ചിന്മയത്വാദ് യദാ ചേത്യമ് ഏതി ദ്രഷ്ടൃചിതൈകതാമ് । തദാ ദൃശ്യാങ്ഗയൈവൈതച് ചേത്യതേ നാന്യയാ ചിതാ
ചൈതന്യസ്വഭാവം കൊണ്ടു, അറിയപ്പെടുന്ന വസ്തു ദർശകന്റെ മനസ്സുമായി ഒന്നാകുമ്പോൾ, അത് അറിയപ്പെടുന്നത് ആ ദൃശ്യത്തിന്റെ ഭാഗം കൊണ്ടു മാത്രമാണ്, വേറേതെങ്കിലും മനസ്സുകൊണ്ടല്ല.
യദാ ചിന്മാത്രമ് ഏവേയം ദ്രഷ്ടൃദര്ശനദൃശ്യദൃക് । തദാനുഭവനം തത്ര സര്വസ്യ ഫലിതം സ്ഥിതമ്
ഇവിടെ ദർശകൻ, ദർശനം, ദൃശ്യവസ്തു — എല്ലാം ശുദ്ധചൈതന്യമായിരിക്കുന്നു എന്ന് വരുമ്പോൾ, അപ്പോൾ എല്ലാ അനുഭവങ്ങളും അതിൽ പൂർണ്ണമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
ദ്രഷ്ടൃദൃശ്യേ ന യദ്യ് ഏകമ് അഭവിഷ്യച് ചിദാത്മകേ । തദ് ദൃശ്യാസ്വാദമ് അജ്ഞാസ്യന് ന ദ്രഷ്ടേക്ഷോര് ഇവോപലഃ
ദർശകൻക്കും ദൃശ്യത്തിനും ചൈതന്യത്തിൽ ഒന്നായില്ലെങ്കിൽ, ദൃശ്യത്തിന്റെ രുചി അറിയാൻ കഴിയില്ല; കല്ലിന് കണ്ണുണ്ടെങ്കിലും ദൃശ്യങ്ങൾ കാണാൻ കഴിയാത്തതുപോലെയാണ് അത്.
ചിന്മയത്വാച് ചിതൌ ചേത്യം ജലമ് അപ്സ്വ് ഇവ മജ്ജതി । തേനാനുഭൂതിര് ഭവതി നാന്യഥാ കാഷ്ഠയോര് ഇവ
ചൈതന്യസ്വഭാവം കൊണ്ടാണ് അറിയപ്പെടുന്ന വസ്തു മനസ്സിൽ വെള്ളം വെള്ളത്തിൽ ലയിക്കുന്നതുപോലെ ലയിക്കുന്നത്. അതിനാലാണ് അനുഭവം ഉണ്ടാകുന്നത്; ഇല്ലെങ്കിൽ, രണ്ട് മരക്കഷ്ണങ്ങൾ പോലെ വേർതിരിഞ്ഞിരിക്കും.
സജാതീയൈകതാഭാവാദ് യഥാ കാഷ്ഠം ന ചേതതി । ദാരു തദ്വദ് അപി ദ്രഷ്ടാ ദൃശ്യം നാജ്ഞാസ്യദ് ആജഡമ്
ഏകമായ സ്വഭാവം കൊണ്ടു മരച്ചില്ലെങ്ങിലും അതിന് ബോധമില്ലാത്തതുപോലെ, ദൃശ്യവും ജഡമായിരിക്കുമ്പോൾ ദർശകനും അതിനെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയില്ല.
യാദൃക്സത്താനി കാഷ്ഠാനി താദൃഗ്രൂപം സ്വചേതനമ് । ജാനന്തി നേതരത് തസ്മാദ് ദൃശ്യചിദ്ദൃശ്യചേതനമ്
മരച്ചില്ല് അതിന്റെ സ്വഭാവം മാത്രമേ അറിയൂ, മറ്റൊന്നിനെ അറിയില്ല; അതുപോലെ, ദൃശ്യത്തിന്റെ ചൈതന്യം ദൃശ്യത്തെ മാത്രം അറിയുന്നു.
മഹാചിദാത്മതൈവാസ്തി ജലാനിലധരാശ്മനാമ് । നൈതേഷു സ്പന്ദബുദ്ധ്യാദി പ്രാണജീവാദ്യഭാവതഃ
വെള്ളം, വായു, ഭൂമി, കല്ല് എന്നിവയിൽ മഹാചൈതന്യത്തിന്റെ സാരമേ ഉള്ളൂ; അവയിൽ പ്രാണനും ബുദ്ധിയും ജീവനും ഇല്ലാത്തതിനാൽ ചലനമോ ബോധമോ ജീവശക്തിയോ ഇല്ല.
പ്രാണബുദ്ധ്യാദയസ് സത്താം ഭാവനാവശതോ ഗതാഃ । ഭാവനാ ചിച്ചമത്കാരസ് സ യഥേച്ഛമ് ഉദേതി ച
പ്രാണനും ബുദ്ധിയും തുടങ്ങിയവ ഭാവനയുടെ ശക്തിയാൽ സത്തയിലേക്കുയരുന്നു; ഭാവന എന്നത് ചൈതന്യത്തിന്റെ അത്ഭുതമാണ്, അതു മനസ്സിനിഷ്ടം പോലെ ഉദയിക്കുന്നു.
ജഗത്തയാ ശാന്തതയാ ബ്രഹ്മസത്താവതിഷ്ഠതേ । പുംസ്തയാഗതയേവാത്മാ രേതോവടകണീകയോഃ
ലോകം അതിന്റെ ശാന്തതയിലൂടെ ബ്രഹ്മത്തിന്റെ സത്തയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; അതുപോലെ ആത്മാവ് വിത്തിലും അശ്വത്ഥവൃക്ഷത്തിന്റെ വിത്തിലും നിലനിൽക്കുന്നതു പോലെ.
സര്വാങ്ഗാണുമയം വീര്യം യോ യസ്മാദ് അങ്ഗതോ ഽണുകഃ । സ സ തത് തദ് ഭവത്യ് അങ്ഗം വീര്യം ച സ്വാത്മനി സ്ഥിതമ്
എല്ലാ അവയവങ്ങളുടെയും അനുക്കളുടെയും സംയുക്തമായ വീര്യം ഏത് അവയവത്തിൽ നിന്നോ അനുവിൽ നിന്നോ ഉദയമാകുന്നുവോ, അതു അതേ അവയവമായോ അനുവായോ മാറുന്നു; ആ വീര്യം സ്വത്തിൽ തന്നെ നിലനിൽക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മ സര്വപരാണ്വാത്മ യോ യസ്മാദ് അര്ഥതോ ഽണുകഃ । സ സ തത് തദ് ഭവേദ് വസ്തു ബ്രഹ്മ ബ്രഹ്മൈവ തിഷ്ഠതി
എല്ലാവിന്റെയും ആത്മാവായ ബ്രഹ്മം, ഏതു വസ്തുവോ അനുവോ അതിൽ നിന്ന് ഉദയമാകുന്നുവോ, അതു അതേ വസ്തുവായോ അനുവായോ മാറുന്നു; ബ്രഹ്മം എപ്പോഴും ബ്രഹ്മമായിരിക്കുന്നു.
ദ്രവ്യമ് ഏവ യഥാ ദ്രവ്യം തിര്യഗ് ഊര്ധ്വമ് അധസ് തഥാ । സര്വമ് ഏവ തഥാ ബ്രഹ്മ യേന തേന യഥാ തഥാ
ദ്രവ്യം എങ്ങോട്ടായാലും, മുകളിലോ താഴെയോ അങ്ങോട്ടോ ദ്രവ്യമായിരിക്കുന്നു പോലെ, എല്ലാം എവിടെയായാലും എങ്ങനെ ആയാലും ബ്രഹ്മമായിരിക്കുന്നു.
ഹേമത്വമ് ഏവ നാന്യത്വം ഹേമ്നോ രൂപശതേ യഥാ । ശാന്തത്വമ് ഏവ ശാന്തസ്യ സര്ഗാഹന്ത്വഗണേ തഥാ
പല രൂപങ്ങൾക്കിടയിലും പൊന്നിന് പൊന്നായിരിക്കുകപോലെ, സൃഷ്ടിയും അഹങ്കാരവും നിറഞ്ഞിടത്തും ശാന്തനായവനിൽ ശാന്തത മാത്രം നിലനിൽക്കുന്നു.
പാര്ശ്വസ്ഥസ്വപ്നമേഘോര്ജാ യഥാ തവ ന കാശ്ചന । സര്ഗപ്രലയസംരമ്ഭാസ് തഥാ ഖാത്മാന ഏവ മേ
നിന്റെ അടുത്ത് കിടക്കുന്ന സ്വപ്നമേഘത്തിന്റെ ശക്തി നിന്നെ ബാധിക്കാത്തതുപോലെ, സൃഷ്ടിയും ലയവും ഉണ്ടാകുന്നത് എന്റെ ആകാശസദൃശമായ സ്വഭാവത്തിനുള്ളിലേയാണ്.
പങ്കതാകല്പിതാ വ്യോമ്നോ യാ പുത്രകപതാകിനീ । സാ യഥാ ശാന്തതാമാത്രം ഖമ് ഏവേദം തഥാ ജഗത്
പങ്കിൽ നിർമിച്ച പക്ഷി ആകാശത്തിൽ വെറും ആകാശം മാത്രമാകുന്നതുപോലെ, ഈ ലോകവും ശുദ്ധമായ ശാന്തത മാത്രമാണ്.
സങ്കല്പഭ്രമ ഏവാന്തḫ പുഷ്ടീഭൂയ ജഗത് സ്ഥിതമ് । ജലാവനിതലക്ലിന്നബീജം കല്പ ഇവ ദ്രുമഃ
ലോകം നിലനിൽക്കുന്നത് മനസ്സിലെ ഭ്രമമായ ചിന്തയാൽ മാത്രമാണ്, വെള്ളത്തിലും മണ്ണിലും നനഞ്ഞ വിത്തിൽ നിന്ന് വൃക്ഷം വളരുന്നതുപോലെ.
അനഹന്താത്മനോ ജ്ഞസ്യ സത ഏവ ത്വ് ഇവാസതഃ । ജരത്തൃണലവായന്തേ നനു രാമാണിമാദയഃ
അഹങ്കാരം ഇല്ലാത്ത ആത്മാവുള്ള ജ്ഞാനിക്ക്, മനസ്സിന്റെ ആണുവൽക്കരണം പോലെയുള്ള ശക്തികൾ ഉണങ്ങിയ പുല്ല് തണ്ടുപോലെയാണ്, രാമാ, അതിന് വലിയ വിലയില്ല.
ത്രൈലോക്യേ തന് ന പശ്യാമി സദേവാസുരമാനുഷേ । ഏകരോമാംശവിശ്വസ്യ യല് ലോഭായ മഹാത്മനഃ
ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും മനുഷ്യരുടെയും ലോകങ്ങളിൽ, മഹാത്മാവിനെ ആകർഷിക്കാൻ ഒരു രോമംപോലും വിലയുള്ളത് ഞാൻ എവിടെയും കാണുന്നില്ല.
യഥാതഥാസ്ഥിതസ്യാപി യത്ര തത്ര ഗതസ്യ ച । ദ്വൈതസങ്കല്പസന്ദേഹാ ന സന്ത്യ് അധിഗതാത്മനഃ
ആത്മസാക്ഷാത്കാരം നേടിയവന്, എവിടെയായാലും എങ്ങനെയായാലും ഇരിക്കുമ്പോഴും, ഇരട്ടത്വം എന്ന ആശങ്കയോ സംശയമോ ഉണ്ടാകില്ല.
വിശ്വമ് ഏവ നഭോ യസ്യ ശൂന്യം സര്വം മഹാത്മനഃ । കുതẖ കസ്യ കഥം തസ്യ ഭവത്വ് ഇച്ഛാ നിരാത്മനഃ
മഹാത്മാവിന് ഈ ലോകം ആകാശം പോലെ ശൂന്യമാണ്; എല്ലാം ശൂന്യമാണ്. ആത്മാഭിമാനം ഇല്ലാത്തവനിൽ ആഗ്രഹം എങ്ങനെയും ആര്ക്കും എങ്ങനെ ഉണ്ടാകുമെന്നു ചോദിക്കാനാവില്ല.
ശാന്താശേഷവിശേഷസ്യ നിരേഷണവിശേഷിണഃ । സത്താമ് അസത്താസദൃശീം ക ആകലയിതും ക്ഷമഃ
എല്ലാ വ്യത്യാസങ്ങളും ശാന്തമായ് വിട്ടുകളഞ്ഞ് അന്വേഷിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹം പോലും ഇല്ലാത്ത ഒരാളിൽ, സത്യം അസത്യത്തെപ്പോലെ തോന്നുന്ന ആ നിലയെ ആരാണ് തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുക?
മാരൈര് ന കിഞ്ചിന് മ്രിയതേ ജീവൈẖ കിഞ്ചിന് ന ജീവതി । ശുദ്ധസംവിന്മയസ്യാസ്യ സമലോകസ്യ ഖസ്യ ച
മരണത്തിന്റെ കാരണങ്ങൾ കൊണ്ടു ഒന്നും മരിക്കുന്നില്ല, ജീവന്റെ കാരണങ്ങൾ കൊണ്ടു ഒന്നും ജീവിക്കുന്നില്ല; ഈ ലോകവും ആകാശവും എല്ലാം ശുദ്ധമായ ബോധത്തിൽ നിന്നുള്ളതാണു.
മിഥ്യാ ലോകസ്യ കചതോ ഭ്രാന്തീ മരണജന്മനീ । അസത്യ് അപി ഭ്രാന്തിഭാജി മൃഗതൃഷ്ണാനദീതടേ
ലോകം ഒരു മിഥ്യാ ശങ്കുപുത്രംപോലെയാണ്, ജനനവും മരണവും എന്നിങ്ങനെ ഭ്രമകൾ മാത്രം; യാഥാർത്ഥ്യമില്ലെങ്കിലും, മൃഗതൃശ്യയുടെ തീരത്ത് കാണുന്ന ഭ്രമംപോലെ, ഇതും ഭ്രമത്തിനിടയിലാണു.
സമ്യക്പരീക്ഷിതം യാവന് ന ഭ്രാന്തിര് ന പരീക്ഷകഃ । ന നാമ ജന്മമരണേ കേവലം ശാന്തമ് അവ്യയമ്
ശരിയായി അന്വേഷിച്ചാൽ, ഭ്രമവും അന്വേഷിക്കുന്നവനും ഇല്ലാതാകും; അപ്പോൾ ജനനമോ മരണമോ എന്നൊന്നുമില്ല, ശാന്തവും അക്ഷയവുമായ അവസ്ഥ മാത്രം ശേഷിക്കും.
ദൃശ്യാദ് യോ വിരതിം യാത ആത്മാരാമശ് ശമം ഗതഃ । സ സന്ന് ഏവാസദാഭാസḫ പരിതീര്ണഭവാര്ണവഃ
ദൃശ്യമായതിൽ നിന്ന് മനസ്സു പിൻവലിച്ചവനും, ആത്മാവിൽ സന്തോഷം കണ്ടെത്തിയവനും, സമാധാനം നേടിയവനും, ഈ ലോകസമുദ്രം കടന്ന്, ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവനാണെങ്കിലും ഇല്ലാത്തവനായി തോന്നുന്നു.
ദീപനിര്വാണനിര്വാണമ് അസ്തങ്ഗതമനോമതിമ് । ആത്മന്യ് ഏവ ശമം യാതം സന്തമ് ഏവാമലം വിദുഃ
ദീപം അണഞ്ഞുപോകുന്നതും, മനസ്സിന്റെ ചലനങ്ങൾ നിശ്ശേഷം അവസാനിക്കുന്നതും, ആത്മാവിൽ മാത്രം സമാധാനം പ്രാപിക്കുന്നതും, അതാണ് സത്യമായും നിർമലമെന്ന് അറിവുള്ളവർ പറയുന്നു.
ആബുദ്ധ്യാദി ജഗദ് ദൃശ്യം യസ്മൈ ന സ്വദതേ സ്വതഃ । ആകാശസ്യേവ ശാന്തസ്യ തമ് ആഹുര് മുക്തമ് ഉത്തമാഃ
ബുദ്ധിമുതൽ ഈ ലോകം വരെ ഒന്നും സ്വതന്ത്രമായി ആസ്വദിക്കാൻ തോന്നാത്തവനെയാണ്, ആകാശം പോലെ ശാന്തനായവനെന്നു, മോക്ഷം നേടിയവരിൽ ശ്രേഷ്ഠർ മോചിതനെന്ന് വിളിക്കുന്നു.
അഹമ് അസ്ത്യ് അവിചാരേണ വിചാരേണാഹമ് അസ്തി നോ । അഭാവാദ് അഹമര്ഥസ്യ ക്വ ജഗത് ക്വ ച സംസൃതിഃ
ചിന്തയില്ലാതെ 'ഞാൻ ഉണ്ടെന്നു' തോന്നുന്നു; ചിന്തയോടെ 'ഞാൻ' എന്ന ബോധം ഇല്ലാതാകും. 'ഞാൻ' എന്നത് ഇല്ലെങ്കിൽ, ലോകവും ജനനമരണചക്രവും എവിടെയാണ്?
സംവിത്സംവേദനാദ് ഏവ ബുദ്ധ്യാദ്യാകാരവത് സ്ഥിതമ് । രൂപാലോകമനോരൂപം ജഗദ് വേത്തി വിദമ്ബരമ്
ബോധവും അവബോധവും കൊണ്ട് തന്നെ, ബുദ്ധി മുതലായ രൂപങ്ങളായി നിലകൊള്ളുന്ന ഈ ലോകം — രൂപങ്ങളും കാഴ്ചകളും മനസ്സിലുള്ള ഭാവങ്ങളും പോലെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന ഈ സൃഷ്ടി — എല്ലാം ബോധത്തിന്റെ കളിയാണെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.
സര്വാര്ഥശാന്തമനസസ് സതസ് സര്വാത്മനസ് തവ । സര്വഥാ സര്വദാ സാര്വം സര്വമ് ആചരണം ശിവമ്
നിന്റെ മനസ്സ് സമാധാനപൂർണ്ണവും, നിന്റെ സാന്നിധ്യം എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതുമാകയാൽ, എല്ലായ്പ്പോഴും, എല്ലായിടത്തും, എല്ലാ രീതിയിലും, നീ ചെയ്യുന്ന എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും ശുഭമായതും മംഗളകരമായതുമാണ്.