നിര്വാണമ് ആസീത നിരസ്തഖേദം സമസ്തശങ്കാസ്തമയാഭിരാമമ് । സുഷുപ്തസോമ്യം സമശാന്തചിത്തം ശരദ്ഘനാഭോഗവിശുദ്ധമ് അന്തഃ
സമ്പൂർണ്ണമായ ദുഃഖങ്ങൾ ഇല്ലാതായി, എല്ലാ സംശയങ്ങളും അകന്ന്, ഗൗരവമുള്ള ഉറക്കത്തെപ്പോലെ സുഖകരവും, മനസ്സ് സമമായും ശാന്തമായും, ശരത്കാല മേഘങ്ങളെപ്പോലെ ഉള്ളിൽ ശുദ്ധിയോടെ മോക്ഷം നിലനിൽക്കട്ടെ.
സംസാരഭാരസുശ്രാന്തസ് സങ്കടേഷു ലുഠത്തനുഃ । യോ ഽഭിവാഞ്ഛതി വിശ്രാന്തിം തസ്യ ക്രമമ് ഇമം ശൃണു
സംസാരഭാരം ചുമന്ന് തളർന്നവനും, കഷ്ടതകളിൽ ശരീരം ഉഴറുന്നവനും, വിശ്രമം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും, ഈ മാർഗം കേൾക്കൂ.
പൂര്വം വിവേകകണികാ യദാസ്യ ഹൃദി ജായതേ । സംസാരനിര്വേദമയീ കാരണാദ് വാപ്യ് അകാരണാത്
മനസ്സിൽ വിവേകത്തിന്റെ ഒരു കണിക ഉദിച്ചുവരുമ്പോൾ—അത് ലോകജീവിതത്തിൽ നിന്ന് വിരക്തി കൊണ്ടോ, അല്ലെങ്കിൽ യാതൊരു കാരണമില്ലാതെയോ ആയിരിക്കാം—
തദാശ്രയതി സച്ഛായാന് സാധൂന് ഉന്നതിശാലിനഃ । അധ്വശ്രമഹരാംസ് താപതപ്തോ മാര്ഗതരൂന് ഇവ
അപ്പോൾ അവൻ ഉന്നതനും സത്യസന്ധനും ആയ സന്മാർഗ്ഗികളോടൊപ്പം കൂടാൻ ശ്രമിക്കുന്നു; പാതികാർക്ക് ചൂടിൽ നിന്ന് ആശ്വാസം നൽകുന്ന വൃക്ഷങ്ങൾപോലെ, ഇവർ ക്ഷീണിതർക്കു ആശ്വാസം നൽകുന്നു.
ദൂരേ പരിഹരത്യ് അജ്ഞാന് യജ്ഞയൂപാന് ഇവാധ്വഗഃ । സ്നാനദാനതപോയജ്ഞാന് കരോതി വിബുധാനുഗഃ
അവൻ അജ്ഞാനികളെ യാത്രക്കാരൻ വഴിയരികിലെ യജ്ഞയൂപങ്ങളെ ഒഴിവാക്കുന്നതുപോലെ ദൂരെയാക്കുന്നു; ജ്ഞാനികളുടെ പാത പിന്തുടർന്ന്, അവൻ സ്നാനം, ദാനം, തപസ്, യജ്ഞം എന്നിവ ചെയ്യുന്നു.
പേശലം ചാനുരൂപം ച വ്യവഹാരമ് അകൃത്രിമമ് । ലോക്യമ് ആഹ്ലാദനം ധത്തേ ചന്ദ്രബിമ്ബമ് ഇവാമൃതമ്
അവൻ മൃദുവും യോജിച്ചും കൃത്രിമമില്ലാത്തതുമായ പെരുമാറ്റം സ്വീകരിക്കുന്നു; കാണുന്നവർക്കും സന്തോഷം നൽകുന്ന, ചന്ദ്രന്റെ അമൃതംപോലെയുള്ള പെരുമാറ്റം.
പരപ്രജ്ഞാനുഗോ ഭാവḫ പരാര്ഥപരിപൂരകഃ । പവിത്രകര്മരസികẖ കോ ഽപി സോമ്യḫ പ്രവര്തതേ
അവന്റെ മനസ്സ് മറ്റുള്ളവരുടെ ജ്ഞാനത്തെ പിന്തുടരുന്നു, മറ്റുള്ളവരുടെ ഹിതം നിറവേറ്റുന്നു, ശുദ്ധമായ പ്രവൃത്തികളിൽ ആസ്വാദനം കണ്ടെത്തുന്നു. ഇങ്ങനെ ഒരുപാട് സൗമ്യനായവൻ മുന്നോട്ട് പോകുന്നു.
നവനീതസ്ഥലീവാച്ഛാ സ്നിഗ്ധാ മൃദ്വീ മനോഹരാ । ജനം സുഖയതി സ്വാദ്വീ തദീയാ നവസങ്ഗതിഃ
അവനോടുള്ള പുതിയ സൗഹൃദം നവനീതംപോലെ ശുദ്ധവും മൃദുവും മനോഹരവുമാണ്. അതിന്റെ മാധുര്യം ജനങ്ങൾക്ക് സന്തോഷം നൽകുന്നു.
ശീതലാനി പവിത്രാണി ചരിതാനി വിവേകിനഃ । ഇന്ദോര് ഇവാംശുജാലാനി ജനം ശീതലയന്ത്യ് അലമ്
വിവേകമുള്ളവരുടെ പ്രവർത്തികൾ തണുത്തതും വിശുദ്ധവുമാണ്. അവ ചന്ദ്രന്റെ കിരണങ്ങൾപോലെ ജനങ്ങളെ പൂർണ്ണമായും ശമിപ്പിക്കുന്നു.
ന തഥോദ്യാനഷണ്ഡേഷു പുഷ്പപ്രകരഹാരിഷു । വിശ്രമ്യതേ വീതഭയം യഥാ സാധുസമാഗമേ
പുഷ്പങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഉദ്യാനങ്ങളിലും തോട്ടങ്ങളിലും പോലും, ഭയമില്ലാതെ വിശ്രമിക്കാൻ കഴിയുന്നത്ര സുഖം സന്മാർഗ്ഗികളുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ മാത്രമേ ലഭിക്കൂ.
മന്ദാകിനീപയാംസീവ സങ്ഗതാനി വിവേകിനാമ് । പ്രക്ഷാലയന്തി പാപാനി പ്രയച്ഛന്തി വിശുദ്ധതാമ്
മന്ദാകിനി നദിയുടെ വെള്ളം ഒരുമിച്ച് ചേരുമ്പോള് അകൃത്യങ്ങള് കഴുകിക്കളയുന്നതുപോലെ, വിവേകമുള്ളവരുടെ നല്ല പ്രവൃത്തികളും പാപങ്ങള് അകറ്റി മനസ്സിന് ശുദ്ധി നല്കുന്നു.
വിവേകിഷു വിരക്തേഷു സംസാരോത്തരണാര്ഥിഷു । ജനശ് ശീതലതാമ് ഏതി ഹിമഹാരഗൃഹേഷ്വ് ഇവ
വിവേകവും വിരക്തിയും ഉള്ളവര്ക്കും ഈ ജന്മസമുദ്രം കടക്കാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നവര്ക്കും, വലിയ ഹിമഗൃഹങ്ങളില് ഇരിക്കുന്നതുപോലെ മനസ്സിന് തണുപ്പും സമാധാനവും ലഭിക്കുന്നു.
നനു നാഗരതോദാരാ യാ വിവേകിനി വിദ്യതേ । സുരഗന്ധര്വകന്യാസു സാ നവാസു ന വിദ്യതേ
ഒരു വിവേകമുള്ള സ്ത്രീയില് കാണുന്ന മഹത്തായ ഗുണം, ദേവതകളുടെയും ഗാന്ധര്വരുടെയും യുവതികളിലും കാണാനാവില്ല.
പ്രജ്ഞാ പ്രസാദമ് ആയാതി ക്രമാദ് ഉചിതകര്മണഃ । അന്തẖ കരോതി ശാസ്ത്രാര്ഥമ് അര്ഥം മകുരഭൂര് ഇവ
ശരിയായ പ്രവൃത്തികള് ചെയ്യുമ്പോള് ബുദ്ധി ക്രമേണ ശാന്തിയും തെളിവും നേടുന്നു; അങ്ങനെ അത് അകത്തേക്ക് ശാസ്ത്രത്തിന്റെ അര്ഥം കണ്ണാടിയില് പ്രതിഫലിക്കുന്നതുപോലെ കാണിക്കുന്നു.
സത്പ്രജ്ഞോന്നതിമ് ആയാതി ശാസ്ത്രാര്ഥരസശാലിനീ । വിവേകിനീ വിലാസേന കദലീവ മഹാവനേ
ശാസ്ത്രത്തിന്റെ സാരവും അർത്ഥവും നിറഞ്ഞ സത്യബുദ്ധി വിവേകമുള്ളവരുടെ ഉള്ളിൽ വലിയ കാടിലെ വാഴപ്പൂ പോലെ മനോഹരമായി വളരുന്നു.
അന്തര് ഏവാശു വഹതി സര്വാര്ഥാന് പ്രതിബിമ്ബിതാന് । ആദര്ശവദ് അശേഷേണ പ്രജ്ഞാ നൈര്മല്യശാലിനീ
പുതുമയുള്ള ശുദ്ധബുദ്ധി, ഒരു മിനുക്കിയ കണ്ണാടിപോലെ, എല്ലാം തനിക്കുള്ളിൽ പൂർണ്ണമായി പ്രതിഫലിപ്പിച്ച് വേഗത്തിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
സാധുസങ്ഗമശുദ്ധാത്മാ ശാസ്ത്രാര്ഥപരിമാര്ജിതഃ । പ്രാജ്ഞോ ഭാത്യ് ഉദ്ധൃതം വഹ്നേര് അഗ്നിശൌചമ് ഇവാംശുകമ്
സത്സംഗതിയാൽ മനസ്സ് ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട്, ശാസ്ത്രാർത്ഥം മനസ്സിലാക്കി, അഗ്നിയിൽ നിന്നെടുത്ത വസ്ത്രം പോലെ പാവനമായ ജ്ഞാനത്തോടെ ആൾ പ്രകാശിക്കുന്നു.
കചത്കാഞ്ചനകാന്തേന വിമലാലോകകാരിണാ । ഭുവനം ഭാസ്കരേണേവ ഭാതി സാധുസ് സ്വചേതസാ
പൊന്നുപോലെയുള്ള പ്രകാശം പകർന്നു ലോകത്തെ സൂര്യൻ എങ്ങനെ പ്രകാശിപ്പിക്കുമോ, അതുപോലെ സത്പുരുഷന്റെ മനസ്സും നിർമ്മലമായ വെളിച്ചം പകർന്നു തിളങ്ങുന്നു.
തഥാനുഗച്ഛതി പ്രാജ്ഞശ് ശാസ്ത്രസാധുസമാഗമൌ । യഥാത്യന്താനുഷങ്ഗേണ താവ് ഏവാശു ഭവത്യ് അയമ്
അങ്ങനെ, ജ്ഞാനിയ്ക്ക് ശാസ്ത്രങ്ങളുടെയും സദുപദേശികളുടെയും സാന്നിധ്യവും കൂട്ടായ്മയും പിന്തുടരാൻ മനസ്സാക്ഷി ഉണ്ടാകും. അവരോടൊപ്പം സ്ഥിരമായി ഇടപഴകുമ്പോൾ, അതിന്റെ സ്വാധീനത്തിൽ അവൻ അതുപോലെ തന്നെ വേഗത്തിൽ മാറുന്നു.
ക്രമാത് സജ്ജനതാമ് ഏത്യ ശാസ്ത്രാര്ഥഭരഭാവിതഃ । ഭാതി ഭോഗാന് അധẖ കുര്വന് പഞ്ജരാദ് ഇവ നിര്ഗതഃ
വഴികൊണ്ടു നല്ലവരുടെ ഗുണങ്ങൾ കൈവരിച്ച്, ശാസ്ത്രാർത്ഥത്തിന്റെ ഭാരത്തിൽ മനസ്സു നിറഞ്ഞവനായി, ആനന്ദങ്ങളെ അവനവൻ കീഴിൽ വെച്ച്, പഞ്ചരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തിറങ്ങിയവനുപോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു.
ഭോഗാഭിഗമദൌര്ഭാഗ്യം ദിനാനുദിനമ് ഉജ്ഝതാ । തേന തത് കുലമ് ആഭാതി താരാചക്രമ് ഇവേന്ദുനാ
ദിവസംപ്രതി ആനന്ദങ്ങളിലേക്കുള്ള ആകർഷണത്തിന്റെ ദുർഭാഗ്യം ഉപേക്ഷിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, അവനെ കൊണ്ട് അവന്റെ കുടുംബം, ചന്ദ്രനാൽ പ്രകാശം ലഭിക്കുന്ന നക്ഷത്രവ്യൂഹംപോലെ, പ്രകാശിക്കുന്നു.
അഭോഗകൃപണാ കാപി നവൈവാസ്യ പ്രവര്തതേ । മുഖേ കാന്തിര് അപൂര്വൈവ ചന്ദ്രേ രാഹൌ മൃതേ യഥാ
ആനന്ദങ്ങളിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുന്നവനിൽ, പുതുമയും അപൂർവതയും നിറഞ്ഞ ഒരു കാന്തി മുഖത്ത് തെളിയുന്നു; രാഹു ദോഷം മാറിയ ശേഷം ചന്ദ്രനിൽ കാണുന്ന അതുല്യമായ പ്രകാശംപോലെയാണ് അത്.
തൃണീകൃതത്രിജഗതാം മഹതാമ് അഭിധേയതാമ് । സ യാതി കല്പവിടപീ നഭസീവ ദിവൌകസാമ്
മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും പുല്ലുപോലെ വിലകുറച്ച് കാണുന്നവൻ, മഹാന്മാരുടെ നിലയിലേക്ക് ഉയരുന്നു. ദേവന്മാർക്കായി ആകാശത്ത് നിലകൊള്ളുന്ന കൽപ്പവൃക്ഷംപോലെയാണ് അവന്റെ മഹത്വം.
ഭോഗാനാം ദ്വേഷണേനാന്തര് ലജ്ജമാനോ മനസ്വ്യ് അപി । ഭോഗാനാമ് അന്യസമ്പത്ത്യാ പരമം പരിതുഷ്യതി
ശക്തമായ മനസ്സുള്ളവനായാലും, ഭോഗങ്ങളെ വെറുക്കുമ്പോൾ അവൻ ഉള്ളിൽ ലജ്ജിക്കുന്നു; എന്നാൽ മറ്റുള്ളവരുടെ സുഖത്തിൽ പരമസന്തോഷം കണ്ടെത്തുന്നു.
സ്വാ ഏവോപഹസത്യ് അന്തസ് തരണീ തരലക്രിയാഃ । ഖേദസ്മേരമുഖോ ജാതീര് ജാതിസ്മര ഇവാധമാഃ
സ്വന്തം ക്ഷണികമായ പ്രവർത്തികളെ അവൻ അകത്തുതന്നെ പരിഹസിക്കുന്നു; ക്ഷീണമായ ചിരിയോടെ മുഖം, പൂർവ്വജന്മങ്ങൾ ഓർക്കുന്നവൻ താഴ്ന്നവരെ നോക്കുന്നതുപോലെ.
അഥ തം ദ്രഷ്ടുമ് ആയാന്തി സൌഹാര്ദേനൈവ സാധവഃ । ഭൂമാവ് ഇവോദിതം ചന്ദ്രം വിസ്മയോത്ഫുല്ലലോചനാഃ
പിന്നീട്, സ്നേഹത്തോടെ സത്പുരുഷന്മാർ അവനെ കാണാൻ വരുന്നു; ഭൂമിയിൽ ഉദിച്ചിരിക്കുന്ന ചന്ദ്രനെ കാണുന്നവരെപ്പോലെ, അത്ഭുതത്തോടെ കണ്ണുകൾ വിരിയിച്ച്.
നിത്യാനാദൃതഭോഗോ ഽസൌ തമ് അപ്യ് ഉചിതയാ ധിയാ । പ്രാപ്തമ് അപ്യ് ഉചിതാരമ്ഭം ഭോഗം ന ബഹു മന്യതേ
അവന് എപ്പോഴും ആസ്വാദ്യങ്ങളെ ആശക്തിയില്ലാതെ അനുഭവിക്കുന്നു. അതു ശരിയായ രീതിയില് ലഭിച്ചാലും, അത്തരം ആനന്ദങ്ങള്ക്ക് അവന് വലിയ വില കൊടുക്കുന്നില്ല.
പൂര്വം സംസൃതിവൈരസ്യമ് അന്തര് ഏവോദിതാത്മനഃ । ജായതേ ജീര്ണജാഡ്യസ്യ പാകാദ് ഇവ ശരത്തരോഃ
മുന്പ് അവന്റെ ഉള്ളില് ലോകജീവിതത്തോട് ഒരു വിരക്തി ഉദിക്കുന്നു. ശരത്കാലത്ത് ഒരു വൃക്ഷം പഴയ കഠിനത്വം കളയുന്നതുപോലെ, പഴയ മന്ദത്വം അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.
തതസ് സജ്ജനസമ്പര്കമ് ഉദര്കശ്രേയസേ സ്വയമ് । കരോതി സ്വസ്ഥതാഗൃധ്നുര് ഭിഷഗാശ്രയണം യഥാ
ശ്രേയസ്സിന് ആഗ്രഹിച്ച്, അവന് സ്വയം നല്ലവരുടെ സാന്നിധ്യം തേടുന്നു. ആരോ ഗുണം പ്രാപിക്കാനായി വൈദ്യനെ സമീപിക്കുന്നതുപോലെയാണ് ഇത്.
തേനോദാരമതിര് ഭൂത്വാ ശാസ്ത്രാര്ഥേഷു നിമജ്ജതി । മഹാന് മഹാപ്രസന്നേഷു സരസ്സ്വ് ഇവ മഹാഗജഃ
ഇതിലൂടെ, ഉന്നതമായ മനസ്സോടെ, അവന് ശാസ്ത്രങ്ങളുടെ അര്ഥത്തില് മുഴുകുന്നു. വലിയ ആന വലിയ, സുതാര്യമായ തടാകങ്ങളില് കുളിക്കുന്നതുപോലെയാണ് അത്.