സുഹൃത്കേലിവിലാസേഷു സഭോദ്യാനാശനാദിഷു । ശാസ്ത്രതര്കവിവാദേഷു ന തഥാസ്ഥീയതേ സ്ഥിരമ്
സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം കളികളിലും, കൂട്ടായ്മകളിലും, തോട്ടങ്ങളിലും, ഭക്ഷണങ്ങളിലും, ശാസ്ത്രചർച്ചകളിലും തർക്കങ്ങളിലും—even അങ്ങനെ ഉള്ളവയിൽ പോലും—അത്രയധികം ഉറച്ച ആസക്തി ഉണ്ടാകുന്നില്ല.
ഉപശാന്തേന ദാന്തേന സ്വാത്മാരാമേണ മൌനിനാ । ജ്ഞതൈവാന്വിഷ്യതേ ജ്ഞേന വിജ്ഞാനൈകാന്തവാദിനാ
ശാന്തനും, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ചവനും, ആത്മാവിൽ സന്തോഷിക്കുന്നവനും, മൗനിയായും, ജ്ഞാനിയുമായവനും, ജ്ഞാനത്തിനേയും യഥാർത്ഥ ബോധത്തിനേയും മാത്രം പ്രാധാന്യമുള്ളവനും മാത്രമാണ് ഇതിന്റെ യഥാർത്ഥം മനസ്സിലാക്കുന്നത്.
ഏവമ് അഭ്യാസവശതḫ പരേ വിശ്രമ്യതേ പദേ । നിമ്നേ ഽമ്ഭസേവ ശാന്തേന സ്വയമ് ഏവ വിവേകിനാ
ഇങ്ങനെ സ്ഥിരമായ അഭ്യാസത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ, ഒരാൾ പരമാവസ്ഥയിൽ വിശ്രമിക്കുന്നു; താഴ്ന്ന സ്ഥലത്ത് വെള്ളം സ്വയം ശാന്തമായി കിടക്കുന്നതുപോലെ, വിവേകമുള്ളവനും സ്വാഭാവികമായി സമാധാനമാകുന്നു.
സബാഹ്യാഭ്യന്തരം ശാന്താ ജ്ഞതൈവാര്ഥതയോദിതാ । ന സമ്ഭവതി ഭിന്നോ ഽര്ഥ ഇത്യ് ഏവ പരമം പദമ്
പുറത്തും ഉള്ളിലും ശാന്തമായത്, അറിയപ്പെടുന്നതെന്നു പറയപ്പെടുന്നതും, വേറിട്ട ഒന്നുമില്ലാത്തതും, അതാണ് പരമാവസ്ഥ.
നാര്ഥോപലബ്ധിര് നോ ശൂന്യമ് അസ്തി ബോധാത്മതാം വിനാ । ഇത്യ് അന്തരനുഭൂതിസ്ഥമ് ആഹുസ് തത് പരമം പദമ്
ബോധത്തിന്റെ സ്വഭാവം ഇല്ലാതെ, വസ്തുക്കളുടെ പ്രാപ്തിയുമില്ല, ശൂന്യതയും ഇല്ല; അകത്തുള്ള അനുഭവത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നതിനെ തന്നെയാണ് പരമാവസ്ഥ എന്നു പറയുന്നു.
അബോധബോധബോധേന ദ്വൈതൈക്യോപശമേ സതി । നിര്വാണമ് ആസിതം ശാന്തമ് ആഹുസ് സ്വം പരമം പദമ്
അജ്ഞാനവും ജ്ഞാനവും ചേർന്നുള്ള അറിവിലൂടെ, ദ്വൈതവും ഏകതയും ശാന്തമാകുമ്പോൾ, സമാധാനമായ നിർവാണം പ്രാപ്യമാണ്; അതാണ് സ്വന്തം പരമാവസ്ഥ എന്നു പറയുന്നു.
സ്വസംവിന്മാത്രവിശ്രാമവതാമ് അമനസാം സതാമ് । ന സ്വദന്തേ ഹി വിഷയാḫ പയാംസി ദൃഷദാമ് ഇവ
സ്വന്തം ബോധത്തില് മാത്രം വിശ്രമിക്കുന്ന മഹാത്മാക്കള്ക്ക്, ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങള്ക്ക് രുചിയില്ല; കല്ലിന് പാല് രുചിയില്ലാത്തതുപോലെ.
നിരോധപദമ് ആപന്നോ നിര്മനാ മൌനമന്ഥരഃ । സ്വഭാവേ സ്ഥിത ഏവാസ്തേ ചിത്രേ കൃത ഇവാത്മവാന്
മനസ്സ് ഇല്ലാതെയും, മൃദുവായ മൗനത്തില് നിലകൊണ്ടും, നിയന്ത്രണത്തിന്റെ അവസ്ഥയിലേക്കെത്തിയവന് അത്ഭുതകരമായ രൂപത്തില് സ്വഭാവത്തില് തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു.
സര്വാര്ഥമ് അര്ഥരഹിതം മഹദ് ഏവ പരാണുവത് । അശൂന്യമ് ഏവ ശൂന്യാത്മ ഹൃദയം വേദ്യവേദിനഃ
അവന്റെ ഹൃദയം ശൂന്യമായതുപോലും, യാഥാര്ഥ്യത്തില് ശൂന്യമല്ല; അതു മഹത്തായതും, എല്ലാ അര്ത്ഥങ്ങളെയും ഉള്ക്കൊള്ളുന്നതും, ഉദ്ദേശമില്ലാത്തതും, അറിയുന്നവനും അറിയപ്പെടുന്നവനും ഉള്ളതുപോലുമാണ്.
അഹന്ത്വംജഗദീഹാദി ദിക്കാലകലനാദി ച । ജ്ഞസ്യ ജ്ഞാനാദി ശൂന്യാദി സ്ഥിതമ് ഏവ ന വിദ്യതേ
അഹംഭാവം, ലോകാസക്തി, ദിശകള്, കാലം, ജ്ഞാനം, ശൂന്യത എന്നിവ എല്ലാം അറിവുള്ളവന് കാണുന്നുണ്ടെങ്കിലും യഥാര്ഥത്തില് അവയ്ക്കു നിലനില്പില്ല.
ജ്ഞേനാമലപദസ്ഥേന ദീപേനേവ ന ചേത്യതേ । തമോ ഹാര്ദം യഥാ ബാഹ്യം രാഗദ്വേഷഭയാദിവത്
കളങ്കമില്ലാത്ത അറിവിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ജ്ഞാനിക്ക് ഹൃദയത്തിലെ ഇരുണ്ടത്വം കാണാനാവില്ല; പുറത്തുള്ള വിളക്കു ഉള്ളിലെ ഇരുട്ട് കാണിക്കാത്തതുപോലെയും, രാഗം, ദ്വേഷം, ഭയം മുതലായവയും അങ്ങനെ കാണുന്നില്ല.
രജോരഹിതസര്വാശം സത്ത്വാത് പരമ് ഉപാഗതമ് । അസമ്ഭവത്തമോരൂപം പ്രണമേത് തജ്ജ്ഞഭാസ്കരമ്
രജസ്സില്ലാതെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും വിട്ട് സത്ത്വത്തെക്കാൾ മുകളിലേക്ക് എത്തി, ഇരുട്ട് കടക്കാൻ കഴിയാത്ത സ്വഭാവമുള്ള ആ ജ്ഞാനസൂര്യനെ ആദരവോടെ നമസ്കരിക്കണം.
ഭേദപ്രവിലയേ ജാതേ ചിത്തേ ചാദൃശ്യതാം ഗതേ । യാ സ്ഥിതിḫ പ്രാപ്തബോധസ്യ ന വാഗ്ഗോചരമ് ഏതി സാ
ഭേദങ്ങൾ എല്ലാം ലയിച്ച് മനസ്സ് കാണാനാകാത്തതായപ്പോൾ, ഉണർന്നവൻ നേടുന്ന അവസ്ഥ വാക്കുകൾകൊണ്ട് വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല.
ദദാത്യ് ഏതന്മയബുദ്ധേര് നിര്വാണം പരമേശ്വരഃ । അഹര്നിശം പരമയാ ചിരം ഭക്ത്യാ പ്രസാദിതഃ
ഇതിൽ മുഴുകിയ മനസ്സിന്, ദൈവം ദീർഘകാലം പകൽരാത്രി പരമഭക്തിയോടെ സന്തോഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടാൽ, മോക്ഷം നൽകുന്നു.
ഈശ്വരẖ കോ മുനിശ്രേഷ്ഠ കഥം ഭക്ത്യാ പ്രസാദ്യതേ । ഏതന് മേ തത്ത്വതോ ബ്രൂഹി സര്വതത്ത്വവിദാം വര
മുനിശ്രേഷ്ഠനേ, ഈശ്വരൻ ആരാണ്? ഭക്തിയാൽ അവനെ എങ്ങനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാം? സകലതത്ത്വങ്ങളെ അറിയുന്നവരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഇതിന്റെ യഥാർത്ഥം ദയവായി എനിക്ക് പറയൂ.
ഈശ്വരോ ന മഹാബുദ്ധേ ദൂരേ ന ച സുദുര്ലഭഃ । മഹാബോധമയൈകാത്മാ സ്വാത്മൈവ പരമേശ്വരഃ
മഹാബുദ്ധിയുള്ളവനേ, ഈശ്വരൻ അകലെ അല്ല, അത്രയും പ്രാപിക്കാനാകാത്തവനും അല്ല. മഹാബോധത്തിന്റെ സ്വരൂപമായ സ്വയം ആത്മാവാണ് പരമേശ്വരൻ.
തസ്മിന് സര്വം തതസ് സര്വം സ സര്വം സര്വതശ് ച സഃ । സോ ഽന്തസ് സര്വമയോ നിത്യം തസ്മൈ സര്വാത്മനേ നമഃ
അവനിൽ എല്ലാം ഉണ്ട്, അവനിൽ നിന്നാണ് എല്ലാം, അവൻ തന്നെയാണ് എല്ലാം, എല്ലായിടത്തും അവൻ ഉണ്ട്. അവൻ എല്ലായ്പ്പോഴും ഉള്ളിൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നവൻ, എല്ലാ ജീവികളുടെയും ആത്മാവായ അവനോട് ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
തസ്മാദ് ഇമാḫ പ്രതീയന്തേ സര്ഗപ്രലയവിക്രിയാഃ । അകാരണം കാരണതോ ഗതയḫ പവനാദ് ഇവ
അതിനാൽ സൃഷ്ടിയും ലയവും മാറ്റങ്ങളും ഇവയുടെ എല്ലാ രൂപങ്ങളും മനസ്സിലാക്കാം. കാരണം ഇല്ലാത്ത കാരണത്തിൽ നിന്നാണ് ഇവയുടെ ഗതികൾ, കാറ്റിൽ നിന്നുള്ള ചലനങ്ങൾ പോലെ.
അനിശം പൂജയന്ത്യ് ഏനം സര്വാസ് സ്ഥാവരജങ്ഗമാഃ । യഥാഭിമതദാനേന സര്വതോ ഭൂതജാതയഃ
സ്ഥാവരങ്ങളായതും ചലിക്കുന്നതുമായ എല്ലാ ജീവികളും അവനെ നിരന്തരം ആരാധിക്കുന്നു; ഓരോരുത്തരും തങ്ങൾ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന വിധത്തിൽ, തങ്ങൾക്കാവുന്ന തരത്തിൽ സമർപ്പണം നടത്തുന്നു.
സുബഹൂന്യ് ഏഷ ജന്മാനി യഥാഭിമതയേച്ഛയാ । യദാ സമ്പൂജിതസ് തേന പ്രസാദമ് അധിഗച്ഛതി
അവൻ തൻറെ ഇഷ്ടത്തിനും ആഗ്രഹത്തിനും അനുസരിച്ച് അനേകം ജന്മങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു; ആ വ്യക്തി അവനെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചാൽ, അവൻ അനുഗ്രഹം നൽകുന്നു.
പ്രസന്നസ് സന് മഹാദേവസ് സ്വയമ് ആത്മാ മഹേശ്വരഃ । ബോധായ പ്രേരയത്യ് ആശു ദൂതം പൂതം ശുഭേഹിതൈഃ
മഹാദേവൻ, മഹേശ്വരൻ, സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കുമ്പോൾ, ഉത്തമമായ ഉദ്ദേശ്യങ്ങൾക്കായി, തൻറെ ശുദ്ധമായ ദൂതനെ ഉണർവിന് വേണ്ടി വേഗത്തിൽ അയക്കുന്നു.
ആത്മനാ പരമേശേന കോ ദൂതḫ പ്രേര്യതേ മുനേ । സ ദൂതോ ബോധനം ചാപി കരോതി വദ മേ കഥമ്
പരമാത്മാവായ ഭഗവാൻ ആരെയാണ് ദൂതനായി അയക്കുന്നത്, മഹർഷേ? ആ ദൂതൻ എങ്ങനെയാണ് ഉണർവ് ഉണ്ടാക്കുന്നത്, ദയവായി എന്നോട് പറയൂ.
ആത്മസമ്പ്രേരിതോ ദൂതോ വിവേകോ നാമ നാമതഃ । ഹൃദ്ഗുഹായാം സ വരദസ് തിഷ്ഠതീന്ദുര് ഇവാമ്ബരേ
സ്വയം പ്രേരിപ്പിച്ച ദൂതനായ വിവേകം എന്നൊരു ദൈവികശക്തി ഹൃദയത്തിന്റെ ആന്തരിക ഗുഹയില് നിലകൊള്ളുന്നു. ആകാശത്ത് തെളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന ചന്ദ്രനെപ്പോലെ, അനുഗ്രഹം പകരുന്നതാണ് അവന്.
സ ഏഷ വാസനാത്മാനം ജന്തും ബോധയതി ക്രമാത് । സംസാരസാഗരാത് തസ്മാത് താരയത്യ് അവിവേകിനമ്
ഈ വിവേകം, മനസ്സിലെ വാസനകള് കൊണ്ട് രൂപം കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ജീവിയെ ക്രമാത് ഉണര്ത്തുന്നു. വിവേകമില്ലാത്തവനെ സംസാരസമുദ്രത്തില് നിന്ന് രക്ഷിക്കുന്നു.
ബോധാത്മൈഷോ ഽന്തരാത്മൈവ പരമḫ പരമേശ്വരഃ । അസ്യൈവ വാചകോ രാമ പ്രണവോ വേദസമ്മതഃ
ബോധമാണ് ഈ ആന്തരാത്മാവിന്റെ സ്വഭാവം; അതാണ് പരമേശ്വരന്. രാമാ, ഇതിന്റെ ശബ്ദരൂപം വേദങ്ങളില് മഹത്വം നേടിയ ഒം എന്ന പ്രണവമാണ്.
ജപഹോമതപോദാനപാഠയജ്ഞക്രിയാക്രമൈഃ । ഏഷ പ്രസാദ്യതേ നിത്യം നരനാഗസുരാസുരൈഃ
ജപം, ഹോമം, തപസ്, ദാനം, പഠനം, യജ്ഞം തുടങ്ങിയ കര്മങ്ങള് വഴി മനുഷ്യരും പാമ്പുകളും ദേവതകളും അസുരന്മാരും ഈ ആത്മാവിനെ എപ്പോഴും പ്രസാദിപ്പിക്കുന്നു.
ദ്യൌര് മൂര്ധാ പൃഥിവീ പാദൌ താരകാ രോമരാജയഃ । ഭൂതാന്യ് അസ്ഥീനി ഹൃദയം വ്യോമാസ്യ പരമേഷ്ഠിനഃ
ആകാശം അതിന്റെ തലയും, ഭൂമി അതിന്റെ കാലുകളും, നക്ഷത്രങ്ങൾ അതിന്റെ രോമങ്ങളും, ഭൂതങ്ങൾ അതിന്റെ അസ്ഥികളും, ഹൃദയം അതിന്റെ അന്തരീക്ഷവും, വായ് പരമേശ്വരന്റെതുമാണ്.
സര്വത്രൈഷ ചിദാത്മത്വാദ് വാതി ജിഘ്രതി പശ്യതി । തേനൈഷ സര്വതോലക്ഷ്യകരകര്ണാക്ഷിപാദഭൃത്
എല്ലിടത്തും ഈ ആത്മാവ് ചൈതന്യസ്വരൂപമായതിനാൽ, അത് ശ്വസിക്കുകയും, ഘ്രാണിക്കുകയും, കാണുകയും ചെയ്യുന്നു. അതുകൊണ്ട് അതാണ് എല്ലാ കൈകളും കാലുകളും കണ്ണുകളും ചെവികളും രൂപങ്ങളും ഉള്ളത്.
വിവേകദൂതമ് ഉദ്ബോധ്യ ഹത്വാ ചിത്തപിശാചകമ് । ആത്മനാ പദവീം സ്ഫാരാം ജീവẖ കാമ് അപി നീയതേ
വിവേകത്തിന്റെ ദൂതനെ ഉണർത്തി, മനസ്സെന്ന പിശാചിനെ ജയിച്ച്, ജീവൻ ആത്മാവിന്റെ വഴികാട്ടലിൽ വിശാലമായ പഥത്തിലേക്ക് ഇഷ്ടമെന്നിടത്തേക്ക് നയിക്കപ്പെടുന്നു.
ത്യക്ത്വാ സര്വവികല്പൌഘാന് വിധൂയാനര്ഥസങ്കടമ് । പൌരുഷേണാത്മനൈവാത്മാ സ്വയമ് ഏവ പ്രസാദ്യതാമ്
എല്ലാ സംശയങ്ങളെയും ഉപേക്ഷിച്ച്, അനർത്ഥങ്ങളുടെ ബുദ്ധിമുട്ട് അകറ്റി, ആത്മാവിനെ സ്വയം തന്നെ തന്റെ പരിശ്രമത്തിലൂടെ സന്തോഷിപ്പിക്കണം.