അനാവരണതോ ഽരണ്യേ യക്ഷാദ് വിഭ്രമരൂപിണഃ । യഥാ സ്ഫുരന്തി ഭൂതാനി തഥേമാനി ചതുര്ദശ
കാട്ടിൽ യക്ഷൻ ഭ്രമരൂപിയായിട്ടും മറവില്ലാതെ നിലകൊള്ളുമ്പോൾ അവനിൽ നിന്ന് വിവിധ ജീവികൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതുപോലെ, അതുപോലെ ഈ പതിനാലു ലോകങ്ങളും ഉദിക്കുന്നു.
ഭ്രമമാത്രമ് അഹം മിഥ്യൈവേതി ബുദ്ധ്യാ വിഭാവയന് । യക്ഷോ ഽയക്ഷത്വമ് ആയാതി ചിത്തം ചാചിത്തതാമ് ഇദമ്
'ഞാൻ' എന്നത് ഭ്രമം മാത്രമാണെന്നും യാഥാർത്ഥ്യമല്ലെന്നും മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ, യക്ഷൻ യക്ഷത്വം വിട്ടു പോകുന്നു; ഈ മനസ്സും മനസ്സില്ലാത്തതാകുന്നു.
നിരസ്തസകലാശങ്കം ത്യാഗഗ്രഹണവര്ജിതമ് । അവിസാരിസമസ്തേച്ഛം ശാന്തമ് ആസ്സ്വ യഥാസ്ഥിതമ്
എല്ലാ സംശയങ്ങളും വിട്ട്, പിടിച്ചുപറ്റലോ ഉപേക്ഷയോ ഒന്നുമില്ലാതെ, ഒരു ആഗ്രഹത്താലും കുലുങ്ങാതെ, മനസ്സിൽ സമാധാനത്തോടെ നീ ഇപ്പോഴുള്ളപോലെ തന്നെ ഇരിക്ക.
അത്യന്താസമ്ഭവദ്ദൃശ്യം ദ്രഷ്ട്രാത്മകമ് ഇദം തതമ് । അഥ വാ നൈവ ദ്രഷ്ട്രാത്മ സവാച്യം കിമ് അവാപ്യതേ
ഈ ലോകം എന്നതെല്ലാം കാണുന്നവന്റെ സ്വഭാവംകൊണ്ടു മാത്രം നിറഞ്ഞതും, യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ അതിന് അങ്ങനെയെന്നു പറയാനാവില്ലാത്തതുമാണ്. അങ്ങനെയാണോ അല്ലയോ എന്ന ചോദ്യങ്ങൾ有什么 പ്രയോജനം?
വസന്തരസപൂരസ്യ യഥാ വിടപഗുല്മതാ । സ്വരൂപമാത്രഭരതസ് സംവിദസ് സര്ഗതാ തഥാ
വസന്തകാലത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം മരങ്ങളും ചെടികളും നിറയ്ക്കുന്നതുപോലെ, ഈ സൃഷ്ടി മുഴുവൻ ചൈതന്യത്തിന്റെ സാരത്താൽ മാത്രം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
യദ് ഇദം ജഗദാഭാസം ശുദ്ധചിന്മാത്രവേദനമ് । കാത്രൈകതാ ദ്വിതാ കാ വാ നിര്വാണമ് അലമ് ആസ്യതാമ്
ഈ ലോകം വെറും പ്രത്യക്ഷമാണ്, ശുദ്ധമായ ചൈതന്യം മാത്രം അതിനെ അനുഭവിക്കുന്നു. ഇവിടെ ഏകതയോ ദ്വൈതമോ എന്നതിൽ അർത്ഥമില്ല; സമ്പൂർണ്ണമായ ശാന്തി നിലനിൽക്കട്ടെ.
ഭൂയതാം ചിന്മയവ്യോമ്നാ പീയതാം പരമോ രസഃ । സ്ഥീയതാം വിഗതാശങ്കം നിര്വാണാനന്ദനന്ദനേ
നിങ്ങൾ ശുദ്ധമായ ചൈതന്യത്തിന്റെ ആകാശം ആയി മാറുക, പരമാനന്ദത്തിന്റെ അമൃതം ആസ്വദിക്കുക, സംശയമില്ലാതെ നിർമ്മലാനന്ദത്തിന്റെ തോട്ടത്തിൽ ശാന്തമായി പാർക്കുക.
കിമ് ഏതാസ്വ് അതിശൂന്യാസു സംസാരാരണ്യഭൂമിഷു । മാനവാ വാതഹരിണാ ഭ്രമഥോദ്ഭ്രാന്തബുദ്ധയഃ
ഈ ലോകസമുദ്രത്തിന്റെ ശൂന്യമായ കാടുകളിൽ, മനസ്സു കാറ്റിൽ പറക്കുന്ന മാൻപോലെ അലയുന്ന മനുഷ്യർ എന്തിനാണ് ഇങ്ങനെ ഭ്രമിച്ചു നടക്കുന്നത്?
ജഗത്ത്രയമരീച്യമ്ബുവിപ്രലബ്ധാന്ധബുദ്ധയഃ । മാ ധാവത ഘനവ്യഗ്രമ് ആശയോപഹതാശയാഃ
മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും മായാജലത്തിൽ വഞ്ചിതരായി, പ്രതീക്ഷകളാൽ കണ്ണടഞ്ഞ മനസ്സോടെ, നിങ്ങളുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ തന്നെ നിങ്ങളുടെ വഴി തടയുമ്പോൾ, മേഘങ്ങൾപോലെ അശാന്തമായി ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കാൻ വേണ്ട.
രൂപാലോകമനസ്കാരമൃഗതൃഷ്ണാമ്ബുപായിനഃ । വ്യര്ഥം മാ യൂയമ് ആയൂംഷി നരാẖ ക്ഷപയതൈണകാഃ
രൂപങ്ങൾക്കും ദൃശ്യങ്ങൾക്കും മനസ്സിന്റെ മായാജലത്തിനും പിന്നാലെ ഓടുന്ന നിങ്ങൾ, ദാഹിച്ച മാൻപോലെ വ്യർത്ഥമായി ജീവിതം കളയരുത്.
ജഗദ്ഗന്ധര്വനഗരാഗാരഗര്ധേന നശ്യഥ । സുഖരൂപാണി ദുẖഖാനി ശാസനായൈവ പശ്യഥ
ലോകം എന്ന മായാനഗരിയിലെ ദുര്ഗന്ധത്തില് നിങ്ങള് നശിച്ചുപോകുന്നു; ആനന്ദങ്ങള് ദുഃഖങ്ങളായി മാത്രം, ശാസനയ്ക്കായി, നിങ്ങള് കാണുന്നു.
ജഗത്കേശോണ്ഡുകം ഭ്രാന്ത്യൈ മാ മഹാമ്ബരമധ്യഗമ് । അവലോകയതാഭ്രാന്തേ സ്വരൂപേ പരിണമ്യതാമ്
ലോകം ആകാശത്ത് ഒഴുകുന്ന ഒരു മുടിക്കുരുണ്ടുപോലെയാണ്; ഭ്രമയുള്ളവന് അതിനെ നോക്കാതിരിക്കുക, തന്റെ യഥാര്ഥസ്വഭാവത്തിലേക്ക് പരിവര്ത്തനം ചെയ്യപ്പെടട്ടെ.
മാനവാ വാതലോലോച്ചപത്ത്രപ്രാന്താമ്ബുഭങ്ഗുരാഃ । മാ നവാസു നവാസ്വ് അന്ധഗര്ഭശയ്യാസു ശയ്യതാമ്
മനുഷ്യര് കാറ്റില് ആടുന്ന ഇലയ്ക്ക് അറ്റത്തുള്ള വെള്ളംപോലെ വളരെ ഭംഗുരരാണ്; പുത്തന് ജന്മങ്ങളുടെ ഇരുണ്ട ഗര്ഭത്തില് വീണ്ടും വീണ്ടും വിശ്രമിക്കരുത്.
അവിരാമമ് അനാദ്യന്തം സ്വഭാവേ ശാന്തമ് ആസ്യതാമ് । ദ്രഷ്ടൃദൃശ്യദശാദോഷാദ് അസ്വഭാവാദ് വിരമ്യതാമ്
ആദിയും അന്തവും ഇല്ലാത്ത, ശാന്തമായ സ്വന്തം സ്വഭാവത്തില് നിലകൊള്ളണം; ദൃക്-ദൃശ്യങ്ങളെന്ന ഭ്രാന്തില് നിന്ന്, യഥാര്ഥസ്വഭാവമല്ലാത്തതില് നിന്ന് പിന്മാറണം.
അജ്ഞാവബുദ്ധസ് സംസാരസ് സാഹം നാസ്തി മനാഗ് അപി । അവിശിഷ്ടം തു യത് സത്യം തസ്യ നാമ ന വിദ്യതേ
അജ്ഞാനികളും ഉണരാതിരിക്കുന്നവരും മാത്രമാണ് ഈ ജനനമരണചക്രത്തിൽ കുടുങ്ങുന്നത്. യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒന്നായി ലയിച്ചിരിക്കുന്നതിനു ചെറിയൊരു പേരുപോലും ഇല്ല.
ത്രോടയിത്വാ തു തൃഷ്ണായശ്ശൃങ്ഖലാവലിതം ബലാത് । സംസാരപഞ്ജരം തിഷ്ഠ സര്വസ്യോര്ധ്വേ മൃഗേന്ദ്രവത്
ആസക്തിയുടെ ചങ്ങലകൾ ശക്തിയായി പൊട്ടിച്ചെറിഞ്ഞ്, ഈ ലോകമെന്ന പഞ്ചരത്തിനപ്പുറം, എല്ലാവർക്കും മുകളിൽ ഒരു സിംഹംപോലെ നിലകൊൾക.
ആത്മാത്മീയഗ്രഹഭ്രാന്തിശാന്തിമാത്രം വിമുക്തതാ । യഥാതഥാസ്ഥിതസ്യാപി സാ സ്വസത്തൈവ യോഗിനഃ
എനിക്ക്, എന്റെ എന്ന ഭ്രമം ശമിച്ചപ്പോൾ ലഭിക്കുന്ന സമാധാനമേ മോക്ഷം. യോഗിക്ക് എവിടെയായാലും അതാണ് അവന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം.
നിര്വാണതാവാസനതാ പരോപശമതാ ജ്ഞതാ । സംസാരാധ്വനി ഖിന്നസ്യ ശീതാ വിശ്രമഭൂമയഃ
ലോകമെന്ന യാത്രയിൽ ക്ഷീണിച്ചവർക്കു മോക്ഷത്തിൽ വിശ്രമിക്കുക, സമാധാനത്തിൽ നിലകൊള്ളുക, മറ്റുള്ളവരുടെ ശാന്തതയെ അറിയുക — ഇതൊക്കെയാണ് തണലുള്ള വിശ്രമസ്ഥലങ്ങൾ.
തജ്ജ്ഞജ്ഞാതോ ന മൂര്ഖാണാം മൂര്ഖജ്ഞാതോ ന തദ്വിദാമ് । വിദ്യതേ ജഗദര്ഥോ ഽസാവ് അവാച്യോ ഽന്യസ് തയോര് മിഥഃ
അത് ജ്ഞാനികൾക്ക് മാത്രമേ അറിയാൻ കഴിയൂ, മണ്ടന്മാർക്ക് അതറിയാൻ കഴിയില്ല. മണ്ടന്മാർക്ക് അറിയാവുന്നതു ജ്ഞാനികൾക്ക് അറിയില്ല. അതിനാൽ ലോകത്തിന്റെ അർത്ഥം ഇവരിൽ ആരും പരസ്പരം പറയാൻ കഴിയാത്തതായിരിക്കുന്നു.
വിശ്വതാ ഭ്രാന്തിസംശാന്തൌ സംസ്ഥിതൈവ ന ലഭ്യതേ । മഹാര്ണവാമ്ബുവലിതാ പുത്രികേവ പയോമയീ
ലോകത്തിലെ ഭ്രമയും ആശങ്കയും ശാന്തമായാൽ, അത് നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും പിടിക്കാൻ കഴിയില്ല—വലിയ സമുദ്രത്തിൽ വെള്ളത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ ഒരു മകളെപ്പോലെ.
ഭ്രാന്തിശാന്തൌ വിമുക്തസ്യ വിനിര്വാണസ്യ വിശ്വതാ । യഥാ സ്ഥിതൈവ ഗലിതാ വിദ്യതേ ച യഥാസ്ഥിതമ്
ഭ്രമം ശാന്തമായപ്പോൾ, മോചിതനും ശാന്തനും ആയവർക്കു ലോകം അതുപോലെ തന്നെ നിലനിൽക്കുന്നു; അതേസമയം അതിന്റെ ഭാവം ഒളിച്ചുപോകുകയും, അതിന്റെ സ്ഥിതി അതുപോലെ തുടരുകയും ചെയ്യുന്നു.
നിര്ദഗ്ധതൃണഭസ്മാലീ ക്വാപി യാതി യഥാനിലൈഃ । സതാം സ്വഭാവവിശ്രാമൈẖ ക്വാപി യാതി തഥാ ജഗത്
കത്തിച്ചവരിച്ച പുല്ലിന്റെ ചാരങ്ങൾ കാറ്റ് എങ്ങോട്ടോ കൊണ്ടുപോകുന്നതുപോലെ, ജ്ഞാനികളുടെ സ്വഭാവമായ വിശ്രമം ലോകത്തെയും എവിടെയോ കൊണ്ടുപോകുന്നു.
ജഗദ് ബ്രഹ്മപദാര്ഥസ്യ സന്നിവേശസ് സ തൂത്തമഃ । ബ്രഹ്മശബ്ദാര്ഥരൂപാത്മാ ന ജഗച്ഛബ്ദകാര്ഥഭാക്
ലോകം എന്നത് ബ്രഹ്മാവിന്റെ അവസ്ഥയുടെ അർത്ഥത്തിന്റെ ക്രമീകരണമാണ്, അതാണ് ഉത്തമം; അതിന്റെ സ്വഭാവം 'ബ്രഹ്മം' എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥമാണ്, 'ലോകം' എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥമല്ല.
നവജാതസ്യ ബാലസ്യ പദാര്ഥാ യാദൃശാ ഇമേ । വിദുഷസ് താദൃശാ ഏവ തിഷ്ഠതẖ ക്ഷീണവാസനമ്
പുതുതായി ജനിച്ച കുഞ്ഞിന് വസ്തുക്കൾ എങ്ങനെയാണോ, അതുപോലെയാണ് ആഗ്രഹങ്ങൾ ക്ഷയിച്ച ജ്ഞാനിക്ക് അവ നിലകൊള്ളുന്നത്.
യാ നിശാ സര്വഭൂതാനാം തസ്യാം ജാഗര്തി സംയമീ । യസ്യാം ജാഗ്രതി ഭൂതാനി സാ രാത്രിḫ പശ്യതോ മുനേഃ
എല്ലാ ജീവികളും ഉറങ്ങുന്ന രാത്രിയിൽ, ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ളവൻ ഉണർന്നിരിക്കുന്നു; ജീവികൾ ഉണർന്നിരിക്കുന്ന സമയം, കാണുന്ന മുനിക്ക് അതൊരു രാത്രി തന്നെയാണ്.
സ്ഥിതമ് ഏവ വിരാമായ ജാഗ്രജ് ജ്ഞസ്യ സുഷുപ്തവത് । ചിത്രാവലോകിന ഇവ ജാഗ്രത്യ് അസ്യ രസൈഷണാഃ
ജ്ഞാനിക്ക് നിലനിൽക്കുന്നതെല്ലാം ശാന്തിക്കായാണ്; അവൻ ഉണർന്നിരിക്കുന്നവനാണ്, എന്നാൽ ആഴമുള്ള ഉറക്കത്തിൽപോലെ. ഒരു കാഴ്ച കാണുന്നവനെപ്പോലെ അവൻ ഉണർന്നിരിക്കുന്നു, എന്നാൽ ആസ്വാദനങ്ങളുടെ തിരച്ചിൽ അവനില്ല.
ജാത്യന്ധരൂപാനുഭവസമം ഭുവനവേദനമ് । ഭ്രാന്തപ്രായമ് അസദ്രൂപം ജ്ഞസ്യ ഭാതി ന ഭാതി ച
ലോകത്തെ കാണുന്ന അനുഭവം ജന്മാന്തരമായ കുരുടന് അനുഭവപ്പെടുന്നതുപോലെയാണ്; അറിവുള്ളവന് അതു ഭാസിച്ചും ഭാസിക്കാതെയും, ഭൂരിഭാഗവും അസത്യമായ ഒരു ഭ്രമമായി തോന്നുന്നു.
വിമൂഢബുദ്ധം ത്രിജഗദ് വിബുദ്ധവിഷയം ന സത് । വിബുദ്ധബുദ്ധം ത്രിജഗദ് വിമൂഢവിഷയം ന സത്
അജ്ഞാനിയുടെ മനസ്സിൽ പിടികൂടുന്നതു ജാഗരൂകനായവനു സത്യമായതല്ല; ജാഗരൂകനായവന്റെ മനസ്സിൽ പിടികൂടുന്നതു അജ്ഞാനിക്ക് സത്യമായതല്ല.
സ്വപ്നേ സ്വപ്നതയാ ജ്ഞാതേ രൂപാലോകമനẖക്രിയാഃ । ന സ്വദന്തേ യഥാ തദ്വജ് ജാഗ്രത്സ്വപ്നേ സ്ഫുരന്തു മാ
സ്വപ്നത്തിൽ രൂപങ്ങളും വെളിച്ചവും പ്രവർത്തികളും സ്വപ്നമായെന്നു അറിയപ്പെടുന്നു, അവ സ്വപ്നദർശകനെ യഥാർത്ഥത്തിൽ ബാധിക്കില്ല; അതുപോലെ ജാഗ്രതയും സ്വപ്നവും ഉണ്ടാകട്ടെ ഇല്ലാതാകട്ടെ, അവ ആത്മാവിനെ സ്പർശിക്കില്ല.
നിര്വിഭാഗസ് സമാശ്വസ്തോ നിരോധം പരമ് ആഗതഃ । ആശീതലാന്തẖകരണോ നിര്വാണോ ജ്ഞോ ഽവതിഷ്ഠതേ
ഭേദമില്ലാത്ത സമാധാനത്തിൽ ഉറപ്പോടെ നിലകൊണ്ടു, പരമമായ നിയന്ത്രണത്തിലേക്ക് എത്തി, മനസ്സിൽ തണുപ്പോടെ, അറിവുള്ളവൻ മോക്ഷത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.