമായതാണു. അതുകൊണ്ടു ലോകം ചൈതന്യത്തിൽ നിന്നു സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതാണു.
സ്വപ്നേ ചിദ് ഏവ ജഗദ് ഇത്യ് ഉദേതി വിമലാ യഥാ । കാചകച്യേന കചതി തഥേത്ഥം സാദിസര്ഗഖേ
സ്വപ്നത്തിൽ ലോകം ശുദ്ധമായ ചൈതന്യമായിട്ടാണ് ഉദിക്കുന്നത്; അതു തന്നെ പ്രകാശിച്ച് സ്വയം ചലിക്കുന്നു, കണ്ണാടിയിൽ പ്രതിഫലനം കാണുന്നതുപോലെ. അതുപോലെ തന്നെയാണ് ചൈതന്യത്തിന്റെ ആകാശത്തിൽ സൃഷ്ടി സംഭവിക്കുന്നത്.
ചിത്കാചകച്യകചനം യഥാ സ്വപ്നേ ജഗദ് ഭവേത് । തഥൈവ ജാഗ്രദഭിധം തത്ഖമാത്രമ് ഇദം സ്ഥിതമ്
സ്വപ്നത്തിൽ ലോകം ചൈതന്യത്തിന്റെ പ്രതിഫലനമായുള്ള കളിയാണെങ്കിൽ, അതുപോലെ ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോഴും ഈ ലോകം ചൈതന്യത്തിന്റെ വിസ്തൃതിയായിട്ടാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്.
ആദിസര്ഗേ ഹി ചിത്സ്വപ്നോ ജാഗ്രദ് ഇത്യ് അഭിശബ്ദ്യതേ । അദ്യരാത്രൌ ചിതേസ് സ്വപ്നസ് സ്വപ്ന ഇത്യ് അഭിശബ്ദ്യതേ
സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭത്തിൽ ചൈതന്യത്തിന്റെ സ്വപ്നം ഉണർന്നിരിക്കലെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; എന്നാൽ രാത്രിയിൽ ചൈതന്യത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന സ്വപ്നം സ്വപ്നം എന്നാണു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.
പൂര്വപ്രവൃത്താ സരിതാം രൂഢാദ്യാപി യഥാ സ്ഥിതാ । തരങ്ഗലേഖാ സൃഷ്ടീനാം പദാര്ഥരചനാ തഥാ
പഴയ ഒഴുക്കിന്റെ ശേഷിപ്പായി നദിയിലെ തിരമാലകൾ ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നതുപോലെ, സൃഷ്ടിയിലെ വസ്തുക്കളുടെ രൂപങ്ങൾ തിരമാലയുടെ അടയാളങ്ങൾപോലെയാണ്.
യഥാ വാരി തരങ്ഗശ്രീസ് സരിതാം രചനാമ് ഇതാ । തഥാ ചിദ്വ്യോമ്നി ചിദ്ബീജസത്താന്തസ് സൃഷ്ടിതാമ് ഇതാ
ജലം തിരമാലകളായി നദിയുടെ രൂപം ഉണ്ടാക്കുന്നതുപോലെ, ചൈതന്യാകാശത്തിൽ ചൈതന്യത്തിന്റെ വിത്തിന്റെ സാന്നിധ്യമാണ് സൃഷ്ടിയായി പ്രകടമാകുന്നത്.
മൃതസ്യാനന്തനാശശ് ചേത് തന് നിദ്രാസുഖമ് ഏവ തത് । ഭൂയശ് ചേദ് ഏതി സംസാരസ് തത് സുഖം നവമ് ഏവ തത്
മരിച്ചവർക്കു അനന്തമായ ലയമാണ് ഉണ്ടെങ്കിൽ, അതു ഉറക്കത്തിലെ സന്തോഷം പോലെയാണ്; വീണ്ടും ജനനം ഉണ്ടെങ്കിൽ, ആ സന്തോഷം പുതുതായി അനുഭവപ്പെടുന്നതാണ്.
കുകര്മഭ്യസ് തു ചേദ് ഭീതിസ് സാ സമേഹ പരത്ര ച । തസ്മാദ് ഏതേ സമസുഖേ സര്വേഷാം മൃതിജന്മനീ
ദുഷ്ക്രിയകളാൽ ഭയം ഉണ്ടെങ്കിൽ, ആ ഭയം ഇവിടെയും പരലോകത്തും അനുഭവപ്പെടും; അതിനാൽ എല്ലാവർക്കും ജനനവും മരണമുമൊക്കെ സമമായ സമാധാനമാണ്.
മരനം ജീവിതം വാസ്തു സദൃക്ഷേ വാസനേ തയോഃ । ഇതി വിശ്രാന്തചിത്തോ യസ് സോ ഽന്തശ്ശീതല ഉച്യതേ
മരണം ജീവൻ എന്നിങ്ങനെ രണ്ടും ഒരുപോലെയാണെന്ന് മനസ്സിൽ ഉറപ്പുള്ളവനും, മനസ്സ് സമാധാനമായവനും, അകത്തുനിന്ന് തണുപ്പുള്ളവനാണ് എന്നു പറയുന്നു.
അത്യന്താഭാവസംവിത്ത്യാ സര്വദൃശ്യസ്യ വേദനമ് । ഉദേത്യ് അപാസ്തസംവേദ്യം സതി ചാസതി സര്ഗകേ
എല്ലാം ഒന്നും ഇല്ലെന്ന ബോധം കൊണ്ടാണ് കാണുന്ന എല്ലാം അനുഭവപ്പെടുന്നത്. അനുഭവപ്പെടുന്നതെല്ലാം വിട്ടുകളഞ്ഞാൽ, സൃഷ്ടി ഉണ്ടെന്നോ ഇല്ലെന്നോ പറയാൻ കഴിയില്ല.
യന് ന ചേത്യം ന ചിദ്രൂപം യച് ചിത്തൈര് അപ്യ് അചേതിതമ് । തദ്ഭാവൈക്യം ഗതാസ് തജ്ജ്ഞാശ് ശാന്താ വ്യവഹൃതൌ സ്ഥിതേഃ
അറിയപ്പെടാൻ കഴിയാത്തതും, ബോധത്തിന്റെ സ്വഭാവമല്ലാത്തതും, മനസ്സിനാലും അറിയാൻ കഴിയാത്തതുമായ അതിനോട് ഐക്യമായവരും, അതിനെ അറിഞ്ഞവരും, ലോകകാര്യങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുമ്പോഴും മനസ്സിൽ സമാധാനമുള്ളവരാണ്.
ചിത്കാചകാചകച്യം യജ് ജഗന് നാമ്നാ തദ് ഉച്യതേ । അത്യച്ഛേ പരമാകാശേ ബന്ധമോക്ഷദൃശẖ കുതഃ
ബോധത്തിന്റെ അലകൾ പോലെ മാറിമറിഞ്ഞ് കാണപ്പെടുന്നതാണ് ലോകം എന്ന് പറയുന്നു. അത്യന്തം വിശുദ്ധമായ ആ വിശാലതയിൽ ബന്ധമോ മോക്ഷമോ എന്ന ധാരണയ്ക്ക് സ്ഥാനം എവിടെയാണ്?
ചിന്നഭസ്സ്പന്ദമാത്രാത്മ സങ്കല്പാത്മതയാ ജഗത് । സഭൂതമയമ് ഏവേദം ന പൃഥ്വ്യാദിമയം ക്വചിത്
ഈ ലോകം ചൈതന്യത്തിന്റെ ഒരു തരംഗം പോലെ, മനസ്സിന്റെ ഭാവന മാത്രമാണ്. ഇതിന് യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ മാത്രം സത്തയുണ്ട്, മണ്ണോ മറ്റേതെങ്കിലും വസ്തുക്കളോ ഇതിൽ എപ്പോഴും ഇല്ല.
നേഹ ദേശോ ന കാലോ ഽസ്തി ന ദ്രവ്യം ന ക്രിയാ ന ഖമ് । സദ് ഇവാഖിലമ് ഉച്ഛൂനം ചാപ്യ് അനുച്ഛൂനമ് അപ്യ് അസത്
ഇവിടെ സ്ഥലം ഇല്ല, കാലം ഇല്ല, വസ്തു ഇല്ല, പ്രവർത്തി ഇല്ല, ആകാശം പോലും ഇല്ല. എല്ലാം യാഥാർത്ഥ്യമായി തോന്നുന്നു, പക്ഷേ അതിൽ ഒന്നുമില്ലാത്തതുപോലെയും, ഒന്നുമില്ലാത്തതല്ലാത്തതുപോലെയും, യാഥാർത്ഥ്യമായതല്ലാത്തതുപോലെയും ആണ്.
ഭാതി കേവലമ് ഏവേത്ഥം പരമാര്ഥഘനം ഘനമ് । യന് ന ശൂന്യം ന ചാശൂന്യമ് അത്യച്ഛം ഗഗനാദ് അപി
ഇവിടെ പ്രകാശിക്കുന്നത് പരിപൂർണ്ണമായ യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ സാന്നിധ്യമാണ്. അതിന് ശൂന്യതയില്ല, ശൂന്യതയില്ലാത്തതുമില്ല, ആകാശത്തേക്കാൾ വെടിപ്പുള്ളതും തെളിഞ്ഞതുമാണ്.
സാകാരമ് അപ്യ് അനാകാരമ് അസദ് ഏവാതിഭാസുരമ് । അതിശുദ്ധൈകചിന്മാത്രം സ്ഫാരം സ്വപ്നപുരം യഥാ
രൂപമുള്ളതായോ രൂപമില്ലാത്തതായോ തോന്നുമ്പോഴും, അതിന് യഥാർത്ഥത്തിൽ സത്വമില്ല; അത്യന്തം പ്രകാശമുള്ളതും, അത്യന്തം ശുദ്ധമായ ചൈതന്യമായതും, വലിയ സ്വപ്നനഗരത്തെപ്പോലെയും ആണ്.
നിര്വാണമ് ഏവമ് ഇദമ് ആതതമ് ഇത്ഥമ് അന്തശ് ചിദ്വ്യോമ്ന ആബിലമ് അനാബിലരൂപമ് ഏവ । നാനേവ ന ക്വചിദ് അപി പ്രസൃതം ന നാനാ ശൂന്യത്വമ് അമ്ബര ഇവാമ്ബുനി വാ ദ്രവത്വമ്
മുക്തി എന്നത് ഇങ്ങനെ തന്നെ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. മനസ്സിന്റെ ആന്തരിക ആകാശത്തിൽ, അത് ചിലപ്പോഴൊന്നു മങ്ങിയതുപോലെയും ചിലപ്പോഴൊന്നു നിർമലമായതുപോലെയും തോന്നുന്നു. അതിന് പലതരമോ, പലഭാഗങ്ങളിലോ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതോ ഇല്ല. അതിന്റെ ശൂന്യത ആകാശം പോലെയോ വെള്ളത്തിൽ ദ്രവത്വം പോലെയോ ആണ്.
സര്വത്ര സര്വദാ സര്വം സര്വഥാ വ്യോമ്നി ചിന്മയേ । സാധു സമ്ഭവതി സ്വച്ഛം ശൂന്യത്വമ് ഖ ഇവാഖിലേ
എല്ലായിടത്തും, എല്ലായ്പ്പോഴും, എല്ലാം, എല്ലാതരത്തിലുമാണ് ശുദ്ധമായ മനസ്സാകാശത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നത്. ആകാശം എല്ലായിടത്തും കാണപ്പെടുന്നതുപോലെ, ശുദ്ധമായ ശൂന്യതയും എവിടെയും തെളിഞ്ഞ് നിലനിൽക്കുന്നു.
യത്ര വിത് തത്ര സര്ഗശ്രീര് അവ്യോമ്നി വ്യോമ്നി ചാസ്തി വിത് । ചിന്മയത്വാത് പദാര്ഥാനാം സര്വേഷാം നാസ്ത്യ് അവിത് ക്വചിത്
എവിടെയാണോ മനസ്സ്, അവിടെയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ മഹിമയും. ശൂന്യമായിടത്തിലും മനസ്സാകാശം നിലനിൽക്കുന്നു. എല്ലായ്പ്പോഴും എല്ലാപദാർത്ഥങ്ങളും മനസ്സിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്, അതിനാൽ എവിടെയും മനസ്സില്ലാത്ത സ്ഥലം ഇല്ല.
പദാര്ഥജാതം ശൈലാദി യഥാ സ്വപ്നേ പുരാദി വാ । ചിദ് ഏവൈകം പരം വ്യോമ തഥാ ജാഗ്രത്പദാര്ഥഭൂഃ
സ്വപ്നത്തിൽ മലകളും നഗരങ്ങളും കാണുന്നവണ്ണം, ജാഗ്രതയിലുണ്ടാകുന്ന എല്ലാ വസ്തുക്കളും പരമമായ മനസ്സാകാശം മാത്രമാണ്.
പാഷാണാഖ്യാനമ് അത്രേദം ശൃണു ശ്രുതിരസായനമ് । പൂര്വം മയൈവ യദ് ദൃഷ്ടം ചിത്രം പ്രകൃതമ് ഏവ വാ
ഇപ്പോൾ ഞാൻ നേരത്തെ കണ്ട അത്ഭുതമോ സ്വാഭാവികമോ ആയ പാറയുടെ കഥ, ഈ ശാസ്ത്രസൂക്തിയുടെ അമൃതം, നീ കേൾക്കൂ.
അഹം വിദിതവേദ്യത്വാത് കദാചിത് പൂര്ണമാനസഃ । ത്യക്തുമ് ഇച്ഛുര് ഇമം ലോകം വ്യവഹാരഘനഭ്രമമ്
എനിക്ക് അറിയേണ്ടതെല്ലാം അറിഞ്ഞതുകൊണ്ട്, ഒരിക്കൽ മനസ്സ് നിറഞ്ഞു; ഈ ലോകം, വ്യവഹാരങ്ങളുടെ കനത്ത ആശയക്കുഴപ്പം, ഉപേക്ഷിക്കണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചു.
ധ്യാനൈകനിഷ്ഠതാമ് ഏത്യ ശനൈര് വിശ്രാന്തയേ ചിരമ് । ത്യക്താജവഞ്ജവീഭാവ ഏകാന്താര്ഥീ ശമം വ്രജന്
ധ്യാനത്തിൽ ഉറച്ച നിലയിലായി, ദീർഘകാലം ശാന്തിയിലേക്കായി ക്രമേണ വിശ്രമം തേടി, എല്ലാ ഇരട്ടപ്പാടുകളും വഞ്ചനകളും ഉപേക്ഷിച്ചു, ഏകാന്തത മാത്രം ആഗ്രഹിച്ചു, മനസ്സിനെ സമാധാനത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.
ഇദം ചിന്തിതവാന് അസ്മി കസ്മിംശ്ചിദ് അമരാലയേ । സംസ്ഥിതോ വിവിധാḫ പശ്യന് ഭങ്ഗുരാ ജാഗതീര് ഗതീഃ
ഒരു അമരാലയത്തിൽ ഞാൻ ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ചു; അവിടെ നിന്നുകൊണ്ട് ലോകത്തിലെ വിവിധ ഭംഗുരമായ വഴികൾ നിരീക്ഷിച്ചു.
വിരസാ ഖല്വ് ഇയം ലോകസ്ഥിതിര് ആപാതസുന്ദരീ । ന ജാതു സുഖദാ മന്യേ കസ്യചിത് കേനചിത് ക്വചിത്
ഈ ലോകജീവിതം വെറുതെ പുറത്തുനിന്ന് മനോഹരമായി തോന്നുന്നുവെങ്കിലും, അതിൽ യഥാർത്ഥ സന്തോഷം ആര്ക്കും എപ്പോഴും എങ്ങും കിട്ടിയിട്ടില്ലെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നില്ല.
ഉദ്വേഗം ജനയന്ത്യ് അന്തസ് തീവ്രസംവേഗഖേദതഃ । ഇമാ ദൃശ്യദൃശോ ദ്രഷ്ടുര് ഇഷ്ടാനിഷ്ടഫലപ്രദാഃ
ഇവിടെ കാണുന്നവയും കാണാത്തവയും, കാണുന്നവന് ഇഷ്ടവും അനിഷ്ടവും ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നവ, ഉള്ളിൽ ശക്തമായ വിഷമവും ഉത്കണ്ഠയും ഉണർത്തുന്നു.
കിമ് ഇദം ദൃശ്യതേ കിം വാ പ്രേക്ഷ്യതേ കോ ഽഹമ് ഏവ വാ । സര്വം ശാന്തമ് അജം വ്യോമ ചിന്മാത്രാത്മ നിരിങ്ഗനമ്
ഇവിടെ എന്താണ് കാണുന്നത്? എന്താണ് നിരീക്ഷിക്കുന്നത്? ഞാൻ ആരാണ്? എല്ലാം ശാന്തവും ജനനമില്ലാത്തതും ആകാശംപോലെയുള്ളതും, ശുദ്ധമായ ബോധം മാത്രവുമാണ്, യാതൊരു വ്യത്യാസവും ഇല്ലാതെ.
തസ്മാത് സമസ്തസിദ്ധേന്ദ്രദേവദൈത്യാദിദുര്ഗമമ് । സുപ്രദേശമ് ഇതോ ഗത്വാ സങ്ഗോപ്യാത്മാനമ് ആത്മനാ
അതിനാൽ, എല്ലാ സിദ്ധന്മാർക്കും ദേവന്മാർക്കും ദാനവന്മാർക്കും അതിക്രമിക്കാൻ കഴിയാത്ത അത്യുത്തമമായ സ്ഥലത്ത് എത്തി, ആത്മാവിനെ ആത്മാവിൽ തന്നെ ഒളിപ്പിക്കണം.
അദൃശ്യസ് സര്വഭൂതാനാം നിര്വികല്പസമാധിഗഃ । സമേ സ്വച്ഛേ പദേ ശാന്തേ ആസേ വിഗതവേദനമ്
എല്ലാ ജീവികൾക്കും കാണാനാവാത്തവനായി, ഭേദഭാവമില്ലാത്ത സമാധിയിൽ സ്ഥിരമായി, ഞാൻ ആ ശാന്തവും തെളിഞ്ഞുമുള്ള നിലയിൽ, എല്ലാ വേദനകളും വിട്ട്, വിശ്രമിക്കുന്നു.
തസ്മാത് കോ നു പ്രദേശസ് സ്യാദ് അത്യന്തം ശൂന്യതാം ഗതഃ । യത്രൈതാ നാനുഭൂയന്തേ പഞ്ചബാഹ്യാര്ഥവേദനാഃ
അതിനാൽ, ഈ അഞ്ചു ബാഹ്യവിഷയങ്ങളുടെയും അനുഭവം ഇല്ലാത്തത്ര പൂർണ്ണമായ ശൂന്യതയിലേക്കെത്തിയ സ്ഥലം എവിടെയുണ്ട്?