യദ് ഇദം ദൃശ്യതേ ദൃശ്യമ് അഹന്ത്വത്താദിസംയുതമ് । സതോ ഽപ്യ് അസ്യാപ്യ് അനുത്പത്ത്യാ ബുദ്ധയൈതദ് അവാപ്യതേ
ഈ ലോകത്ത് കാണുന്ന എല്ലാ വസ്തുക്കളിലും 'ഞാൻ' എന്നോ 'എന്റെ' എന്നോ ഉള്ള ഭാവം ഉണ്ടെങ്കിലും, അവ സത്യമെന്നു തോന്നിയാലും, ബുദ്ധി അതെല്ലാം ഉണരാതെ ഇരിക്കുന്നതാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നു.
വിദേഹമുക്താസ് ത്രൈലോക്യം സമ്പദ്യന്തേ യദാ തദാ । മന്യേ തേ സര്ഗതാമ് ഏവ ഗതാ വേദ്യവിദാം വര
ശരീരമില്ലാതെ മോക്ഷം നേടിയവർ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലേക്കെത്തുമ്പോൾ, ജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, അവർ സൃഷ്ടിയുടെ അവസ്ഥയിലേക്കാണ് എത്തിയതെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
വിദ്യതേ ചേത് ത്രിഭുവനം തത് തത്താം സമ്പ്രയാന്തു തേ । യത്ര ത്രൈലോക്യശബ്ദാര്ഥോ ന സമ്ഭവതി കശ്ചന
മൂന്നു ലോകങ്ങൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉണ്ടെങ്കിൽ, അവ അതിന്റെ സത്യാവസ്ഥയിലേക്കു പോകട്ടെ; പക്ഷേ, മൂന്നു ലോകങ്ങൾ എന്ന അർത്ഥം പോലും ഇല്ലാത്തിടത്ത്—
തത്ര ത്രിലോകതാം യാതം ബ്രഹ്മേത്യ് ഉക്ത്യര്ഥധീഃ കുതഃ । തസ്മാന് നോ സമ്ഭവത്യ് അന്യാ ജഗച്ഛബ്ദാര്ഥകല്പനാ
അവിടെ മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ അവസ്ഥയിലേക്കു എത്തിയാൽ പോലും, 'ബ്രഹ്മം' എന്ന ധാരണ എങ്ങനെയാകും ഉണ്ടാകുക? അതിനാൽ, അവിടെയൊരു ലോകം എന്ന മറ്റേതെങ്കിലും ആശയം ഉണ്ടാകാൻ കഴിയില്ല.
അനന്യച് ഛാന്തമ് ആഭാസമാത്രമ് ആകാശനിര്മലമ് । ബ്രഹ്മൈവ ജഗദ് ഇത്യ് ഏവ സത്യം സത്യാവബോധിനഃ
യഥാർത്ഥം അറിയുന്നവർക്കു ലോകം ഒറ്റയായ ബ്രഹ്മം മാത്രമാണ് — വിഭജിക്കാനാവാത്തത്, ശാന്തമായത്, വെറും ഭാസം പോലെ, ആകാശംപോലെ നിർമ്മലമായത്.
യഥാ ഹി ഹേമകടകേ വിചാര്യാപി ന ദൃശ്യതേ । കടകത്വം ക്വചിന് നാമ ഋതേ നിര്മലഹാടകമ്
പൊന്നുകൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ കങ്കണത്തിൽ, അതിനെ എത്ര പരിശോധിച്ചാലും, ശുദ്ധമായ പൊന്നിന് പുറമെ 'കങ്കണത്വം' എന്നൊരു പ്രത്യേകത എവിടെയും കാണാനാവില്ല.
ജലാദ് ഋതേ പയോവീചൌ നാഹം പശ്യാമി കിഞ്ചന । വീചിത്വം ത്വാദൃശൈര് ദൃഷ്ടം യത് തു നാസ്ത്യ് ഏവ തത്ര ഹി
ജലത്തിന് പുറമെ ഒരു തിരമല്ലാതെ ഞാൻ ഒന്നും കാണുന്നില്ല; 'തിരത്വം' എന്നത് നിങ്ങൾ പോലുള്ളവർ കാണുന്നുണ്ടാവാം, പക്ഷേ അതിൽ യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ അത്തരം ഒന്നുമില്ല.
സ്പന്ദത്വം പവനാദ് അന്യന് ന കദാചന കുത്രചിത് । സ്പന്ദ ഏവ സദാ വായുര് ജഗത് തസ്മാന് ന വിദ്യതേ
കാറ്റിന് പുറമെ 'ചലനം' എന്നത് എവിടെയും ഒരിക്കലും ഇല്ല; കാറ്റ് എപ്പോഴും ചലനം മാത്രമാണ്, അതുകൊണ്ട് ലോകം യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഇല്ല.
യഥാ ശൂന്യത്വമ് ആകാശസ് താപ ഏവ മരൌ ജലമ് । തേജ ഏവ യഥാലോകോ ബ്രഹ്മൈവ ത്രിജഗത് തഥാ
ആകാശത്തിന് ശൂന്യതയാണ് സ്വഭാവം, മരുഭൂമിക്ക് ചൂടാണ് സ്വഭാവം, അഗ്നിക്കു പ്രകാശമാണ് സ്വഭാവം — അതുപോലെയാണ് ഈ മൂന്ന് ലോകങ്ങൾക്കും ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ് സ്വഭാവം.
അത്യന്താഭാവസമ്പത്ത്യാ ജഗദ്ദൃശ്യസ്യ മുക്തതാ । യയോദേതി മുനേ യുക്ത്യാ താം മമോപദിശോത്തമാമ്
മഹർഷേ, ഈ ലോകം മുഴുവൻ ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ മോക്ഷം എങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നു എന്ന് യുക്തിപൂർവ്വം എനിക്ക് വിശദീകരിക്കാമോ? ദയവായി ആ പരമോന്നത മാർഗം എന്നെ പഠിപ്പിക്കൂ.
മിഥസ് സമ്പന്നയോര് ദ്രഷ്ടൃദൃശ്യയോര് ഏകസങ്ക്ഷയേ । ദ്വയാഭാവേ സ്ഥിതിം യാതേ നിര്വാണമ് അവശിഷ്യതേ
ദർശകനും ദർശ്യവും തമ്മിൽ ഇരുവരും ഒരുമിച്ച് ലയിച്ചാൽ, ഇരട്ടത്വം ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ ശേഷിക്കുന്നത് നിർവാണം മാത്രമാണ്.
ദൃശ്യസ്യ ജഗതസ് തസ്മാദ് അത്യന്താനുദ്ഭവോ യഥാ । ബ്രഹ്മ ചേത്ഥം സ്വഭാവസ്ഥം ബുധ്യതേ വദ മേ തഥാ
അതിനാൽ, ഈ ലോകം ദർശ്യമായി യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരിക്കലും ഉദയിക്കാറില്ലെന്നും, ബ്രഹ്മം തന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു എന്നും എങ്ങനെ എന്ന് എനിക്ക് വിശദമായി പറയൂ.
കയൈതജ് ജ്ഞായതേ യുക്ത്യാ കഥമ് ഏതത് പ്രസിധ്യതി । ഏതസ്മിംസ് തു മുനേ സിദ്ധേ ന സാധ്യമ് അവശിഷ്യതേ
മഹർഷേ, യുക്തിയിലൂടെ ഇതെങ്ങനെ അറിയാം? എങ്ങനെ ഇതു ഉറപ്പുവരുന്നു? ഒരിക്കൽ ഇതു സാക്ഷാൽക്കരിച്ചാൽ പിന്നെ നേടാനാവശ്യമായ ഒന്നും ശേഷിക്കില്ല.
ബഹുകാലമ് ഇയം രൂഢാ മിഥ്യാജ്ഞാനവിഷൂചികാ । നൂനം വിചാരമന്ത്രേണ നിര്മൂലമ് ഉപശാമ്യതി
നേരായ അറിവില്ലായ്മ എന്ന രോഗം വളരെ കാലമായി മനസ്സിൽ വേരുറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ അന്വേഷിക്കാനുള്ള മനസ്സുള്ളവർക്ക് ഈ തെറ്റായ ധാരണ പൂർണ്ണമായും ഇല്ലാതാകുകയും മനസ്സിന് സമാധാനം ലഭിക്കുകയും ചെയ്യും.
ന ശക്യതേ ഝഗിത്യ് ഏവ സമുച്ഛേദയിതും ക്ഷണാത് । സമപ്രയതനേ ഹ്യ് അദ്രൌ സമാരോഹാവരോഹണേ
ഇത് ഒരു നിമിഷത്തിൽ മുഴുവനായി മുറിച്ചുകളയാൻ സാധിക്കില്ല; ഒരു പർവ്വതത്തിൽ കയറാനും ഇറങ്ങാനും ഒരുപോലെ ശ്രമം വേണ്ടതുപോലെ തന്നെയാണ്.
തസ്മാദ് അഭ്യാസയോഗേന യുക്ത്യാ ന്യായോപപത്തിഭിഃ । ജഗദ്ഭ്രാന്തിര് യഥാ ശാമ്യേത് തഥേദം കഥ്യതേ ശൃണു
അതുകൊണ്ട്, അഭ്യാസവും യുക്തിയും ശരിയായ വിവേചനവും ഉപയോഗിച്ചാൽ ലോകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഭ്രമം ശമിക്കും. അതെങ്ങനെ എന്നത് ഞാൻ വിശദീകരിക്കുന്നു, ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ.
വദാമ്യ് ആഖ്യായികാം രാമ യാമ് ഇമാം ബോധസിദ്ധയേ । താം ചേച് ഛൃണോഷി തത് സാധോ മുക്ത ഏവാസി ബുദ്ധിമാന്
രാമാ, ഞാൻ നിനക്ക് ഒരു കഥ പറയാം, അതിലൂടെ ജ്ഞാനം ഉണരാൻ സഹായിക്കും. നീ അതു ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുകയാണെങ്കിൽ, മഹാനേ, നീ മുക്തനും ബുദ്ധിമാനും ആയിരിക്കും.
അഥോത്പത്തിപ്രകരണം മയേദം തവ കഥ്യതേ । യഃ കിലോത്പദ്യതേ രാമ തേന മുക്തേന ഭൂയതേ
ഇപ്പോൾ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഭാഗം ഞാൻ നിനക്ക് വിശദീകരിക്കാം. രാമാ, എന്ത് ഉരുത്തിരിയുന്നുവോ അതെല്ലാം മുക്തനായവൻ അതിജീവിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഇയമ് ഇത്ഥം ജഗദ്ഭ്രാന്തിര് ഭാത്യ് അജാതൈവ ഖാത്മികാ । ഇത്യ് ഉത്പത്തിപ്രകരണേ കഥ്യതേ ഽസ്മിന് മയാധുനാ
ഇങ്ങനെ, ഈ ലോകഭ്രമം ഉരുത്തിരിയുന്നതുപോലെയാണ് തോന്നുന്നത്, എന്നാൽ അതിന്റെ സ്വഭാവം യഥാർത്ഥത്തിൽ ജനിച്ചിട്ടില്ല. ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ ഭാഗത്തിൽ ഞാൻ ഇത് ഇപ്പോൾ വിശദീകരിക്കും.
യദ് ഇദം ദൃശ്യതേ കിഞ്ചിജ് ജഗത് സ്ഥാവരജങ്ഗമമ് । സര്വം സര്വപ്രകാരാഢ്യം സസുരാസുരകിന്നരമ്
ഇവിടെ കാണുന്ന ഈ ലോകം, ചലിക്കുന്നതോ അചലമോ ആയ എല്ലാം, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും കിന്നരന്മാരുമൊക്കെ ഉൾപ്പെടെ, എല്ലാ രൂപങ്ങളിലുമുള്ളത്,
തന് മഹാപ്രലയേ പ്രാപ്തേ രുദ്രാദിപരിണാമിനി । ഭവത്യ് അസദ് അദൃശ്യം ച ക്വാപി യാതി വിനശ്യതി
മഹാപ്രളയം വരുമ്പോൾ, രുദ്രനും മറ്റുള്ളവരും എല്ലാം മാറ്റിമറിക്കുമ്പോൾ, അതെല്ലാം ഇല്ലാതായി, കാണാനാവാത്തതായി, എവിടെയോ അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.
തതസ് സ്തിമിതഗമ്ഭീരം ന തേജോ ന തമസ് തതമ് । അനാഖ്യമ് അനഭിവ്യക്തം സത് കിഞ്ചിദ് അവശിഷ്യതേ
അതിനുശേഷം, ആ ശേഷിച്ചത് അശാന്തവും ആഴമുള്ളതുമായിരിക്കും; അതിൽ പ്രകാശവും ഇരുണ്ടതും ഇല്ല, പേരിടാനോ കാണാനോ കഴിയാത്തതൊന്നാണ് അവശേഷിക്കുന്നത്.
ന ശൂന്യം നാപി ചാകാശം ന ദൃശ്യം ന ച ദര്ശനമ് । ന ച ഭൂതപദാര്ഥൌഘോ യദ് അനന്തതയാ സ്ഥിതമ്
അത് ശൂന്യവുമല്ല, ആകാശവുമല്ല, കാണുന്നതോ കാണുന്നവനോ അല്ല; അതു അനന്തതയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ഭൗതികവസ്തുക്കളോ ഘടകങ്ങളോ ഒന്നുമല്ല.
കിമ് അപ്യ് അവ്യപദേശാത്മ പൂര്ണാത് പൂര്ണതരാക്ര്ടി । ന സന് നാസന് ന സദസന് നാഭാവോ ഭവനം ന ച
അത് വിവരണം ചെയ്യാൻ കഴിയാത്തതും, പൂർണ്ണതയിൽ പോലും അതിലധികം നിറഞ്ഞതുമായ രൂപമാണ്; അതു സത്തയോ അസത്തയോ അല്ല, ഇരുവരും ചേർന്നതോ ഇല്ലായ്മയോ അല്ല, അതൊരു വാസസ്ഥലവുമല്ല.
ചിന്മാത്രം ചേത്യരഹിതമ് അനന്തമ് അജരം ശിവമ് । അനാദിമധ്യപര്യന്തം യദ് അനാധി നിരാമയമ്
അത് ശുദ്ധമായ ബോധം, ഒന്നും ആശ്രയിക്കാത്തത്, അനന്തം, വൃദ്ധിയില്ലാത്തത്, മംഗളകരം, ആരംഭവും നടുവും അവസാനം ഇല്ലാത്തത്, ആശ്രയമില്ലാത്തത്, ദുഃഖങ്ങളൊന്നും ഇല്ലാത്തത്.
യസ്മിഞ് ജഗത് പ്രസ്ഫുരതി ദൃഷ്ടിമൌക്തികഹംസവത് । യശ് ചേദം യശ് ച നൈവേദം ദേവസ് സദസദാത്മകഃ
ഈ ലോകം അതിൽ തെളിഞ്ഞ് പ്രകാശിക്കുന്നു, കാഴ്ചയിൽ മുത്തും ഹംസയും പോലെ; അതാണ് ഈതും അതല്ലാത്തതും, ദൈവം, സതും അസതുമായ സ്വഭാവമുള്ളത്.
അകര്ണജിഹ്വോ ഽനാസാത്വങ്നേത്രസ് സര്വത്ര സര്വദാ । യശ് ശൃണോത്യ് ആസ്വാദയതി ജിഘ്രന് സ്പൃശതി പശ്യതി
ചെവി, നാവ്, മൂക്ക്, ത്വക്ക്, കണ്ണ് എന്നിവ ഇല്ലെങ്കിലും, എല്ലായിടത്തും എല്ലായ്പ്പോഴും, അവൻ കേൾക്കുന്നു, രുചിക്കുന്നു, വാസനയറിയുന്നു, സ്പർശിക്കുന്നു, കാണുന്നു.
സ ഏവ സദസദ്രൂപം യേനാലോകേന ലക്ഷ്യതേ । സര്ഗചിത്രമ് അനാദ്യന്തം ഖരൂപം ചാപ്യ് അരഞ്ജനമ്
സതും അസതുമായ രൂപങ്ങൾ തന്റെ പ്രകാശത്തിൽ വെളിപ്പെടുത്തുന്നവൻ ഒരുവൻ മാത്രം; ആരംഭവും അവസാനും ഇല്ലാത്ത ഈ സൃഷ്ടിയുടെ കഠിനതയും വർണ്ണമില്ലായ്മയും അവൻ കാണുന്നു.
അര്ധോന്മീലിതദൃഗ് ഭ്രൂഭൂമധ്യതാരകവജ് ജഗത് । വ്യോമാത്മൈവ സദാഭാസം സ്വരൂപം യോ ഽഭിപശ്യതി
ആർദ്ധം തുറന്ന കണ്ണുകളോടെ, കണ്യാടിയുടെ നടുവിലെ നക്ഷത്രം പോലെ, തന്റെ സത്യസ്വരൂപമായ പ്രകാശമുള്ള ആത്മാവിനെ കാണുന്നവന് ഈ ലോകം വെറും ഭ്രമംപോലെയാണ് തോന്നുന്നത്.
യസ്യാന്യദ് അസ്തി ന വിഭോഃ കാരണം ശശശൃങ്ഗവത് । യസ്യേദം ച ജഗത് കാര്യം തരങ്ഗൌഘ ഇവാമ്ഭസഃ
സർവ്വവ്യാപിയായ പരമേശ്വരന് മറ്റേതെങ്കിലും കാരണമില്ലെന്ന്, മുയലിന് കൊമ്പില്ലാത്തതുപോലെ, മനസ്സിലാക്കുന്നവനും ഈ ലോകം വെള്ളത്തിൽ ഉയർന്ന തിരകളെപ്പോലെ വെറും ഫലമെന്നു കാണുന്നവനും ആകുന്നു.