അസ്മിന്ന് അക്ഷോഭ്യ ഏവാന്തസ് തരങ്ഗാസ് സൃഷ്ടിദൃഷ്ടയഃ । സരസ്യ് അതിരസേ ഭാന്തി ചിദ്ഘനാമൃതവൃഷ്ടയഃ
ഇതിന്റെ ഉള്ളിൽ ഒരിക്കലും അശാന്തിയില്ലാത്തതുപോലെ, സൃഷ്ടിയുടെ തരംഗങ്ങൾ ഉദയം ചെയ്യുന്നു; പരമസാരത്തിന്റെ തടാകത്തിൽ, ചൈതന്യത്തിന്റെ അമൃതമഴ പെയ്യുന്ന പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു.
അവിഭാഗേ വിഭാഗസ്ഥാ അക്ഷോഭേ ക്ഷുഭിതാ ഇവ । അവിഭാതാ വിഭാന്തീവ ചിദ്ഘനേ സൃഷ്ടിവൃഷ്ടയഃ
അഖണ്ഡതയിൽ വിഭജനം ഉണ്ടെന്നതുപോലും, അശാന്തിയില്ലാത്തതിൽ ചലനം കാണുന്നതുപോലും, ചൈതന്യത്തിന്റെ ആകൃതിയിൽ സൃഷ്ടിയുടെ മഴ തെളിഞ്ഞ് കാണപ്പെടുന്നു, എന്നാൽ യാഥാർത്ഥത്തിൽ അതൊന്നും ഇല്ല.
പരമാണൌ പരമാണാവ് അത്ര സംസാരമണ്ഡലമ് । വിഭാതി ഭാസുരാരമ്ഭൈര് അപി ഭാതി ന കിഞ്ചന
പറമാനുവിന്റെ ഉള്ളിൽ തന്നെ സംസാരചക്രം പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു; പ്രകാശമുള്ള ആരംഭങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിലും, യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒന്നും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നില്ല.
ആകാശകാലപവനാദിപദാര്ഥജാതമ് അപ്യ് അങ്ഗമ് അങ്ഗരഹിതസ്യ തദ് അപ്യ് അനങ്ഗമ് । സര്വാത്മകം സകലഭാവവികാരശൂന്യമ് അപ്യ് ഏതദ് ആഹുര് അജരം പരമാത്മതത്ത്വമ്
ആകാശം, കാലം, വായു തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങൾ പോലും അവയവങ്ങളില്ലാത്തതിന്റെ അവയവങ്ങളാണ്; എന്നാൽ അവയും യഥാർത്ഥത്തിൽ അവയവങ്ങളല്ല. എല്ലാറ്റിന്റെയും ആത്മാവായ, എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും ഇല്ലാത്ത, ജരയില്ലാത്ത പരമാത്മതത്ത്വം എന്നാണ് ഇതിനെ വിളിക്കുന്നത്.
യഥാചേത്യേ ചേതനതാ യഥാകാലേ ച കാലതാ । യഥാ ച വ്യോമതാവ്യോമ്ന്യ് അജഡേ ച ജഡതാ യഥാ
എങ്ങിനെ ബോധമുള്ളതിൽ ബോധം ഉണ്ടോ, സമയമുള്ളതിൽ സമയം ഉണ്ടോ, ആകാശമുള്ളതിൽ ആകാശം ഉണ്ടോ, ചലനമില്ലാത്തതിൽ ജഡത്വം ഉണ്ടോ, അതുപോലെയാണ്.
യഥാവായൌ ച വായുത്വമ് അഭൂതാദൌ ച ഭൂതതാ । യഥാസ്പന്ദാത്മനി സ്പന്ദോ യഥാമൂര്തേ ച മൂര്തതാ
എങ്ങിനെ കാറ്റിൽ വായു ഉണ്ടോ, ഘടകങ്ങളിലൊക്കെയും അവയുടെ ഘടകസ്വഭാവം ഉണ്ടോ, ചലനമുള്ളതിൽ ചലനം ഉണ്ടോ, രൂപമില്ലാത്തതിൽ പോലും രൂപം കാണപ്പെടുന്നുവോ, അതുപോലെയാണ്.
യഥാഭിന്നേ ച ഭിന്നത്വം യഥാനന്തേ ച സാന്തതാ । യഥാദൃശ്യേ ച ദൃശ്യത്വം യഥാസര്ഗേഷു സര്ഗതാ
എങ്ങിനെ വിഭജിക്കാത്തതിൽ വിഭജനം കാണപ്പെടുന്നുവോ, അനന്തത്തിൽ പരിധി കാണപ്പെടുന്നുവോ, കാണാനാവാത്തതിൽ കാണാവുന്ന സ്വഭാവം ഉണ്ടോ, സൃഷ്ടിയില്ലാത്തതിൽ സൃഷ്ടി കാണപ്പെടുന്നുവോ, അതുപോലെയാണ്.
ഏതത് ക്രമേണ ഹേ ബ്രഹ്മന് വദ മേ വദതാം വര । ആദിതḫ പരിപാട്യൈവ ബോധ്യന്തേ ഹ്യ് അല്പബോധിനഃ
ഹേ ബ്രഹ്മൻ, സംസാരിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ദയവായി ഇതെല്ലാം ക്രമമായി എനിക്ക് വിശദീകരിച്ച് പറയൂ. കാരണം, കുറച്ച് ബുദ്ധിയുള്ളവർക്ക് ഇതൊക്കെ തുടക്കം മുതൽ ഘട്ടം ഘട്ടമായി പറഞ്ഞാൽ മാത്രമേ മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയൂ.
തദ് അനന്തം മഹാകാശം മഹാചിദ്ഘനമ് ഉച്യതേ । അവേദ്യവിദ്രസമയം ശാന്തമ് ഏകം സമസ്ഥിതി
അവിടെയുള്ളത് അതിരില്ലാത്ത മഹത്തായ ആകാശം, പരമമായ ബോധത്തിന്റെ സമുച്ചയം, മനസ്സുകൊണ്ട് പിടികൂടാനാവാത്തത്, അറിയാവുന്ന ഒന്നുമില്ലാത്തത്, സമാധാനപരമായത്, ഏകത്വമുള്ളത്, എല്ലായിടത്തും ഒരേപോലെയുള്ളത്.
ബ്രഹ്മവിഷ്ണ്വീശ്വരാദ്യന്തേ മഹാപ്രലയനാമനി । ശബ്ദാര്ഥേ രൂഢിമ് ആപന്നേ യച് ഛുദ്ധമ് അവശിഷ്യതേ
ബ്രഹ്മാവ്, വിഷ്ണു, ഈശ്വരൻ എന്നിവരുടെ പേരുകൾക്ക് അർത്ഥം ലഭിച്ച് മഹാപ്രളയം സംഭവിക്കുമ്പോൾ ശേഷിക്കുന്നതെന്താണെന്നാൽ അതു നിർമലമായതാണു.
സര്ഗസ്യ കാരണം തത്ര ന കിഞ്ചിദ് ഉപപദ്യതേ । മലമ് ആകാരബീജാദി മായാമോഹഭ്രമാദികമ്
അവിടെയൊന്നും സൃഷ്ടിയുടെ കാരണമെന്നു പറയാൻ കഴിയില്ല; അശുദ്ധി, രൂപത്തിന്റെ വിത്ത്, മായ, ഭ്രമം, തെറ്റിദ്ധാരണ എന്നിവ ഒന്നും അവിടെ ബാധകമല്ല.
കേവലം ശാന്തമ് അത്യച്ഛമ് ആദ്യന്തപരിവര്ജിതമ് । തദ് വിദ്യതേ യത്ര കില ഖമ് അപി സ്ഥൂലമ് അശ്മവത്
അവിടെ മാത്രം അത്യന്തം ശാന്തവും അത്യന്തം സുതാര്യമുമായതും ആദിയും അന്തവും ഇല്ലാത്തതും നിലകൊള്ളുന്നു; അവിടെ പോലും ആകാശം, കല്ലുപോലെയുള്ള ദ്രവ്യമായി, നിലനിൽക്കുന്നതാണ്.
ന ച നാസ്തീതി തദ് വക്തും ശക്യതേ വിദ്വപുര് യതഃ । ന ചൈവാസ്തീതി തദ് വക്തും യുക്തം ശാന്തമ് അലം യതഃ
അത് ഇല്ലെന്ന് പറയാൻ പണ്ഡിതന്മാർക്ക് കഴിയില്ല, കാരണം അവർ അതിനെ അറിയുന്നു; അതു ഉണ്ടെന്ന് പറയാനും ശരിയല്ല, കാരണം അത് ശാന്തവും അതീതവുമാണ്.
നിമേഷയോജനശതം പ്രാപ്തായാമ് ആത്മസംവിദി । മധ്യേ തസ്യാം തു യദ് രൂപം രൂപം തസ്യ പദസ്യ തത്
ആത്മബോധത്തിൽ ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് നൂറുകിലോമീറ്റർ കടന്നുപോകുമ്പോൾ, അതിന്റെ നടുവിൽ കാണുന്ന രൂപം, അതേ അവസ്ഥയുടെ രൂപമാണ്.
തസ്മിന് പദേ ജഗദ്രൂപം യദ് ഇദം ദൃശ്യതേ സ്ഫുരത് । സകാരണമ് ഇവാകാരകരാലമ് ഇവ ഭേദവത്
അവസ്ഥയിൽ ലോകത്തിന്റെ രൂപം എന്നിങ്ങനെ കാണപ്പെടുമ്പോൾ—പ്രകാശമായി, കാരണമുള്ളതുപോലെയും ഭയങ്കരമായ ഭേദങ്ങളോടെയും കാണപ്പെടുന്നു.
തത് സര്വം കാരണാഭാവാന് ന ജാതം ന ച വിദ്യതേ । നാകാരയുക്തം ന ജഗന് ന ച ദ്വൈതൈക്യസംയുതമ്
അത് എല്ലാം കാരണമില്ലാത്തതിനാൽ neither ജനിച്ചിട്ടുമില്ല, സത്യത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നുമില്ല; ലോകം രൂപമില്ലാത്തതും, ഇരട്ടത്വമോ ഏകത്വമോ ഇല്ലാത്തതുമാണ്.
യദ് അകാരണകം തസ്യ സത്താ നേഹോപപദ്യതേ । സ്വയം നിത്യാനുഭൂതേ ഽര്ഥേ കോ ഽത്രാപഹ്നവശക്തിമാന്
കാരണമില്ലാത്തത് ഇവിടെ നിലനിൽക്കാനാവില്ല; സ്വയം എല്ലായ്പ്പോഴും അനുഭവപ്പെടുന്ന സത്യം ആരാണ് നിഷേധിക്കാൻ കഴിവുള്ളത്?
ന ച ശാന്തമ് അനാദ്യന്തം ജഗതẖ കാരണം ഭവേത് । ബ്രഹ്മാമൂര്തം സുമൂര്തസ്യ ദൃശ്യസ്യാബ്രഹ്മരൂപിണഃ
ആദിയും അന്തവും ഇല്ലാത്ത ശാന്തമായത് ലോകത്തിന്റെ കാരണം ആകാൻ കഴിയില്ല; ബ്രഹ്മത്തിന്റെ രൂപം കാണപ്പെടുന്ന ഈ ലോകത്തിന്റെ രൂപം അല്ല.
തസ്മാത് തത്ര ജഗദ്രൂപം യദ് ആഭാനം തദ് ഏവ തത് । സ്വയമ് ഏവ തദ് ആഭാതി ചിദാകാശം ചിതി സ്ഥിതമ്
അതിനാൽ ലോകത്തിന്റെ രൂപമായി കാണുന്നതെന്താണോ അതാണ് സത്യം; അതു തന്നെ സ്വയം പ്രകാശിക്കുന്നു, അതായത് ബോധത്തിന്റെ ആകാശം ബോധത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു.
ജഗച് ചിദ് ബ്രഹ്മ ഭാവാശ് ച തഥാഭാവോ ഭ്രമാദി ച । സര്വമ് ഏകമ് അജം ശാന്തമ് അദ്വൈതൈക്യമ് അനാമയമ്
ലോകം, ബോധം, ബ്രഹ്മം, എല്ലാ നിലകളും, ഭ്രമവും മറ്റും എല്ലാം ഒന്നാണ് — ജനനം ഇല്ലാത്തത്, ശാന്തമായത്, അദ്വൈതമായത്, ദുഃഖരഹിതമായത്.
പൂര്ണാത് പൂര്ണം പ്രസരതി പൂര്ണേ പൂര്ണം വിരാജതേ । പൂര്ണമ് ഏവോദിതം പൂര്ണാത് പൂര്ണേ പൂര്ണം വ്യവസ്ഥിതമ്
പൂർണ്ണതയിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണത പിറക്കുന്നു; പൂർണ്ണതയിൽ പൂർണ്ണത പ്രകാശിക്കുന്നു. പൂർണ്ണതയിൽ നിന്ന് പിറക്കുന്നതും പൂർണ്ണത മാത്രമാണ്; പൂർണ്ണതയിൽ പൂർണ്ണത തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ശാന്തം സമം സമുദയാസ്തമയൈര് വിഹീനമ് ആകാരമുക്തമ് അജമ് അമ്ബരമ് അച്ഛമ് ഏവ । സര്വം സദാ സദസദ് ഏവ തഥോദിതാത്മ നിര്വാണമ് ആദ്യമ് ഇദമ് ഉത്തമബോധരൂപമ്
ശാന്തവും സമമായതുമായത്, ഉത്പാദനവും നാശവും ഇല്ലാത്തത്, രൂപരഹിതം, ജനനം ഇല്ലാത്തത്, ആകാശം പോലെ തെളിഞ്ഞത്—ഇതെല്ലാം എപ്പോഴും സതും അസതുമായ് നിലകൊള്ളുന്നു; ഇതാണ് ആത്മാവ്, മോക്ഷം, ആദിമം, ഉന്നതമായ ബോധത്തിന്റെ രൂപം.
ജഗന്നാമ നഭസ് സ്വച്ഛം സദ് ബ്രഹ്മ നഭസി സ്ഥിതമ് । നഭോ നഭസി ഭാതീദം ജഗച്ഛബ്ദാര്ഥ ഇത്യ് അജമ്
ലോകം എന്നത് ആകാശം എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്; ശുദ്ധവും സത്യമായ ബ്രഹ്മവും ആകാശത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. ആകാശം ആകാശത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു—ഇതാണ് 'ലോകം' എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം; ജനനം ഇല്ലാത്തത്.
ത്വമ് അഹം ജഗദ് ഇത്യാദിശബ്ദാര്ഥൈര് ബ്രഹ്മ ബ്രഹ്മണി । ശാന്തം സമസമാഭാസം സ്ഥിതമ് അസ്ഥിതമ് ഏവ സത്
‘നീ’, ‘ഞാൻ’, ‘ലോകം’ തുടങ്ങിയ വാക്കുകളുടെ അർത്ഥങ്ങൾ എല്ലാം ബ്രഹ്മത്തിൽ ബ്രഹ്മമായാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്; ശാന്തവും സമമായ പ്രത്യക്ഷതയും, നിലകൊള്ളുന്നതും നിലകൊള്ളാത്തതുമായ് സത്വമായി നിലനിൽക്കുന്നു.
സമുദ്രഗിരിമേഘോര്വീവിസ്ഫോടമയമ് അപ്യ് അജമ് । കാഷ്ഠമൌനവദ് ഏവേദം ജഗദ് ബ്രഹ്മാവതിഷ്ഠതേ
സമുദ്രം, പർവ്വതം, മേഘം, ഭൂമി തുടങ്ങിയവയെല്ലാം കാണുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇവ ഒന്നും ജനിച്ചവയല്ല; മരച്ചില്ലുപോലെ ശാന്തമായിരിക്കുന്നു ഈ ലോകം ബ്രഹ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
ദ്രഷ്ടാദ്രഷ്ടൈവ ദൃശ്യസ്യാഭാവാത് സ്വാത്മനി സംസ്ഥിതഃ । കര്താകര്തൈവ കര്തവ്യാഭാവതẖ കരണാദ് ഋതേ
കാണുന്നവനു കാണുന്നവൻ മാത്രമാണ്, കാരണം കാണപ്പെടുന്നതു ഇല്ല; സ്വയം ആത്മാവിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. ചെയ്യുന്നവനു ചെയ്യുന്നവൻ മാത്രമാണ്, ചെയ്യേണ്ടതു ഇല്ലാത്തതിനാൽ, പ്രവർത്തനമില്ലാതെ.
ന ജ്ഞത്വം ന ച കര്തൃത്വം ന ജഡത്വം ന ഭോക്തൃതാ । ന ശൂന്യതാ ന ചാര്ഥത്വമ് ഇഹ നാപി നഞര്ഥതാ
ഇവിടെ അറിവില്ല, ചെയ്യുന്നവനില്ല, ജഡത്വമില്ല, അനുഭവിക്കുന്നവനില്ല; ശൂന്യതയില്ല, ഉദ്ദേശമില്ല, അർത്ഥത്തിന്റെ നിഷേധവും ഇല്ല.
ശിലാജഠരവത് സത്യം ഘനമ് ഏകമ് അജം തതമ് । സര്വം ശാന്തമ് അനാദ്യന്തമ് ഏകം വിധിനിഷേധയോഃ
കല്ലിന്റെ ഉള്ളിലുപോലെ, സത്യവും ഘനവുമായ ഒന്നാണ്, ജനനമില്ലാത്തതും എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതുമാണ്; എല്ലാം ശാന്തവും ആദിയും അന്തവും ഇല്ലാത്തതും, നിയമത്തിനും നിരോധനത്തിനും അതീതമായ ഒന്നാണ്.
മരണം ജീവിതം സത്യമ് അസത്യമ് അശുഭം ശുഭമ് । സര്വമ് ഏകമ് അജം വ്യോമ വീചിജാലം ജലം യഥാ
മരണം, ജീവൻ, സത്യം, അസത്യം, അശുഭം, ശുഭം — ഇവയെല്ലാം ഒന്നു തന്നെയാണ്; ജനനം ഇല്ലാത്ത ആകാശംപോലെയാണ്, തരംഗങ്ങൾ ജലത്തിൽ എങ്ങനെ ഒന്നായിരിക്കുന്നു അതുപോലെ.
വിദ്ഭാഗ ഏവ ദൃശ്യത്വം ദ്രഷ്ടൃത്വം ചൈവ ഗച്ഛതി । ഏതച് ച കല്പനം സ്വപ്നപുരാദിഷ്വ് അനുഭൂയതേ
വ്യത്യാസം ഉണ്ടാകുമ്പോഴാണ് കാണുന്നവനും കാണപ്പെടുന്നവയും തോന്നുന്നത്; ഇതെല്ലാം മനസ്സിന്റെ കற்பനയാണ്, സ്വപ്നങ്ങളിലും മറ്റും അനുഭവപ്പെടുന്നതുപോലെ.