യത് കരോഷി യദ് അശ്നാസി യജ് ജുഹോഷി ദദാസി യത് । യച് ച പശ്യസി ഹംസ്യ് ഏഷി തത് സര്വം ശിവമ് അവ്യയമ്
നീ ചെയ്യുന്നതെന്തും, നീ ഭക്ഷിക്കുന്നതെന്തും, നീ അർപ്പിക്കുന്നതും നൽകുന്നതും, കാണുന്നതും ഉപേക്ഷിക്കുന്നതും അന്വേഷിക്കുന്നതും — ഇതെല്ലാം ശുഭവും അക്ഷയവുമാണ്.
യദ് അഹമ് യത് ത്വമ് ആശാ യദ് യത് ക്രിയാകാലഖാദയഃ । യല് ലോകാലോകഗിരയസ് തച് ചിദ്വ്യോമ ശിവം തതമ്
ഞാൻ എന്നതും, നീ എന്നതും, ആസയും, എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും സമയങ്ങളും അവയുടെ വിഭജനം, ലോകങ്ങളും ലോകാതീത പ്രദേശങ്ങളും പർവതങ്ങളും — ഇതെല്ലാം ബോധത്തിന്റെ ആകാശം പോലെ ശിവസ്വരൂപത്തിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
യദ് രൂപലോകമനനം യത് കാലത്രിതയം ജഗത് । യജ് ജരാമരണാര്ത്യാദി തന് മഹാചിന്നഭശ് ശിവമ്
എന്തെല്ലാം രൂപങ്ങളോ ലോകങ്ങളോ ചിന്തകളോ, കാലത്തിന്റെ മൂന്നു ഘട്ടങ്ങളോ, ഈ ലോകമോ, വൃദ്ധാവസ്ഥ, മരണം, ദു:ഖം തുടങ്ങിയവയോ ആകട്ടെ, അവയെല്ലാം മഹത്തായ, ശുഭമായ ചൈതന്യാകാശം തന്നെയാണ്.
നിര്വിവിത്സോ നിരാഭാസോ നിരിച്ഛോ നിര്മനാ മുനിഃ । ഭൂത്വാ നിരാത്മാ നിര്വാണസ് തിഷ്ഠ സന്തിഷ്ഠസേ യഥാ
ആഗ്രഹമില്ലാതെ, ഭാവങ്ങളില്ലാതെ, ആഗ്രഹം ഇല്ലാതെ, മനസ്സില്ലാതെ, ആത്മാഭിമാനമില്ലാതെ, നിർവാണത്തിൽ നിലകൊണ്ട ഒരു മഹാത്മാവായി നീ സ്വാഭാവികമായി നിലകൊൾക.
ഗതേച്ഛാമനനം ശാന്തമ് അനന്തസ്സ്ഥമ് അഭാവനമ് । വ്യവഹാരോ ഽസ്തു തേ മാ വാ സ്പന്ദാസ്പന്ദൈര് യഥാനിലഃ
ആഗ്രഹവും ചിന്തയും അവസാനിച്ച, ശാന്തവും അനന്തവുമായ, ചിന്തയില്ലാത്ത അവസ്ഥയിൽ, നീയുടെ പ്രവർത്തനം ഉണ്ടാകട്ടെ അല്ലെങ്കിൽ ഇല്ലായിരിക്കട്ടെ, ചലനമോ അചലതയോ ഉണ്ടാകട്ടെ, കാറ്റുപോലെ നീ സ്വതന്ത്രനായി ഇരിക്കൂ.
നിര്വാസനാ നിഷ്കലനാ ശാന്താ പുരുഷതാസ്തു തേ । ശാസ്ത്രേണ യന്ത്രവാഹേന വാഹ്യാ ദാരുമയീ യഥാ
വാസനകളില്ലാതെ, വിഭജനം ഇല്ലാതെ, ശാന്തമായ മനസ്സോടെ, നിന്റെ വ്യക്തിത്വം ശാന്തമായിരിക്കട്ടെ; ശാസ്ത്രം കൊണ്ടോ യന്ത്രം കൊണ്ടോ നീങ്ങുന്ന ഒരു മരക്കൊണ്ടുപോലെയായിരിക്കട്ടെ.
ഭൂതാലോകോ ഽസ്തു മാന്തസ് തേ സ ചാസ്നേഹസ്യ ബാഹ്യഗഃ । അനിര്ദേശ്യപരാലോകശ് ചിത്രദീപവദ് ആസ്യതാമ്
പഞ്ചഭൂതങ്ങളുടെ ലോകം നിന്റെ പുറത്തു തന്നെ ഇരിക്കട്ടെ; അകത്തൊന്നുമില്ലാത്തവന് അത് പുറത്തുള്ളതുപോലെയിരിക്കും. വിവരണം ചെയ്യാനാവാത്ത മറ്റൊരു ലോകം അത്ഭുതമായ ഒരു വിളക്കുപോലെ ഇരിക്കട്ടെ.
നിര്വാസനസ്യ വിരസസ്യ നിരേഷണസ്യ ശാസ്ത്രാദ് ഋതേ ക ഇവ വിത്ത്വവിനോദഹേതുഃ । ശാസ്ത്രാര്ഥസഞ്ചലനമ് അപ്യ് അലമ് അസ്യ തസ്യ സംവേദനേഷ്വ് അനഭിസന്ധിമ് അതẖ ഖരൂപമ്
ആഗ്രഹങ്ങളില്ലാത്തവനും രുചിയില്ലാത്തവനും അന്വേഷിക്കാത്തവനും ശാസ്ത്രം ഒഴികെ മറ്റൊന്നിലും അറിവോ ആനന്ദമോ തേടുന്നതിന് എന്ത് കാര്യം? ശാസ്ത്രത്തിന്റെ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കുന്നതു പോലും അവനു മതിയാകുന്നു, കാരണം അവന്റെ ബോധത്തിൽ മറ്റൊന്നും ലക്ഷ്യമില്ല; അതിനാൽ അതു മിതമായതായിരിക്കും.
സഞ്ജാതകൃത്രിമക്ഷീണസംസൃതിപ്രത്യയḫ പുമാന് । അസങ്കല്പോ ന സങ്കല്പം വേത്തി തേനാസദ് ഏവ സഃ
കൃത്രിമമായും ക്ഷയിച്ചുപോയ സംസാരവിചാരങ്ങൾ അവസാനിച്ചവനും മനസ്സിൽ ആലോചനകളില്ലാത്തവനും ആലോചനകളെ അറിയുന്നില്ല; അതുകൊണ്ട് അവൻ യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഇല്ലാത്തവനാണ്.
ശ്വാസാന് മ്ലാനിര് ഇവാദര്ശേ കുതോ ഽപ്യ് അഹമ് ഇതി സ്ഥിതാ । വിദ് ധി സാകാരണാ ദൃഷ്ടാ നശ്യത്യ് ആശു ന ലഭ്യതേ
ശ്വാസം മങ്ങുന്ന പോലെ കണ്ണാടിയിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നതുപോലെ, എവിടെയോ നിന്ന് 'ഞാൻ' എന്ന ഭാവം ഉയരുന്നു; അതിന്റെ കാരണം കണ്ടാൽ അതു ഉടൻ അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു, പിന്നെ അതിനെ കണ്ടെത്താനാവില്ല.
യസ്യ ക്ഷീണാവരണതാ ശാന്തസന്ദേഹതോദിതാ । പരമാമൃതപൂര്ണാത്മാ സത്തയൈവ സ രാജതേ
ആവരണം ഒടിഞ്ഞു പോയവനും സംശയങ്ങൾ ശമിച്ചവനും പരമാമൃതം കൊണ്ട് ആത്മാവ് നിറഞ്ഞവനും സ്വഭാവം കൊണ്ടുതന്നെ പ്രകാശിക്കുന്നു.
സര്വസന്ദേഹദുẖഖാന്തമിഹികാമാതരിശ്വനാ । ഭാതി ഭാസ്വദ്ധിയാ ദേശസ് തേന പൂര്ണേന്ദുനേവ ഖമ്
എല്ലാ സംശയങ്ങളും ദു:ഖങ്ങളും അവസാനിച്ച സ്ഥലത്ത്, മൂടൽമഞ്ഞ് കാറ്റുകൊണ്ട് അകറ്റപ്പെട്ടതുപോലെ, പ്രകാശം നിറഞ്ഞ ബുദ്ധിയാൽ അതു തെളിഞ്ഞു കാന്തിയോടെ ദൃശ്യമാണ്, പൂർണ്ണചന്ദ്രനാൽ ആകാശം നിറയുന്നതുപോലെ.
വിസംസൃതിര് അസന്ദേഹോ ലബ്ധജ്യോതിര് നിരാവൃതിഃ । ശരദാകാശവിശദോ ജ്ഞേനൈവ ജ്ഞായതേ ബുധഃ
ബന്ധങ്ങൾ വിട്ടു, സംശയമില്ലാതെ, ഉള്ളിൽ പ്രകാശം ലഭിച്ച്, തടസ്സങ്ങളില്ലാതെ, ശരദ്കാല ആകാശം പോലെ തെളിഞ്ഞതായ ഈ അവസ്ഥ ജ്ഞാനികൾക്ക് മാത്രം അറിയാവുന്നതാണ്.
നിസ്സങ്കല്പോ നിരാധാരശ് ശാന്തസ് സ്പര്ശാത് പവിത്രതാമ് । അന്തശ്ശീതല ആധത്തേ ബ്രഹ്മലോകാദ് ഇവാനിലഃ
വികല്പങ്ങൾ ഇല്ലാതെ, ആശ്രയമില്ലാതെ, ശാന്തനായി, സ്പർശം കൊണ്ടു ശുദ്ധിയേറുകയും, ഉള്ളിൽ തണുത്തതായ ശാന്തത പ്രാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ നിന്നുള്ള കാറ്റുപോലെ.
അസദ്രൂപോപലമ്ഭാനാമ് ഇയം വസ്തുസ്വഭാവതാ । യത് സര്ഗവേദനം സ്വപ്നവന്ധ്യാപുത്രോപലമ്ഭവത്
ഇതാണു വസ്തുക്കളുടെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം: സൃഷ്ടിയുടെ അനുഭവം പോലെയുള്ള അസത്യങ്ങളിലേക്കുള്ള ബോധം, സ്വപ്നം കാണുന്നതോ, വന്ധ്യയ്ക്കു മകനുണ്ടായെന്നു കരുതുന്നതോ പോലെ ആണ്.
അവിദ്യമാനമ് ഏവേദം ജഗദ് യദ് അനുഭൂയതേ । അസദ്രൂപോപലമ്ഭസ്യ സൈഷാ വസ്തുസ്വഭാവതാ
ഈ ലോകം അനുഭവപ്പെടുന്നുവെങ്കിലും അതിന് യഥാർത്ഥത്തിൽ അസ്തിത്വമില്ല; അസത്യങ്ങളിലേക്കുള്ള ബോധം തന്നെയാണ് വസ്തുക്കളുടെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം.
അസത്യേഷ്വ് ഏവ സംസാരേഷ്വ് ആസ്താമ് അര്ഥḫ കുതോ ഭവേത് । സ്വര്ഗാപവര്ഗയോശ് ശബ്ദാവ് ഏവ വന്ധ്യാസുതോപമൌ
അസത്യമായ ഈ ജനനമരണചക്രങ്ങളിൽ അർത്ഥമുണ്ടാകട്ടെ—എങ്ങനെയാകും? സ്വർഗ്ഗവും മോക്ഷവും വന്ധ്യയ്ക്കു മകൻ ഉണ്ടെന്നു പറയുന്നതുപോലെ വെറും വാക്കുകളാണ്.
ജഗദ് ബ്രഹ്മതയാ സത്യമ് അനിര്മിതമ് അഭാവിതമ് । അനിഷ്ഠിതം ചാന്യഥാ തു നാഹം നാവഗതം ച തത്
ലോകം ബ്രഹ്മസ്വരൂപമായാൽ മാത്രമേ സത്യമാകൂ: അതിന് neither someone created it, nor anyone imagined it, nor is it established anywhere; അല്ലെങ്കിൽ, ഞാൻ അതിനെ അറിയുന്നില്ല, അതും അറിയപ്പെടുന്നില്ല.
ആത്മസ്വഭാവവിശ്രാന്തേര് ഇയം വസ്തുസ്വഭാവതാ । യദ് അഹന്താദിസര്ഗാദിദൃശ്യാദ്യനുപലമ്ഭതാ
ആത്മാവിന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ വിശ്രമിക്കുമ്പോൾ, സൃഷ്ടിയും അഹങ്കാരവും കാണപ്പെടുന്ന എല്ലാം അനുഭവപ്പെടാത്തതായിരിക്കുക, ഇതാണ് വസ്തുക്കളുടെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം.
ക്ഷണാദ് യോജനലക്ഷാന്തം പ്രാപ്തേ ദേശാന്തരം ത്വ് ഇതഃ । ചേതനേ തസ്യ യദ് രൂപം മാര്ഗമധ്യേ നിരഞ്ജനമ്
ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് ഇവിടെ നിന്ന് നൂറുകണക്കിന് യോജന ദൂരെയുള്ള സ്ഥലത്തെത്തുമ്പോൾ, ആ യാത്രയ്ക്കിടയിൽ അവിടെയുള്ള ചൈതന്യത്തിന്റെ സ്വഭാവം നിർമ്മലവും കറവുമില്ലാത്തതുമാണ്.
അസ്പന്ദവാതസദൃശം ഖകോശാഭാച്ഛചിന്മയമ് । അചേത്യം ശാന്തമ് ഉദിതം ലതാവികസനോപമമ്
അത് ചലനമില്ലാത്ത കാറ്റുപോലെയും, കുപ്പിയുടെ അകത്തുള്ള ആകാശംപോലെയും, ചൈതന്യത്തിൽ നിന്നുമുള്ളതും, പിടികൂടാൻ കഴിയാത്തതും, ശാന്തവും, വള്ളിയുടെ പുഷ്പംപോലെ സ്വയം ഉദിച്ചുവരുന്നതുമാണ്.
സര്വസ്യ വസ്തുജാതസ്യ തത് സ്വഭാവം വിദുര് ബുധാഃ । സര്വോപലമ്ഭോ ഗലതി തത്രസ്ഥസ്യ വിവേകിനഃ
സകല വസ്തുക്കളുടെയും ഈ സ്വഭാവം തന്നെയാണ് ജ്ഞാനികൾ അറിയുന്നത്; അവിടെ സ്ഥിരതയോടെ ബോധത്തോടെ നിലകൊള്ളുന്നവർക്കു എല്ലാ അനുഭവങ്ങളും അകന്നു പോകുന്നു.
സുഷുപ്തേ സ്വപ്നധീര് നാസ്തി സ്വപ്നേ നാസ്തി സുഷുപ്തധീഃ । സര്ഗനിര്വാണയോര് ഭ്രാന്തീ സുഷുപ്തസ്വപ്നയോര് ഇവ
ഗാഢനിദ്രയിൽ സ്വപ്നചിത്തം ഇല്ല; സ്വപ്നത്തിൽ ഗാഢനിദ്രയുടെ ചിന്തയില്ല. സൃഷ്ടിയും ലയവും തമ്മിലുള്ള ആശയക്കുഴപ്പം, ഗാഢനിദ്രയും സ്വപ്നവും തമ്മിലുള്ളതുപോലെയാണ്.
ഭ്രാന്തിര് വസ്തുസ്വഭാവോ ഽസൌ ന സ്വപ്നോ ന സുഷുപ്തതാ । ന സര്ഗോ ന ച നിര്വാണം സത്യം ശാന്തമ് അശേഷതഃ
ഈ ആശയക്കുഴപ്പം വസ്തുക്കളുടെ സ്വഭാവം മാത്രമാണ്; അത് സ്വപ്നം അല്ല, ഗാഢനിദ്രയും അല്ല, സൃഷ്ടിയും അല്ല, ലയവും അല്ല. സത്യം പൂർണ്ണമായും ശാന്തമാണ്.
ഭ്രാന്തിസ് ത്വ് അസന്മാത്രമയീ പ്രേക്ഷിതാ ചേന് ന ലഭ്യതേ । ശുക്തിരുപ്യമ് ഇവാസത്യം കില സമ്പ്രാപ്യതേ കഥമ്
ഈ ആശയക്കുഴപ്പം അസത്താണ് എന്നറിഞ്ഞാൽ, അതിനെ കണ്ടെത്താനാവില്ല; ശംഖിൽ വെള്ളി കാണുന്നതുപോലെ, അസത്യം എങ്ങനെ ലഭിക്കും?
യന് ന ലബ്ധം ച തന് നാസ്തി തേന ഭ്രാന്തേര് ന സമ്ഭവഃ । സ്വഭാവാദ് ഉപലമ്ഭോ ഽന്യോ നാസ്തി കശ്ചന കസ്യചിത്
ലഭിക്കാത്തത് ഇല്ലാതെയാണ്; അതുകൊണ്ട് ആശയക്കുഴപ്പം ഉണ്ടാകാൻ വഴിയില്ല. സ്വഭാവം ഒഴികെ മറ്റൊന്നും ആര്ക്കും അനുഭവിക്കാൻ കഴിയില്ല.
സ്വഭാവ ഏവ സര്വസ്മൈ സ്വദതേ കില സര്വദാ । അനാനൈവ ഹി നാനേവ കിം വാദൈസ് സ വിഭാവ്യതാമ്
സ്വഭാവം എല്ലാവർക്കും എല്ലായ്പ്പോഴും സന്തോഷം നൽകുന്നു. അതു പലതും അല്ല, വിഭജിച്ചതുമല്ല; അതിനെക്കുറിച്ച് വാദിച്ചുപോലും എന്ത് പ്രയോജനം?
അസ്വഭാവേ മഹദ് ദുẖഖം സ്വഭാവേ കേവലം ശമഃ । ഇതി ബുദ്ധ്യാ വിചാര്യാന്തര് യദ് ഇഷ്ടം തദ് വിധീയതാമ്
സ്വഭാവമല്ലാത്തതിൽ വലിയ ദു:ഖം ഉണ്ടാകുന്നു; സ്വഭാവത്തിൽ മാത്രം സമാധാനമാണ്. അതുകൊണ്ട് ബുദ്ധിയോടെ ആലോചിച്ച് ഇഷ്ടമുള്ളത് ചെയ്യുക.
സൂക്ഷ്മേ ബീജേ ഽസ്ത്യ് അഗസ് സ്ഥൂലോ ദൃഷ്ടമ് ഇത്യ് ഉപപദ്യതേ । ശിവേ ഽമൂര്തേ ജഗന് മൂര്തമ് അസ്തീത്യ് ഉത്തമസങ്കഥാ
സൂക്ഷ്മമായ വിത്തിനുള്ളിൽ വലിയ വൃക്ഷം ഉണ്ടെന്നത് നമ്മൾ കാണുകയും അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതുപോലെ രൂപമില്ലാത്ത ശിവനിൽ ഈ ലോകം പ്രകടമാണ്; ഇതാണ് ഉത്തമമായ ഉപദേശം.
രൂപാലോകമനസ്കാരബുദ്ധ്യഹന്താദയḫ പരേ । സ്വരൂപഭൂതാസ് സലിലേ ദ്രവത്വമ് ഇവ ഖാത്മകാഃ
രൂപങ്ങൾ, അനുഭവങ്ങൾ, മനസ്സിന്റെ ആഗ്രഹങ്ങൾ, ബുദ്ധി, അഹംഭാവം എന്നിവയും മറ്റും സ്വഭാവത്താൽ ഉന്നതമാണ്; വെള്ളത്തിൽ ദ്രവത്വം പോലെയും ആകാശത്തിന്റെ സ്വഭാവം പോലെയും ഇവ സ്വഭാവസിദ്ധമാണ്.