അജസ്രനാശോത്പാദാഢ്യമ് ഏകരൂപമ് അനാമയമ് । അനാശോത്പാദമ് അജരമ് അനേകമ് ഇവ കാന്തിമത്
അവിരതമായ ഉത്പത്തി നാശങ്ങളാൽ സമ്പന്നവും, ഏകരൂപവും, ദുഃഖരഹിതവും, ജനനമോ നാശമോ ഇല്ലാത്തതും, വൃദ്ധിപോലുമില്ലാത്തതും, അനേകരൂപത്തിൽ തിളങ്ങുന്നതുമായതും.
ബ്രഹ്മൈവ ശാന്തഘനഭാവഗതം വിഭാതി സര്ഗോദയേന വിഗതാസ്തമയോദയേന । വ്യോമൈവ ശൂന്യവിഭവേന ഗലത്സ്വഭാവലാഭം പ്രതി പ്രസഭമ് ഏവ ന തു പ്രബുദ്ധേ
ബ്രഹ്മം എന്നത് സമാധാനത്തിന്റെ നിറമായ നിലയിൽ സൃഷ്ടിയുടെ ഉദയത്തോടെ പ്രകാശിക്കുന്നു; അതിന് അസ്തമയമോ ഉദയമോ ഇല്ല. ആകാശം പോലെ ശൂന്യമായ മഹത്വത്തോടെ, അതിന്റെ സ്വഭാവം ഉണരാത്തവർക്കു മാത്രം ബലാത് മറയുന്നു; ഉണർന്നവർക്കു അങ്ങനെ സംഭവിക്കില്ല.
ചിത്തവത് കചനം ശാന്തേ യത് തത് തസ്മാന് ന ഭിദ്യതേ । അവ്യാകൃതാമലതയാ ക്വാതസ് സര്ഗാദിസമ്ഭവഃ
മനസ്സിനോട് കണ്ണാടിയുടെ ബന്ധംപോലെ, സമാധാനമുള്ളത് അതിനോട് വേറിട്ടതല്ല. അതു പ്രകടമല്ലാതെ ശുദ്ധമായതായിരിക്കുമ്പോൾ, സൃഷ്ടിയും മറ്റും അതിൽ നിന്നെങ്ങിനെ ഉണ്ടാകാം?
ചിത്തദീപേ ഗതേ യാന്തി ഭ്രാന്തിവദ് ഭാന്തി ഖേ സ്ഥിതേ । രൂപാലോകമനസ്കാരാസ് സംവിദമ്ബുദ്രവോര്മയഃ
മനസ്സിന്റെ പ്രകാശം അപ്രത്യക്ഷമായാൽ, രൂപങ്ങളും വെളിച്ചവും മനസ്സിന്റെ ആഗ്രഹങ്ങളും മായാജാലംപോലെ അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു; അവബോധത്തിന്റെ സമുദ്രത്തിലെ തിരകളെപ്പോലെ.
നിരസ്തകാരണാപേക്ഷം മരുതസ് സ്പന്ദനം യഥാ । യഥാ വിസരണം ഭാസസ് തഥാ ജഗദ് ഇദം പരേ
കാറ്റിന്റെ ചലനം എങ്ങനെയും ഒരു കാരണത്തിനെ ആശ്രയിക്കാതെ നടക്കുന്നതുപോലെയും, വെളിച്ചം എങ്ങനെയും പടരുന്നതുപോലെയും, ഈ ലോകവും പരമാത്മാവിൽ അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
ദ്രവത്വമ് ഇവ കീലാലേ ശൂന്യത്വമ് ഇവ ചാമ്ബരേ । സ്പന്ദനം മരുതീവേദം കിമ് അപ്യ് ആത്മമയം പരേ
പാനകത്തിൽ ദ്രാവകത്വം എങ്ങനെയോ, ആകാശത്തിൽ ശൂന്യത്വം എങ്ങനെയോ, കാറ്റിന്റെ ഈ ചലനവും പരമാത്മാവിൽ ആത്മാവിൽനിന്ന് പൂർണ്ണമായുണ്ടായതാണെന്ന് പറയാം.
മഹാചിതി മഹാകാശേ യദ് ഇദം ഭാസതേ ജഗത് । തച് ചിത്ത്വമ് ഏവ കചതി നിര്മലത്വം മണാവ് ഇവ
വലിയ ബോധത്തില്, വിശാലമായ ആകാശത്തില് ഈ ലോകം തെളിഞ്ഞ് കാണുന്നത് അതേ ബോധം തന്നെയാണ്, കറകറ്റു രത്നം പോലെ ശുദ്ധമായി പ്രകാശിക്കുന്നു.
യഥാ ദ്രവത്വം പയസി യഥാ ശൂന്യത്വമ് അമ്ബരേ । യഥാ പ്രസ്പന്ദനം വായൌ മഹാചിതി തഥാ ജഗത്
ജലം പോലെ ദ്രവത്വം, ആകാശം പോലെ ശൂന്യത, വായു പോലെ ചലനം — അങ്ങനെ തന്നെ ഈ ലോകം വലിയ ബോധത്തിനുള്ളിലാണ്.
വേത്തി വായുര് യഥാ സ്പന്ദം തഥാ വേത്തി ജഗച് ചിതിഃ । ന ദ്വൈതൈക്യാദിഭേദാനാം മനാഗ് അപ്യ് അത്ര സമ്ഭവഃ
വായു ചലനം അറിയുന്നപോലെ, ബോധം ഈ ലോകം അറിയുന്നു; ഇവിടെ ഇരട്ടത്വം, ഏകത്വം തുടങ്ങിയ വ്യത്യാസങ്ങള്ക്ക് ഒറ്റത്തുള്ളി പോലും സ്ഥാനം ഇല്ല.
അവിവേകവിവേകാഭ്യാം ഭാസുരം ഭങ്ഗുരം ജഗത് । ബോധേ സദ് ഏവാസദ്രൂപമ് അഭാസുരമ് അഭങ്ഗുരമ്
വിവേകവും അവിവേകവും കൊണ്ടു ലോകം തെളിഞ്ഞും ഭംഗുരവുമാണ് തോന്നുന്നത്; പക്ഷേ ഉണർന്ന ബോധത്തില് അത് യാഥാര്ത്ഥ്യത്തില് അസത്യം, തെളിച്ചമില്ലാത്തത്, തകര്ന്നുപോകാത്തതാണു.
ജ്ഞപ്തിമാത്രാദ് ഋതേ ശുദ്ധാദ് ആദിമധ്യാന്തവര്ജിതാത് । നാന്യദ് അസ്തീതി നിര്ണീതം മഹാചിന്മാത്രരൂപിണഃ
ആദിയും നടുവും അവസാനവും ഇല്ലാത്ത ശുദ്ധമായ ബോധം ഒഴികെ മറ്റൊന്നും ഇല്ലെന്ന്, ശുദ്ധ ബോധം മാത്രമായവന് ഉറപ്പായി അറിയാം.
തത് കസ്യചിച് ഛിവം ശാന്തം കസ്യചിദ് ബ്രഹ്മ ശാശ്വതമ് । കസ്യചിച് ഛൂന്യതാമാത്രം കസ്യചിജ് ജ്ഞപ്തിമാത്രകമ്
അത് ചിലർക്കു ശാന്തവും മംഗളകരവുമാണ്; ചിലർക്കു ശാശ്വതമായ ബ്രഹ്മവും; മറ്റുചിലർക്കു വെറും ശൂന്യവും; മറ്റൊരുവർക്കു ശുദ്ധബോധം മാത്രവുമാണ്.
തദ് അനന്താത്മ ചിദ്രൂപം ചേത്യതാമ് ഏവ ഭാവയത് । സ്വസംസ്ഥമ് ഏവ ജ്ഞേയത്വമ് അവഗച്ഛതി ചിന്തയാ
അനന്തമായ ആത്മാവായ ബോധം, അറിവിന്റെ വസ്തുവായി ചിലർ ചിന്തിക്കാം; പക്ഷേ ആലോചനയിലൂടെ, അറിവ് സ്വയം തന്നെ ആധാരമെന്നു മനസ്സിലാക്കാം.
നാസ്തി സത്താം വിനാ വായോര് യഥാ സ്പന്ദേഷു കാരണമ് । തഥാ മഹാചിതോ ഽച്ഛായാസ് സര്ഗസംവിത്തിവൃത്തിഷു
എങ്ങിനെ വായുവിന് അതിന്റെ നിലയൊഴികെ ചലനങ്ങൾക്ക് വേറൊരു കാരണം ഇല്ലയോ, അതുപോലെ മഹത്തായ ബോധത്തിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ സൃഷ്ടിയും അനുഭവവും സ്വതന്ത്രമായി ഉദിക്കുന്നു.
നിത്യം സത്ത്വമ് അസത്ത്വം വാ ഹേതുര് അന്യാനപേക്ഷണാത് । ഇത്യ് അത്രാര്ഥേ ഽഭവിഷ്യത് സദ് ദ്വിത്വൈകത്വാസ്തിതാവശാത്
സത്വമോ അസത്വമോ എല്ലാം സ്ഥിരമാണോ എന്നതിന്റെ കാരണം മറ്റൊന്നിനെ ആശ്രയിക്കുന്നില്ലാത്തത് കൊണ്ടാണ്. ഈ വിഷയത്തിൽ, ഇരട്ടത്വമോ ഏകത്വമോ എന്ന യാഥാർത്ഥ്യം സത്തിന്റെ ആവശ്യമുണ്ടാകുമ്പോഴാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്.
കോ ഽത്ര കല്പയിതാ ദ്വിത്വമ് ഏകത്വം വാ മഹാമ്ബരേ । വിഷ്വഗ് വിശ്വമ് അപാരൈകാ പരമാകാശകോശതാ
ഈ വിശാലമായ ആകാശത്തിൽ ഇരട്ടത്വമോ ഏകത്വമോ ആരാണ് സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയുക? എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ വിശ്വം അതിരില്ലാത്തതും, പരമമായ ആകാശത്തിന്റെ ഒരൊറ്റ ആവരണവുമാണ്.
യഥാ സ്പന്ദാനിലദ്വിത്വശബ്ദ ഏവ ന വാസ്തവഃ । വിശ്വവിശ്വേശ്വരദ്വിത്വം തഥൈവാസന്മയാത്മകമ്
സ്പന്ദനത്തിന്റെയും കാറ്റിന്റെയും ഇരട്ടത്വം വാക്കിൽ മാത്രമേയുള്ളൂ, യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഇല്ല. അതുപോലെ തന്നെ, വിശ്വത്തിന്റെയും അതിന്റെ ഇശ്വരന്റെയും ഇരട്ടത്വം ചിന്തയുടെ സങ്കല്പം മാത്രമാണ്.
സദ് ഏവാസമ്ഭവദ്ദ്വിത്വം മഹാചിന്മാത്രകം തു യത് । വിശ്വാഭാസം തദ് ഏവേദം ന വിശ്വം സന് ന വിശ്വതാ
യഥാർത്ഥ സത്വത്തിൽ ഇരട്ടത്വം ഉണ്ടാകാൻ കഴിയില്ല; ശുദ്ധമായ ചൈതന്യം മാത്രമാണ് ഈ വിശ്വമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്. അതു യഥാർത്ഥത്തിൽ ലോകമല്ല, ലോകത്വവും ഇല്ല.
ദേശകാലാദിസത്ത്വേന കദാചിദ് ധേമ്നി സത്യതാ । കടകത്വസ്യ ഭിന്നസ്യ വിശ്വസ്യ ന തഥാ പരേ
സ്ഥലം, കാലം എന്നിവയുടെ സാന്നിദ്ധ്യത്തിൽ ചിലപ്പോൾ പൊന്നിൽ നിന്ന് വേർതിരിഞ്ഞു കാണുന്ന കങ്കണത്തിന്റെ വ്യത്യാസം സത്യമായതായി തോന്നാം; എന്നാൽ ഈ ലോകം അങ്ങനെ വേർതിരിഞ്ഞതല്ല, അതിന്റെ അന്തിമ സത്യം അങ്ങനെയല്ല.
ദ്വിത്വൈക്യാസമ്ഭവേ ചാത്ര കാര്യകാരണതാ കുതഃ । സ്യാച് ചേത് തത് കല്പനാമാത്രമ് ഏവൈതന് നാന്യവസ്തുതാ
ഇവിടെ രണ്ടായ്മയോ ഏകത്വമോ സാധ്യമല്ലെങ്കിൽ, കാരണം-ഫലം എന്നത് എങ്ങനെയുണ്ടാകും? അതുണ്ടെന്നു തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ, അത് മനസ്സിൽ ഉണ്ടാക്കിയ ഒരു ഭാവന മാത്രമാണ്, യാഥാർത്ഥ്യമായ മറ്റെന്തുമല്ല.
ശൂന്യതാ നഭസീവാത്ര ദ്രവത്വമ് ഇവ വാമ്ഭസി । ഖേ ഖതേവാപ്യ് അഭിന്നൈവ കിലാസ്തി ജഗദാദിതാ
ശൂന്യത ഇവിടെ ആകാശംപോലെയാണ്, ദ്രവത്വം വെള്ളത്തിൽപോലെ; ആകാശം കുഴിയുമായി വേർതിരിയാത്തതുപോലെ, ഈ ലോകത്തിന്റെ ആദിയും യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒന്നായിത്തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു.
യദ്രൂപം ബ്രഹ്മ തദ്രൂപം ജഗത് ക്വാത്ര ദ്വിതൈകതേ । യദ്രൂപം വ്യോമ തദ്രൂപമ് ഏവ ശൂന്യം കിലാഖിലമ്
ബ്രഹ്മത്തിന് എങ്ങനെയോ രൂപം, അതേ രൂപം ലോകത്തിനും ഉണ്ട്; അപ്പോൾ ഇവിടെ രണ്ടായ്മയോ ഏകത്വമോ എവിടെയാണ്? ആകാശത്തിന് എങ്ങനെയോ രൂപം, അതേ രൂപം എല്ലാ ശൂന്യത്തിലും സത്യമായും കാണാം.
ഏകാത്മനി തതേ സ്വച്ഛേ ചിന്മാത്രേ സര്വരൂപിണി । ശിലാപുത്രകസേനായാം പാഷാണത്വ ഇവ സ്ഥിതേ
ഏകമായ ആത്മാവിൽ, സുതാര്യമായ ശുദ്ധമായ ചൈതന്യത്തിൽ എല്ലാം രൂപങ്ങളും സ്വീകരിക്കുന്നതുപോലെ നിലകൊള്ളുമ്പോൾ, കല്ലുകൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ ബോംബുകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ കാണുന്ന കല്ലിന്റെ സ്വഭാവംപോലെയാണ് അതിന്റെ നില.
കാര്യകാരണവൈചിത്ര്യം കഥം സമ്ഭവതി ക്വ വാ । കഥമ് അവ്യോമതാ വ്യോമ്നി ദ്വിതീയാസമ്ഭവാദ് ഭവേത്
കാരണഫലങ്ങളുടെ വൈവിധ്യം എങ്ങനെയും എവിടെയും ഉണ്ടാകാൻ കഴിയും? ആകാശത്തിൽ രണ്ടാമത്തേതൊന്നുമില്ലെങ്കിൽ, ആകാശത്തിന് ആകാശസ്വഭാവം എങ്ങനെ ഉണ്ടാകും?
പ്രതിഭാത്മൈവ ഭാരൂപോ ഭാതി സര്ഗോ മഹാചിതി । പുത്രികേവോപലോത്കീര്ണാ തന്മയത്വാത് തദാത്മകഃ
പ്രതിഫലിക്കുന്ന ചൈതന്യത്തിൽ മാത്രം സൃഷ്ടി ഭാരംപോലെയുള്ള രൂപങ്ങളായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. കല്ലിൽ കൊത്തിയെടുത്ത ഒരു പെണ്ണ് കല്ലുപോലെയാണ്, അതിന്റെ സ്വഭാവം അതാണ്.
സാധോര് യഥാസ്ഥിതസ്യൈവം ബുദ്ധ്വാ വിശ്വം പ്രലീയതേ । കാഷ്ഠമൌനദശാഭാസം തത്സാരമ് അവശിഷ്യതേ
സാധു ഈ സത്യം മനസ്സിലാക്കി സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ നിലകൊള്ളുമ്പോൾ, ലോകം ലയിക്കുന്നു. ശേഷിക്കുന്നത് മരത്തിന്റെ മൗനത്തിന്റെ സ്വഭാവംപോലെയുള്ള അതിന്റെ സാരം മാത്രമാണ്.
യഥാ നിമീലിതാക്ഷസ്യ രൂപാലോകമനോഭ്രമഃ । സ്വപ്നേ ജാഗ്രത്യ് അനഗ്രസ്ഥോ ഽപ്യ് അസന്ന് ഏവാസ്തി ഭാവനാത്
കണ്ണുകൾ അടച്ചിരിക്കുന്ന ഒരാളുടെ മനസ്സിൽ രൂപങ്ങളെയും വെളിച്ചങ്ങളെയും കാണുന്നത് എങ്ങനെ ഒരു ഭ്രമമാണോ, അതുപോലെ സ്വപ്നത്തിലോ ജാഗ്രതയിലോ യഥാർത്ഥത്തിൽ പിടിച്ചിട്ടില്ലാത്തത് മനസ്സിന്റെ കற்பനയാൽ മാത്രം ഉണ്ട്.
ഭാവനോപശമം കൃത്വാ ശിലീഭൂയ യഥാസ്ഥിതമ് । അശിലീഭൂതമ് ഏവാന്തസ് സ്വഭാവേ സമമ് ആസ്യതാമ്
കற்பനയെ ശമിപ്പിച്ച്, കല്ലുപോലെ അചഞ്ചലമായി നിലകൊണ്ടു, ഉള്ളിൽ ആകൃതിയില്ലാതെ, സ്വഭാവത്തിൽ സമതയോടെ ഇരിക്കുക.
സ്വവിവേകോപഹാരേണ യഥാപ്രാപ്താര്ഥപൂജനൈഃ । ബോധായ പൂജ്യതാം ബുദ്ധ്യാ സ്വോ ഭാവḫ പരമേശ്വരഃ
സ്വന്തം വിവേകം അർപ്പിച്ച്, ലഭിക്കുന്നതെല്ലാം സ്വീകരിച്ച് ആദരിച്ച്, ഉണരലിനായി മനസ്സിൽ തന്നെ പരമേശ്വരനായ സ്വഭാവത്തെ ആരാധിക്കണം.
വിവേകപൂജിതസ് സ്വാത്മാ സദ്യസ് സ്ഥാനവരപ്രദഃ । രുദ്രോപേന്ദ്രാദിപൂജാത്ര ജരത്തൃണലവായതേ
വിവേകത്തോടെ ആത്മാവിനെ ആരാധിച്ചാൽ ഉടൻ തന്നെ അത്യുന്നതമായ സ്ഥാനം ലഭിക്കും; ഇവിടെ രുദ്രനും ഉപേന്ദ്രനും മറ്റുള്ളവരെയും ആരാധിക്കുന്നത് വരണ്ട പുല്ലിനെയും ചവിട്ടിനെയും ആദരിക്കുന്നതുപോലെയാണ്.